Prednisone

Prednisone là corticosteroid tổng hợp dùng đường uống, có tác dụng chống viêm, ức chế miễn dịch và thay thế glucocorticoid trong một số tình trạng thiếu hormone vỏ thượng thận. Sau khi vào cơ thể, prednisone được chuyển thành prednisolone có hoạt tính, chủ yếu tại gan. Thuốc được sử dụng trong nhiều bệnh dị ứng, tự miễn, cơ xương khớp, da liễu, hô hấp, huyết học, thận, tiêu hóa và một số bệnh ung thư; chỉ định và liều thay đổi đáng kể theo từng bệnh. Prednisone có thể gây tăng đường huyết, giữ nước, tăng huyết áp, thay đổi tâm trạng, loãng xương, đục thủy tinh thể, nhiễm trùng và ức chế trục hạ đồi–tuyến yên–thượng thận. Nguy cơ tăng theo liều và thời gian điều trị. Không tự mua, tự kéo dài liệu trình hoặc ngừng thuốc đột ngột sau khi đã dùng kéo dài hay liều cao. [1][2][6]

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Prednisone là corticosteroid toàn thân, giúp giảm viêm và điều hòa đáp ứng miễn dịch.
  • Thuốc thường được dùng trong nhiều bệnh viêm, dị ứng hoặc tự miễn khi bác sĩ thấy cần thiết.
  • Cần dùng theo chỉ định; việc thay đổi hoặc ngừng thuốc phải có hướng dẫn để tránh nguy cơ suy thượng thận.
  • Có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng, tăng đường huyết, giữ nước, thay đổi tâm trạng hoặc kích ứng dạ dày.
  • Báo bác sĩ/dược sĩ nếu đang có nhiễm trùng, tiểu đường, tăng huyết áp, loãng xương, thai kỳ hoặc cho con bú.

Hoạt chất Prednisone là gì?

Prednisone là corticosteroid tổng hợp dùng đường uống. Thuốc được cơ thể chuyển thành prednisolone để thay thế glucocorticoid khi cơ thể thiếu hormone hoặc làm giảm viêm và điều chỉnh đáp ứng miễn dịch trong nhiều bệnh lý. Prednisone giúp kiểm soát bệnh nhưng không nhất thiết loại bỏ nguyên nhân gây bệnh. [1][6]

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Prednisone

CAS 53-03-2

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Prednisone

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Prednisone

Tên IUPAC

(8S,9S,10R,13S,14S,17R)-17-hydroxy-17-(2-hydroxyacetyl)-10,13-dimethyl-6,7,8,9,12,14,15,16-octahydrocyclopenta[a]phenanthrene-3,11-dione

Tên hóa học khác

1,2-Dehydrocortisone

Tên khác / tên đồng nghĩa

Prednison; dehydrocortisone; delta-1-cortisone. Không nên nhầm prednisone với prednisolone: prednisone là tiền dược được chuyển thành prednisolone có hoạt tính trong cơ thể. [2]

Tên Latinh / tên dược điển

Prednisonum

Tên USAN

prednisone

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

53-03-2

UNII

VB0R961HZT

PubChem CID

5865

RxNorm CUI

8640

Dược động học của Prednisone

Prednisone được hấp thu qua đường tiêu hóa và chuyển gần như hoàn toàn thành prednisolone có hoạt tính. Prednisolone tiếp tục được chuyển hóa chủ yếu tại gan và các chất chuyển hóa được đào thải qua nước tiểu dưới dạng liên hợp sulfate và glucuronide. Thời gian bán thải huyết tương của cả prednisone và prednisolone khoảng 2–3 giờ, nhưng tác dụng sinh học có thể kéo dài hơn thời gian hiện diện trong huyết tương. [2]

Giai đoạn I: Hấp thu

Prednisone giải phóng tức thì được hấp thu tương đối nhanh; trong nghiên cứu so sánh, thời gian đạt nồng độ đỉnh khoảng 2 giờ. RAYOS có lớp bao trì hoãn giải phóng khoảng 4 giờ và đạt nồng độ đỉnh trung vị sau khoảng 6–6,5 giờ khi dùng cùng thức ăn. [2]

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối của viên prednisone giải phóng tức thì trong nhãn tham chiếu.

Đối với viên giải phóng chậm RAYOS, phơi nhiễm toàn thân khi uống cùng thức ăn tương đương viên giải phóng tức thì trong điều kiện nghiên cứu. Khi uống RAYOS lúc đói, nồng độ đỉnh và sinh khả dụng thấp hơn đáng kể so với khi uống sau bữa ăn nhiều chất béo. Dữ liệu này chỉ áp dụng cho dạng RAYOS, không được ngoại suy cho mọi chế phẩm prednisone. [2]

Giai đoạn II: Phân bố

Dữ liệu định lượng chính thức về thể tích phân bố và tỷ lệ gắn protein của riêng prednisone trong các nhãn tham chiếu.

Sau khi chuyển thành prednisolone, hoạt chất được phân bố vào tuần hoàn và các mô để tạo tác dụng glucocorticoid toàn thân. [2]

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Prednisone được chuyển gần như hoàn toàn thành prednisolone có hoạt tính. Prednisolone tiếp tục được chuyển hóa chủ yếu tại gan. Thuốc cảm ứng CYP3A4 có thể làm tăng chuyển hóa corticosteroid, trong khi thuốc ức chế CYP3A4 có thể làm tăng nồng độ và độc tính của corticosteroid. [1][2]

Giai đoạn IV: Thải trừ

Prednisolone và các chất chuyển hóa được bài tiết qua nước tiểu, chủ yếu dưới dạng liên hợp sulfate và glucuronide. Tỷ lệ bài tiết của từng chất chuyển hóa sau dùng prednisone. [2]

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải cuối của cả prednisone và prednisolone khoảng 2–3 giờ sau khi dùng viên giải phóng chậm RAYOS, tương đương dạng giải phóng tức thì. [2]

CL · Độ thanh thải toàn phần

Giá trị độ thanh thải toàn thân định lượng của prednisone trong nhãn tham chiếu.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể ảnh hưởng đến phơi nhiễm hoặc đáp ứng gồm:

  • Thức ăn ảnh hưởng đáng kể đến hấp thu viên giải phóng chậm RAYOS.
  • Thuốc cảm ứng CYP3A4 như rifampicin, carbamazepine, phenytoin và barbiturate có thể làm giảm tác dụng corticosteroid.
  • Thuốc ức chế CYP3A4 như itraconazole, ketoconazole, ritonavir và một số macrolide có thể làm tăng phơi nhiễm.
  • Suy giáp có thể làm giảm độ thanh thải corticosteroid; cường giáp có thể làm tăng độ thanh thải.
  • Xơ gan có thể làm giảm chuyển hóa và tăng tác dụng corticosteroid.
  • Ảnh hưởng của suy gan hoặc suy thận lên dược động học RAYOS chưa được đánh giá chính thức. [1][2]

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Prednisone

Prednisone thuộc nhóm glucocorticoid toàn thân. Thuốc có tác dụng glucocorticoid chủ yếu và một mức độ hoạt tính mineralocorticoid, vì vậy có thể gây giữ natri, giữ nước, tăng huyết áp và mất kali, đặc biệt khi dùng liều cao. [1][2]

Phần III: Cơ chế tác dụng

Sau khi được chuyển thành prednisolone, thuốc tạo tác dụng glucocorticoid, làm thay đổi biểu hiện của nhiều gene tham gia phản ứng viêm, miễn dịch và chuyển hóa. Kết quả là giảm hoạt động của tế bào miễn dịch, giảm di chuyển bạch cầu và hạn chế các quá trình như phù, giãn mao mạch, thực bào và lắng đọng fibrin.

Cơ chế này giải thích cả tác dụng chống viêm, ức chế miễn dịch lẫn các biến chứng chuyển hóa và suy giảm đáp ứng chống nhiễm trùng. [1][2]

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Prednisone gây các tác dụng chuyển hóa đa dạng, gồm tăng tạo glucose, giảm sử dụng glucose ngoại vi, tăng dị hóa protein, thay đổi phân bố mỡ, tăng thải calci và ức chế sản xuất corticosteroid nội sinh thông qua trục hạ đồi–tuyến yên–thượng thận.

Tác dụng chống viêm và miễn dịch có thể kéo dài hơn thời gian bán thải huyết tương. Dùng kéo dài hoặc liều cao có thể gây hội chứng Cushing, tăng đường huyết, suy thượng thận, loãng xương và tăng nguy cơ nhiễm trùng. [1][2]

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Prednisone

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Prednisone

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Prednisone

Các tương tác đáng lưu ý gồm:

  • Thuốc lợi tiểu thải kali và amphotericin B: tăng nguy cơ hạ kali.
  • Digoxin và glycoside trợ tim: hạ kali có thể làm tăng nguy cơ loạn nhịp.
  • Warfarin: đáp ứng chống đông có thể thay đổi; cần theo dõi chỉ số đông máu.
  • Thuốc điều trị đái tháo đường: prednisone làm tăng đường huyết nên có thể cần điều chỉnh điều trị.
  • NSAID và aspirin: tăng nguy cơ tác dụng phụ đường tiêu hóa; khi ngừng corticosteroid có thể tăng nguy cơ ngộ độc salicylate.
  • Rifampicin, carbamazepine, phenytoin và barbiturate: có thể làm tăng chuyển hóa và giảm tác dụng corticosteroid.
  • Ketoconazole, itraconazole, ritonavir, indinavir và một số kháng sinh macrolide: có thể làm giảm chuyển hóa và tăng độc tính corticosteroid.
  • Fluoroquinolone: tăng nguy cơ viêm hoặc đứt gân, đặc biệt ở người cao tuổi.
  • Cyclosporine: có thể làm tăng tác dụng của cả hai thuốc; đã ghi nhận co giật.
  • Bupropion: phối hợp có thể làm giảm ngưỡng co giật.
  • Estrogen, gồm thuốc tránh thai chứa estrogen: có thể làm giảm chuyển hóa và tăng tác dụng corticosteroid.
  • Thuốc kháng cholinesterase ở người nhược cơ: có thể gây yếu cơ nặng.
  • Vaccine: đáp ứng với vaccine bất hoạt có thể giảm; vaccine sống phải tránh khi đang dùng liều ức chế miễn dịch. [1][3]

Thắc mắc về hoạt chất Prednisone

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 7 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *