Acid Ioxaglic

Acid Ioxaglic là hoạt chất cản quang chứa iod, thường hiện diện dưới dạng muối ioxaglate meglumine và ioxaglate sodium trong dung dịch tiêm dùng cho một số thủ thuật chẩn đoán hình ảnh bằng tia X. Hoạt chất này không phải thuốc điều trị bệnh, mà giúp làm rõ cấu trúc mạch máu, đường tiết niệu, khớp hoặc một số vùng cơ thể trong thăm khám hình ảnh. Việc dùng Acid Ioxaglic cần do nhân viên y tế thực hiện tại cơ sở có khả năng theo dõi và xử trí phản ứng bất lợi, vì thuốc cản quang iod có thể gây phản ứng quá mẫn, ảnh hưởng thận, tuyến giáp hoặc tim mạch ở một số người. Người bệnh không nên tự ý sử dụng, tự mua hoặc yêu cầu dùng thuốc cản quang khi chưa có chỉ định chuyên môn. ([FDA Access Data][1])

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 09/07/2026

Nội dung chính

  • Acid Ioxaglic là gì?: Thuốc cản quang iod dùng trong chẩn đoán hình ảnh X-quang/CT, không phải thuốc điều trị bệnh. ([FDA Access Data][1])
  • Dạng thường dùng: Dung dịch tiêm; Hexabrix 320 chứa Acid Ioxaglic 53,33% w/v, tương đương 320 mg iod/mL, dưới dạng ioxaglate meglumine và ioxaglate sodium. ([HPRA Assets][2])
  • Đường dùng: Chủ yếu dùng nội mạch; cũng được nêu trong chỉ định chụp khớp và chụp tử cung vòi trứng. Không dùng đường nội tủy/ngoài màng cứng. ([FDA Access Data][1])
  • Chỉ định: Chụp mạch, niệu đồ bài xuất, tăng tương phản CT đầu/thân, chụp khớp, chụp tử cung vòi trứng theo nhãn/SmPC. ([FDA Access Data][1])
  • Cảnh báo chính: Có thể xảy ra phản ứng quá mẫn, phản vệ, rối loạn thận, rối loạn tuyến giáp, biến cố tim mạch/thần kinh; cần theo dõi và có phương tiện cấp cứu. ([HPRA Assets][2])
  • Tự dùng tại nhà?: Không. Acid Ioxaglic chỉ nên được dùng trong thủ thuật chẩn đoán hình ảnh theo chỉ định và giám sát của nhân viên y tế.

Hoạt chất Acid Ioxaglic là gì?

Acid Ioxaglic là hoạt chất cản quang iod dùng để tăng độ cản tia X, giúp bác sĩ quan sát rõ hơn mạch máu, đường tiết niệu, khớp hoặc một số cấu trúc giải phẫu trong thủ thuật chẩn đoán hình ảnh. Đây không phải thuốc điều trị bệnh. ([FDA Access Data][1])

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Acid Ioxaglic

INN Ioxaglic acid

CAS 59017-64-0 Công thức C24H21I6N5O8

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Acid Ioxaglic

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Ioxaglic acid

Tên IUPAC

3-[[2-[[3-[acetyl(methyl)amino]-2,4,6-triiodo-5-(methylcarbamoyl)benzoyl]amino]acetyl]amino]-5-(2-hydroxyethylcarbamoyl)-2,4,6-triiodobenzoic acid

Tên hóa học khác

N-(2-Hydroxyethyl)-2,4,6-triiodo-5-(2-(2,4,6-triiodo-3-(N-methylacetamido)-5-(methylcarbamoyl)benzamido)acetamido)isophthalamic acid

Tên khác / tên đồng nghĩa

Ioxaglate; meglumine ioxaglate; sodium ioxaglate; Acid Ioxaglic hiện diện trong chế phẩm dưới dạng muối meglumine ioxaglate và sodium ioxaglate. ([HPRA Assets][2])

Tên Latinh / tên dược điển

Acidum ioxaglicum

Tên USAN

ioxaglic acid

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

59017-64-0

UNII

Z40X7EI2AF

PubChem CID

3742

RxNorm CUI

1426458

Công thức phân tử

C24H21I6N5O8

Dược động học của Acid Ioxaglic

Sau tiêm nội mạch, ioxaglate được vận chuyển nhanh trong tuần hoàn đến thận và thải trừ không đổi qua nước tiểu. Nhãn FDA mô tả dược động học theo mô hình 2 ngăn với pha phân bố nhanh và pha thải trừ chậm hơn. ([FDA Access Data][1])

Giai đoạn I: Hấp thu

Với đường dùng nội mạch, thuốc vào trực tiếp tuần hoàn. Khi dùng tại một số khoang cơ thể như khớp, đường mật hoặc buồng tử cung, SmPC ghi nhận có thể có khuếch tán toàn thân ở các mức độ khác nhau; dữ liệu định lượng hấp thu. ([HPRA Assets][2])

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

.

Giai đoạn II: Phân bố

Sau tiêm nội mạch, thuốc nhanh chóng được vận chuyển trong tuần hoàn. Nhãn FDA cho biết ioxaglate ít gắn với albumin huyết thanh và chủ yếu được thải trừ qua thận; thông số thể tích phân bố cụ thể.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Không chuyển hóa đáng kể; SmPC ghi “the compound is not metabolised”. ([HPRA Assets][2])

Giai đoạn IV: Thải trừ

Chủ yếu thải trừ qua thận dưới dạng không đổi. Nhãn FDA ghi khoảng 50% liều tiêm tĩnh mạch được thu hồi trong nước tiểu sau 2 giờ và 90% sau 24 giờ ở 10 người tình nguyện; SmPC ghi 99% liều được thải trong 24 giờ. Bài tiết qua mật có thể tăng khi suy thận. ([FDA Access Data][1])

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Nhãn FDA ghi thời gian bán thải pha alpha khoảng 12 phút và pha beta khoảng 92 phút ở người có chức năng thận bình thường; SmPC ghi thời gian bán thải khoảng 90 phút. ([FDA Access Data][1])

CL · Độ thanh thải toàn phần

.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Suy thận nặng có thể làm tăng bài tiết qua mật/ruột; đồng thời cần đặc biệt thận trọng ở người suy thận, đái tháo đường, mất nước, trẻ nhỏ, người cao tuổi và người có đồng thời suy gan và suy thận vì nguy cơ tích lũy hoặc biến cố bất lợi tăng. ([FDA Access Data][1])

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Acid Ioxaglic

Thuốc cản quang X-quang iod, tan trong nước, áp lực thẩm thấu thấp; mã ATC V08AB03 thuộc nhóm V08AB — watersoluble, nephrotropic, low osmolar X-ray contrast media. ([FHI][3])

Phần III: Cơ chế tác dụng

Acid Ioxaglic chứa iod nên hấp thu/cản tia X, tạo sự khác biệt đậm độ giữa vùng có thuốc cản quang và mô xung quanh. Sau tiêm nội mạch, thuốc làm mờ đục đường đi của mạch máu, cho phép thấy cấu trúc bên trong cơ thể trên hình ảnh X-quang/CT cho đến khi bị pha loãng đáng kể. ([FDA Access Data][1])

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Tác dụng chính là làm cản quang hệ mạch, đường tiết niệu hoặc vùng được khảo sát. SmPC ghi các ảnh hưởng dược lý trên hệ thần kinh trung ương, tim mạch và hô hấp thường nhỏ và ngắn hạn, và không chứng minh hoạt tính dược lý đáng kể khác. ([HPRA Assets][2])

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Acid Ioxaglic

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Acid Ioxaglic

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Acid Ioxaglic

Các tương tác/lưu ý quan trọng gồm: metformin ở bệnh nhân đái tháo đường, thuốc phóng xạ và điều trị iod phóng xạ, thuốc chẹn beta, thuốc vận mạch, thuốc ức chế men chuyển, thuốc đối kháng thụ thể angiotensin, thuốc lợi tiểu và interleukin-2. Thuốc cản quang iod cũng có thể ảnh hưởng một số xét nghiệm bilirubin, protein, khoáng chất và xét nghiệm tuyến giáp trong một thời gian sau dùng. ([HPRA Assets][2])

Thắc mắc về hoạt chất Acid Ioxaglic

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *