Biodiastase là một chế phẩm đa enzym tiêu hóa có nguồn gốc từ quá trình nuôi cấy nấm Aspergillus oryzae. Đây không phải một phân tử hóa dược đơn lẻ và cũng không phải men vi sinh. Biodiastase 2000 được mô tả chứa hoạt tính amylase, protease và cellulase, giúp phân giải tinh bột, protein và một phần cellulose ngay trong đường tiêu hóa. Bản thân Biodiastase không nên được gọi là “men tụy”; một số thuốc phối hợp có thể bổ sung riêng pancreatin, lipase hoặc các enzym khác. Liều lượng và chỉ định thay đổi đáng kể giữa Biodiastase 1000, Biodiastase 2000 và từng chế phẩm phối hợp, vì vậy không thể áp dụng một liều chung cho mọi sản phẩm. Người dùng không nên tự sử dụng kéo dài để xử lý đầy bụng hoặc khó tiêu chưa rõ nguyên nhân. Các triệu chứng tái diễn, sụt cân, nôn, nuốt nghẹn hoặc đau bụng kéo dài cần được bác sĩ đánh giá.
Nội dung chính
- Biodiastase là gì? Chế phẩm đa enzym tiêu hóa từ Aspergillus oryzae
- Có phải hoạt chất đơn phân tử không? Không; đây là hỗn hợp enzym có hoạt lực được chuẩn hóa theo từng cấp sản phẩm
- Thành phần hoạt tính chính: Amylase, protease và cellulase đối với Biodiastase 2000
- Tác dụng tại đâu? Chủ yếu trong lòng đường tiêu hóa
- Phân giải thành phần nào? Tinh bột, protein và cellulose
- Có phải men tụy không? Không; nguồn chính thức là Aspergillus oryzae
- Có tiêu hóa chất béo không? Không nên mặc định; nhiều sản phẩm phải phối hợp thêm lipase hoặc enzym khác
- Liều chung: Không có liều chung cho mọi sản phẩm
- Tác dụng phụ được ghi nhận trong thuốc phối hợp: Hắt hơi, chảy nước mắt, đỏ da hoặc biểu hiện quá mẫn; tần suất chưa xác định
- Lưu ý chính: Kiểm tra đúng cấp enzym, hàm lượng và toàn bộ thành phần phối hợp
Hoạt chất Biodiastase là gì?
Biodiastase là chế phẩm đa enzym tiêu hóa có nguồn gốc từ Aspergillus oryzae. Biodiastase 2000 cung cấp hoạt tính amylase, protease và cellulase, lần lượt tham gia phân giải tinh bột, protein và cellulose.
Biodiastase không phải men vi sinh vì không cung cấp vi khuẩn hoặc nấm sống có lợi. Đây cũng không phải enzym tụy vì nguyên liệu được tạo ra từ vi sinh vật; một số thuốc có thể phối hợp riêng với enzym tụy.
Biodiastase
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Biodiastase |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Biodiastase |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | ビオヂアスターゼ — tên tiếng Nhật. Các tên có số hiệu khác nhau không nên được xem là tương đương về hoạt lực hoặc thay thế mg theo mg nếu chưa kiểm tra tiêu chuẩn và nhãn của nhà sản xuất. |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | Không áp dụng |
|---|---|
| UNII | Không áp dụng |
| PubChem CID | Không áp dụng |
| RxNorm CUI | Không áp dụng |
Dược động học của Biodiastase
Biodiastase được dùng để tạo tác dụng enzym trong lòng đường tiêu hóa, nơi các enzym tiếp xúc với thức ăn và xúc tác phân giải tinh bột, protein, cellulose.
Nhãn PMDA của thuốc chứa Biodiastase 2000 không công bố bộ thông số dược động học toàn thân như nồng độ đỉnh, diện tích dưới đường cong, thể tích phân bố hoặc thời gian bán thải. Vì Biodiastase là hỗn hợp protein enzym, không nên áp dụng mô hình dược động học của thuốc phân tử nhỏ.
Giai đoạn I: Hấp thu
Mức hấp thu nguyên vẹn của các enzym Biodiastase qua đường tiêu hóa.
Tác dụng được mô tả trên nhãn là tác dụng tiêu hóa tại đường tiêu hóa, không phải tác dụng dựa trên một nồng độ thuốc toàn thân đã xác lập.
| F · Sinh khả dụng | Không có sinh khả dụng toàn thân chuẩn hóa được công bố cho Biodiastase như một hỗn hợp enzym. |
|---|
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Các yếu tố có thể ảnh hưởng đến hoạt tính tại đường tiêu hóa gồm:
- Cấp hoạt lực Biodiastase 1000 hoặc 2000.
- Dạng bào chế và khả năng giải phóng enzym.
- Thời điểm dùng so với bữa ăn.
- pH tại từng đoạn đường tiêu hóa.
- Nhiệt độ và độ ẩm trong quá trình bảo quản.
- Thành phần enzym phối hợp.
- Loại và lượng thức ăn cần tiêu hóa.
Mức ảnh hưởng định lượng của từng yếu tố đối với Biodiastase.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Biodiastase
- Enzym tiêu hóa ngoại sinh.
- Chế phẩm enzym nguồn gốc nấm.
- Phức hợp amylase–protease–cellulase.
- Thuốc hỗ trợ tiêu hóa khi được đăng ký trong chế phẩm dược.
- Thành phần của thuốc đa enzym.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Các enzym của Biodiastase xúc tác phản ứng thủy phân:
- Amylase: phân cắt tinh bột thành các carbohydrate có mạch ngắn hơn.
- Protease: phân cắt protein thành peptide nhỏ hơn.
- Cellulase: thủy phân một phần cấu trúc cellulose.
Hoạt động này làm thức ăn được phân giải thành những cấu trúc nhỏ hơn trong đường tiêu hóa. Bản thân Biodiastase 2000 không được nhãn chính thức mô tả có hoạt tính lipase; khả năng tiêu hóa chất béo trong thuốc phối hợp thường đến từ lipase hoặc enzym khác được bổ sung riêng.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Dược lực học của Biodiastase được đánh giá chủ yếu bằng hoạt lực enzym trên các cơ chất như tinh bột, protein và cellulose.
Trong thử nghiệm mô hình đường tiêu hóa nhân tạo của thuốc phối hợp Mactase, chế phẩm năm enzym thể hiện hoạt lực với chất béo, protein, tinh bột và cellulose. Kết quả này áp dụng cho toàn bộ công thức phối hợp, không chứng minh Biodiastase đơn độc tiêu hóa đầy đủ tất cả bốn nhóm cơ chất.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Biodiastase
Chỉ định của Biodiastase phải được xác định theo từng thuốc thành phẩm.
Nhãn PMDA của một thuốc phối hợp chứa Biodiastase 2000 ghi chỉ định “cải thiện các triệu chứng bất thường về tiêu hóa”. Một số thuốc không kê đơn chứa Biodiastase 2000 được dùng cho khó tiêu, đầy bụng sau ăn, ăn quá nhiều hoặc cảm giác nặng bụng. Các chỉ định này thuộc về toàn bộ công thức phối hợp, không phải bằng chứng cho Biodiastase đơn chất.
Chỉ định được phê duyệt cho Biodiastase đơn thành phần tại Việt Nam.
Một số thử nghiệm lâm sàng cho thấy các hỗn hợp đa enzym có thể cải thiện triệu chứng ở một số người mắc khó tiêu chức năng. Tuy nhiên, các nghiên cứu sử dụng công thức enzym độc quyền khác nhau và không đủ để kết luận Biodiastase đơn độc có cùng hiệu quả.
Chưa có đủ căn cứ để khuyến cáo Biodiastase cho:
- Điều trị suy tụy ngoại tiết thay thế cho pancrelipase được kê đơn.
- Điều trị viêm tụy.
- Điều trị hội chứng ruột kích thích.
- Điều trị dị ứng thực phẩm.
- “Thải độc” hoặc giảm cân.
- Tăng hấp thu ở người không có rối loạn tiêu hóa được chẩn đoán.
Các ứng dụng ngoài chỉ định cụ thể.
Liều dùng và cách sử dụng
Không có liều Biodiastase chung áp dụng cho mọi sản phẩm. Hàm lượng, cấp hoạt lực và thành phần phối hợp khác nhau đáng kể.
Ví dụ, nhãn PMDA của Mactase Combination Tablets quy định mỗi viên chứa Biodiastase 2000 10 mg cùng bốn enzym khác; liều người lớn của toàn bộ thuốc là hai viên mỗi lần, ngày ba lần sau bữa ăn. Đây là liều của sản phẩm phối hợp cụ thể, không phải liều chuẩn của Biodiastase đơn chất.
Một sản phẩm viên nhai từng được niêm yết tại Việt Nam chứa Biodiastase 30 mg cùng Lipase AP6 5 mg và Newlase 10 mg, với liều riêng theo nhãn sản phẩm. Tình trạng đăng ký và hướng dẫn sử dụng hiện hành cần được xác minh trước khi áp dụng.
Không tự quy đổi giữa Biodiastase 1000 và Biodiastase 2000 hoặc giữa hai sản phẩm chỉ dựa trên số miligam.
- Dùng đúng dạng bào chế và hướng dẫn trên nhãn.
- Nhiều thuốc chứa Biodiastase được dùng sau bữa ăn để enzym tiếp xúc với thức ăn.
- Viên nhai phải được nhai theo hướng dẫn; viên bao hoặc viên nang không nên nghiền nếu nhãn không cho phép.
- Không pha enzym với nước hoặc thức ăn quá nóng vì protein enzym có thể mất hoạt tính.
- Không tự tăng liều khi vẫn còn đầy bụng hoặc khó tiêu.
- Không dùng kéo dài để che lấp triệu chứng chưa được chẩn đoán.
- Kiểm tra toàn bộ thành phần vì thuốc có thể chứa thêm enzym nguồn gốc động vật, thuốc kháng acid, dược liệu hoặc tá dược gây dị ứng.
Nhãn PMDA của Mactase hướng dẫn dùng sau bữa ăn và yêu cầu lấy viên khỏi vỉ PTP trước khi uống.
Theo dõi:
- Mức độ đầy bụng, nặng bụng hoặc khó tiêu.
- Buồn nôn, đau quặn bụng, tiêu chảy.
- Hắt hơi, chảy nước mắt, phát ban hoặc đỏ da.
- Thành phần và thời gian sử dụng đồng thời các thuốc tiêu hóa khác.
- Dấu hiệu báo động như sụt cân, nôn kéo dài, nôn ra máu, phân đen, thiếu máu, sốt, nuốt nghẹn hoặc đau bụng tăng dần.
Nếu triệu chứng không cải thiện trong thời gian ghi trên nhãn hoặc thường xuyên tái phát, người bệnh cần được đánh giá nguyên nhân thay vì tiếp tục tự bổ sung enzym.
Cảnh báo và lưu ý về Biodiastase
Không sử dụng khi có tiền sử quá mẫn với Biodiastase, enzym từ Aspergillus oryzae hoặc bất kỳ thành phần nào của sản phẩm.
Đối với thuốc phối hợp có enzym nguồn gốc bò hoặc lợn, nhãn PMDA chống chỉ định cho người có tiền sử quá mẫn với protein bò hoặc lợn. Cảnh báo này liên quan đến toàn bộ thuốc phối hợp, không phải do Biodiastase có nguồn gốc động vật.
Chống chỉ định riêng của Biodiastase đơn chất.
Nhãn thuốc phối hợp chứa Biodiastase 2000 ghi nhận các biểu hiện quá mẫn với tần suất chưa xác định:
- Hắt hơi.
- Chảy nước mắt.
- Đỏ da.
Do thuốc chứa nhiều enzym, chưa thể xác định Biodiastase là thành phần duy nhất gây phản ứng.
Một số nhãn sản phẩm phối hợp khác ghi nhận buồn nôn, co thắt bụng hoặc tiêu chảy khi dùng liều cao. Dữ liệu tần suất và quan hệ nhân quả riêng với Biodiastase.
Phản ứng quá mẫn nghiêm trọng riêng do Biodiastase đường uống.
Người dùng cần ngừng thuốc và đi cấp cứu nếu xuất hiện khó thở, khò khè, phù môi hoặc lưỡi, choáng, phát ban lan rộng hay cảm giác nghẹn họng.
Phơi nhiễm nghề nghiệp với bột enzym nấm, bao gồm Biodiastase, đã được báo cáo có thể gây mẫn cảm đường hô hấp ở nhân viên tiếp xúc trực tiếp. Dữ liệu này không được dùng để suy ra tần suất dị ứng khi uống thuốc ở cộng đồng.
- Không nhầm Biodiastase với men vi sinh.
- Không nhầm Biodiastase với pancreatin hoặc pancrelipase dùng trong suy tụy ngoại tiết.
- Không mặc định Biodiastase có lipase; cần đọc thành phần cụ thể.
- Không tự dùng cho đau bụng cấp, nôn kéo dài, xuất huyết tiêu hóa hoặc tiêu chảy nặng.
- Người có dị ứng với nấm mốc hoặc từng phản ứng với enzym cần báo cho nhân viên y tế.
- Thuốc phối hợp có thể chứa lactose, gelatin, protein động vật, chất tạo màu hoặc thuốc kháng acid.
- Không tự sử dụng liên tục khi triệu chứng khó tiêu tái diễn.
- Không dùng sản phẩm hết hạn, ẩm hoặc biến đổi màu, mùi.
Dữ liệu quá liều chuẩn hóa của Biodiastase đơn chất.
Một nhãn sản phẩm phối hợp ghi nhận dùng quá liều có thể gây tác dụng nhuận tràng; chưa ghi nhận nhiễm độc toàn thân trong tài liệu sản phẩm đó. Thông tin này không được áp dụng cho mọi công thức.
Khi dùng quá liều:
- Ngừng dùng sản phẩm.
- Không tự gây nôn.
- Theo dõi đau bụng, nôn, tiêu chảy và biểu hiện dị ứng.
- Liên hệ bác sĩ, dược sĩ hoặc cơ sở y tế.
- Mang theo bao bì để xác định toàn bộ thành phần phối hợp.
Thuốc giải độc đặc hiệu.
Bảo quản theo đúng nhãn của từng sản phẩm.
Nhãn Mactase quy định bảo quản ở nhiệt độ phòng và tránh ẩm sau khi mở. Một thuốc không kê đơn chứa Biodiastase yêu cầu để nơi mát, ít ẩm, tránh ánh sáng trực tiếp và xa tầm tay trẻ em.
Nhiệt độ bảo quản chuẩn cho mọi dạng Biodiastase.
Đối tượng đặc biệt
Không có liều Biodiastase chung cho trẻ em.
Độ tuổi được phép sử dụng phụ thuộc từng thành phẩm. Một thuốc không kê đơn phối hợp tại Nhật Bản cho phép dùng từ ba tuổi với liều chia theo tuổi, trong khi các sản phẩm khác có thể có giới hạn khác. Không được dùng thông tin này để tính liều cho sản phẩm khác.
Không tự cho trẻ nhỏ dùng thuốc của người lớn, đặc biệt khi trẻ đau bụng, nôn, tiêu chảy, sốt hoặc không tăng cân.
Dữ liệu điều chỉnh liều riêng cho người cao tuổi.
Cần xem xét khả năng nuốt, chế độ ăn, bệnh nền, đa thuốc và nguy cơ dị ứng với các thành phần phối hợp. Khó tiêu mới xuất hiện hoặc kéo dài ở người cao tuổi cần được khám để loại trừ bệnh lý thực thể.
Dữ liệu kiểm soát riêng cho Biodiastase trong thai kỳ.
Nhãn PMDA của thuốc phối hợp Mactase chỉ khuyến cáo dùng cho phụ nữ mang thai hoặc có khả năng mang thai khi lợi ích điều trị được đánh giá cao hơn nguy cơ. Đây là khuyến cáo của toàn bộ thuốc phối hợp.
Phụ nữ mang thai không nên tự sử dụng Biodiastase để điều trị buồn nôn, đầy bụng hoặc khó tiêu.
Dữ liệu về Biodiastase và bài tiết qua sữa mẹ.
Nhãn thuốc phối hợp Mactase yêu cầu cân nhắc lợi ích điều trị và lợi ích của việc nuôi con bằng sữa mẹ khi quyết định tiếp tục hoặc ngừng cho bú.
Cần kiểm tra toàn bộ thành phần phối hợp trước khi sử dụng.
Không có hướng dẫn điều chỉnh liều Biodiastase theo mức độ suy gan được nêu trong nhãn PMDA đã tra cứu.
Không có hướng dẫn điều chỉnh liều Biodiastase theo mức độ suy thận được nêu trong nhãn PMDA đã tra cứu. Cần thận trọng với thuốc phối hợp chứa magnesi, nhôm, điện giải hoặc thành phần khác có thể tích lũy ở người suy thận.
Chưa có dữ liệu đánh giá chuyên biệt về ảnh hưởng của Biodiastase đối với khả năng lái xe hoặc vận hành máy móc. Cần kiểm tra các thành phần phối hợp vì một số thuốc tiêu hóa có thể chứa hoạt chất ảnh hưởng đến thần kinh trung ương.
Tương tác thuốc của Biodiastase
Nhãn PMDA của thuốc phối hợp Mactase không có mục tương tác thuốc chuyên biệt. Điều này không đồng nghĩa mọi sản phẩm chứa Biodiastase đều không có tương tác, vì tương tác có thể đến từ thành phần phối hợp.
Cần hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ khi đang dùng:
- Thuốc điều trị bệnh tiêu hóa khác.
- Thuốc kháng acid hoặc thuốc làm thay đổi pH dạ dày.
- Thuốc điều trị đái tháo đường.
- Enzym tụy hoặc sản phẩm đa enzym khác.
- Thuốc có khoảng điều trị hẹp.
Thắc mắc về hoạt chất Biodiastase
Không. Biodiastase là hỗn hợp enzym tiêu hóa, không phải chế phẩm chứa vi sinh vật sống. Men vi sinh cung cấp các chủng vi khuẩn hoặc nấm men có lợi, còn Biodiastase cung cấp enzym xúc tác phân giải thức ăn.
Không. Biodiastase 2000 có nguồn gốc từ Aspergillus oryzae. Một số thuốc phối hợp chứa cả Biodiastase và enzym tụy, nhưng đó là hai thành phần riêng biệt.
Biodiastase 2000 có hoạt tính amylase, protease và cellulase, giúp phân giải tinh bột, protein và cellulose. Không nên mặc định Biodiastase tiêu hóa chất béo; nhiều sản phẩm bổ sung lipase dưới dạng hoạt chất riêng.
Thời điểm dùng phụ thuộc nhãn từng sản phẩm. Nhiều thuốc chứa Biodiastase được hướng dẫn dùng sau bữa ăn để enzym tiếp xúc với thức ăn, nhưng không nên áp dụng hướng dẫn của một biệt dược cho sản phẩm khác.
Không nên tự dùng kéo dài khi chưa xác định nguyên nhân khó tiêu. Đầy bụng hoặc nặng bụng tái diễn có thể liên quan đến chế độ ăn, thuốc đang dùng, bệnh dạ dày, rối loạn vận động, bệnh gan mật hoặc suy tụy.
Thời gian điều trị cần căn cứ nhãn thuốc và tư vấn của bác sĩ hoặc dược sĩ. Nếu triệu chứng không cải thiện, người dùng không nên tự tăng liều hoặc tiếp tục dùng vô thời hạn.

