Asparaginase

Asparaginase là một enzyme có hoạt tính chống ung thư, thường được dùng như thành phần của phác đồ hóa trị phối hợp trong bệnh bạch cầu lymphoblastic cấp (ALL). Hoạt chất này làm giảm asparagine, một acid amin mà nhiều tế bào lymphoblast ác tính phụ thuộc để tổng hợp protein và phát triển. Asparaginase có nhiều chế phẩm khác nhau, bao gồm dạng nguồn gốc E. coli, dạng pegylated và dạng nguồn gốc Erwinia; các chế phẩm này không nên tự ý thay thế cho nhau nếu không có quyết định của bác sĩ chuyên khoa. Nội dung dưới đây chỉ nhằm cung cấp thông tin y khoa trung lập, không thay thế tư vấn điều trị cá nhân. Người bệnh cần dùng thuốc theo phác đồ và theo dõi của bác sĩ/dược sĩ.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 08/07/2026

Nội dung chính

  • Asparaginase là enzyme làm giảm asparagine, được dùng như thuốc chống ung thư.
  • Thường liên quan kế hoạch điều trị do bác sĩ chỉ định bệnh bạch cầu lymphoblastic cấp theo chỉ định chuyên khoa.
  • Chỉ dùng trong cơ sở y tế với theo dõi phản ứng và xét nghiệm cần thiết.
  • Có thể gây phản ứng quá mẫn, rối loạn đông máu, viêm tụy hoặc ảnh hưởng gan.
  • Báo bác sĩ về tiền sử dị ứng, bệnh gan tụy, rối loạn đông máu, thai kỳ hoặc cho con bú.

Hoạt chất Asparaginase là gì?

Asparaginase là enzyme chống ung thư có khả năng thủy phân L-asparagine thành L-aspartic acid và ammonia. Trong điều trị ung thư máu, hoạt chất này được dùng để làm giảm asparagine ngoại bào, ảnh hưởng đến khả năng tổng hợp protein của tế bào lymphoblast ác tính.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Asparaginase

CAS 9015-68-3

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Asparaginase

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Asparaginase

Tên khác / tên đồng nghĩa

L-asparaginase; colaspase; asparaginase II; asparaginase-E. coli; L-asparagine amidohydrolase; ASP-1; L-ASP.

Tên Latinh / tên dược điển

Asparaginasum

Tên USAN

asparaginase

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

9015-68-3

UNII

G4FQ3CKY5R

PubChem CID

Không có

RxNorm CUI

1156

Dược động học của Asparaginase

Dữ liệu dược động học phụ thuộc chế phẩm. Với Spectrila truyền tĩnh mạch, asparaginase phân bố chủ yếu trong khoang nội mạch, không hấp thu qua đường tiêu hóa, chuyển hóa chưa biết rõ nhưng được cho là bị phân giải trong hệ võng mô và bởi protease huyết thanh. Dữ liệu người lớn và các pha sau cảm ứng còn hạn chế.

Giai đoạn I: Hấp thu

Asparaginase không hấp thu qua đường tiêu hóa; dạng Spectrila phải dùng đường tĩnh mạch. Một số chế phẩm khác có thể dùng đường tiêm bắp theo nhãn riêng.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Dạng truyền tĩnh mạch đi trực tiếp vào tuần hoàn. Sinh khả dụng đường uống không áp dụng vì asparaginase không hấp thu qua đường tiêu hóa.

Giai đoạn II: Phân bố

Với Spectrila, asparaginase phân bố chủ yếu trong khoang nội mạch; thể tích phân bố ở trạng thái ổn định trung bình ở người lớn được báo cáo khoảng 2,47 L. Thuốc dường như không đi qua hàng rào máu-não ở lượng đo được.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Chuyển hóa của asparaginase chưa được biết đầy đủ; SmPC Spectrila cho rằng thuốc bị phân giải trong hệ võng mô và bởi protease huyết thanh.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Thải trừ được mô tả qua sự giảm hoạt tính asparaginase trong huyết thanh. Dữ liệu chi tiết về đường thải trừ vật chất của enzyme.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Trong dữ liệu trẻ em/thanh thiếu niên của Spectrila sau liều 5.000 U/m², tổng độ thanh thải trung vị được báo cáo khoảng 0,053 L/giờ. Giá trị có thể thay đổi theo tuổi, chế phẩm và đáp ứng miễn dịch.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Trong dữ liệu trẻ em/thanh thiếu niên của Spectrila sau liều 5.000 U/m², tổng độ thanh thải trung vị được báo cáo khoảng 0,053 L/giờ. Giá trị có thể thay đổi theo tuổi, chế phẩm và đáp ứng miễn dịch.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Chế phẩm/nguồn gốc enzyme, sự hình thành kháng thể kháng asparaginase, tuổi, phác đồ phối hợp và tình trạng lâm sàng có thể ảnh hưởng hoạt tính asparaginase. Nồng độ hoạt tính đáy trong huyết thanh có thể được đo để phát hiện giảm hoạt tính nhanh hoặc bất hoạt bởi kháng thể.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Asparaginase

Theo ATC, Asparaginase thuộc nhóm L - thuốc chống ung thư và điều hòa miễn dịch; L01 - thuốc chống ung thư; L01X - thuốc chống ung thư khác; L01XX - tác nhân chống ung thư khác; mã L01XX02.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Asparaginase thủy phân asparagine thành aspartic acid và ammonia. Tế bào lymphoblast ác tính thường có khả năng tổng hợp asparagine hạn chế, nên phụ thuộc nhiều vào nguồn asparagine ngoại bào. Khi asparagine huyết thanh giảm, tổng hợp protein trong tế bào u bị rối loạn, góp phần gây ngừng chu kỳ tế bào và chết tế bào.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Tác dụng dược lực học chính là làm giảm asparagine trong huyết thanh và có thể cả dịch não tủy. Trong các nghiên cứu của Spectrila, đa số bệnh nhân đạt mức hoạt tính đáy asparaginase đủ liên quan với cạn kiệt asparagine.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Asparaginase

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Asparaginase

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Asparaginase

Asparaginase có thể làm tăng độc tính của thuốc khác qua ảnh hưởng chức năng gan và protein huyết thanh. Cần thận trọng với thuốc độc gan, thuốc chuyển hóa qua gan hoặc gắn protein huyết tương, thuốc ức chế tủy, vincristine, glucocorticoid, thuốc chống đông/kháng kết tập tiểu cầu/NSAID, methotrexate, cytarabine và vaccine sống. Thuốc tránh thai đường uống có thể không đủ tin cậy trong bối cảnh điều trị.

Thắc mắc về hoạt chất Asparaginase

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *