Thoát vị vết mổ xuất hiện khi lớp cân của thành bụng không còn kín hoặc bị suy yếu tại một sẹo phẫu thuật, cho phép mỡ hay tạng ổ bụng phồng ra dưới da. Người bệnh có thể thấy khối dọc đường sẹo, rõ khi đứng, ho hoặc gắng sức, kèm cảm giác nặng, đau, mất vững thành bụng hoặc khó vận động. Khuyết nhỏ có thể kẹt ruột, còn khuyết lớn gây biến dạng, tổn thương da và ảnh hưởng hô hấp, sinh hoạt. Chẩn đoán dựa vào khám và thường dùng CT để đo kích thước, số khuyết, cơ thẳng bụng và tạng trong túi trước khi lập kế hoạch. Điều trị không chỉ là đóng lỗ: bác sĩ cần đánh giá triệu chứng, chất lượng mô, béo phì, hút thuốc, đái tháo đường, nhiễm trùng cũ và nguy cơ phẫu thuật. Mổ sửa với lưới là phương pháp chính khi lợi ích vượt rủi ro.
Thoát vị vết mổ là bệnh gì?
Thoát vị vết mổ (Incisional hernia) là sự gián đoạn hoặc giãn rộng của lớp cân cơ tại vị trí đã từng được mở để phẫu thuật bụng. Mô dưới da và da có thể vẫn liền, nhưng phía sâu có một khuyết cho phép phúc mạc, mỡ hoặc tạng nhô ra.

Bệnh khác sẹo lồi, vốn chỉ là tăng sinh da, và khác tách cơ thẳng bụng, trong đó đường trắng bị giãn nhưng chưa có lỗ cân thật sự. Khuyết có thể là một lỗ đơn, nhiều lỗ như “pho mát”, nằm giữa hoặc bên thành bụng. Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc đau, kích thước, tạng chứa, chất lượng da và khả năng vận động.
| Tên bệnh | Thoát vị vết mổ |
|---|---|
| Tên tiếng Anh | Incisional hernia |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Thoát vị thành bụng sau mổ; thoát vị sẹo mổ |
| Mã ICD-10 | K43 (nhóm mã ICD-10 cho thoát vị thành bụng, bao gồm thoát vị vết mổ; mã chi tiết theo tắc nghẽn hoặc hoại tử) |
| Nhóm bệnh / chuyên khoa | Tiêu hóa – Ngoại tiêu hóa – Bệnh thành bụng sau phẫu thuật |
| Cơ quan ảnh hưởng | Lớp cân cơ tại sẹo mổ bụng; túi có thể chứa mỡ, mạc nối, ruột non hoặc đại tràng và làm biến dạng chức năng thành bụng. |
| Tính chất bệnh | Biến chứng cơ học muộn sau phẫu thuật, không lây; có thể xuất hiện vài tháng đến nhiều năm và tái phát sau sửa chữa. |
| Mức độ phổ biến | Không hiếm sau mổ mở đường bụng; nguy cơ thay đổi theo vị trí đường mổ, nhiễm trùng vết mổ, béo phì, hút thuốc và kỹ thuật đóng cân. |
| Bệnh có lây không? | Không |
| Đường lây | Không áp dụng |
Tổng quan chuyên môn về Thoát vị vết mổ
Sau mổ, mép cân cần tổng hợp collagen và tái cấu trúc để chịu lực. Nhiễm trùng, thiếu máu mô, kỹ thuật khâu không tối ưu, ho, tăng áp lực bụng, suy dinh dưỡng hoặc rối loạn chuyển hóa có thể làm quá trình lành thất bại. Vết cân giãn dần dưới tải lặp lại, tạo khuyết; cơ hai bên co rút ra ngoài làm đường giữa rộng hơn. Khi túi lớn, thành bụng mất truyền lực, tạng nằm lâu ngoài khoang ổ bụng và việc đóng lại có thể làm áp lực trong bụng tăng.
EHS phân loại theo vị trí giữa hoặc bên thành bụng, chiều rộng khuyết và tình trạng tái phát. Bác sĩ còn ghi số khuyết, chiều dài, mất miền chứa, tách cơ, chất lượng da, lỗ mở thông/stoma và tiền sử nhiễm lưới. Về lâm sàng, khối có thể đẩy lên được, kẹt, tắc hoặc nghẹt. Phân loại giúp dự đoán cần mổ mở hay nội soi/robot, mặt phẳng đặt lưới và có cần kỹ thuật giải phóng cơ hay không.
Thoát vị vết mổ là biến chứng muộn được biết rõ của phẫu thuật bụng và có thể xuất hiện sau nhiều năm. Tỷ lệ thay đổi lớn theo đường mổ, loại phẫu thuật, thời gian theo dõi và cách phát hiện; CT phát hiện nhiều khuyết kín đáo hơn khám. Nhiễm trùng vết mổ là một yếu tố liên quan mạnh. Dữ liệu quốc gia Việt Nam công bố còn hạn chế và khó so sánh do khác biệt kỹ thuật đóng bụng.
Tạng hoặc mỡ đi qua khuyết sâu của lớp cân tại sẹo mổ rồi đẩy mô dưới da ra ngoài. Một số người có nhiều khe nhỏ dọc đường khâu; các khe có thể nhập lại thành khuyết lớn. Sự co rút cơ và áp lực ổ bụng làm bệnh tiến triển. Đây không phải bệnh lây và không do vi khuẩn “ăn” sẹo, dù nhiễm trùng vết mổ trước đó có thể gây lành kém.
Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của Thoát vị vết mổ
Nguyên nhân trực tiếp là lớp cân tại đường mổ không lành đủ bền hoặc bị tách sau đó. Yếu tố phẫu thuật gồm nhiễm trùng, mổ cấp cứu, đường mổ giữa, nhiều lần mở lại, đóng cân chịu căng và tổn thương mô. Yếu tố người bệnh gồm béo phì, hút thuốc, đái tháo đường, suy dinh dưỡng, steroid, ho mạn, cổ trướng và rối loạn mô liên kết. Thường có nhiều yếu tố phối hợp.
Yếu tố thay đổi được gồm hút thuốc, béo phì, kiểm soát đường huyết kém, suy dinh dưỡng, thiếu vận động, ho và táo bón. Yếu tố ít thay đổi gồm tuổi, bệnh mô liên kết, số lần mổ và vị trí đường mổ. Nhiễm trùng vết mổ, phẫu thuật cấp cứu hoặc vết mổ hở làm nguy cơ tăng. Trước sửa chữa, tối ưu các yếu tố này có thể quan trọng không kém lựa chọn lưới.
Người từng nhiễm trùng hoặc bung vết mổ, có BMI cao, đái tháo đường, hút thuốc, dùng steroid, suy dinh dưỡng hoặc đã mổ bụng nhiều lần dễ mắc hơn. Người có stoma, phẫu thuật phình động mạch chủ hoặc ung thư có thể có cấu trúc thành bụng phức tạp. Bệnh nhân ho mạn hoặc phải nâng nặng sớm khi cân chưa lành cũng cần được theo dõi sẹo lâu dài.
Triệu chứng và dấu hiệu của Thoát vị vết mổ
Khối thường xuất hiện từ từ dọc sẹo và rõ khi đứng hoặc gắng sức. Đau có thể do kéo căng cân, dính ruột, chèn thần kinh hoặc da bị cọ xát; không phải mọi đau tại sẹo đều do thoát vị. Khuyết lớn gây cảm giác bụng thiếu điểm tựa, khó đứng lên, tập thể dục hoặc mặc quần áo. Một số bệnh chỉ được phát hiện tình cờ trên CT.
- Khối phồng tại hoặc cạnh sẹo mổ, thay đổi theo tư thế và ho.
- Đau hoặc căng kéo khi đứng lâu, chuyển tư thế, nâng vật hay đi cầu.
- Cảm giác thành bụng yếu, mất vững hoặc khó dùng cơ trung tâm.
- Khối lớn làm quần áo cọ, da ẩm, viêm hoặc loét.
- Giới hạn đi lại, tập luyện, công việc và hình ảnh cơ thể.
- Nhiều khối nhỏ dọc đường sẹo thay vì một túi lớn.
- Triệu chứng tắc ruột từng đợt do dính và quai ruột ra vào túi.
- Đau thần kinh vùng sẹo mà kích thước khối không đổi.
- Khó thở khi nằm hoặc gắng sức ở thoát vị rất lớn làm cơ hoành và thành bụng hoạt động kém.
Nên đặt lịch khám: khi thấy khối mới ở sẹo, đau kéo dài hoặc khó vận động. Cần khám trong ngày: khi khối trở nên đau, khó đẩy lên, da đỏ/loét hoặc có buồn nôn. Cần tái khám sớm: nếu đang theo dõi mà khối lớn nhanh, giảm chất lượng sống, xuất hiện tắc ruột từng đợt hoặc sau mổ sửa thấy sưng không giảm.
Đến cấp cứu khi khối sẹo đau dữ dội, cứng và không xẹp; nôn, chướng bụng, bí trung đại tiện; da trên túi tím đen, rò dịch hôi; sốt, mạch nhanh, lơ mơ hoặc choáng. Gọi 115 nếu người bệnh yếu hoặc đau nhiều. Không cố nắn, không băng ép chặt và không ăn uống thêm khi nghi tắc ruột cho tới khi được đánh giá.
Chẩn đoán Thoát vị vết mổ
Chẩn đoán bắt đầu bằng tiền sử loại mổ, biến chứng vết thương, thời điểm xuất hiện khối, đau và ảnh hưởng chức năng. Khám xác nhận khuyết cân, nhưng CT thường cần để lập kế hoạch, nhất là với thoát vị lớn, tái phát hoặc nhiều sẹo. Bác sĩ cũng đánh giá tình trạng da, cơ, dinh dưỡng, tim phổi và mục tiêu của người bệnh. Không nên quyết định mổ chỉ từ đường kính khối ngoài da.
Bác sĩ quan sát khi đứng và nằm, yêu cầu ho hoặc nâng đầu nhẹ để thấy khuyết. Sờ xác định bờ cân, số lỗ, khả năng đẩy lên, đau, da và các lỗ mở ruột nếu có. Khám còn đánh giá tách cơ thẳng, sức cơ, sẹo cũ, cổ trướng và các thoát vị khác. Khối lớn không nên bị ép mạnh vì có thể chứa ruột dính.
Xét nghiệm không xác định khuyết nhưng cần cho đánh giá nguy cơ: công thức máu, đường huyết/HbA1c, chức năng thận, albumin và xét nghiệm đông máu theo bệnh nền. Khi nghi tắc/nghẹt có thể làm điện giải, lactate và dấu viêm. Cấy dịch chỉ khi có vết thương hoặc nhiễm trùng. Kết quả được dùng để tối ưu trước mổ, không thay thế CT và khám.
CT bụng–chậu, đôi khi có nghiệm pháp Valsalva, là phương tiện chính để đo chiều rộng/chiều dài khuyết, thể tích túi, cơ co rút, tạng chứa và các lỗ “pho mát”. Siêu âm phù hợp khuyết nhỏ nông hoặc không muốn tia xạ. MRI có thể dùng khi cần đánh giá mô mềm mà CT không phù hợp. Hình ảnh giúp lập kế hoạch nhưng không tự quyết định chỉ định.
Thoát vị vết mổ được xác định khi có khuyết thành bụng tại hoặc gần sẹo phẫu thuật, phát hiện bằng khám hoặc hình ảnh. EHS dùng vị trí và chiều rộng để phân loại, không phải một tiêu chuẩn tự chẩn đoán. Chỉ định điều trị dựa trên triệu chứng, nguy cơ cấp cứu, chất lượng sống, khả năng đóng cân và nguy cơ phẫu thuật. Tắc/nghẹt được chẩn đoán theo lâm sàng và hình ảnh khẩn.
Điều trị Thoát vị vết mổ
Mục tiêu là cải thiện đau và chức năng, phòng biến chứng, tái lập cân cơ và giảm tái phát với rủi ro chấp nhận được. Ít triệu chứng và nguy cơ mổ cao có thể theo dõi, nhưng cần kế hoạch cấp cứu. Trước mổ nên tối ưu hút thuốc, cân nặng, đường huyết, dinh dưỡng và hô hấp. Sửa chữa lớn cần lập kế hoạch chuyên sâu; tắc/nghẹt hoặc da vỡ cần điều trị khẩn.
Thuốc không thể đóng khuyết cân. Giảm đau được chọn theo bệnh nền, còn điều trị ho, táo bón, đái tháo đường hoặc suy dinh dưỡng giúp chuẩn bị mổ. Kháng sinh chỉ dùng khi có nhiễm trùng hoặc dự phòng theo quy trình phẫu thuật. Không tự dùng opioid, thuốc chống viêm kéo dài hoặc ngừng thuốc chống đông. Các thuốc giảm cân cần bác sĩ đánh giá trong kế hoạch tổng thể.
Một số ca lớn có thể cần thủ thuật chuẩn bị như tiêm botulinum toxin vào cơ thành bụng hoặc bơm khí phúc mạc tiến triển tại trung tâm chuyên môn để hỗ trợ đóng cân; bằng chứng và chỉ định còn chọn lọc. Dẫn lưu áp xe, xử lý lưới nhiễm hoặc chăm sóc vết thương áp lực âm được thực hiện theo tình trạng nhiễm trùng. Đây không phải thủ thuật tự chọn phổ thông.
Phẫu thuật thường đóng cân và gia cố bằng lưới, ưu tiên mặt phẳng sau cơ/retromuscular trong nhiều thoát vị đường giữa khi khả thi. Có thể mổ mở, nội soi hoặc robot; khuyết lớn đôi khi cần tách thành phần để đưa cân về đường giữa. Bác sĩ cố tránh “bắc cầu” lưới nếu có thể đóng cân an toàn. Nguy cơ gồm tổn thương ruột dính, nhiễm trùng, tụ dịch, đau, lưới nhiễm và tái phát.
Chương trình chuẩn bị gồm bỏ thuốc lá, giảm cân có giám sát, tăng thể lực, dinh dưỡng đủ đạm và kiểm soát bệnh nền. Đai bụng có thể hỗ trợ cảm giác vững hoặc giảm khó chịu tạm thời nhưng không chữa bệnh. Vật lý trị liệu giúp học cách chuyển tư thế, thở và kích hoạt cơ an toàn. Hỗ trợ tâm lý hữu ích khi khối lớn ảnh hưởng hình ảnh cơ thể.
Khi theo dõi, đánh giá kích thước, đau, tắc ruột từng đợt, da và khả năng hoạt động. Trong giai đoạn tối ưu trước mổ, theo dõi cân nặng, hút thuốc, HbA1c và dinh dưỡng. Sau mổ, bác sĩ kiểm tra vết thương, tụ dịch, nhiễm trùng, chức năng thành bụng và tái phát. Khối mềm sớm sau mổ cần phân biệt tụ dịch với khuyết tái phát.
Tối ưu trước mổ có thể cần nhiều tuần hoặc tháng, đặc biệt khi giảm cân, cai thuốc lá hay kiểm soát đường huyết. Ca nhỏ có thể hồi phục trong vài tuần; tái tạo thành bụng lớn cần nhiều tháng để lấy lại sức bền và chức năng. Thời gian nằm viện phụ thuộc đường mổ, đau, ruột hoạt động và biến chứng. Không có mốc chung cho mọi kích thước.
Biến chứng, tiên lượng và phòng ngừa
Bệnh có thể gây kẹt, tắc, nghẹt ruột, loét da, rò hoặc mất chức năng thành bụng. Sau mổ, các biến chứng gồm tổn thương ruột, liệt ruột, nhiễm trùng vết mổ/lưới, tụ dịch, huyết khối, khó thở, đau mạn và tái phát. Khuyết lớn với mất miền chứa có nguy cơ tăng áp lực ổ bụng sau đóng, nên cần kế hoạch chuyên môn.
Kết quả tốt nhất khi chỉ định phù hợp, yếu tố nguy cơ được tối ưu và kỹ thuật do nhóm có kinh nghiệm thực hiện. Nhiều người cải thiện đau và khả năng vận động, nhưng sửa chữa phức tạp không bảo đảm bụng trở về hoàn toàn như trước. Nguy cơ biến chứng và tái phát tăng ở người béo phì, hút thuốc, đái tháo đường không kiểm soát, nhiễm trùng hoặc đã mổ nhiều lần.
Tái phát là vấn đề quan trọng, nhất là sau nhiều lần sửa. Nguyên nhân gồm không đóng được cân, lưới không đủ che phủ, nhiễm trùng, mô kém, tăng áp lực bụng và kỹ thuật trước đó. Giảm nguy cơ bằng tối ưu người bệnh, chọn mặt phẳng lưới phù hợp, đóng đường giữa khi an toàn và theo dõi lâu dài. Khối tái xuất hiện cần đánh giá toàn bộ lịch sử mổ.
Phòng bệnh bắt đầu từ phẫu thuật ban đầu: kỹ thuật đóng cân đúng, phòng nhiễm trùng và lựa chọn đường mổ hợp lý. Người bệnh có thể hỗ trợ bằng bỏ thuốc lá, kiểm soát cân nặng/đường huyết, điều trị ho, dinh dưỡng tốt và tuân thủ chăm sóc vết thương. Sau sửa chữa, phòng tái phát tập trung vào hồi phục chức năng, kiểm soát áp lực bụng và phát hiện nhiễm trùng sớm.
Chăm sóc và sinh hoạt khi mắc Thoát vị vết mổ
Chế độ ăn nên bảo đảm đủ đạm, vitamin và năng lượng để lành mô, đồng thời hỗ trợ giảm cân nếu thừa cân mà không làm mất cơ. Chất xơ và nước phù hợp giúp tránh rặn; sau mổ, thức ăn được tăng dần theo hoạt động ruột. Người có stoma, bệnh thận, đái tháo đường hoặc suy dinh dưỡng cần chuyên gia dinh dưỡng cá thể hóa.
Vận động trước mổ giúp cải thiện tim phổi và sức cơ, nhưng tránh động tác làm khối đau hoặc không xẹp. Đai bụng có thể dùng khi di chuyển nếu bác sĩ cho phép. Sau mổ, đi lại sớm, tập thở và tăng dần hoạt động; phục hồi cơ trung tâm cần hướng dẫn, không lao vào gập bụng nặng. Trở lại công việc phụ thuộc quy mô tái tạo.
Ghi nhận đau, kích thước tương đối, khả năng khối xẹp, tình trạng da, nôn và đại tiện. Chụp ảnh định kỳ cùng tư thế có thể hỗ trợ trao đổi nhưng không thay khám/CT. Sau mổ, theo dõi nhiệt độ, dịch vết thương, vòng bụng, ăn uống và đi lại. Khó thở, đau tăng, nôn hoặc vết thương tách phải liên hệ khẩn.
- Không tự ép một khối lớn hoặc đau trở vào ổ bụng.
- Không hút thuốc tiếp trong giai đoạn chuẩn bị mà không tìm hỗ trợ cai.
- Không giảm cân cấp tốc làm mất cơ và suy dinh dưỡng.
- Không dùng đai quá chặt để che khối hoặc tiếp tục lao động nặng.
- Không tự chọc hút tụ dịch hay tháo băng vết mổ sâu.
Lưu ý cho các nhóm đối tượng đặc biệt
Thoát vị vết mổ ở trẻ hiếm hơn người lớn và thường liên quan mổ bụng trước đó, nhiễm trùng hoặc vị trí trocar. Vì thành bụng còn phát triển, kế hoạch sửa cần ngoại nhi đánh giá kích thước, triệu chứng và thời điểm. Khối đau, nôn hoặc không xẹp là cấp cứu. Không áp dụng hướng dẫn lưới người lớn một cách máy móc cho trẻ.
Người cao tuổi có thể có khối lớn, suy giảm cơ, đa bệnh và dùng chống đông. Mục tiêu điều trị cần gắn với khả năng đi lại, tự chăm sóc và mong muốn cá nhân. Tối ưu dinh dưỡng, phòng mê sảng và phục hồi sớm rất quan trọng. Theo dõi không mổ có thể hợp lý nếu triệu chứng nhẹ, nhưng gia đình phải biết dấu hiệu tắc/nghẹt.
Thai kỳ làm áp lực lên khuyết sẹo và có thể làm khối lớn hơn. Nếu không biến chứng, phẫu thuật tái tạo thành bụng lớn thường được trì hoãn đến sau sinh và khi kế hoạch sinh con hoàn tất. Đau cấp, nôn hoặc khối không xẹp cần đánh giá ngoại khoa–sản khoa khẩn. Không tự đeo corset chặt hoặc giảm ăn để làm khối nhỏ.
Cho con bú không cản trở đánh giá hoặc phẫu thuật khi cần. Lịch mổ nên tính đến hồi phục sau sinh, nguy cơ huyết khối và hỗ trợ chăm trẻ. Thuốc gây mê/giảm đau có thể lựa chọn phù hợp; không mặc định phải cai sữa. Tránh bế trẻ bằng tư thế tạo lực xoắn lên sẹo và nhờ người hỗ trợ sau tái tạo lớn.
Suy giảm miễn dịch, steroid hoặc thuốc sinh học làm lành vết thương chậm và tăng nguy cơ nhiễm lưới. Bác sĩ cần phối hợp chuyên khoa để điều chỉnh thời điểm thuốc, xử lý ổ nhiễm và tối ưu dinh dưỡng. Không tự ngừng điều trị nền. Vết sẹo đỏ, rò dịch hoặc đau tăng có thể là nhiễm trùng sâu dù sốt không rõ.
Đái tháo đường, COPD, béo phì, bệnh tim, suy thận, xơ gan và bệnh mạch máu ảnh hưởng trực tiếp đến nguy cơ. Tối ưu HbA1c, hô hấp, dịch, thuốc chống đông và khả năng vận động cần hoàn thành trước mổ tự chọn khi có thể. Người có stoma hoặc từng xạ trị cần kế hoạch riêng về đường mổ, da và vị trí lưới.
Sau tái tạo thành bụng, đau, sưng và mệt có thể kéo dài hơn mổ thoát vị nhỏ. Người bệnh cần đi lại sớm, tập thở, dùng đai nếu được kê, ăn đủ đạm và theo lịch chăm vết thương. Sốt, đỏ lan, dịch hôi, bụng chướng, nôn, khó thở hoặc đau tăng cần báo ngay. Không tự kết luận tụ dịch là tái phát.
Câu hỏi thường gặp về Thoát vị vết mổ
Không thể kết luận như vậy chỉ vì xuất hiện thoát vị. Quá trình lành cân chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố: loại và vị trí phẫu thuật, mổ cấp cứu, nhiễm trùng vết mổ, béo phì, hút thuốc, đái tháo đường, suy dinh dưỡng, ho và đặc tính mô của từng người. Kỹ thuật đóng cân cũng quan trọng nhưng chỉ là một phần. Bác sĩ cần xem hồ sơ mổ, diễn tiến vết thương và CT để phân tích nguy cơ thay vì quy nguyên nhân cho một yếu tố duy nhất.
Không phải khuyết nhỏ nào cũng phải mổ ngay. Nếu ít triệu chứng, khối đẩy lên được và nguy cơ phẫu thuật cao, theo dõi có thể phù hợp. Ngược lại, khuyết nhỏ đôi khi có cổ hẹp nên vẫn có thể kẹt và gây đau. Chỉ định dựa trên triệu chứng, tốc độ tăng, tạng chứa, da, bệnh nền và mong muốn của người bệnh. Đau tăng, nôn hoặc khối không xẹp cần cấp cứu, không phụ thuộc kích thước.
Giảm cân không đóng được khuyết cân, nhưng có thể làm giảm áp lực thành bụng, cải thiện hô hấp và giảm biến chứng vết mổ, nhiễm trùng hoặc tái phát. Kế hoạch nên bảo tồn khối cơ và đủ dinh dưỡng, tránh nhịn ăn cực đoan. Ở một số người, phẫu thuật được trì hoãn để đạt mục tiêu cân nặng an toàn; ở người có đau nặng, da tổn thương hoặc nguy cơ kẹt, bác sĩ phải cân bằng lợi ích tối ưu với nguy cơ chờ đợi.
Có thể duy trì vận động và một số bài phục hồi nhẹ nếu không làm đau hoặc khiến khối mắc kẹt, tốt nhất dưới hướng dẫn vật lý trị liệu. Các bài nín thở, gập bụng mạnh hoặc nâng nặng có thể làm triệu chứng tăng và không tự vá được lỗ. Mục tiêu trước mổ là cải thiện tim phổi, kiểm soát chuyển động và giữ cơ; sau mổ là tái học truyền lực dần dần. Dừng tập và khám nếu khối cứng, đau hoặc kèm buồn nôn.
Mỗi lần mổ làm thay đổi mặt phẳng mô và có thể để lại sẹo, dính hoặc nhiễm trùng, trong khi các yếu tố nền như béo phì, hút thuốc, ho hoặc mô liên kết yếu vẫn tồn tại. Khuyết lớn còn làm cơ co rút ra ngoài, khiến việc đóng đường giữa khó. Sửa tái phát cần xem lại toàn bộ CT và kỹ thuật cũ, tối ưu sức khỏe, chọn mặt phẳng lưới phù hợp và đôi khi dùng tái tạo thành bụng chuyên sâu.
Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ và nhân viên y tế có chuyên môn. Người đọc không nên tự ý dùng thuốc, thay đổi liều dùng hoặc trì hoãn việc đi khám dựa trên nội dung của bài viết. Khi có dấu hiệu nghiêm trọng hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu, hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu 115.

