Kẽm Gluconat (Zinc Gluconate)

Kẽm gluconat, tên tiếng Anh là Zinc Gluconate, là muối kẽm của acid gluconic và được sử dụng để cung cấp kẽm cho cơ thể. Sau khi vào cơ thể, muối này giải phóng ion kẽm, một vi chất cần thiết cho hoạt động của nhiều enzym, quá trình tổng hợp protein và DNA, phân chia tế bào, miễn dịch, tăng trưởng và lành vết thương. Hàm lượng trên nhãn cần được đọc theo lượng kẽm nguyên tố, không chỉ theo khối lượng muối kẽm gluconat. Trong một thuốc tham chiếu, 104,55 mg kẽm gluconat tương đương 15 mg kẽm nguyên tố. Tùy sản phẩm và quốc gia, kẽm gluconat có thể được dùng để bổ sung thiếu kẽm, trong một số chỉ định da liễu hoặc trong dinh dưỡng đường tĩnh mạch. WHO cũng khuyến nghị bổ sung kẽm trong điều trị tiêu chảy cấp ở trẻ em, nhưng khuyến nghị này áp dụng cho liều kẽm nguyên tố và không riêng dạng kẽm gluconat. Không nên tự dùng liều cao kéo dài vì có thể gây thiếu đồng, thiếu máu và rối loạn tiêu hóa.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Bản chất: Muối kẽm của acid gluconic, cung cấp ion kẽm cho cơ thể.
  • Cách đọc hàm lượng: Cần xác định lượng kẽm nguyên tố; 104,55 mg kẽm gluconat có thể tương đương 15 mg kẽm nguyên tố trong sản phẩm tham chiếu.
  • Vai trò: Tham gia hoạt động enzym, miễn dịch, tổng hợp protein và DNA, phân chia tế bào, tăng trưởng và lành vết thương.
  • Chỉ định: Tùy nhãn: bổ sung kẽm, một số chỉ định da liễu, viêm da đầu chi ruột hoặc bổ sung trong dinh dưỡng tĩnh mạch.
  • Tiêu chảy trẻ em: WHO khuyến nghị 10–20 mg kẽm nguyên tố mỗi ngày trong 10–14 ngày tùy tuổi; không tự quy đổi sang khối lượng kẽm gluconat.
  • Tương tác: Có thể giảm hấp thu tetracycline, fluoroquinolone và penicillamine; sắt, calci và thức ăn giàu phytate cũng ảnh hưởng hấp thu.
  • Nguy cơ dùng quá mức: Buồn nôn, nôn, đau bụng; dùng liều cao kéo dài có thể gây thiếu đồng, thiếu máu và giảm chức năng miễn dịch.
  • Giới hạn tham khảo: UL ở người lớn khỏe mạnh là 40 mg kẽm nguyên tố/ngày, nhưng không áp dụng cho điều trị có giám sát y tế.

Hoạt chất Kẽm gluconat là gì?

Kẽm gluconat là một dạng muối kẽm dùng để cung cấp kẽm nguyên tố. Khi vào cơ thể, muối phân ly để giải phóng ion kẽm, vi chất tham gia hoạt động của nhiều enzym, tổng hợp DNA và protein, miễn dịch, phân chia tế bào, tăng trưởng và sửa chữa mô.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Kẽm gluconat

INN Zinc Gluconate

CAS 4468-02-4

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Kẽm gluconat

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Zinc Gluconate

Tên IUPAC

zinc bis((2R,3S,4R,5R)-2,3,4,5,6-pentahydroxyhexanoate)

Tên hóa học khác

Bis(D-gluconato-O1,O2) zinc | Zinc D-gluconate (1:2)

Tên khác / tên đồng nghĩa

Zinc D-gluconate; kẽm D-gluconat; muối kẽm của acid gluconic; gluconic acid zinc salt.

Tên Latinh / tên dược điển

Zinci gluconas

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

4468-02-4

UNII

U6WSN5SQ1Z

PubChem CID

443445

RxNorm CUI

Chưa xác minh

Dược động học của Kẽm gluconat

Sau khi uống, kẽm gluconat được hấp thu qua ruột; nồng độ kẽm huyết thanh đạt đỉnh khoảng 2–3 giờ trong SmPC của thuốc uống tham chiếu. Kẽm được phân bố rộng, gắn với albumin và metallothionein. Cân bằng kẽm được kiểm soát chủ yếu qua hấp thu, bài tiết vào đường tiêu hóa và tái hấp thu; thải trừ chủ yếu qua phân.

Giai đoạn I: Hấp thu

Kẽm gluconat được hấp thu qua đường ruột và có thể đạt đỉnh kẽm huyết thanh khoảng 2–3 giờ sau khi uống. Thức ăn, đặc biệt thực phẩm nhiều phytate, sắt hoặc calci, có thể làm giảm hấp thu. Khi tổng lượng kẽm đưa vào tăng, lượng hấp thu tuyệt đối có thể tăng nhưng tỷ lệ hấp thu thường giảm.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối đặc hiệu của kẽm gluconat.

Tỷ lệ hấp thu kẽm thay đổi theo liều, tình trạng thiếu kẽm, thành phần bữa ăn và lượng phytate. NIH ghi nhận mức hấp thu kẽm từ chế độ ăn có thể dao động từ khoảng 5% đến trên 50%, nhưng con số này không phải sinh khả dụng tuyệt đối riêng của kẽm gluconat.

Giai đoạn II: Phân bố

Sau hấp thu, kẽm được phân bố rộng trong cơ thể và gắn với albumin cùng metallothionein. Phần lớn lượng kẽm của cơ thể nằm trong cơ xương và xương. Kẽm cũng được ghi nhận phân bố đến mô da.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Kẽm là nguyên tố khoáng nên không được chuyển hóa theo cách của các phân tử thuốc hữu cơ. Sau khi muối kẽm gluconat phân ly, ion kẽm được gắn vào protein, metallothionein, enzym và các cấu trúc sinh học khác. Dữ liệu chuyển hóa riêng của phần gluconat trong chế phẩm điều trị.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Kẽm được thải trừ chủ yếu qua phân. Một phần nhỏ có thể được bài tiết qua nước tiểu; một số acid amin có khả năng liên kết với kẽm và làm tăng bài tiết qua thận. Tiêu chảy mạn có thể làm tăng mất kẽm qua đường tiêu hóa.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải huyết tương đặc hiệu của kẽm gluconat chưa được xác lập theo mô hình dược động học thuốc thông thường trong các tài liệu chính thức đã kiểm tra.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Giá trị độ thanh thải đặc hiệu của kẽm gluconat ở người.

Cơ thể duy trì cân bằng kẽm bằng điều chỉnh hấp thu tại ruột, bài tiết nội sinh vào đường tiêu hóa, tái hấp thu và bài tiết qua phân.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể ảnh hưởng đến hấp thu và tình trạng kẽm gồm:

  • Bữa ăn và thực phẩm giàu phytate như ngũ cốc nguyên hạt, đậu, ngô và các loại hạt.
  • Sắt và calci dùng đồng thời.
  • Tình trạng thiếu kẽm hoặc lượng kẽm đưa vào.
  • Bệnh lý kém hấp thu, bệnh viêm ruột hoặc tiền sử phẫu thuật giảm hấp thu.
  • Tiêu chảy mạn và mất dịch tiêu hóa.
  • Uống rượu kéo dài có thể làm giảm hấp thu và tăng bài tiết kẽm qua nước tiểu.
  • Thuốc lợi tiểu thiazide có thể làm tăng thải kẽm qua nước tiểu.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Kẽm gluconat

Kẽm gluconat thuộc nhóm chất bổ sung khoáng và vi lượng, mã ATC A12CB02. Tác dụng lâm sàng chủ yếu đến từ ion kẽm được giải phóng sau khi muối phân ly. Tùy chỉ định, sản phẩm có thể được quản lý dưới dạng thuốc bổ sung khoáng, thuốc da liễu hoặc thành phần của chế phẩm dinh dưỡng.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Ion kẽm hoạt động như đồng yếu tố cấu trúc, xúc tác hoặc điều hòa của hàng trăm enzym. Kẽm tham gia tổng hợp protein và DNA, tín hiệu tế bào, phân chia tế bào, chức năng miễn dịch, duy trì tính toàn vẹn của mô và cảm nhận vị giác.

Trong thiếu kẽm, việc bổ sung giúp phục hồi lượng kẽm cần thiết cho các quá trình sinh học này. Nhãn thuốc RUBOZINC ghi nhận kẽm gluconat tác động lên thành phần viêm của mụn trứng cá, nhưng cơ chế chính xác không được mô tả đầy đủ. Cơ chế làm giảm thời gian và mức độ tiêu chảy ở trẻ em cũng chưa được hiểu hoàn toàn.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Kẽm tham gia chuyển hóa năng lượng, protein, carbohydrate, lipid và acid nucleic; là thành phần của nhiều metalloenzyme và có vai trò trong miễn dịch, tăng trưởng, biệt hóa tế bào và duy trì mô.

Hiệu quả dược lực học của kẽm gluconat phụ thuộc lượng kẽm nguyên tố được cung cấp, khả năng hấp thu và tình trạng kẽm ban đầu. Việc dùng thêm kẽm khi không thiếu kẽm không đồng nghĩa với tăng lợi ích và có thể gây độc nếu dùng quá mức.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Kẽm gluconat

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Kẽm gluconat

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Kẽm gluconat

  • Tetracycline và fluoroquinolone: kẽm tạo phức trong đường tiêu hóa và làm giảm hấp thu cả kẽm lẫn kháng sinh. NIH khuyến nghị dùng kháng sinh ít nhất 2 giờ trước hoặc 4–6 giờ sau kẽm.
  • Penicillamine: kẽm có thể giảm hấp thu và tác dụng của thuốc; nên cách nhau ít nhất 1 giờ theo NIH.
  • Sắt và calci: có thể làm giảm hấp thu kẽm; nhãn RUBOZINC khuyến nghị cách nhau trên 2 giờ nếu có thể.
  • Strontium: kẽm có thể làm giảm hấp thu strontium; nên dùng cách nhau.
  • Thuốc lợi tiểu thiazide: có thể làm tăng bài tiết kẽm qua nước tiểu và giảm nồng độ kẽm huyết thanh.
  • Thực phẩm giàu phytate, sắt hoặc calci: có thể làm giảm hấp thu kẽm.
  • Liều kẽm cao kéo dài: ức chế hấp thu đồng.

Khoảng cách dùng có thể khác theo từng kháng sinh và sản phẩm; cần hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi phối hợp.

Thắc mắc về hoạt chất Kẽm gluconat

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 13 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *