Afatinib

Afatinib là hoạt chất điều trị ung thư thuộc nhóm ức chế tyrosine kinase, tác động không hồi phục lên các thụ thể trong họ ErbB như EGFR, HER2 và HER4. Hoạt chất này được dùng trong một số trường hợp ung thư phổi không tế bào nhỏ tiến triển hoặc di căn, đặc biệt khi có đột biến EGFR nhạy cảm theo chỉ định được phê duyệt. Afatinib là thuốc kê đơn, cần bác sĩ chuyên khoa ung bướu chỉ định và theo dõi. Người bệnh không nên tự ý mua, dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều. Bài viết này cung cấp thông tin y khoa tham khảo, không thay thế tư vấn, chẩn đoán hoặc phác đồ điều trị cá nhân hóa từ bác sĩ/dược sĩ.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 08/07/2026

Nội dung chính

  • Afatinib là thuốc nhắm trúng đích ức chế EGFR/HER.
  • Bối cảnh dùng liên quan ung thư phổi không tế bào nhỏ có đột biến EGFR phù hợp.
  • Cần xét nghiệm chỉ dấu và dùng theo chỉ định bác sĩ ung bướu.
  • Có thể gây tiêu chảy, phát ban, viêm miệng, rối loạn gan hoặc viêm phổi kẽ.
  • Báo bác sĩ nếu khó thở, tiêu chảy nặng, tổn thương da hoặc đang mang thai.

Hoạt chất Afatinib là gì?

Afatinib là hoạt chất điều trị ung thư thuộc nhóm ức chế tyrosine kinase. Thuốc gắn cộng hóa trị vào vùng kinase của EGFR/ErbB1, HER2/ErbB2 và HER4/ErbB4, từ đó ức chế không hồi phục quá trình tự phosphoryl hóa tyrosine kinase và làm giảm tín hiệu ErbB.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Afatinib

CAS 850140-72-6 Công thức C24H25ClFN5O3

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Afatinib

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Afatinib

Tên IUPAC

(E)-N-[4-(3-chloro-4-fluoroanilino)-7-[(3S)-oxolan-3-yl]oxyquinazolin-6-yl]-4-(dimethylamino)but-2-enamide

Tên hóa học khác

2-Butenamide, N-(4-((3-chloro-4-fluorophenyl)amino)-7-(((3S)-tetrahydro-3-furanyl)oxy)-6-quinazolinyl)-4-(dimethylamino)-, (2E)-

Tên khác / tên đồng nghĩa

Afatinib dimaleate; Gilotrif; Giotrif. Tên thương mại có thể khác nhau theo quốc gia và tình trạng lưu hành. EMA ghi nhận Giotrif chứa hoạt chất afatinib; DailyMed/FDA ghi nhận Gilotrif là thuốc chứa afatinib.

Tên Latinh / tên dược điển

afatinibum

Tên USAN

afatinib

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

850140-72-6

UNII

41UD74L59M

PubChem CID

10184653

RxNorm CUI

1430438

Công thức phân tử

C24H25ClFN5O3

Dược động học của Afatinib

Sau khi uống, afatinib đạt nồng độ đỉnh trong huyết tương sau khoảng 2–5 giờ. Ở khoảng liều 20–50 mg, Cmax và AUC tăng hơi hơn tỷ lệ liều; trạng thái ổn định đạt trong vòng 8 ngày sau dùng lặp lại, với tích lũy khoảng 2,8 lần theo AUC và 2,1 lần theo Cmax.

Giai đoạn I: Hấp thu

Afatinib hấp thu sau đường uống, Tmax khoảng 2–5 giờ. Bữa ăn giàu chất béo làm giảm Cmax khoảng 50% và AUC khoảng 39% so với điều kiện nhịn ăn; vì vậy thuốc được khuyến cáo dùng khi bụng đói.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối. Nhãn DailyMed/FDA ghi sinh khả dụng tương đối trung bình hình học của viên Gilotrif 20 mg là 92% so với dung dịch uống.

Giai đoạn II: Phân bố

Afatinib gắn protein huyết tương người khoảng 95% trong thử nghiệm in vitro. Thể tích phân bố cụ thể trong nhãn nguồn chính.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Chuyển hóa qua enzym của afatinib là tối thiểu. Nhãn DailyMed/FDA nêu các adduct cộng hóa trị với protein là chất chuyển hóa lưu hành chính; các chất chuyển hóa phụ thuộc CYP450 chiếm khoảng 9% tổng chuyển hóa trong hệ tế bào gan người, khoảng 2% liều chuyển hóa bởi FMO3 và không phát hiện N-demethylation phụ thuộc CYP3A4.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Afatinib thải trừ chủ yếu qua phân. Sau một liều uống dung dịch afatinib đánh dấu phóng xạ, khoảng 85% được thu hồi trong phân và 4% trong nước tiểu; hợp chất mẹ chiếm 88% liều thu hồi.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải thải trừ của afatinib khoảng 37 giờ sau dùng lặp lại ở bệnh nhân ung thư.

CL · Độ thanh thải toàn phần

.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Thức ăn làm giảm phơi nhiễm afatinib. Thuốc ức chế P-glycoprotein/BCRP có thể làm tăng phơi nhiễm afatinib, trong khi thuốc cảm ứng P-glycoprotein như rifampicin có thể làm giảm phơi nhiễm. Suy thận trung bình và nặng làm tăng AUC; suy gan nhẹ hoặc trung bình không làm thay đổi đáng kể phơi nhiễm, còn suy gan nặng chưa được nghiên cứu đầy đủ.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Afatinib

Afatinib thuộc nhóm thuốc chống ung thư ức chế tyrosine kinase EGFR/ErbB. WHO ATC/DDD xếp afatinib vào mã L01EB03.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Afatinib ức chế không hồi phục tín hiệu ErbB bằng cách gắn vào vùng kinase của EGFR, HER2 và HER4. Một số đột biến EGFR, đặc biệt xóa đoạn exon 19 và thay thế L858R ở exon 21, có thể làm tăng hoạt hóa thụ thể và thúc đẩy tăng sinh tế bào trong NSCLC; các tế bào mang đột biến nhạy cảm có thể bị ức chế bởi afatinib ở nồng độ đạt được trên bệnh nhân.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Trong nghiên cứu điện sinh lý tim ở bệnh nhân có khối u đặc tái phát hoặc kháng trị, dùng nhiều liều Gilotrif 50 mg mỗi ngày không ghi nhận thay đổi lớn về QTc trung bình trên 20 ms.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Afatinib

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Afatinib

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Afatinib

Afatinib là cơ chất của P-gp và BCRP. Thuốc ức chế P-gp như ritonavir, cyclosporine, ketoconazole, itraconazole, erythromycin, verapamil, quinidine, tacrolimus, nelfinavir, saquinavir và amiodarone có thể làm tăng phơi nhiễm afatinib. Thuốc cảm ứng P-gp như rifampicin, carbamazepine, phenytoin, phenobarbital và St. John’s wort có thể làm giảm phơi nhiễm afatinib. Người bệnh cần báo cho bác sĩ/dược sĩ toàn bộ thuốc, thực phẩm bổ sung và dược liệu đang dùng.

Thắc mắc về hoạt chất Afatinib

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 3 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *