Allicin

Allicin là hợp chất lưu huỳnh được tạo ra khi tỏi tươi bị nghiền, cắt hoặc nhai, do alliin tiếp xúc với enzym alliinase. Đây là một hợp chất không bền, có mùi đặc trưng và được nghiên cứu nhiều về hoạt tính sinh học như kháng khuẩn trong phòng thí nghiệm, tác động trên lipid máu, huyết áp và chức năng tiểu cầu. Tuy nhiên, bằng chứng trên người còn khác nhau theo dạng chế phẩm tỏi, hàm lượng và khả năng giải phóng allicin. Allicin hoặc chế phẩm tỏi không thay thế thuốc điều trị, không nên tự dùng để chữa bệnh hoặc tự ngừng thuốc đang được kê đơn. Người đang dùng thuốc chống đông, thuốc kháng tiểu cầu, thuốc điều trị HIV hoặc chuẩn bị phẫu thuật cần hỏi ý kiến bác sĩ/dược sĩ trước khi dùng chế phẩm tỏi có allicin. ([Linus Pauling Institute][1])

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Cập nhật lần cuối: 09/07/2026

Nội dung chính

  • Allicin là gì?: Hợp chất thiosulfinate chứa lưu huỳnh, hình thành từ alliin nhờ alliinase khi tỏi bị nghiền/cắt/nhai. ([Linus Pauling Institute][1])
  • Vai trò chính: Được nghiên cứu về hoạt tính kháng khuẩn, chống oxy hóa, ảnh hưởng lipid máu, huyết áp và kết tập tiểu cầu; mức độ bằng chứng khác nhau theo mục tiêu và chế phẩm. ([NCCIH][2])
  • Chỉ định/phạm vi dùng: EMA có chuyên luận cho Allium sativum L., bulbus dưới dạng thuốc thảo dược truyền thống dùng hỗ trợ phòng ngừa xơ vữa động mạch và giảm triệu chứng cảm lạnh thông thường, dựa trên kinh nghiệm dùng lâu dài; đây không phải là phê duyệt riêng cho allicin tinh khiết. ([European Medicines Agency (EMA)][3])
  • An toàn: Có thể gây mùi hơi thở/cơ thể, khó chịu tiêu hóa, dị ứng; chế phẩm tỏi có thể tăng nguy cơ chảy máu, đặc biệt khi dùng cùng thuốc chống đông hoặc kháng tiểu cầu. ([NCCIH][2])
  • Lưu ý quan trọng: Không tự dùng để thay thuốc. Hỏi bác sĩ/dược sĩ nếu đang dùng thuốc, có bệnh nền, mang thai, cho con bú, trẻ em hoặc chuẩn bị phẫu thuật. ([NCCIH][2])

Hoạt chất Allicin là gì?

Allicin là hợp chất lưu huỳnh sinh ra từ tỏi, không có sẵn với lượng đáng kể trong tép tỏi nguyên vẹn mà được tạo thành khi alliin tiếp xúc với enzym alliinase sau khi tỏi bị nghiền, cắt hoặc nhai. ([Linus Pauling Institute][1])

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Allicin

INN Allicin; INN chính thức

CAS 539-86-6 Công thức C6H10OS2

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Allicin

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Allicin; INN chính thức

Tên IUPAC

3-prop-2-enylsulfinylsulfanylprop-1-ene

Tên hóa học khác

Thio-2-propene-1-sulfinic acid S-allyl ester | Allylthiosulphinic acid allyl ester | Diallyl thiosulfinate

Tên khác / tên đồng nghĩa

Diallyl thiosulfinate; diallylthiosulfinate; allyl thiosulfinate. PubChem ghi nhận Allicin có công thức phân tử C6H10OS2. ([PubChem][4])

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

539-86-6

UNII

3C39BY17Y6

PubChem CID

65036

RxNorm CUI

Không tìm thấy

Công thức phân tử

C6H10OS2

Dược động học của Allicin

Dược động học của allicin ở người chưa được mô tả đầy đủ như thuốc tân dược. Sau khi dùng tỏi, allicin có thể bị phân hủy nhanh trước và sau khi vào đường tiêu hóa; trong nghiên cứu ở người, allicin không được phát hiện trong huyết thanh hoặc nước tiểu đến 24 giờ sau khi ăn 25 g tỏi sống, gợi ý allicin và dẫn xuất của nó được chuyển hóa nhanh nếu được hấp thu. ([Linus Pauling Institute][1])

Giai đoạn I: Hấp thu

Hấp thu của allicin và các dẫn xuất chỉ được hiểu một phần. LPI ghi nhận allicin không phát hiện trong huyết thanh/nước tiểu sau dùng tỏi sống, trong khi các chất chuyển hóa bay hơi như allyl methyl sulfide có thể được phát hiện trong hơi thở hoặc nước tiểu sau khi dùng tỏi. ([Linus Pauling Institute][1])

Giai đoạn II: Phân bố

Vị trí mô đích của allicin hoặc chất chuyển hóa có hoạt tính ở người chưa rõ. LPI nêu chưa xác định chắc chắn chất nào trong các hợp chất/chất chuyển hóa từ allicin thực sự đến được mô đích. ([Linus Pauling Institute][1])

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Allicin có thể phân hủy thành các hợp chất organosulfur tan trong lipid như diallyl sulfide, diallyl disulfide, diallyl trisulfide; trong cơ thể, các hợp chất liên quan có thể chuyển thành allyl mercaptan, allyl methyl sulfide và allyl methyl disulfide. ([Linus Pauling Institute][1])

Giai đoạn IV: Thải trừ

Allyl methyl sulfide đã được phát hiện trong nước tiểu trong vòng 4 giờ sau khi ăn tỏi, gợi ý có hấp thu vào tuần hoàn và thải trừ nhanh; tuy nhiên dữ liệu thải trừ định lượng riêng cho allicin chưa đầy đủ. ([Linus Pauling Institute][1])

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Cách chế biến tỏi ảnh hưởng lớn đến lượng allicin: allicin hình thành khi tỏi bị nghiền/cắt/nhai, enzym alliinase có thể bị bất hoạt bởi nhiệt và môi trường acid; nhiều viên bột tỏi phụ thuộc khả năng rã và giải phóng allicin ở ruột non. ([Linus Pauling Institute][1])

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Allicin

Allicin thuộc nhóm hợp chất organosulfur phản ứng với nhóm thiol. Trong tài liệu y học bổ sung, allicin/chế phẩm tỏi được nghiên cứu về khả năng ảnh hưởng lên vi sinh vật trong phòng thí nghiệm, oxy hóa-khử, kết tập tiểu cầu, lipid máu và huyết áp; bằng chứng lâm sàng không đồng nhất và không nên diễn giải như tác dụng điều trị chắc chắn. ([Memorial Sloan Kettering Cancer Center][6])

Phần III: Cơ chế tác dụng

Cơ chế được mô tả gồm: hình thành từ alliin nhờ alliinase; phản ứng với glutathione và L-cysteine tạo các dẫn xuất S-allyl; ảnh hưởng đến đường oxy hóa-khử, yếu tố Nrf2, kết tập tiểu cầu và các đường liên quan lipid/huyết áp. MSK cũng ghi nhận allicin có hoạt tính kháng khuẩn/kháng vi sinh vật và có hoạt tính kháng tiểu cầu, hạ lipid trong một số dữ liệu thực nghiệm. ([Linus Pauling Institute][1])

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Dữ liệu dược lực học của allicin trên người chưa hoàn chỉnh. Với chế phẩm tỏi, NCCIH ghi nhận có thể giảm nhẹ cholesterol toàn phần/LDL ở người tăng cholesterol, giảm nhẹ huyết áp ở người tăng huyết áp và giảm nhẹ đường huyết ở người đái tháo đường; các tác động này không thay thế điều trị chuẩn. ([NCCIH][2])

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Allicin

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Allicin

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Allicin

Chế phẩm tỏi có thể làm tăng nguy cơ chảy máu khi dùng cùng thuốc chống đông hoặc kháng tiểu cầu. EMA chống chỉ định dùng cùng saquinavir/ritonavir do nguy cơ giảm nồng độ thuốc, mất đáp ứng virus và kháng thuốc. MSK cũng cảnh báo tương tác với warfarin, thuốc ức chế protease như darunavir/saquinavir, insulin, thuốc nền CYP450 2C9/2C19/3A4 và thuốc nền P-glycoprotein. ([European Medicines Agency (EMA)][3])

Thắc mắc về hoạt chất Allicin

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 2 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *