Urokinase là enzym hoạt hóa plasminogen, thuộc nhóm thuốc tiêu sợi huyết, có tác dụng chuyển plasminogen thành plasmin để phân hủy fibrin trong cục máu đông. Tùy nhãn thuốc và quốc gia, urokinase được sử dụng tại bệnh viện cho thuyên tắc phổi cấp nặng, huyết khối tĩnh mạch sâu đoạn gần, tắc động mạch ngoại biên đe dọa chi hoặc làm thông catheter nội mạch bị huyết khối. Đây không phải thuốc dùng thường quy cho mọi trường hợp huyết khối; hướng dẫn NICE chỉ khuyến nghị cân nhắc tiêu sợi huyết toàn thân ở người thuyên tắc phổi có mất ổn định huyết động. Nguy cơ quan trọng nhất là chảy máu, gồm xuất huyết nội sọ hoặc sau phúc mạc có thể tử vong. Urokinase chỉ được dùng theo chỉ định của bác sĩ, trong cơ sở có khả năng chẩn đoán, theo dõi đông máu và xử trí cấp cứu; người bệnh không được tự mua, tự dùng hoặc tự thay đổi phác đồ.
Nội dung chính
- Enzym tiêu sợi huyết, hoạt hóa plasminogen thành plasmin để phân hủy cục máu đông.
- Thuốc chống huyết khối – enzym tiêu sợi huyết.
- B01AD04.
- Khác nhau theo nhãn thuốc: thuyên tắc phổi cấp nặng, huyết khối tĩnh mạch sâu đoạn gần, tắc động mạch ngoại biên đe dọa chi và catheter bị huyết khối.
- Truyền tĩnh mạch, tiêm/truyền trong động mạch hoặc bơm tại chỗ tùy sản phẩm và chỉ định.
- Chảy máu nghiêm trọng, gồm xuất huyết nội sọ, sau phúc mạc hoặc xuất huyết gây tử vong.
- Chỉ dùng tại bệnh viện, dưới sự giám sát của bác sĩ có kinh nghiệm về bệnh huyết khối.
- Không được tự mua, tự tiêm truyền hoặc tự áp dụng liều tham khảo.
Hoạt chất Urokinase là gì?
Urokinase là enzym tiêu sợi huyết có khả năng chuyển plasminogen thành plasmin. Plasmin sau đó phân hủy fibrin trong cục máu đông, đồng thời có thể phân hủy fibrinogen và một số protein huyết tương khác. Do tác động lên hệ tiêu sợi huyết toàn thân, urokinase có thể làm tan huyết khối nhưng cũng làm tăng nguy cơ chảy máu.
Urokinase
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Urokinase |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Urokinase |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Urokinase-type plasminogen activator; uPA; urokinase plasminogen activator; urinary plasminogen activator. Tên gọi và dạng phân tử cụ thể có thể khác nhau giữa các chế phẩm. |
| Tên viết tắt | UK |
| Tên Latinh / tên dược điển | Urokinasum |
| Tên USAN | urokinase |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 9039-53-6 |
|---|---|
| UNII | 2S0Y5GIC0D |
| PubChem CID | Không có |
| RxNorm CUI | 11052 |
Dược động học của Urokinase
Dữ liệu dược động học ở người còn hạn chế. Sau truyền tĩnh mạch, urokinase được loại nhanh khỏi tuần hoàn, chủ yếu qua gan. Nhãn Kinlytic báo cáo thể tích phân bố khoảng 11,5 lít và thời gian bán thải hoạt tính sinh học 12,6 ± 6,2 phút. SmPC Syner-KINASE ghi nhận thời gian bán thải có thể tới 20 phút. Các sản phẩm có nguồn nguyên liệu và đặc tính khác nhau nên số liệu không nên được tự động áp dụng thay thế cho nhau.
Giai đoạn I: Hấp thu
Urokinase không được sử dụng bằng đường uống nên không trải qua hấp thu qua đường tiêu hóa. Thuốc được đưa trực tiếp vào tuần hoàn hoặc đưa đến vị trí huyết khối qua đường tiêm, truyền hoặc bơm tại chỗ.
| F · Sinh khả dụng | Sinh khả dụng định lượng riêng cho từng đường dùng và chế phẩm. Với truyền tĩnh mạch, urokinase được đưa trực tiếp vào tuần hoàn; khi bơm tại chỗ hoặc truyền qua catheter, mức phơi nhiễm toàn thân phụ thuộc vị trí và kỹ thuật sử dụng. |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Nhãn Kinlytic báo cáo thể tích phân bố khoảng 11,5 lít sau truyền tĩnh mạch. Dữ liệu mô tả chi tiết về mức gắn protein huyết tương và phân bố vào từng mô.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Urokinase được loại nhanh khỏi tuần hoàn bởi gan và bị phân hủy thành các sản phẩm không còn hoạt tính. Dữ liệu định lượng chi tiết về enzym hoặc con đường chuyển hóa cụ thể.
Giai đoạn IV: Thải trừ
SmPC Syner-KINASE cho biết các sản phẩm phân hủy không hoạt tính được bài tiết chủ yếu qua thận và mật. Nhãn Kinlytic mô tả chỉ một phần nhỏ liều dùng được bài tiết trong mật và nước tiểu. Sự khác biệt có thể liên quan đến cách mô tả và chế phẩm được đánh giá.
| t½ · Thời gian bán thải |
Hoạt tính tiêu sợi huyết trong tuần hoàn giảm trong vài giờ sau khi ngừng truyền, nhưng thay đổi fibrinogen, plasminogen và các sản phẩm thoái giáng fibrin có thể kéo dài 12–24 giờ. |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Urokinase được thanh thải nhanh khỏi tuần hoàn, chủ yếu qua gan. Giá trị độ thanh thải định lượng chuẩn hóa. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Bệnh gan có thể làm giảm thanh thải urokinase. SmPC Syner-KINASE cũng ghi nhận quá trình thải trừ có thể chậm ở người suy thận. Dữ liệu của Kinlytic chưa xác định đầy đủ dược động học của urokinase ngoại sinh ở bệnh nhân suy gan.
Nguồn chế phẩm, đường dùng, mức độ suy gan hoặc suy thận và tình trạng huyết động có thể ảnh hưởng đến việc lựa chọn liều và theo dõi, nhưng không được tự điều chỉnh liều ngoài chỉ định của bác sĩ.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Urokinase
Urokinase thuộc nhóm enzym tiêu sợi huyết không đặc hiệu hoàn toàn với fibrin. Thuốc hoạt hóa cả plasminogen liên quan đến cục huyết khối và plasminogen trong tuần hoàn, làm giảm nồng độ plasminogen, fibrinogen và làm tăng các sản phẩm thoái giáng fibrin, fibrinogen.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Urokinase trực tiếp xúc tác chuyển plasminogen thành plasmin. Plasmin là enzym phân giải protein, có khả năng phá vỡ mạng fibrin tạo khung cho cục máu đông. Plasmin cũng phân hủy fibrinogen và các protein huyết tương khác, giải thích tác dụng tiêu huyết khối đồng thời với nguy cơ xuất huyết.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Sau truyền urokinase, hoạt tính tiêu sợi huyết trong tuần hoàn tăng lên. Plasminogen và fibrinogen giảm theo liều, trong khi các sản phẩm thoái giáng fibrin và fibrinogen tăng. Các sản phẩm thoái giáng này có tác dụng chống đông và có thể làm tăng tác dụng của heparin.
Tác dụng tiêu sợi huyết trực tiếp giảm trong vài giờ sau khi ngừng truyền, nhưng biến đổi các chỉ số của hệ đông máu và tiêu sợi huyết có thể kéo dài 12–24 giờ. Các xét nghiệm này không dự đoán đáng tin cậy mức độ làm tan huyết khối hoặc nguy cơ chảy máu ở từng bệnh nhân.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Urokinase
Chỉ định được phê duyệt khác nhau theo nhãn thuốc:
- Nhãn Kinlytic tại Hoa Kỳ: làm tan thuyên tắc phổi cấp khối lượng lớn ở người lớn và thuyên tắc phổi kèm mất ổn định huyết động. Chẩn đoán cần được xác nhận bằng phương pháp khách quan.
- SmPC Syner-KINASE tại Anh: làm tan huyết khối trong catheter hoặc cannula nội mạch; huyết khối tĩnh mạch sâu đoạn gần cấp tính, lan rộng; thuyên tắc phổi cấp khối lượng lớn; và tắc động mạch ngoại biên cấp gây thiếu máu chi đe dọa.
Hướng dẫn NICE khuyến nghị chỉ cân nhắc tiêu sợi huyết toàn thân ở thuyên tắc phổi có mất ổn định huyết động và không khuyến nghị thường quy khi huyết động ổn định. Khuyến nghị này áp dụng cho liệu pháp tiêu sợi huyết nói chung, không phải là phê duyệt riêng cho urokinase.
Liều dùng và cách sử dụng
Liều dưới đây chỉ phản ánh một số nhãn thuốc quốc tế, không phải liều cá nhân hóa và không được tự áp dụng.
- Thuyên tắc phổi cấp theo nhãn Kinlytic: liều nạp 4.400 IU/kg truyền trong 10 phút, sau đó truyền liên tục 4.400 IU/kg/giờ trong 12 giờ.
- Thuyên tắc phổi cấp khối lượng lớn theo SmPC Syner-KINASE: 4.400 IU/kg trong 10 phút, sau đó 4.400 IU/kg/giờ trong 12 giờ. SmPC còn mô tả một phương án tiêm bolus vào động mạch phổi 15.000 IU/kg, có thể lặp lại tối đa hai lần cách nhau 24 giờ và điều chỉnh theo fibrinogen.
- Huyết khối tĩnh mạch sâu đoạn gần cấp, lan rộng: liều nạp 4.400 IU/kg trong 10 phút, sau đó 4.400 IU/kg/giờ trong 12–24 giờ.
- Catheter hoặc cannula bị huyết khối: 5.000–25.000 IU pha trong thể tích đủ làm đầy lòng catheter, lưu 20–60 phút rồi hút bỏ; có thể lặp lại. SmPC cũng mô tả phương án truyền tối đa 250.000 IU qua catheter trong 90–180 phút.
- Tắc động mạch ngoại biên đe dọa chi: SmPC quy định phác đồ truyền tại chỗ qua catheter dưới kiểm soát chụp mạch; tốc độ và tổng liều phải do đội ngũ chuyên khoa quyết định.
Liều phụ thuộc chỉ định, cân nặng, vị trí huyết khối, nguy cơ chảy máu, chức năng gan thận và nhãn cụ thể của sản phẩm. Urokinase chỉ được sử dụng tại bệnh viện.
- Chỉ pha và sử dụng theo hướng dẫn của đúng sản phẩm.
- Syner-KINASE được hoàn nguyên bằng dung dịch natri clorid 0,9% theo SmPC và phải sử dụng ngay sau pha.
- Kinlytic được hoàn nguyên bằng nước cất pha tiêm không chứa chất bảo quản; không dùng nước pha tiêm kìm khuẩn.
- Không lắc mạnh lọ; cần kiểm tra màu sắc và tiểu phân trước khi dùng.
- Không tiêm bắp hoặc dưới da.
- Không dùng chung đường truyền với thuốc khác nếu nhãn sản phẩm không cho phép.
- Hạn chế tối đa thủ thuật xâm lấn, tiêm bắp và chọc kim không cần thiết trong thời gian tiêu sợi huyết.
- Sau điều trị, thời điểm bắt đầu lại thuốc chống đông phải dựa trên xét nghiệm đông máu và chỉ định của bác sĩ.
Người bệnh không được tự pha, tự tiêm truyền, tự tăng liều, giảm liều hoặc ngừng điều trị.
Trước điều trị:
- Xác nhận chẩn đoán và đánh giá nguy cơ chảy máu.
- Huyết áp, dấu hiệu sinh tồn và tình trạng huyết động.
- Hematocrit hoặc hemoglobin.
- Số lượng tiểu cầu.
- PT, aPTT và/hoặc thrombin time.
- Fibrinogen, chức năng gan và chức năng thận khi phù hợp.
- Kiểm tra việc sử dụng heparin, thuốc chống đông và thuốc chống kết tập tiểu cầu.
Trong và sau điều trị:
- Theo dõi liên tục các vị trí chọc mạch, catheter, vết mổ, đường tiểu và dấu hiệu xuất huyết tiêu hóa hoặc thần kinh.
- Theo dõi huyết áp, nhịp tim, hô hấp, đau đầu, thay đổi ý thức và dấu hiệu phản vệ.
- Có thể theo dõi fibrinogen và sản phẩm thoái giáng fibrin, nhưng các chỉ số này không dự đoán đáng tin cậy hiệu quả hoặc biến chứng xuất huyết.
- Chỉ bắt đầu hoặc tái lập thuốc chống đông khi TT hoặc aPTT đã giảm xuống dưới hai lần giá trị chứng, theo nhãn và chỉ định chuyên khoa.
Cảnh báo và lưu ý về Urokinase
Danh sách chống chỉ định khác nhau theo từng nhãn. Các tình trạng được nêu trong nhãn Kinlytic hoặc SmPC Syner-KINASE gồm:
- Quá mẫn với urokinase hoặc thành phần chế phẩm.
- Đang chảy máu nội tạng hoặc chảy máu có ý nghĩa lâm sàng.
- Tai biến mạch máu não gần đây.
- Phẫu thuật nội sọ, cột sống hoặc phẫu thuật lớn gần đây.
- Chấn thương nghiêm trọng hoặc hồi sức tim phổi gần đây.
- U nội sọ, dị dạng động tĩnh mạch hoặc phình mạch.
- Rối loạn đông máu hoặc giảm tiểu cầu nặng.
- Tăng huyết áp nặng hoặc không kiểm soát.
- Xuất huyết tiêu hóa nặng gần đây.
- Suy gan hoặc suy thận nặng theo SmPC Syner-KINASE.
- Viêm tụy cấp, viêm màng ngoài tim, viêm nội tâm mạc do vi khuẩn hoặc nhiễm khuẩn huyết theo SmPC Syner-KINASE.
- Mới sinh con theo SmPC Syner-KINASE.
Bác sĩ phải đối chiếu chống chỉ định của đúng sản phẩm và đánh giá lợi ích – nguy cơ trước khi dùng.
Tác dụng không mong muốn được ghi nhận gồm:
- Chảy máu tại vị trí chọc kim, catheter hoặc vết thương.
- Chảy máu mũi, chảy máu lợi.
- Tiểu máu vi thể hoặc đại thể.
- Giảm hematocrit.
- Sốt, rét run.
- Buồn nôn, nôn, đau lưng.
- Khó thở, thiếu oxy, tím tái.
- Phát ban, ngứa, mày đay, đỏ bừng.
- Hạ huyết áp hoặc tăng huyết áp trong phản ứng truyền.
- Tăng transaminase thoáng qua.
- Tắc mạch do mảnh huyết khối hoặc tinh thể cholesterol được giải phóng.
Tần suất và mức độ có thể khác nhau tùy chỉ định, liều, đường dùng, bệnh nền và thuốc phối hợp.
Các biến cố nghiêm trọng cần được nhận biết và xử trí cấp cứu:
- Xuất huyết nặng hoặc tử vong.
- Xuất huyết nội sọ.
- Xuất huyết sau phúc mạc, tiêu hóa, tiết niệu – sinh dục hoặc trong cơ.
- Phản vệ, co thắt phế quản hoặc phù vùng miệng – lưỡi.
- Đột quỵ.
- Tắc mạch não, tắc mạch ngoại vi hoặc tắc mạch cholesterol.
- Phù phổi.
- Loạn nhịp thất do tái tưới máu.
- Suy thận.
- Ngừng tim đã được báo cáo sau lưu hành, nhưng không phải mọi trường hợp đều xác lập được quan hệ nhân quả.
- Chảy máu là nguy cơ quan trọng nhất; có thể xảy ra tại bất kỳ vị trí nào và có thể tử vong.
- Hạn chế chọc động mạch, chọc tĩnh mạch, tiêm bắp và các thủ thuật xâm lấn không cần thiết.
- Cân nhắc đặc biệt ở người mới phẫu thuật, mới sinh con, mới xuất huyết tiêu hóa, có bệnh mạch máu não, viêm nội tâm mạc hoặc khi chảy máu có thể khó kiểm soát.
- Bệnh gan hoặc thận nặng có thể vừa làm tăng nguy cơ chảy máu vừa làm chậm thải trừ thuốc.
- Huyết khối tan có thể giải phóng mảnh gây tắc mạch ở vị trí khác.
- Có thể xảy ra phản ứng truyền, phản ứng quá mẫn hoặc phản vệ.
- Chế phẩm có nguồn nguyên liệu từ người mang nguy cơ lý thuyết truyền tác nhân nhiễm trùng; các biện pháp sàng lọc và xử lý làm giảm nhưng không thể loại bỏ hoàn toàn nguy cơ.
- Urokinase chỉ nên được sử dụng bởi bác sĩ có kinh nghiệm tại cơ sở có đầy đủ phương tiện chẩn đoán, theo dõi và hồi sức.
Biểu hiện chính của quá liều hoặc tác dụng tiêu sợi huyết quá mức là chảy máu.
Xử trí tại bệnh viện có thể gồm:
- Ngừng urokinase ngay khi xuất huyết nghiêm trọng.
- Ép trực tiếp tại vị trí chảy máu nếu có thể.
- Hồi sức tuần hoàn và truyền khối hồng cầu, máu toàn phần, fibrinogen hoặc chế phẩm yếu tố đông máu theo tình trạng lâm sàng.
- Thuốc chống tiêu sợi huyết như tranexamic acid hoặc acid epsilon-aminocaproic có thể được bác sĩ chuyên khoa cân nhắc.
- SmPC Syner-KINASE còn đề cập aprotinin hoặc một số chất ức chế tiêu sợi huyết khác.
- Tránh dùng dextran để bù thể tích.
Đây là tình trạng cấp cứu; không có biện pháp tự xử trí tại nhà.
Điều kiện bảo quản phụ thuộc sản phẩm:
- Syner-KINASE: bảo quản không quá 25°C, giữ lọ trong bao bì ngoài để tránh ánh sáng và sử dụng dung dịch ngay sau khi hoàn nguyên.
- Kinlytic dạng bột: bảo quản lạnh ở 2–8°C; hoàn nguyên ngay trước khi dùng, không chứa chất bảo quản và phải loại bỏ phần không sử dụng.
Luôn tuân theo nhãn của sản phẩm thực tế; không áp dụng điều kiện bảo quản của biệt dược này cho biệt dược khác.
Đối tượng đặc biệt
Nhãn Kinlytic chưa xác lập độ an toàn và hiệu quả ở trẻ em.
SmPC Syner-KINASE không khuyến nghị urokinase cho bệnh huyết khối tắc mạch ở trẻ em do kinh nghiệm rất hạn chế, nhưng cho phép dùng quy trình bơm lưu tại chỗ để xử trí catheter tĩnh mạch trung tâm bị huyết khối ở trẻ em mọi lứa tuổi, theo cùng quy trình tại chỗ như người lớn.
Sự khác biệt này liên quan đến chỉ định và nhãn sản phẩm; trẻ em chỉ được điều trị tại cơ sở chuyên khoa.
Dữ liệu ở người từ 65 tuổi trở lên còn hạn chế và chưa đủ để xác định đáp ứng có khác người trẻ hay không. SmPC Syner-KINASE cho phép dùng liều ban đầu như người lớn nhưng có thể điều chỉnh theo đáp ứng; cả hai nhãn đều yêu cầu thận trọng do nguy cơ chảy máu và bệnh đồng mắc.
Không tự giảm liều chỉ dựa trên tuổi; quyết định phải căn cứ tình trạng lâm sàng và đánh giá của bác sĩ.
Dữ liệu ở phụ nữ mang thai còn hạn chế. Nhãn Kinlytic không có nghiên cứu đầy đủ, có đối chứng ở thai phụ và chỉ khuyến cáo sử dụng khi thật sự cần thiết. SmPC Syner-KINASE khuyến cáo không dùng trong thai kỳ hoặc giai đoạn ngay sau sinh, trừ khi nhu cầu điều trị rõ ràng vượt trội nguy cơ.
Mang thai và sinh nở làm tăng nguy cơ xuất huyết khi dùng thuốc tiêu sợi huyết. Quyết định phải do nhóm chuyên khoa sản, tim mạch/huyết khối và hồi sức đánh giá; không tự sử dụng.
Chưa xác định urokinase có bài tiết vào sữa mẹ hay không. Nhãn Kinlytic yêu cầu thận trọng, còn SmPC Syner-KINASE khuyến cáo tránh cho con bú trong thời gian điều trị.
Việc tạm ngừng cho bú, vắt bỏ sữa hoặc lựa chọn điều trị khác phải được bác sĩ quyết định dựa trên sản phẩm cụ thể, mức độ cấp cứu và lợi ích của việc nuôi con bằng sữa mẹ.
Urokinase được thanh thải nhanh qua gan; bệnh gan có thể làm giảm thanh thải. Nhãn Kinlytic chưa xác định đầy đủ dược động học ở người suy gan nhưng dự đoán khả năng giảm thanh thải. SmPC Syner-KINASE nêu có thể cần giảm liều ở người suy gan và yêu cầu theo dõi fibrinogen; suy gan nặng được liệt kê trong phần chống chỉ định.
Người suy gan cũng có thể sẵn rối loạn đông máu, làm tăng nguy cơ xuất huyết. Không tự áp dụng liều thông thường.
Ở người đồng thời suy gan và suy thận, nguy cơ chậm thải trừ, rối loạn đông máu và chảy máu có thể tăng. SmPC Syner-KINASE cho biết có thể cần giảm liều trong suy gan hoặc suy thận, đồng thời liệt kê suy cơ quan nặng trong chống chỉ định.
Chưa có phác đồ điều chỉnh liều chuẩn hóa được xác minh cho mọi mức độ suy gan – suy thận phối hợp.
SmPC Syner-KINASE ghi nhận ảnh hưởng đến khả năng lái xe và vận hành máy là “không liên quan”, do thuốc được sử dụng trong bệnh viện cho tình trạng cấp tính.
Người bệnh không nên lái xe hoặc vận hành máy trong thời gian đang mắc bệnh huyết khối cấp, đang truyền thuốc hoặc chưa hồi phục, kể cả khi urokinase không được xác định là thuốc trực tiếp gây buồn ngủ.
Tương tác thuốc của Urokinase
- Heparin, thuốc chống đông đường uống và các thuốc chống đông khác có thể làm tăng nguy cơ xuất huyết.
- Aspirin, clopidogrel, dipyridamole, thuốc chống viêm không steroid, thuốc ức chế GP IIb/IIIa và các thuốc ảnh hưởng chức năng tiểu cầu làm tăng nguy cơ chảy máu.
- Phối hợp với thuốc tiêu sợi huyết khác có thể làm tăng đáng kể nguy cơ xuất huyết.
- Dextran có thể làm tăng nguy cơ chảy máu và không nên dùng để bù thể tích khi xảy ra xuất huyết nghiêm trọng.
- Thuốc ức chế men chuyển có thể làm tăng nguy cơ phù mạch do ảnh hưởng đến sự phân hủy bradykinin.
- Thuốc cản quang có thể làm chậm quá trình tiêu sợi huyết.
- Syner-KINASE có thể giảm hoạt tính trong một số dung dịch glucose 5% đựng trong túi PVC và không được trộn với thuốc khác khi chưa có dữ liệu tương hợp.
Nghiên cứu tương tác thuốc có hệ thống với urokinase còn hạn chế. Cần khai báo toàn bộ thuốc kê đơn, không kê đơn và sản phẩm bổ sung cho bác sĩ.
Thắc mắc về hoạt chất Urokinase
Urokinase là thuốc tiêu sợi huyết dạng enzym. Thuốc hoạt hóa plasminogen thành plasmin để phân hủy fibrin trong cục máu đông. Đây là thuốc kê đơn dùng trong bệnh viện, không phải thuốc uống hoặc thuốc có thể tự sử dụng tại nhà.
Tùy nhãn thuốc, urokinase có thể được chỉ định cho thuyên tắc phổi cấp khối lượng lớn hoặc mất ổn định huyết động, huyết khối tĩnh mạch sâu đoạn gần cấp, tắc động mạch ngoại biên đe dọa chi và catheter nội mạch bị huyết khối. Không phải mọi trường hợp huyết khối đều cần tiêu sợi huyết.
Urokinase là thuốc tiêu sợi huyết, không phải thuốc chống đông theo cơ chế thông thường. Urokinase làm phân hủy cục huyết khối đã hình thành bằng cách tạo plasmin; trong khi heparin và nhiều thuốc chống đông khác chủ yếu hạn chế quá trình hình thành hoặc phát triển huyết khối. Phối hợp các nhóm này có thể làm tăng nguy cơ chảy máu và chỉ được thực hiện theo phác đồ bệnh viện.
Nguy cơ nguy hiểm nhất là chảy máu nghiêm trọng, gồm xuất huyết nội sọ, xuất huyết sau phúc mạc, tiêu hóa hoặc chảy máu tại vị trí can thiệp. Phản vệ và tắc mạch do mảnh huyết khối được giải phóng cũng có thể xảy ra. Người đang điều trị cần được theo dõi liên tục tại bệnh viện.
Không. Urokinase phải được bác sĩ chỉ định và sử dụng tại bệnh viện có khả năng theo dõi đông máu, huyết động và xử trí xuất huyết cấp cứu. Liều phụ thuộc cân nặng, loại huyết khối, đường dùng, chức năng gan thận và nguy cơ chảy máu; không được tự áp dụng liều tham khảo.

