Acid Nalidixic

Acid Nalidixic là một kháng sinh thuộc nhóm quinolone thế hệ đầu, được sử dụng chủ yếu để điều trị một số nhiễm khuẩn đường tiết niệu do vi khuẩn nhạy cảm. Do nguy cơ kháng thuốc và sự xuất hiện của các quinolone/fluoroquinolone thế hệ mới, Acid Nalidixic hiện không còn là lựa chọn ưu tiên trong nhiều hướng dẫn điều trị. Việc sử dụng cần tuân theo chỉ định của bác sĩ và căn cứ vào kháng sinh đồ hoặc hướng dẫn chuyên môn. Bài viết này cung cấp thông tin tham khảo dựa trên các nguồn y khoa uy tín và không thay thế tư vấn y tế.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 09/07/2026

Nội dung chính

  • Hoạt chất: Acid Nalidixic
  • INN: Nalidixic acid
  • Nhóm: Kháng sinh quinolone thế hệ 1
  • Mã ATC: J01MB02
  • Đường dùng: Uống
  • Chỉ định chính: Một số nhiễm khuẩn đường tiết niệu do vi khuẩn nhạy cảm
  • Cơ chế: Ức chế DNA gyrase của vi khuẩn
  • Thuốc kê đơn: Có
  • Lưu ý: Hiện không còn là lựa chọn ưu tiên trong nhiều hướng dẫn điều trị do kháng thuốc và có các lựa chọn thay thế phù hợp hơn

Hoạt chất Acid nalidixic là gì?

Acid nalidixic (nalidixic acid) là một dược chất kháng khuẩn tổng hợp thuộc nhóm quinolon cổ điển; về hóa học, đây là dẫn chất acid 1-ethyl-1,4-dihydro-7-methyl-4-oxo-1,8-naphthyridine-3-carboxylic có công thức C12H12N2O3 và không có tâm bất đối. Hồ sơ này đại diện cho chính dạng acid tự do, CAS 389-08-2, không đồng nhất với nalidixate sodium, muối meglumine, hydrochlorid hoặc thành phẩm chứa hoạt chất. Dược chất được mô tả là chất rắn kết tinh màu vàng nhạt và là một acid hữu cơ rất yếu. Nalidixic acid là hoạt chất đời đầu của họ quinolon, từng được phát triển và sử dụng như thuốc kháng khuẩn đường uống. Việc khóa thực thể chính xác ở dạng acid tự do là quan trọng vì các muối và dạng liên quan có định danh hóa học, khối lượng phân tử và hồ sơ chất riêng biệt.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Acid nalidixic

INN Nalidixic acid

CAS 389-08-2 Công thức C12H12N2O3

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Acid nalidixic

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Nalidixic acid

Tên IUPAC

1-ethyl-7-methyl-4-oxo-1,8-naphthyridine-3-carboxylic acid

Tên khác / tên đồng nghĩa

Nalidixin
1-Ethyl-1,4-dihydro-7-methyl-4-oxo-1,8-naphthyridine-3-carboxylic acid
WIN 18,320
WIN-18320
NSC-82174

Tên viết tắt

NAL

Tên Latinh / tên dược điển

Acidum nalidixicum

Tên USAN

nalidixic acid

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

389-08-2

UNII

3B91HWA56M

PubChem CID

4421

RxNorm CUI

7240

Công thức phân tử

C12H12N2O3

Khối lượng phân tử

232.24 g/mol

Tính chất vật lý

Đặc tính quan sát và các thông số vật lý

Ngoại quan

Chất rắn/bột kết tinh màu vàng nhạt đến màu kem; nhãn NegGram mô tả acid nalidixic là chất kết tinh màu vàng nhạt.

Điểm / khoảng nóng chảy

229–230 °C

Tính chất lý – hóa

Các thông số lý–hóa có ý nghĩa dược học

Độ tan / tính tan

Ở 23 °C, dữ liệu thực nghiệm tổng hợp trong PubChem/HSDB ghi độ tan trong nước khoảng 0,1 mg/mL; độ tan tương ứng trong chloroform 35 mg/mL, toluen 1,6 mg/mL, methanol 1,3 mg/mL, ethanol 0,6 mg/mL và ete 0,1 mg/mL. Nguồn dược điển cũ mô tả chất thực tế hầu như không tan trong nước nhưng tan trong dung dịch carbonat.

Tiêu chuẩn dược điển & kiểm nghiệm

Chuyên luận và các chỉ tiêu kiểm nghiệm

Dược điển / chuyên luận liên quan

USP–NF có chuyên luận dược chất Nalidixic Acid; hàm lượng 99,0%–101,0% tính theo chất đã làm khô.

Dược động học của Acid nalidixic

Sau dùng đường uống, acid nalidixic được hấp thu nhanh từ đường tiêu hóa, chuyển hóa một phần ở gan và thải nhanh qua thận. Nhãn NegGram lịch sử ghi nhận sau liều 1 g ở người bình thường nhịn đói, nồng độ huyết thanh của phần thuốc có hoạt tính (acid nalidixic cộng chất chuyển hóa 7-hydroxy) đạt khoảng 20–40 µg/mL sau 1–2 giờ và gắn protein khoảng 90%; do phép đo gộp dược chất mẹ + chất chuyển hóa nên các trị số này không được coi là Cmax hay t1/2 riêng của acid nalidixic. Nghiên cứu ở người tách chất phân tích cho thấy acid nalidixic trải qua hydroxyl hóa và glucuronid hóa; 7-hydroxymethylnalidixic acid còn hoạt tính, còn 7-carboxynalidixic acid được phát hiện chủ yếu trong nước tiểu. Một nghiên cứu PK báo cáo gắn protein huyết tương của dược chất mẹ khoảng 95%, hai pha thải trừ có t1/2 khoảng 0,75 và 2,5 giờ, và thanh thải thận 2–25 mL/phút. Ở người cao tuổi, phơi nhiễm của tổng naphthyridine có hoạt tính tăng và thải trừ chậm hơn người trẻ. Dữ liệu chủ yếu đến từ các nghiên cứu cũ, cỡ mẫu nhỏ và khác nhau về chất phân tích/phương pháp, vì vậy các thông số gộp không được chuyển thành giá trị chuẩn hóa của dược chất mẹ.

Giai đoạn I: Hấp thu

Hấp thu nhanh qua đường tiêu hóa sau uống. Nhãn lịch sử ghi phần thuốc có hoạt tính đạt đỉnh huyết thanh sau 1–2 giờ sau liều 1 g khi nhịn đói; phép đo này gộp acid nalidixic với chất chuyển hóa 7-hydroxy nên không dùng làm Tmax/Cmax chuẩn hóa riêng của dược chất mẹ.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

.

Giai đoạn II: Phân bố

Acid nalidixic gắn protein huyết tương cao; nghiên cứu PK ở người báo khoảng 95% đối với dược chất mẹ.

Các thông số phân bố

Các thông số phân bố
Gắn protein huyết tương

Khoảng 95% đối với acid nalidixic; chất chuyển hóa 7-hydroxymethylnalidixic acid khoảng 65% trong cùng nghiên cứu PK.

Qua nhau thai

Nhãn lịch sử ghi nhận dấu vết acid nalidixic trong máu và nước tiểu của trẻ sơ sinh khi mẹ dùng thuốc trong ba tháng cuối thai kỳ; không có định lượng phơi nhiễm thai đầy đủ.

Vào sữa mẹ

Nhãn lịch sử xác nhận acid nalidixic được bài tiết vào sữa mẹ nhưng không cung cấp thông số định lượng chuyển vào sữa.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Chuyển hóa một phần ở gan. Con đường chính được mô tả gồm hydroxyl hóa tạo 7-hydroxymethylnalidixic acid còn hoạt tính, glucuronid hóa dược chất mẹ và chất chuyển hóa hydroxy, cùng quá trình oxy hóa tiếp tạo 7-carboxynalidixic acid.

Thông tin chuyển hóa
Chất chuyển hóa hoạt tính

7-Hydroxymethylnalidixic acid (hydroxynalidixic acid); nhãn NegGram mô tả hoạt tính kháng khuẩn tương tự acid nalidixic.

Tỷ lệ chuyển hóa / fm

Trong nghiên cứu PK ở người, khoảng 42% acid nalidixic được glucuronid hóa và khoảng 40% được hydroxyl hóa.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Thải chủ yếu qua thận/nước tiểu dưới dạng dược chất mẹ và các chất chuyển hóa hoặc glucuronid. Nhãn NegGram lịch sử ghi khoảng 4% thuốc được thải qua phân. Các tỷ lệ định lượng trong nước tiểu thay đổi theo điều kiện nghiên cứu; một nghiên cứu có chủ đích acid hóa nước tiểu cho thấy phần dược chất mẹ không đổi rất thấp.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Hai pha thải trừ của acid nalidixic được báo cáo khoảng 0,75 giờ và 2,5 giờ trong nghiên cứu PK ở người.

CL · Độ thanh thải toàn phần

.

CLr · Độ thanh thải thận

Khoảng 2–25 mL/phút đối với acid nalidixic trong nghiên cứu PK ở người; biến thiên đáng kể giữa đối tượng.

Đường thải chính

Thận/nước tiểu.

Tỷ lệ thải qua phân

Khoảng 4% theo nhãn NegGram lịch sử.

Tỷ lệ thải nguyên dạng

Khoảng 0,2% liều được thu hồi trong nước tiểu dưới dạng acid nalidixic không đổi trong nghiên cứu dùng 1.000 mg và chủ đích acid hóa nước tiểu bằng ammonium chloride; không khái quát giá trị này cho điều kiện nước tiểu thông thường.

Dược động học quần thể và nhóm đặc biệt
Dược động học quần thể và nhóm đặc biệt
Tích lũy

Trong 10 phụ nữ khỏe mạnh dùng 1 g đường uống, 4 lần/ngày trong 7 ngày, nồng độ đỉnh của tổng acid nalidixic + chất chuyển hóa 7-hydroxy vào ngày 3 và 7 gần gấp đôi ngày 1; 82%–85% phần đo được là acid nalidixic. Đây là dữ liệu tổng chất phân tích, không dùng làm Cmax chuẩn hóa riêng của dược chất mẹ.

Suy thận

Nghiên cứu 23 bệnh nhân có mức chức năng thận khác nhau sau một liều uống cho thấy suy thận không làm thay đổi rõ thanh thải thận của dược chất mẹ nhưng làm giảm đáng kể thải trừ chất chuyển hóa 7-hydroxy; 7-carboxy chất chuyển hóa xuất hiện trong huyết tương khi suy thận. Tác giả kết luận liều tiêu chuẩn có thể dùng ít nhất ở suy thận nhẹ; dữ liệu cũ không được suy rộng thành quy tắc chỉnh liều hiện đại.

Người cao tuổi

Sau liều uống 1 g, người cao tuổi khỏe mạnh (tuổi trung bình 77,3) có phơi nhiễm tổng naphthyridine có hoạt tính cao hơn người trẻ (25,4). t1/2 trung bình của tổng chất phân tích là 11,5 so với 2,7 giờ; AUC 327,7 so với 156,3 µg·h/mL và thanh thải toàn thân 2,9 so với 8,3 L/giờ. Các trị số này gộp acid nalidixic với 7-hydroxy chất chuyển hóa.

Tương tác ảnh hưởng dược động học

Probenecid ức chế bài tiết ống thận của acid nalidixic. Thuốc kháng acid chứa Ca/Mg/Al, sucralfate, sắt, kẽm và các cation đa hóa trị có thể làm giảm hấp thu quinolon; nhãn lịch sử yêu cầu tách ít nhất 2 giờ trước hoặc sau liều acid nalidixic.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Tuổi cao và suy giảm chức năng thận có thể làm chậm thải trừ phần naphthyridine có hoạt tính. Probenecid ức chế bài tiết ống thận của acid nalidixic; thuốc kháng acid/cation đa hóa trị có thể làm giảm hấp thu quinolon.

Nguồn và chất lượng bằng chứng
Nguồn và chất lượng bằng chứng
Đường dùng

Đường uống.

Liều nghiên cứu

Các nguồn chính gồm liều đơn 1 g; nghiên cứu đa liều 1 g, 4 lần/ngày trong 7 ngày; nghiên cứu chuyển hóa dùng 1.000 mg đường uống.

Dạng bào chế

Dạng uống; một số nghiên cứu cũ không mô tả đầy đủ công thức bào chế, còn nhãn NegGram dùng viên nén dạng caplet.

Quần thể

Người trưởng thành khỏe mạnh, phụ nữ khỏe mạnh, người cao tuổi khỏe mạnh và bệnh nhân có các mức suy thận trong các nghiên cứu cũ.

Phương pháp

Định lượng acid nalidixic và chất chuyển hóa trong huyết tương/nước tiểu; một số nghiên cứu đo tổng naphthyridine có hoạt tính, số khác dùng HPLC tách dược chất mẹ và chất chuyển hóa.

Nguồn dữ liệu

Nhãn NegGram của Sanofi; PMID 3205675; PMID 7174858; PMID 1245092; PMID 7138733; PMID 8348113.

Giới hạn dữ liệu

Dữ liệu PK chủ yếu từ thập niên 1970–1990, cỡ mẫu nhỏ và khác biệt về chất phân tích. Các trị số của “thuốc có hoạt tính/naphthyridine có hoạt tính” không được gán trực tiếp cho dược chất mẹ. Không chuẩn hóa pKa, logP, sinh khả dụng tuyệt đối, Cmax hoặc AUC của dược chất mẹ khi chưa có nguồn đúng dạng hóa học và bối cảnh đủ rõ.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Acid nalidixic

Acid nalidixic là quinolon diệt khuẩn tác động trực tiếp lên topoisomerase loại IIA của vi khuẩn, với DNA gyrase là đích kinh điển được chứng minh ở Escherichia coli. Nghiên cứu cơ chế cho thấy nalidixic acid ức chế hoạt tính DNA gyrase và thúc đẩy hình thành phức hợp thư giãn/cắt DNA tương tự, làm DNA bị cắt và cản trở hoạt tính cắt–nối sợi DNA/siêu xoắn DNA. DNA gyrase từ chủng mang đột biến nalA kháng thuốc giảm nhạy khoảng 100 lần, trong khi bổ sung protein nalA kiểu nhạy phục hồi tính nhạy và hoạt tính enzyme, tạo bằng chứng nhân quả mạnh cho đích tác dụng trực tiếp. Hệ quả hạ nguồn là ức chế tổng hợp và sao chép DNA, sau đó gây tác dụng diệt khuẩn ở chủng nhạy cảm. Phổ vi sinh lịch sử nổi bật trên một số vi khuẩn Gram âm đường niệu; Pseudomonas thường kháng. Bằng chứng đích tác dụng trực tiếp chủ yếu là các thí nghiệm trong ống nghiệm và nghiên cứu enzym ở vi khuẩn, không phải PD ở người, vì vậy không suy ngược các thông số mức chiếm giữ đích hoặc PK–PD hiện đại khi không có dữ liệu phù hợp.

Phần I: Phân loại và phạm vi tác dụng

Thông tin phân loại dược lý

Thông tin phân loại dược lý
Phân loại theo cơ chế

Chất ức chế topoisomerase loại IIA của vi khuẩn, với DNA gyrase là đích chính được xác lập ở E. coli.

Phân loại theo tác dụng

Thuốc kháng khuẩn diệt khuẩn thuộc nhóm quinolon.

Vị trí tác dụng

Trong tế bào vi khuẩn, tại phức hợp DNA–DNA gyrase/topoisomerase loại IIA.

Cơ quan / hệ cơ quan chịu tác động

Tác dụng phụ thuộc loài/chủng và độ nhạy của vi khuẩn; đột biến tại thành phần gyrase có thể làm giảm mạnh đáp ứng với thuốc.

Phần II: Đích tác dụng và tương tác thuốc–đích

Thông tin đích tác dụng

Thông tin đích tác dụng
Đích tác dụng chính

DNA gyrase của vi khuẩn; bằng chứng cơ chế kinh điển xác lập thành phần nalA/GyrA của Escherichia coli là yếu tố quyết định trực tiếp của độ nhạy.

Ký hiệu gene / protein

gyrA; gyrB

Mã định danh đích

Escherichia coli: UniProtKB P0AES4 (GyrA), P0AES6 (GyrB); GtoPdb 3217, 3218; đích ChEMBL CHEMBL2094139.

Ghi chú về đích

Đích tác dụng trực tiếp được chứng minh mạnh nhất ở Escherichia coli. Không chuẩn hóa một mã định danh protein duy nhất cho mọi loài vi khuẩn vì thành phần gyrase và mức ưu thế đích thay đổi theo loài.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Ức chế DNA gyrase (topoisomerase II) và ảnh hưởng đến quá trình nhân đôi DNA của vi khuẩn nhạy cảm, dẫn đến tác dụng diệt khuẩn.

Chuỗi cơ chế tác dụng

Chuỗi cơ chế tác dụng
Cơ chế tác dụng tóm tắt

Tương tác với phức hợp DNA gyrase–DNA, ức chế siêu xoắn DNA/cắt–nối sợi DNA và làm tích lũy DNA bị cắt; hậu quả là đình trệ sao chép DNA và chết vi khuẩn nhạy cảm.

Sự kiện khởi đầu ở mức phân tử

Tương tác với DNA gyrase gắn DNA và thúc đẩy hình thành phức hợp thư giãn/cắt DNA nhạy với nalidixic acid.

Đường truyền tín hiệu

Không phải cơ chế thụ thể–truyền tín hiệu cổ điển; chuỗi tác động đi qua thay đổi topology DNA và quá trình sao chép của vi khuẩn.

Biến đổi sinh hóa

Ức chế siêu xoắn DNA và hoạt tính cắt–nối sợi DNA của DNA gyrase; tăng trạng thái DNA bị cắt trong phức hợp enzyme–DNA.

Đáp ứng tế bào

Ức chế tổng hợp/sao chép DNA, kích hoạt hậu quả của tổn thương nhiễm sắc thể và làm mất khả năng sống của vi khuẩn nhạy cảm.

Tác dụng sinh lý

Tác dụng diệt khuẩn đối với chủng vi khuẩn nhạy cảm khi đạt phơi nhiễm thích hợp.

Liên kết cơ chế với hiệu quả điều trị

DNA gyrase từ chủng nalA kháng thuốc giảm nhạy khoảng 100 lần với nalidixic acid; bổ sung protein nalA kiểu nhạy phục hồi tính nhạy, liên kết trực tiếp đích với hiệu lực kháng khuẩn.

Cơ chế giảm đáp ứng / kháng thuốc

Đột biến nalA/gyrA làm DNA gyrase giảm nhạy với nalidixic acid và là cơ chế kháng mục tiêu đã được chứng minh trong E. coli.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Tác dụng dược lực học chính là diệt khuẩn phụ thuộc độ nhạy vi sinh. Nhãn NegGram lịch sử dùng thử nghiệm khuếch tán đĩa 30 µg và MIC để phân loại độ nhạy; các ngưỡng trên nhãn phản ánh tiêu chuẩn NCCLS lịch sử và không được coi là ngưỡng diễn giải hiện hành. Không tìm thấy bộ dữ liệu PK–PD hiện đại ở người đủ chuẩn để gán AUC/MIC hoặc Cmax/MIC chuẩn hóa cho acid nalidixic.

Thông số dược lực học và diễn biến tác dụng

Thông số dược lực học và diễn biến tác dụng
Tổng quan ái lực và hiệu lực

Không chuẩn hóa Ki/Kd/IC50/EC50 vì chưa có một giá trị định lượng đủ truy vết về đích, loài, phép thử và điều kiện để dùng làm số chuẩn cho thực thể chính xác.

Tác dụng dược lý chính

Diệt khuẩn đối với vi khuẩn Gram âm nhạy cảm thông qua ức chế DNA gyrase/topoisomerase loại IIA.

Tác dụng dược lý thứ cấp

Chất chuyển hóa 7-hydroxymethylnalidixic acid còn hoạt tính kháng khuẩn và góp phần vào phần hoạt tính đo được trong máu/nước tiểu.

Biomarker dược lực học

Độ nhạy của chủng vi khuẩn qua MIC hoặc kháng sinh đồ.

Endpoint dược lực học / lâm sàng

Nhãn lịch sử nêu MIC 32 µg/mL là kháng; đây là ngưỡng diễn giải NCCLS lịch sử, không phải chuẩn hiện hành.

Biến thiên dược lực học

Đáp ứng thay đổi theo chủng; Pseudomonas spp. thường kháng trong nhãn lịch sử và kháng nhiễm sắc thể có thể xuất hiện trong quá trình điều trị.

Bối cảnh nghiên cứu và chất lượng bằng chứng
Bối cảnh nghiên cứu và chất lượng bằng chứng
Đường dùng

Trong ống nghiệm/nghiên cứu enzym ở vi khuẩn; dữ liệu vi sinh và hiệu quả lâm sàng lịch sử gắn với đường uống.

Liều / nồng độ nghiên cứu

Điều kiện trong ống nghiệm thay đổi theo phép thử; nhãn lịch sử dùng đĩa 30 µg và MIC. Không chuẩn hóa một nồng độ đích tác dụng trực tiếp duy nhất.

Quần thể nghiên cứu

Escherichia coli và các vi khuẩn Gram âm đích trong nghiên cứu cơ chế/vi sinh; bệnh nhân UTI trong bối cảnh nhãn lịch sử.

Assay / phương pháp đo

phép thử DNA gyrase/siêu xoắn DNA, phân tích phức hợp thư giãn/cắt DNA, bổ sung chức năng với nalA/GyrA và thử nghiệm độ nhạy vi sinh.

Định nghĩa endpoint và thời điểm đo

Ức chế hoạt tính DNA gyrase, giảm siêu xoắn DNA/cắt–nối sợi DNA, ức chế tổng hợp DNA; vi sinh: MIC hoặc đường kính vòng vô khuẩn.

Nguồn dữ liệu

PMID 200930; IUPHAR/BPS Guide to Pharmacology ligand 12773; NCBI MeSH D009268; nhãn NegGram của Sanofi.

Giới hạn và độ không chắc chắn

Bằng chứng đích tác dụng trực tiếp chủ yếu ở E. coli và enzyme vi khuẩn; không có bộ PD ở người định lượng hiện đại. Các thông số ái lực từ nguồn tổng hợp không được dùng nếu thiếu truy vết phép thử/nguồn đầy đủ.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Acid nalidixic

Trong thông tin kê đơn lịch sử của NegGram tại Hoa Kỳ, acid nalidixic được chỉ định điều trị nhiễm khuẩn đường tiết niệu do vi khuẩn Gram âm nhạy cảm, gồm phần lớn Escherichia coli, Enterobacter spp., Klebsiella spp. và Proteus spp.; lựa chọn điều trị cần xét dữ liệu nuôi cấy/độ nhạy khi có. NCATS hiện ghi nhận nalidixic acid là dược chất đã từng được lưu hành tại Hoa Kỳ, vì vậy hồ sơ này xếp chỉ định trên vào bối cảnh lịch sử gắn với sản phẩm NegGram, không suy diễn thành tình trạng đang lưu hành hiện nay hoặc phê duyệt tại mọi quốc gia. Không bổ sung chỉ định ngoài nhãn, dự phòng hoặc chỉ định phạm vi pháp lý khác khi chưa có nguồn pháp lý trực tiếp tương ứng.

1

Điều trị nhiễm khuẩn đường tiết niệu do vi khuẩn Gram âm nhạy cảm

Chỉ định lịch sử / đã rút

Bệnh lý liên quan: Nhiễm khuẩn đường tiết niệu

Cơ quan / khu vực

Hoa Kỳ

Quần thể

Người lớn và trẻ em từ 3 tháng tuổi trở lên theo nhãn lịch sử; việc dùng thuốc phụ thuộc tác nhân nhạy cảm và bối cảnh lâm sàng.

Biomarker / tiêu chí lựa chọn

Chủng vi khuẩn gây bệnh nhạy cảm với acid nalidixic theo thử nghiệm vi sinh.

Điều kiện / giới hạn

Tác nhân nhạy cảm; nhãn nêu phần lớn E. coli, Enterobacter spp., Klebsiella spp. và Proteus spp.; cân nhắc nuôi cấy/kháng sinh đồ.

Dạng bào chế / đường dùng

NegGram đường uống.

Tóm tắt bằng chứng

Chỉ định được nêu trong thông tin kê đơn lịch sử của NegGram; NCATS ghi nhận nalidixic acid là dược chất đã từng được lưu hành tại Hoa Kỳ.

Liều dùng và cách sử dụng Acid nalidixic

Phác đồ dưới đây xuất phát từ thông tin kê đơn lịch sử của NegGram đường uống tại Hoa Kỳ và chỉ gắn với chỉ định UTI do vi khuẩn nhạy cảm. Người lớn: 1 g uống 4 lần/ngày trong 1–2 tuần, tổng 4 g/ngày trong giai đoạn đầu; nếu điều trị kéo dài, tổng liều có thể giảm còn 2 g/ngày sau giai đoạn đầu. Trẻ từ 3 tháng đến 12 tuổi: 55 mg/kg/ngày chia 4 liều bằng nhau cho điều trị ban đầu; khi điều trị kéo dài, tổng liều có thể giảm còn 33 mg/kg/ngày. Nhãn lịch sử không dùng cho trẻ dưới 3 tháng và cảnh báo liều thấp hơn 4 g/ngày ở người lớn trong giai đoạn đầu có thể tạo thuận lợi cho kháng thuốc. Các liều này là phác đồ nhãn lịch sử, không được trình bày như khuyến cáo cập nhật cho thực hành hiện nay.

Phác đồ / liều dùng

Chỉ định / đối tượngLiều & lịch dùngCách dùng & theo dõiNguồn / rà soát
Điều trị nhiễm khuẩn đường tiết niệu do vi khuẩn Gram âm nhạy cảm
Nhiễm khuẩn đường tiết niệu
Đối tượng: Người lớn

Người lớn

Giai đoạn: Khởi trị / induction
1 g mỗi lần, 4 lần/ngày
Cơ sở: Liều cố định
Tần suất:

4 lần/ngày

Thời gian / chu kỳ:

1–2 tuần

Liều tối đa: Tổng liều 4 g/ngày trong giai đoạn đầu theo nhãn.
Đường dùng: Uống
Dạng: NegGram dạng viên nén dạng caplet đường uống.
Cách dùng:

Dùng đường uống. Theo nhãn NegGram lịch sử, có thể dùng cùng hoặc không cùng bữa ăn và nên uống đủ dịch. Thuốc kháng acid chứa Ca/Mg/Al, sucralfate, sắt, kẽm và các cation hóa trị II/III nên cách acid nalidixic ít nhất 2 giờ trước hoặc sau vì có thể làm giảm hấp thu.

Theo dõi:

Thử độ nhạy trước điều trị; lặp lại nuôi cấy/độ nhạy nếu đáp ứng lâm sàng không đạt hoặc tái phát theo nhãn lịch sử.

Ghi chú:

Phác đồ nhãn lịch sử Hoa Kỳ; không suy diễn thành khuyến cáo hiện hành khi sản phẩm không còn được ghi nhận là đang lưu hành tại Hoa Kỳ.

Điều trị kéo dài sau giai đoạn đầu
Nhiễm khuẩn đường tiết niệu
Đối tượng: Người lớn

Người lớn sau giai đoạn điều trị ban đầu

Giai đoạn: Duy trì
Tổng liều 2 g/ngày sau giai đoạn đầu
Cơ sở: Liều cố định
Duy trì:

2 g/ngày

Đường dùng: Uống
Dạng: NegGram dạng viên nén dạng caplet đường uống.
Cách dùng:

Dùng đường uống. Theo nhãn NegGram lịch sử, có thể dùng cùng hoặc không cùng bữa ăn và nên uống đủ dịch. Thuốc kháng acid chứa Ca/Mg/Al, sucralfate, sắt, kẽm và các cation hóa trị II/III nên cách acid nalidixic ít nhất 2 giờ trước hoặc sau vì có thể làm giảm hấp thu.

Theo dõi:

Theo dõi đáp ứng và nuôi cấy/độ nhạy khi đáp ứng không thỏa đáng hoặc tái phát theo nhãn lịch sử.

Ghi chú:

Nhãn chỉ nêu tổng liều ngày có thể giảm còn 2 g sau giai đoạn đầu; không suy diễn lịch chia liều chi tiết khi đoạn nguồn không nêu lại.

Điều trị nhiễm khuẩn đường tiết niệu do vi khuẩn Gram âm nhạy cảm
Nhiễm khuẩn đường tiết niệu
Đối tượng: Trẻ em

Trẻ từ 3 tháng đến 12 tuổi theo nhãn lịch sử

Giai đoạn: Khởi trị / induction
55 mg/kg/ngày, chia 4 liều bằng nhau
Cơ sở: Theo cân nặng
Tần suất:

4 lần/ngày

Đường dùng: Uống
Dạng: NegGram đường uống; nhãn nêu viên nén dạng caplet 250 mg có thể dùng.
Cách dùng:

Dùng đường uống. Theo nhãn NegGram lịch sử, có thể dùng cùng hoặc không cùng bữa ăn và nên uống đủ dịch. Thuốc kháng acid chứa Ca/Mg/Al, sucralfate, sắt, kẽm và các cation hóa trị II/III nên cách acid nalidixic ít nhất 2 giờ trước hoặc sau vì có thể làm giảm hấp thu.

Theo dõi:

Thử độ nhạy vi sinh và theo dõi đáp ứng theo bối cảnh nhãn lịch sử.

Ghi chú:

Nhãn lịch sử chống chỉ định cho trẻ dưới 3 tháng; dòng này không áp dụng cho nhóm tuổi đó.

Điều trị kéo dài sau giai đoạn đầu
Nhiễm khuẩn đường tiết niệu
Đối tượng: Trẻ em

Trẻ từ 3 tháng đến 12 tuổi theo nhãn lịch sử

Giai đoạn: Duy trì
Tổng liều 33 mg/kg/ngày khi điều trị kéo dài
Cơ sở: Theo cân nặng
Duy trì:

33 mg/kg/ngày

Đường dùng: Uống
Dạng: NegGram đường uống.
Cách dùng:

Dùng đường uống. Theo nhãn NegGram lịch sử, có thể dùng cùng hoặc không cùng bữa ăn và nên uống đủ dịch. Thuốc kháng acid chứa Ca/Mg/Al, sucralfate, sắt, kẽm và các cation hóa trị II/III nên cách acid nalidixic ít nhất 2 giờ trước hoặc sau vì có thể làm giảm hấp thu.

Theo dõi:

Theo dõi đáp ứng và độ nhạy vi sinh theo bối cảnh nhãn lịch sử.

Ghi chú:

Nhãn chỉ nêu tổng liều ngày có thể giảm còn 33 mg/kg/ngày cho điều trị kéo dài; không suy diễn lịch chia liều khi đoạn nguồn không nêu lại.

Hướng dẫn sử dụng chung

Dùng đường uống. Theo nhãn NegGram lịch sử, có thể dùng cùng hoặc không cùng bữa ăn và nên uống đủ dịch. Thuốc kháng acid chứa Ca/Mg/Al, sucralfate, sắt, kẽm và các cation hóa trị II/III nên cách acid nalidixic ít nhất 2 giờ trước hoặc sau vì có thể làm giảm hấp thu.

Cảnh báo và lưu ý về Acid nalidixic

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Acid nalidixic

Có thể tương tác với:

  • Warfarin và các thuốc chống đông.
  • Probenecid.
  • Các thuốc làm tăng nguy cơ co giật.
  • Thuốc kháng acid chứa nhôm, magie hoặc calci có thể làm giảm hấp thu.

Việc phối hợp cần được bác sĩ đánh giá.

Thắc mắc về hoạt chất Acid nalidixic

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *