Semaglutide là chất chủ vận thụ thể peptide giống glucagon-1 — GLP-1 — có tác dụng kéo dài. Hoạt chất này có dạng tiêm dưới da mỗi tuần và dạng viên uống mỗi ngày. Tùy biệt dược và quốc gia, semaglutide được phê duyệt để kiểm soát đường huyết ở người lớn mắc đái tháo đường type 2, giảm một số biến cố tim mạch, làm chậm tiến triển bệnh thận ở nhóm người bệnh phù hợp, quản lý cân nặng dài hạn và điều trị MASH không xơ gan có xơ hóa mức độ vừa đến tiến triển.[1][2][3] Tại Việt Nam, Ozempic dạng tiêm chứa semaglutide 1,34 mg/ml đã được Cục Quản lý Dược cấp giấy đăng ký lưu hành theo Quyết định 803/QĐ-QLD ngày 07/12/2024.[4] Semaglutide có thể gây buồn nôn, nôn, tiêu chảy, viêm tụy, bệnh túi mật, mất nước, hạ đường huyết khi phối hợp một số thuốc và biến cố mắt nghiêm trọng hiếm gặp.[1][3][6] Đây là thuốc kê đơn, không tự mua, tự dùng hoặc tự tăng liều.
Nội dung chính
- Semaglutide là thuốc đồng vận thụ thể GLP-1.
- Tùy chế phẩm, thuốc có thể liên quan kiểm soát đái tháo đường type 2 hoặc quản lý cân nặng theo chỉ định.
- Không tự mua hoặc tự điều chỉnh vì mỗi sản phẩm có chỉ định và cách dùng riêng.
- Cảnh báo gồm buồn nôn, nôn, nguy cơ viêm tụy, túi mật hoặc vấn đề tuyến giáp.
- Báo bác sĩ về bệnh tụy, bệnh thận, thuốc đái tháo đường khác, thai kỳ hoặc cho con bú.
Hoạt chất Semaglutide là gì?
Semaglutide là thuốc tác dụng kéo dài mô phỏng hoạt động của hormon GLP-1. Thuốc làm tăng tiết insulin và giảm tiết glucagon theo cơ chế phụ thuộc glucose, làm chậm giai đoạn đầu của quá trình rỗng dạ dày và tác động lên các trung tâm kiểm soát cảm giác thèm ăn.[1][3]
Semaglutide
INN Semaglutide — tên chung quốc tế, INN.
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Semaglutide |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Semaglutide — tên chung quốc tế, INN. |
| Tên IUPAC | 18-[[(1R)-4-[2-[2-[2-[2-[2-[2-[[(5S)-5-[[(2S)-2-[[(2S)-2-[[(2S)-5-amino-2-[[2-[[(2S)-2-[[(2S)-2-[[(2S)-2-[[(2S)-2-[[(2S)-2-[[(2S)-2-[[(2S)-2-[[(2S)-2-[[(2S,3R)-2-[[(2S)-2-[[(2S,3R)-2-[[2-[[(2S)-2-[[2-[[(2S)-2-amino-3-(1H-imidazol-5-yl)propanoyl]amino]-2-methylpropanoyl]amino]-4-carboxybutanoyl]amino]acetyl]amino]-3-hydroxybutanoyl]amino]-3-phenylpropanoyl]amino]-3-hydroxybutanoyl]amino]-3-hydroxypropanoyl]amino]-3-carboxypropanoyl]amino]-3-methylbutanoyl]amino]-3-hydroxypropanoyl]amino]-3-hydroxypropanoyl]amino]-3-(4-hydroxyphenyl)propanoyl]amino]-4-methylpentanoyl]amino]-4-carboxybutanoyl]amino]acetyl]amino]-5-oxopentanoyl]amino]propanoyl]amino]propanoyl]amino]-6-[[(2S)-1-[[(2S)-1-[[(2S,3S)-1-[[(2S)-1-[[(2S)-1-[[(2S)-1-[[(2S)-1-[[(2S)-5-carbamimidamido-1-[[2-[[(2S)-5-carbamimidamido-1-(carboxymethylamino)-1-oxopentan-2-yl]amino]-2-oxoethyl]amino]-1-oxopentan-2-yl]amino]-3-methyl-1-oxobutan-2-yl]amino]-4-methyl-1-oxopentan-2-yl]amino]-3-(1H-indol-3-yl)-1-oxopropan-2-yl]amino]-1-oxopropan-2-yl]amino]-3-methyl-1-oxopentan-2-yl]amino]-1-oxo-3-phenylpropan-2-yl]amino]-4-carboxy-1-oxobutan-2-yl]amino]-6-oxohexyl]amino]-2-oxoethoxy]ethoxy]ethylamino]-2-oxoethoxy]ethoxy]ethylamino]-1-carboxy-4-oxobutyl]amino]-18-oxooctadecanoic acid |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Không có tên hoạt chất đồng nghĩa thông dụng khác đã được xác minh. Ozempic, Rybelsus và Wegovy là tên thương mại, không phải tên đồng nghĩa của hoạt chất.[1][2][3] |
| Tên Latinh / tên dược điển | Semaglutidum |
| Tên USAN | semaglutide |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 910463-68-2 |
|---|---|
| UNII | 53AXN4NNHX |
| PubChem CID | 56843331 |
| RxNorm CUI | 1991302 |
Dược động học của Semaglutide
Sau tiêm dưới da, semaglutide có sinh khả dụng khoảng 89%, đạt nồng độ tối đa sau 1–3 ngày và đạt trạng thái ổn định sau khoảng 4–5 tuần dùng hàng tuần. Dạng uống được hấp thu chủ yếu tại dạ dày nhờ SNAC, đạt nồng độ tối đa sau khoảng 1 giờ nhưng sinh khả dụng thấp và phụ thuộc chặt chẽ vào điều kiện uống thuốc. Thời gian bán thải của cả hai dạng khoảng một tuần.[1][2]
Giai đoạn I: Hấp thu
Dạng tiêm đạt nồng độ tối đa sau khoảng 1–3 ngày. Vị trí tiêm ở bụng, đùi hoặc cánh tay trên tạo mức phơi nhiễm tương tự.[1]
Dạng viên được hấp thu chủ yếu tại dạ dày và đạt nồng độ tối đa sau khoảng 1 giờ. Uống cùng quá nhiều nước, thức ăn hoặc rút ngắn thời gian chờ sau khi uống có thể làm giảm hấp thu.[2]
| F · Sinh khả dụng |
Sinh khả dụng của viên uống thay đổi theo thời gian nhịn đói, lượng nước uống cùng thuốc và khoảng chờ trước khi ăn hoặc dùng thuốc khác.[2] |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Semaglutide liên kết trên 99% với albumin huyết tương. Thể tích phân bố biểu kiến sau tiêm khoảng 12,5 lít ở người mắc đái tháo đường type 2; thể tích phân bố tuyệt đối được ghi nhận khoảng 8 lít đối với dạng viên.[1][2]
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Semaglutide được chuyển hóa chủ yếu qua phân giải protein của khung peptide và beta-oxy hóa tuần tự chuỗi acid béo. Thuốc có khả năng rất thấp trong việc ức chế hoặc cảm ứng enzym CYP và các chất vận chuyển thuốc.[1][2]
Giai đoạn IV: Thải trừ
Các chất liên quan đến semaglutide được thải qua nước tiểu và phân. Khoảng 3% liều semaglutide được thải trong nước tiểu dưới dạng hoạt chất nguyên vẹn.[1][2]
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải khoảng một tuần. Semaglutide có thể còn hiện diện trong tuần hoàn khoảng 5 tuần sau liều cuối.[1][2] |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Độ thanh thải biểu kiến sau tiêm khoảng 0,05 lít/giờ. Độ thanh thải tuyệt đối được ghi nhận với dạng uống khoảng 0,04 lít/giờ ở người mắc đái tháo đường type 2.[1][2] |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Tuổi, giới tính, chủng tộc, dân tộc, suy thận và suy gan không tạo ra thay đổi dược động học có ý nghĩa lâm sàng trong các nghiên cứu hiện có. Mức phơi nhiễm có xu hướng giảm khi cân nặng tăng.[1][2]
Đối với dạng uống, thức ăn, lượng nước, thời gian nhịn đói trước liều và thời gian chờ sau liều có ảnh hưởng đáng kể đến hấp thu.[2]
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Semaglutide
Semaglutide là chất chủ vận chọn lọc thụ thể GLP-1. Hoạt chất thuộc nhóm A10BJ — các chất tương tự GLP-1 — và có mã ATC A10BJ06.[5]
Semaglutide không phải insulin và không thay thế insulin trong điều trị đái tháo đường type 1.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Semaglutide gắn vào thụ thể GLP-1 và kích hoạt các đường tín hiệu của hormon GLP-1 tự nhiên. Khi glucose máu tăng, thuốc kích thích tế bào beta tụy tiết insulin và làm giảm tiết glucagon. Thuốc làm chậm rỗng dạ dày ở giai đoạn sớm sau ăn, giúp giảm tốc độ glucose đi vào tuần hoàn.[1][2]
Trong kiểm soát cân nặng, semaglutide tác động lên các vùng não điều hòa cảm giác đói, cảm giác no và lượng thức ăn tiêu thụ. Cơ chế chính xác tạo ra lợi ích về thận hoặc MASH chưa được xác định đầy đủ.[1][3]
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Semaglutide làm giảm glucose lúc đói và sau ăn, cải thiện tiết insulin phụ thuộc glucose, giảm tiết glucagon khi glucose tăng và giảm lượng năng lượng tiêu thụ. Do tác dụng phụ thuộc glucose, nguy cơ hạ đường huyết khi dùng đơn độc thấp hơn insulin hoặc sulfonylurea; nguy cơ tăng đáng kể khi phối hợp với các thuốc này.[1][2][3]
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Semaglutide
Chỉ định được phê duyệt phụ thuộc biệt dược, dạng bào chế và quốc gia:
- Ozempic dạng tiêm tại Hoa Kỳ: bổ trợ chế độ ăn và vận động để cải thiện kiểm soát đường huyết ở người lớn mắc đái tháo đường type 2; giảm nguy cơ biến cố tim mạch nghiêm trọng ở người lớn mắc đái tháo đường type 2 và bệnh tim mạch đã xác lập; giảm nguy cơ suy giảm eGFR kéo dài, bệnh thận giai đoạn cuối và tử vong tim mạch ở người lớn mắc đái tháo đường type 2 kèm bệnh thận mạn.[1]
- Rybelsus và Ozempic dạng viên tại Hoa Kỳ: cải thiện kiểm soát đường huyết ở người lớn mắc đái tháo đường type 2 và giảm biến cố tim mạch nghiêm trọng ở người lớn mắc đái tháo đường type 2 có nguy cơ cao.[2]
- Wegovy dạng tiêm tại Hoa Kỳ: quản lý cân nặng dài hạn ở người lớn và trẻ từ 12 tuổi mắc béo phì, hoặc người lớn thừa cân có ít nhất một bệnh liên quan đến cân nặng; giảm biến cố tim mạch nghiêm trọng ở người lớn có bệnh tim mạch đã xác lập và thừa cân hoặc béo phì.[3]
- Wegovy dạng tiêm còn được FDA phê duyệt có điều kiện theo cơ chế phê duyệt nhanh để điều trị MASH không xơ gan kèm xơ hóa F2–F3 ở người lớn.[3][8]
- Wegovy dạng viên tại Hoa Kỳ: quản lý cân nặng dài hạn và giảm nguy cơ tim mạch ở người lớn đáp ứng tiêu chí của nhãn; dạng viên chưa có chỉ định MASH hoặc quản lý cân nặng ở trẻ em.[3]
Tại Việt Nam, đã xác minh giấy đăng ký lưu hành của Ozempic dạng tiêm. Phạm vi chỉ định phải tuân theo tờ hướng dẫn sử dụng được Bộ Y tế phê duyệt.[4]
Semaglutide đã được nghiên cứu trong các thử nghiệm lâm sàng đối với bệnh Alzheimer giai đoạn sớm, bao gồm chương trình EVOKE. Đây không phải chỉ định được phê duyệt và không được diễn giải việc tham gia nghiên cứu như bằng chứng thuốc có hiệu quả điều trị Alzheimer.[9]
Các ứng dụng khác ngoài nhãn hiện hành.
Liều dùng và cách sử dụng
Liều dưới đây chỉ tóm tắt nhãn Hoa Kỳ hiện hành, không phải hướng dẫn dùng thuốc cá nhân:
- Ozempic dạng tiêm: khởi đầu 0,25 mg mỗi tuần trong 4 tuần, sau đó 0,5 mg mỗi tuần. Nếu cần kiểm soát đường huyết thêm, có thể tăng lên 1 mg và sau đó 2 mg, mỗi lần tăng sau ít nhất 4 tuần ở liều trước. Liều tối đa 2 mg mỗi tuần. Với chỉ định giảm nguy cơ thận theo nhãn, liều duy trì là 1 mg mỗi tuần.[1]
- Rybelsus: 3 mg mỗi ngày trong 30 ngày, sau đó 7 mg mỗi ngày; có thể tăng lên 14 mg từ ngày 61 nếu cần. Liều 3 mg là liều khởi đầu, chưa có hiệu lực kiểm soát đường huyết.[2]
- Ozempic dạng viên theo nhãn Hoa Kỳ: 1,5 mg mỗi ngày trong 30 ngày, sau đó 4 mg; có thể tăng lên 9 mg từ ngày 61 nếu cần. Không thay thế Rybelsus theo tỷ lệ mg tương đương.[2]
- Wegovy dạng tiêm: tăng liều mỗi 4 tuần theo trình tự 0,25 mg, 0,5 mg, 1 mg và 1,7 mg mỗi tuần.[3]
- Liều duy trì Wegovy để giảm nguy cơ tim mạch: 1,7 mg hoặc ưu tiên 2,4 mg mỗi tuần.[3]
- Liều duy trì quản lý cân nặng ở người lớn: 1,7 mg hoặc ưu tiên 2,4 mg mỗi tuần. Người lớn đã dung nạp 2,4 mg ít nhất 4 tuần nhưng cần giảm cân thêm có thể được bác sĩ tăng đến tối đa 7,2 mg mỗi tuần; liều này không áp dụng cho trẻ em, MASH hoặc chỉ định tim mạch.[3]
- Liều duy trì quản lý cân nặng ở trẻ từ 12 tuổi: 1,7 mg hoặc ưu tiên 2,4 mg mỗi tuần.[3]
- MASH F2–F3 không xơ gan: 2,4 mg mỗi tuần; có thể giảm xuống 1,7 mg nếu không dung nạp.[3]
- Wegovy dạng viên ở người lớn: 1,5 mg mỗi ngày trong 30 ngày, 4 mg trong ngày 31–60, 9 mg trong ngày 61–90 và liều duy trì 25 mg từ ngày 91.[3]
Không tự áp dụng, tự đổi biệt dược, tự chia liều hoặc dùng liều cao hơn để giảm cân nhanh.
Dạng tiêm:
- Tiêm dưới da mỗi tuần một lần, vào cùng một ngày, có thể dùng cùng hoặc không cùng thức ăn.
- Tiêm tại bụng, đùi hoặc cánh tay trên và luân phiên vị trí.
- Không pha chung với insulin. Nếu tiêm cùng vùng cơ thể, phải dùng vị trí tiêm khác.
- Ozempic: nếu quên liều, có thể tiêm trong vòng 5 ngày; quá 5 ngày thì bỏ qua.
- Wegovy: cách xử lý liều quên phụ thuộc thời gian đến liều kế tiếp và số liều đã bỏ; cần làm theo đúng nhãn sản phẩm.[1][3]
Dạng viên:
- Uống khi bụng đói vào buổi sáng với nước lọc, tối đa khoảng 120 ml.
- Nuốt nguyên viên; không bẻ, nghiền, nhai hoặc hòa tan.
- Chờ ít nhất 30 phút trước khi ăn, uống hoặc dùng thuốc đường uống khác.
- Nếu quên liều, bỏ qua và uống liều kế tiếp vào ngày hôm sau.[2][3]
Không dùng chung bút tiêm, kể cả khi đã thay kim.[1][3]
Bác sĩ có thể theo dõi:
- Glucose máu và HbA1c ở người mắc đái tháo đường.
- Biểu hiện hạ đường huyết khi phối hợp insulin hoặc sulfonylurea.
- Cân nặng, BMI, vòng eo và khả năng duy trì thay đổi lối sống.
- Buồn nôn, nôn, tiêu chảy, khả năng uống nước và chức năng thận.
- Đau bụng kéo dài gợi ý viêm tụy hoặc bệnh túi mật.
- Thị lực và tình trạng bệnh võng mạc đái tháo đường.
- Nhịp tim khi dùng Wegovy.
- Chức năng gan và đánh giá xơ hóa ở người điều trị MASH.
- Tình trạng thai kỳ và kế hoạch mang thai.
- Các thuốc uống có khoảng điều trị hẹp hoặc cần theo dõi nồng độ.[1][2][3]
Cảnh báo và lưu ý về Semaglutide
Theo nhãn Hoa Kỳ, semaglutide chống chỉ định trong các trường hợp:
- Tiền sử cá nhân hoặc gia đình mắc ung thư biểu mô tuyến giáp thể tủy — MTC.
- Hội chứng đa u tuyến nội tiết type 2 — MEN2.
- Từng có phản ứng quá mẫn nghiêm trọng với semaglutide hoặc tá dược của sản phẩm.[1][2][3]
Chống chỉ định và cách diễn đạt có thể khác giữa các cơ quan quản lý; phải đối chiếu tờ hướng dẫn của sản phẩm cụ thể.
Các tác dụng không mong muốn thường gặp gồm:
- Buồn nôn.
- Nôn.
- Tiêu chảy.
- Táo bón.
- Đau bụng.
- Giảm cảm giác thèm ăn.
- Khó tiêu, đầy bụng, ợ hơi hoặc trào ngược.
- Đau đầu, chóng mặt hoặc mệt mỏi, thường gặp hơn trong các nghiên cứu quản lý cân nặng.
- Phản ứng tại vị trí tiêm.[1][2][3]
Tác dụng tiêu hóa thường tăng trong giai đoạn tăng liều và có thể giảm dần, nhưng một số trường hợp có thể nghiêm trọng.
Các nguy cơ nghiêm trọng được ghi nhận trong nhãn hoặc thông báo an toàn gồm:
- Viêm tụy cấp, kể cả thể xuất huyết hoặc hoại tử.
- Hạ đường huyết nghiêm trọng khi phối hợp insulin hoặc sulfonylurea.
- Tổn thương thận cấp do mất nước sau nôn hoặc tiêu chảy kéo dài.
- Bệnh túi mật cấp như sỏi mật hoặc viêm túi mật.
- Phản ứng tiêu hóa nghiêm trọng và liệt dạ dày.
- Phản vệ, phù mạch hoặc phản ứng quá mẫn nghiêm trọng.
- Biến chứng bệnh võng mạc đái tháo đường khi glucose cải thiện nhanh.
- Tăng nhịp tim khi dùng Wegovy.
- Hít sặc phổi trong gây mê toàn thân hoặc an thần sâu do chậm rỗng dạ dày.
- Khối u tế bào C tuyến giáp ở động vật; chưa xác định semaglutide có gây MTC ở người hay không.[1][2][3]
- Bệnh thần kinh thị giác thiếu máu cục bộ phía trước không do viêm động mạch — NAION — được EMA phân loại là tác dụng phụ rất hiếm, có thể ảnh hưởng đến tối đa 1 trên 10.000 người dùng semaglutide.[6]
Cần được khám ngay khi đau bụng dữ dội kéo dài, mất thị lực đột ngột, thị lực xấu đi nhanh, khó thở, sưng mặt hoặc họng, vàng da, mất ý thức hoặc có biểu hiện mất nước nặng.
Thận trọng ở người có:
- Tiền sử viêm tụy hoặc bệnh túi mật.
- Bệnh võng mạc do đái tháo đường.
- Liệt dạ dày hoặc bệnh tiêu hóa nghiêm trọng.
- Nguy cơ mất nước hoặc chức năng thận suy giảm.
- Đang dùng insulin hoặc thuốc kích thích tiết insulin.
- Bệnh tim mạch, rối loạn nhịp hoặc nhịp tim lúc nghỉ cao.
- Kế hoạch phẫu thuật, nội soi hoặc thủ thuật cần gây mê.
- Mất thị lực đột ngột hoặc triệu chứng nghi ngờ NAION.[1][2][3][6]
Không dùng semaglutide để thay thế insulin trong đái tháo đường type 1. Không sử dụng sản phẩm pha chế, không rõ nguồn gốc hoặc sản phẩm được quảng cáo là semaglutide nhưng chưa được cơ quan quản lý cấp phép.
Quá liều có thể gây buồn nôn, nôn, mất nước hoặc hạ đường huyết, đặc biệt khi có thuốc điều trị đái tháo đường khác. Không có thuốc giải độc đặc hiệu.[1][2][3]
Xử trí gồm ngừng dùng thêm thuốc, liên hệ ngay cơ sở y tế hoặc trung tâm chống độc, theo dõi glucose, điện giải, chức năng thận và điều trị hỗ trợ. Do thời gian bán thải khoảng một tuần, thời gian theo dõi có thể cần kéo dài.
Không tự gây nôn.
Dạng tiêm thường phải được bảo quản trong tủ lạnh ở 2–8°C trước khi sử dụng, tránh ánh sáng và không để đông đá. Điều kiện bảo quản sau khi mở hoặc khi mang ra khỏi tủ lạnh khác nhau giữa từng bút, bơm tiêm và biệt dược.[1][3]
Viên semaglutide được bảo quản ở nhiệt độ phòng theo nhãn, nơi khô ráo, tránh ẩm và giữ trong chai nguyên gốc đến khi sử dụng.[2][3]
Phải tuân theo đúng tờ hướng dẫn đi kèm sản phẩm. Không sử dụng thuốc bị đông đá, đổi màu, quá hạn hoặc bảo quản sai điều kiện.
Đối tượng đặc biệt
- Wegovy dạng tiêm đã được xác lập hiệu quả và độ an toàn cho quản lý cân nặng ở trẻ từ 12 tuổi mắc béo phì theo nhãn Hoa Kỳ.[3]
- Wegovy 7,2 mg mỗi tuần không được phê duyệt cho trẻ em.[3]
- Wegovy dạng viên chưa được xác lập độ an toàn và hiệu quả ở người dưới 18 tuổi.[3]
- Ozempic dạng tiêm, Rybelsus và Ozempic dạng viên chưa được xác lập độ an toàn và hiệu quả ở trẻ em theo nhãn Hoa Kỳ hiện hành.[1][2]
Không áp dụng liều người lớn cho trẻ nếu chưa có chỉ định chuyên khoa.
Các nghiên cứu không ghi nhận khác biệt tổng thể rõ ràng về hiệu quả hoặc độ an toàn giữa người cao tuổi và người trẻ hơn, nhưng không loại trừ khả năng một số người cao tuổi nhạy cảm hơn.[1][2][3]
Cần chú ý nguy cơ mất nước, suy dinh dưỡng, giảm khối cơ, đa bệnh lý, suy thận và sử dụng nhiều thuốc đồng thời.
Dữ liệu trên người còn hạn chế; nghiên cứu trên động vật cho thấy nguy cơ đối với phôi thai và thai. Giảm cân không mang lại lợi ích trong thai kỳ và có thể gây hại.[1][2][3]
- Khi dùng để kiểm soát cân nặng hoặc giảm nguy cơ tim mạch, cần ngừng semaglutide khi phát hiện mang thai.
- Với đái tháo đường hoặc MASH, bác sĩ phải cân nhắc nguy cơ của thuốc với nguy cơ của bệnh không được kiểm soát.
- Nên ngừng semaglutide ít nhất 2 tháng trước khi dự định mang thai do thời gian thải trừ kéo dài.[1][2][3]
Không tự ngừng thuốc điều trị đái tháo đường khi mang thai mà chưa có phương án thay thế từ bác sĩ.
Đối với semaglutide dạng tiêm, chưa có đủ dữ liệu về sự hiện diện trong sữa mẹ, ảnh hưởng đối với trẻ bú hoặc khả năng tiết sữa.[1][3]
Đối với viên semaglutide chứa SNAC, semaglutide không định lượng được trong phần lớn mẫu sữa của nghiên cứu nhỏ, nhưng SNAC hoặc chất chuyển hóa có thể hiện diện trong sữa. Nhãn Hoa Kỳ không khuyến nghị cho con bú trong khi dùng viên Rybelsus, Ozempic hoặc Wegovy chứa SNAC.[2][3]
Quyết định sử dụng phải do bác sĩ đánh giá dựa trên lợi ích nuôi con bằng sữa mẹ, nhu cầu điều trị và nguy cơ tiềm tàng.
Không cần điều chỉnh liều thường quy chỉ dựa trên mức độ suy gan vì suy gan nhẹ, vừa hoặc nặng không làm thay đổi mức phơi nhiễm semaglutide có ý nghĩa lâm sàng.[1][2]
Ở người mắc MASH hoặc bệnh gan tiến triển, sản phẩm, chỉ định và mục tiêu điều trị phải được bác sĩ chuyên khoa xác định; không tự dùng Wegovy để điều trị gan nhiễm mỡ.
Không cần điều chỉnh liều thường quy chỉ dựa trên chức năng thận, kể cả ở người suy thận nặng hoặc suy thận giai đoạn cuối, theo nhãn Hoa Kỳ.[1][2]
Tuy nhiên, nôn, tiêu chảy và giảm lượng nước uống có thể gây mất nước, tổn thương thận cấp hoặc làm nặng suy thận. Cần theo dõi chức năng thận khi có phản ứng tiêu hóa kéo dài.
Semaglutide không được ghi nhận gây ảnh hưởng trực tiếp đáng kể đến khả năng lái xe. Tuy nhiên, hạ đường huyết có thể xảy ra khi phối hợp insulin hoặc sulfonylurea và làm giảm khả năng tập trung, phản ứng.[1][2][3]
Không lái xe hoặc vận hành máy khi chóng mặt, lú lẫn, run, vã mồ hôi, nhìn mờ hoặc có triệu chứng hạ đường huyết.
Tương tác thuốc của Semaglutide
| Tương tác | Mức độ | Cơ chế / ảnh hưởng | Khuyến nghị / xử trí | Theo dõi | Bằng chứng / nguồn |
|---|---|---|---|---|---|
|
Chlorpromazine
Liều chlorpromazine cao có thể làm giảm kiểm soát đường huyết và giảm đáp ứng với thuốc điều trị đái tháo đường. Kế thừa từ nhóm: | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Dược lực học: giảm phóng thích insulin và ảnh hưởng dung nạp glucose. Ảnh hưởng: Tăng đường huyết hoặc mất kiểm soát đái tháo đường. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Cảnh báo người bệnh, tăng tự theo dõi đường huyết và chỉnh thuốc đái tháo đường khi cần trong và sau khi ngừng chlorpromazine. | Đường huyết mao mạch, glucose niệu khi áp dụng và HbA1c trong điều trị kéo dài. | Bằng chứng: high Nguồn: [eMC SmPC] | Chlorpromazine 100mg Tablets | Mục 4.5 – Interactions | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3476/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01 |
Thắc mắc về hoạt chất Semaglutide
Semaglutide là chất chủ vận thụ thể GLP-1 có dạng tiêm hàng tuần và viên uống hàng ngày. Tùy biệt dược, thuốc được sử dụng cho đái tháo đường type 2, quản lý cân nặng, giảm một số nguy cơ tim mạch, bảo vệ thận hoặc điều trị MASH ở nhóm người bệnh đáp ứng tiêu chí.[1][2][3]
Semaglutide có chỉ định quản lý cân nặng dưới tên Wegovy ở người đáp ứng tiêu chí về béo phì hoặc thừa cân kèm bệnh liên quan.[3] Ozempic và Rybelsus chủ yếu là thuốc điều trị đái tháo đường theo nhãn tương ứng; việc giảm cân xảy ra trong điều trị không đồng nghĩa các sản phẩm này được tự động phê duyệt như thuốc giảm cân. Không tự dùng Ozempic để giảm cân.
Cả hai đều chứa semaglutide nhưng khác dạng bào chế, sinh khả dụng, hàm lượng, cách dùng và chỉ định. Dạng viên phải uống lúc đói với ít nước và chờ ít nhất 30 phút; dạng tiêm thường dùng mỗi tuần.[1][2][3] Không chuyển đổi theo tỷ lệ mg tương đương nếu chưa có hướng dẫn của bác sĩ.
Buồn nôn, nôn, tiêu chảy, táo bón, đau bụng và giảm cảm giác thèm ăn là những tác dụng thường gặp.[1][2][3] Cần khám ngay nếu đau bụng dữ dội kéo dài, mất nước, vàng da, phản ứng dị ứng, mất thị lực đột ngột hoặc thị lực xấu đi nhanh.
Theo nhãn Hoa Kỳ, không dùng semaglutide cho người có tiền sử cá nhân hoặc gia đình mắc ung thư biểu mô tuyến giáp thể tủy, người mắc MEN2 hoặc từng quá mẫn nghiêm trọng với semaglutide.[1][2][3] Phụ nữ mang thai, người có bệnh tụy, bệnh tiêu hóa nặng, bệnh võng mạc hoặc đang dùng insulin cần được bác sĩ đánh giá trước điều trị.

