Urokinase

Urokinase là enzym hoạt hóa plasminogen, thuộc nhóm thuốc tiêu sợi huyết, có tác dụng chuyển plasminogen thành plasmin để phân hủy fibrin trong cục máu đông. Tùy nhãn thuốc và quốc gia, urokinase được sử dụng tại bệnh viện cho thuyên tắc phổi cấp nặng, huyết khối tĩnh mạch sâu đoạn gần, tắc động mạch ngoại biên đe dọa chi hoặc làm thông catheter nội mạch bị huyết khối. Đây không phải thuốc dùng thường quy cho mọi trường hợp huyết khối; hướng dẫn NICE chỉ khuyến nghị cân nhắc tiêu sợi huyết toàn thân ở người thuyên tắc phổi có mất ổn định huyết động. Nguy cơ quan trọng nhất là chảy máu, gồm xuất huyết nội sọ hoặc sau phúc mạc có thể tử vong. Urokinase chỉ được dùng theo chỉ định của bác sĩ, trong cơ sở có khả năng chẩn đoán, theo dõi đông máu và xử trí cấp cứu; người bệnh không được tự mua, tự dùng hoặc tự thay đổi phác đồ.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Enzym tiêu sợi huyết, hoạt hóa plasminogen thành plasmin để phân hủy cục máu đông.
  • Thuốc chống huyết khối – enzym tiêu sợi huyết.
  • B01AD04.
  • Khác nhau theo nhãn thuốc: thuyên tắc phổi cấp nặng, huyết khối tĩnh mạch sâu đoạn gần, tắc động mạch ngoại biên đe dọa chi và catheter bị huyết khối.
  • Truyền tĩnh mạch, tiêm/truyền trong động mạch hoặc bơm tại chỗ tùy sản phẩm và chỉ định.
  • Chảy máu nghiêm trọng, gồm xuất huyết nội sọ, sau phúc mạc hoặc xuất huyết gây tử vong.
  • Chỉ dùng tại bệnh viện, dưới sự giám sát của bác sĩ có kinh nghiệm về bệnh huyết khối.
  • Không được tự mua, tự tiêm truyền hoặc tự áp dụng liều tham khảo.

Hoạt chất Urokinase là gì?

Urokinase là enzym tiêu sợi huyết có khả năng chuyển plasminogen thành plasmin. Plasmin sau đó phân hủy fibrin trong cục máu đông, đồng thời có thể phân hủy fibrinogen và một số protein huyết tương khác. Do tác động lên hệ tiêu sợi huyết toàn thân, urokinase có thể làm tan huyết khối nhưng cũng làm tăng nguy cơ chảy máu.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Urokinase

CAS 9039-53-6

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Urokinase

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Urokinase

Tên khác / tên đồng nghĩa

Urokinase-type plasminogen activator; uPA; urokinase plasminogen activator; urinary plasminogen activator. Tên gọi và dạng phân tử cụ thể có thể khác nhau giữa các chế phẩm.

Tên viết tắt

UK

Tên Latinh / tên dược điển

Urokinasum

Tên USAN

urokinase

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

9039-53-6

UNII

2S0Y5GIC0D

PubChem CID

Không có

RxNorm CUI

11052

Dược động học của Urokinase

Dữ liệu dược động học ở người còn hạn chế. Sau truyền tĩnh mạch, urokinase được loại nhanh khỏi tuần hoàn, chủ yếu qua gan. Nhãn Kinlytic báo cáo thể tích phân bố khoảng 11,5 lít và thời gian bán thải hoạt tính sinh học 12,6 ± 6,2 phút. SmPC Syner-KINASE ghi nhận thời gian bán thải có thể tới 20 phút. Các sản phẩm có nguồn nguyên liệu và đặc tính khác nhau nên số liệu không nên được tự động áp dụng thay thế cho nhau.

Giai đoạn I: Hấp thu

Urokinase không được sử dụng bằng đường uống nên không trải qua hấp thu qua đường tiêu hóa. Thuốc được đưa trực tiếp vào tuần hoàn hoặc đưa đến vị trí huyết khối qua đường tiêm, truyền hoặc bơm tại chỗ.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng định lượng riêng cho từng đường dùng và chế phẩm.

Với truyền tĩnh mạch, urokinase được đưa trực tiếp vào tuần hoàn; khi bơm tại chỗ hoặc truyền qua catheter, mức phơi nhiễm toàn thân phụ thuộc vị trí và kỹ thuật sử dụng.

Giai đoạn II: Phân bố

Nhãn Kinlytic báo cáo thể tích phân bố khoảng 11,5 lít sau truyền tĩnh mạch. Dữ liệu mô tả chi tiết về mức gắn protein huyết tương và phân bố vào từng mô.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Urokinase được loại nhanh khỏi tuần hoàn bởi gan và bị phân hủy thành các sản phẩm không còn hoạt tính. Dữ liệu định lượng chi tiết về enzym hoặc con đường chuyển hóa cụ thể.

Giai đoạn IV: Thải trừ

SmPC Syner-KINASE cho biết các sản phẩm phân hủy không hoạt tính được bài tiết chủ yếu qua thận và mật. Nhãn Kinlytic mô tả chỉ một phần nhỏ liều dùng được bài tiết trong mật và nước tiểu. Sự khác biệt có thể liên quan đến cách mô tả và chế phẩm được đánh giá.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải
  • Nhãn Kinlytic: thời gian bán thải của hoạt tính sinh học là 12,6 ± 6,2 phút.
  • SmPC Syner-KINASE: thời gian bán thải có thể tới 20 phút.

Hoạt tính tiêu sợi huyết trong tuần hoàn giảm trong vài giờ sau khi ngừng truyền, nhưng thay đổi fibrinogen, plasminogen và các sản phẩm thoái giáng fibrin có thể kéo dài 12–24 giờ.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Urokinase được thanh thải nhanh khỏi tuần hoàn, chủ yếu qua gan. Giá trị độ thanh thải định lượng chuẩn hóa.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Bệnh gan có thể làm giảm thanh thải urokinase. SmPC Syner-KINASE cũng ghi nhận quá trình thải trừ có thể chậm ở người suy thận. Dữ liệu của Kinlytic chưa xác định đầy đủ dược động học của urokinase ngoại sinh ở bệnh nhân suy gan.

Nguồn chế phẩm, đường dùng, mức độ suy gan hoặc suy thận và tình trạng huyết động có thể ảnh hưởng đến việc lựa chọn liều và theo dõi, nhưng không được tự điều chỉnh liều ngoài chỉ định của bác sĩ.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Urokinase

Urokinase thuộc nhóm enzym tiêu sợi huyết không đặc hiệu hoàn toàn với fibrin. Thuốc hoạt hóa cả plasminogen liên quan đến cục huyết khối và plasminogen trong tuần hoàn, làm giảm nồng độ plasminogen, fibrinogen và làm tăng các sản phẩm thoái giáng fibrin, fibrinogen.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Urokinase trực tiếp xúc tác chuyển plasminogen thành plasmin. Plasmin là enzym phân giải protein, có khả năng phá vỡ mạng fibrin tạo khung cho cục máu đông. Plasmin cũng phân hủy fibrinogen và các protein huyết tương khác, giải thích tác dụng tiêu huyết khối đồng thời với nguy cơ xuất huyết.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Sau truyền urokinase, hoạt tính tiêu sợi huyết trong tuần hoàn tăng lên. Plasminogen và fibrinogen giảm theo liều, trong khi các sản phẩm thoái giáng fibrin và fibrinogen tăng. Các sản phẩm thoái giáng này có tác dụng chống đông và có thể làm tăng tác dụng của heparin.

Tác dụng tiêu sợi huyết trực tiếp giảm trong vài giờ sau khi ngừng truyền, nhưng biến đổi các chỉ số của hệ đông máu và tiêu sợi huyết có thể kéo dài 12–24 giờ. Các xét nghiệm này không dự đoán đáng tin cậy mức độ làm tan huyết khối hoặc nguy cơ chảy máu ở từng bệnh nhân.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Urokinase

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Urokinase

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Urokinase

  • Heparin, thuốc chống đông đường uống và các thuốc chống đông khác có thể làm tăng nguy cơ xuất huyết.
  • Aspirin, clopidogrel, dipyridamole, thuốc chống viêm không steroid, thuốc ức chế GP IIb/IIIa và các thuốc ảnh hưởng chức năng tiểu cầu làm tăng nguy cơ chảy máu.
  • Phối hợp với thuốc tiêu sợi huyết khác có thể làm tăng đáng kể nguy cơ xuất huyết.
  • Dextran có thể làm tăng nguy cơ chảy máu và không nên dùng để bù thể tích khi xảy ra xuất huyết nghiêm trọng.
  • Thuốc ức chế men chuyển có thể làm tăng nguy cơ phù mạch do ảnh hưởng đến sự phân hủy bradykinin.
  • Thuốc cản quang có thể làm chậm quá trình tiêu sợi huyết.
  • Syner-KINASE có thể giảm hoạt tính trong một số dung dịch glucose 5% đựng trong túi PVC và không được trộn với thuốc khác khi chưa có dữ liệu tương hợp.

Nghiên cứu tương tác thuốc có hệ thống với urokinase còn hạn chế. Cần khai báo toàn bộ thuốc kê đơn, không kê đơn và sản phẩm bổ sung cho bác sĩ.

Thắc mắc về hoạt chất Urokinase

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 4 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *