Apixaban

Apixaban là hoạt chất chống đông đường uống trực tiếp, thuộc nhóm ức chế yếu tố Xa. Hoạt chất này được dùng trong một số tình huống cần phòng ngừa hoặc điều trị huyết khối, chẳng hạn giảm nguy cơ đột quỵ và thuyên tắc hệ thống ở người lớn bị rung nhĩ không do bệnh van tim, dự phòng huyết khối tĩnh mạch sâu sau phẫu thuật thay khớp háng hoặc khớp gối, điều trị huyết khối tĩnh mạch sâu và thuyên tắc phổi. Apixaban là thuốc kê đơn tại nhiều hệ thống quản lý dược, có nguy cơ gây chảy máu và tương tác với nhiều thuốc khác. Người bệnh không tự ý mua, dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều. Mọi quyết định điều trị cần theo chỉ định của bác sĩ/dược sĩ và tờ hướng dẫn sử dụng được phê duyệt tại Việt Nam.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 09/07/2026

Nội dung chính

  • Apixaban là gì?: Thuốc chống đông đường uống trực tiếp, ức chế chọn lọc yếu tố Xa.
  • Nhóm dược lý: Thuốc ức chế yếu tố Xa; thuốc chống đông đường uống trực tiếp.
  • Mã ATC: B01AF02.
  • Dạng dùng phổ biến: Viên nén bao phim 2,5 mg và 5 mg; một số nhãn tại Hoa Kỳ có thêm dạng dùng cho hỗn dịch uống ở trẻ em.
  • Đường dùng: Đường uống.
  • Chỉ định chính: Rung nhĩ không do bệnh van tim, dự phòng huyết khối sau thay khớp háng/gối, điều trị DVT/PE và giảm nguy cơ tái phát DVT/PE; chỉ định nhi khoa phụ thuộc khu vực quản lý.
  • Nguy cơ quan trọng: Chảy máu; tăng nguy cơ huyết khối nếu ngừng thuốc sớm không có phương án chống đông thay thế; tụ máu tủy sống/ngoài màng cứng khi gây tê vùng hoặc chọc dò tủy sống.
  • Lưu ý tuân thủ: Đây là thông tin y khoa tham khảo, không thay thế tư vấn chuyên môn và không khuyến khích tự dùng thuốc.

Hoạt chất Apixaban là gì?

Apixaban là hoạt chất chống đông đường uống trực tiếp, ức chế chọn lọc yếu tố Xa. Bằng cách ức chế yếu tố Xa, apixaban làm giảm tạo thrombin và hình thành huyết khối.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Apixaban

CAS 503612-47-3 Công thức C25H25N5O4

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Apixaban

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Apixaban

Tên IUPAC

1-(4-methoxyphenyl)-7-oxo-6-[4-(2-oxopiperidin-1-yl)phenyl]-4,5-dihydropyrazolo[5,4-c]pyridine-3-carboxamide

Tên hóa học khác

1-(4-Methoxyphenyl)-7-oxo-6-[4-(2-oxopiperidin-1-yl)phenyl]-4,5,6,7-tetrahydro-1H-pyrazolo[3,4-c]pyridine-3-carboxamide

Tên khác / tên đồng nghĩa

Eliquis là tên thương mại thường gặp trong tài liệu FDA/EMA; thông tin này chỉ nhằm nhận diện hoạt chất, không hàm ý quảng cáo hoặc khuyến nghị sử dụng sản phẩm.

Tên Latinh / tên dược điển

Apixabanum

Tên USAN

apixaban

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

503612-47-3

UNII

3Z9Y7UWC1J

PubChem CID

10182969

RxNorm CUI

1364430

Công thức phân tử

C25H25N5O4

Dược động học của Apixaban

Apixaban dùng đường uống, hấp thu nhanh, sinh khả dụng khoảng 50% với liều đến 10 mg, đạt nồng độ tối đa sau khoảng 3–4 giờ. Thuốc gắn protein huyết tương khoảng 87%, chuyển hóa chủ yếu qua CYP3A4, thải trừ qua nước tiểu và phân; thải trừ qua thận chiếm khoảng 27% tổng thanh thải.

Giai đoạn I: Hấp thu

Apixaban hấp thu nhanh sau uống, nồng độ tối đa trong huyết tương thường xuất hiện sau 3–4 giờ. Với liều từ 25 mg trở lên, hấp thu bị giới hạn bởi độ hòa tan và sinh khả dụng giảm; đây không phải khuyến nghị liều dùng.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối khoảng 50% với liều apixaban đến 10 mg. Thức ăn không ảnh hưởng đáng kể đến sinh khả dụng.

Giai đoạn II: Phân bố

Tỷ lệ gắn protein huyết tương khoảng 87%; thể tích phân bố ở trạng thái ổn định khoảng 21 L.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Khoảng 25% liều uống được thu hồi trong nước tiểu và phân dưới dạng chất chuyển hóa. Apixaban chuyển hóa chủ yếu qua CYP3A4, với đóng góp nhỏ của CYP1A2, CYP2C8, CYP2C9, CYP2C19 và CYP2J2. Không ghi nhận chất chuyển hóa lưu hành có hoạt tính.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Apixaban thải trừ qua cả nước tiểu và phân. Thải trừ qua thận chiếm khoảng 27% tổng thanh thải; bài tiết mật và bài tiết trực tiếp qua ruột góp phần vào thải trừ qua phân.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải biểu kiến khoảng 12 giờ sau khi uống.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Tổng thanh thải khoảng 3,3 L/giờ sau khi uống. Ở người thẩm phân máu, thanh thải qua thẩm phân được báo cáo khoảng 18 mL/phút trong nghiên cứu dược động học.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể ảnh hưởng gồm chức năng thận, tuổi, cân nặng, chức năng gan, thuốc ức chế mạnh hoặc cảm ứng mạnh đồng thời CYP3A4 và P-gp. Thức ăn không ảnh hưởng đáng kể đến sinh khả dụng ở liều được nghiên cứu.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Apixaban

Apixaban thuộc nhóm direct oral anticoagulants, còn gọi là DOAC, cụ thể là thuốc ức chế trực tiếp yếu tố Xa. Thuốc không cần antithrombin III để tạo tác dụng chống huyết khối.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Apixaban ức chế yếu tố Xa tự do, yếu tố Xa đã gắn trong cục máu đông và hoạt tính prothrombinase. Thuốc không tác động trực tiếp lên kết tập tiểu cầu, nhưng gián tiếp ức chế kết tập tiểu cầu do thrombin gây ra thông qua việc làm giảm tạo thrombin.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Do ức chế yếu tố Xa, apixaban có thể làm kéo dài PT, INR và aPTT. Tuy nhiên, thay đổi ở các xét nghiệm này ở liều điều trị thường nhỏ, biến thiên cao và không hữu ích để theo dõi thường quy tác dụng chống đông của apixaban.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Apixaban

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Apixaban

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Apixaban

Tương tácMức độCơ chế / ảnh hưởngKhuyến nghị / xử tríTheo dõiBằng chứng / nguồn
Công thức cấu tạo của Adefovir Dipivoxil

Chlorpromazine có thể làm giảm tác dụng của thuốc chống đông đường uống.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Cơ chế chưa rõ; nhãn thuốc ghi nhận giảm tác dụng chống đông.

Ảnh hưởng:

Giảm kiểm soát chống đông và tăng nguy cơ huyết khối.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Theo dõi xét nghiệm chống đông thường xuyên hơn khi bắt đầu, ngừng hoặc thay đổi liều chlorpromazine; chỉnh liều theo chỉ số mục tiêu.

INR/PT và dấu hiệu huyết khối hoặc chảy máu.

Bằng chứng: high
Nguồn:

[eMC SmPC] | Chlorpromazine 100mg Tablets | Mục 4.5 – Interactions | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3476/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01
[DailyMed] | Chlorpromazine Hydrochloride Tablets, USP | Warnings/Precautions – CNS depressants, anticoagulants, phenytoin, propranolol, thiazides, metrizamide, lithium, alcohol, guanethidine | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=5ae79c1e-f523-4358-9f8b-7382a03d59bc | Kiểm tra ngày 2026-08-01

Cefaclor

Đã có báo cáo tăng tác dụng chống đông khi cefaclor dùng cùng thuốc chống đông đường uống. Rule này giữ object ở nhóm cha “Thuốc chống đông máu (Anticoagulants)”, nhưng bằng chứng trực tiếp không được hiểu là áp dụng ngang nhau cho mọi phân nhóm thuốc chống đông.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Nhãn cefaclor không xác định một cơ chế duy nhất cho tương tác với thuốc chống đông đường uống. Warfarin có dữ liệu cụ thể về tăng PT; với các thuốc chống đông khác không nên suy rộng cơ chế hoặc mức nguy cơ nếu chưa có bằng chứng riêng.

Ảnh hưởng:

Ở thuốc chống đông đường uống, tác dụng chống đông có thể tăng và nguy cơ chảy máu có thể tăng. Không giả định cùng mức ảnh hưởng đối với các phân nhóm thuốc chống đông không được nguồn trực tiếp đề cập.

Khuyến nghị:

monitor

Xử trí:

Khi phối hợp cefaclor với một thuốc chống đông đường uống, theo dõi theo chỉ số và hướng dẫn của thuốc cụ thể. Với warfarin, theo dõi INR/PT và điều chỉnh liều nếu cần. Với phân nhóm khác, ưu tiên rule/bằng chứng riêng thay vì suy rộng từ rule class này.

Dấu hiệu chảy máu và chỉ số chống đông phù hợp với thuốc cụ thể; với warfarin theo dõi INR/PT.

Bằng chứng: moderate
Nguồn:

DailyMed | Cefaclor capsule | Increased anticoagulant effect when cefaclor and oral anticoagulants were administered concomitantly | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=2f61354e-bcb0-41aa-955f-51eabc11387b | Kiểm tra ngày 2026-08-02
eMC | Cefaclor 500 mg Capsules SmPC | Oral anticoagulant/warfarin precaution | https://www.medicines.org.uk/emc/product/15784/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Thắc mắc về hoạt chất Apixaban

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *