Propranolol hydrochloride

Propranolol hydrochloride là dạng muối hydrochloride của propranolol, một thuốc chẹn thụ thể beta-adrenergic không chọn lọc, tác động lên cả thụ thể beta-1 và beta-2. Tùy dạng bào chế và nhãn quản lý, thuốc có thể được sử dụng trong tăng huyết áp, đau thắt ngực, kiểm soát tần số thất ở rung nhĩ, dự phòng migraine, run vô căn, một số rối loạn nhịp tim, u tế bào ưa crôm hoặc u máu tăng sinh ở trẻ nhỏ. Propranolol có thể gây nhịp tim chậm, hạ huyết áp, co thắt phế quản, che lấp dấu hiệu hạ đường huyết và làm bệnh tim thiếu máu cục bộ nặng lên nếu ngừng đột ngột. Chỉ định và liều dùng khác nhau giữa từng quốc gia, dạng thuốc và người bệnh. Đây là thuốc kê đơn; người bệnh không nên tự sử dụng, thay đổi liều hoặc ngừng thuốc nếu chưa được bác sĩ hướng dẫn.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Phân loại: Thuốc chẹn beta-adrenergic không chọn lọc, tác động lên beta-1 và beta-2.
  • Chỉ định thường gặp: Bệnh tim mạch, dự phòng migraine, run vô căn và một số chỉ định chuyên khoa khác.
  • Đường dùng: Đường uống và đường tiêm tĩnh mạch, tùy sản phẩm.
  • Nguy cơ đáng chú ý: Nhịp tim chậm, hạ huyết áp, suy tim, co thắt phế quản và hạ đường huyết.
  • Không ngừng đột ngột: Ngừng thuốc đột ngột có thể làm nặng đau thắt ngực hoặc gây biến cố tim mạch; cần giảm liều theo hướng dẫn chuyên môn.
  • Lưu ý: Chống chỉ định hoặc cần đặc biệt thận trọng ở người hen phế quản, rối loạn dẫn truyền tim, suy tim mất bù và một số đối tượng nguy cơ cao.

Hoạt chất Propranolol hydrochloride là gì?

Propranolol hydrochloride là thuốc chẹn beta không chọn lọc. Thuốc làm giảm đáp ứng của tim và các mô khác với catecholamine như adrenaline và noradrenaline, từ đó có thể làm chậm nhịp tim, giảm sức co bóp cơ tim và giảm một số biểu hiện do kích thích giao cảm.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Propranolol hydrochloride

CAS 318-98-9

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Propranolol hydrochloride

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Propranolol hydrochloride

Tên chung quốc tế sửa đổi (INNM)

Propranolol hydrochloride

Tên IUPAC

1-naphthalen-1-yloxy-3-(propan-2-ylamino)propan-2-ol;hydrochloride

Tên khác / tên đồng nghĩa

Propranolol hydroclorid; propranolol HCl; (±)-propranolol hydrochloride.

Tên Latinh / tên dược điển

Propranololi hydrochloridum

Tên USAN

propranolol hydrochloride

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

318-98-9

UNII

Chưa xác minh

PubChem CID

62882

RxNorm CUI

Chưa xác minh

Dược động học của Propranolol hydrochloride

Propranolol được hấp thu gần như hoàn toàn sau khi uống nhưng chịu chuyển hóa bước đầu mạnh ở gan, nên sinh khả dụng toàn thân thấp và có biến thiên giữa các cá thể. Thuốc phân bố rộng, gắn protein huyết tương cao, chuyển hóa chủ yếu tại gan và được thải trừ phần lớn qua nước tiểu dưới dạng chất chuyển hóa.

Giai đoạn I: Hấp thu

Propranolol được hấp thu gần như hoàn toàn qua đường tiêu hóa. Nồng độ đỉnh trong huyết tương thường đạt khoảng 1–4 giờ sau khi dùng viên uống; SmPC của một số viên nén ghi nhận khoảng 1–2 giờ khi uống lúc đói.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng toàn thân trung bình của propranolol đường uống khoảng 25% do chuyển hóa bước đầu mạnh. Bữa ăn giàu protein có thể làm tăng sinh khả dụng khoảng 50%, nhưng ý nghĩa lâm sàng có thể khác nhau giữa từng người bệnh và dạng thuốc.

Giai đoạn II: Phân bố

Khoảng 80–95% propranolol gắn với protein huyết tương. Thể tích phân bố được ghi nhận khoảng 4–5 L/kg. Thuốc có thể qua hàng rào máu–não, nhau thai và hiện diện trong sữa mẹ.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Propranolol được chuyển hóa mạnh tại gan qua hydroxyl hóa vòng thơm, N-dealkyl hóa, oxy hóa chuỗi bên và liên hợp glucuronide. CYP2D6, CYP1A2 và CYP2C19 tham gia vào các con đường chuyển hóa khác nhau của thuốc.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Phần lớn liều dùng được bài tiết qua nước tiểu dưới dạng các chất chuyển hóa; lượng propranolol không đổi được đào thải qua thận tương đối thấp.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải của propranolol đường uống thường khoảng 3–6 giờ. Sau tiêm tĩnh mạch, thời gian bán thải được ghi nhận khoảng 2–5,5 giờ. Ở người xơ gan, thời gian bán thải có thể kéo dài đến khoảng 11 giờ trong một nghiên cứu dược động học.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Không có một giá trị thanh thải duy nhất áp dụng cho mọi dạng dùng và quần thể. Nhãn thuốc ghi nhận thanh thải có thể giảm ở người cao tuổi, người xơ gan và người suy thận.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Dược động học có thể bị ảnh hưởng bởi tuổi cao, suy gan, suy thận, thức ăn giàu protein, hút thuốc lá và các thuốc ức chế hoặc cảm ứng CYP2D6, CYP1A2, CYP2C19. Nồng độ propranolol cũng có thể thay đổi khi phối hợp với một số thuốc tim mạch hoặc thuốc ảnh hưởng lưu lượng máu qua gan.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Propranolol hydrochloride

Propranolol đối kháng cạnh tranh tại cả thụ thể beta-1 và beta-2. Vì không chọn lọc trên beta-1, thuốc đồng thời có thể ức chế beta-2 tại phế quản, mạch máu và các mô tham gia điều hòa đường huyết.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Bằng cách chẹn beta-1 ở tim, propranolol làm giảm nhịp tim, dẫn truyền nhĩ–thất, sức co bóp và nhu cầu oxy của cơ tim. Thuốc cũng làm giảm giải phóng renin qua thụ thể beta-1 ở thận. Chẹn beta-2 góp phần vào một số tác dụng lâm sàng nhưng đồng thời làm tăng nguy cơ co thắt phế quản và che lấp đáp ứng giao cảm khi hạ đường huyết.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Propranolol làm giảm đáp ứng tăng nhịp tim, tăng sức co bóp và giãn mạch do kích thích beta-adrenergic. Tác dụng này hỗ trợ kiểm soát nhịp tim, giảm nhu cầu oxy cơ tim, giảm run và dự phòng một số cơn migraine. Mức độ đáp ứng phụ thuộc liều, bệnh nền, dạng bào chế và khả năng chuyển hóa của từng người.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Propranolol hydrochloride

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Propranolol hydrochloride

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Propranolol hydrochloride

Các tương tác đáng chú ý gồm:

  • Verapamil, diltiazem, digoxin, amiodarone và các thuốc làm chậm dẫn truyền tim có thể tăng nguy cơ nhịp chậm, block tim hoặc suy tim.
  • Clonidine: việc ngừng clonidine hoặc propranolol không đúng trình tự có thể gây tăng huyết áp bật lại; cần kế hoạch của bác sĩ.
  • Thuốc hạ huyết áp, thuốc chẹn alpha, thuốc lợi tiểu hoặc thuốc gây mê có thể làm tăng hạ huyết áp.
  • Insulin và thuốc hạ đường huyết: propranolol có thể kéo dài hoặc che lấp dấu hiệu hạ đường huyết.
  • Thuốc chống viêm không steroid có thể làm giảm tác dụng hạ huyết áp.
  • Quinidine, propafenone, cimetidine và một số chất ức chế CYP có thể làm tăng nồng độ propranolol; rifampicin và hút thuốc lá có thể làm giảm nồng độ.
  • Rizatriptan: propranolol làm tăng nồng độ rizatriptan, có thể cần điều chỉnh liều rizatriptan theo nhãn tương ứng.
  • Rượu có thể làm thay đổi nồng độ và tác dụng của propranolol.

Danh sách này không đầy đủ. Cần cung cấp cho bác sĩ hoặc dược sĩ toàn bộ thuốc, thực phẩm bổ sung và sản phẩm thảo dược đang sử dụng.

Thắc mắc về hoạt chất Propranolol hydrochloride

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 9 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *