Paromomycin

Paromomycin là kháng sinh aminoglycoside có hoạt tính đối với một số vi khuẩn và động vật nguyên sinh. Khi dùng đường uống, thuốc hầu như không được hấp thu mà chủ yếu lưu lại trong lòng ruột. Nhãn HUMATIN tại Hoa Kỳ chỉ định Paromomycin cho bệnh amíp đường ruột cấp hoặc mạn tính và làm liệu pháp hỗ trợ trong hôn mê gan; thuốc không có hiệu quả đối với bệnh amíp ngoài ruột.[1]

Trong bệnh amíp xâm lấn, CDC khuyến nghị dùng metronidazole hoặc tinidazole trước, sau đó mới sử dụng thuốc tác động trong lòng ruột như Paromomycin. Vì vậy, không được tự dùng Paromomycin đơn độc cho áp xe gan do amíp hoặc viêm đại tràng amíp xâm lấn.[3]

Thuốc uống nhìn chung ít gây độc tính toàn thân do hấp thu thấp. Tuy nhiên, tổn thương hoặc loét niêm mạc ruột có thể làm tăng hấp thu và tăng nguy cơ độc tính trên thận, tai hoặc dẫn truyền thần kinh – cơ.[2]

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 14/07/2026

Nội dung chính

  • Paromomycin là kháng sinh aminoglycoside, hấp thu kém qua đường tiêu hóa khi dùng uống.
  • Hoạt chất thường liên quan đến amip đường ruột và một số bối cảnh tiêu hóa-gan theo chỉ định.
  • Cần dùng theo đơn và tái khám nếu tiêu chảy, đau bụng hoặc triệu chứng nhiễm ký sinh trùng không cải thiện.
  • Có thể gây buồn nôn, đau bụng, tiêu chảy; hiếm hơn là độc tính tai-thận khi hấp thu tăng.
  • Báo bác sĩ/dược sĩ nếu có bệnh thận, tổn thương ruột nặng, thai kỳ, cho con bú hoặc đang dùng aminoglycoside khác.

Hoạt chất Paromomycin là gì?

Paromomycin là kháng sinh aminoglycoside có tác dụng tại lòng ruột khi dùng bằng đường uống. Thuốc được sử dụng chủ yếu để loại trừ Entamoeba histolytica còn tồn tại trong lòng ruột.[1][2]

Paromomycin không thấm tốt vào mô khi uống và không điều trị đầy đủ bệnh amíp ngoài ruột, áp xe gan do amíp hoặc các thể bệnh xâm lấn nếu dùng đơn độc.[1][3]

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Paromomycin

CAS 7542-37-2

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Paromomycin

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Paromomycin

Tên IUPAC

(2S,3S,4R,5R,6R)-5-amino-2-(aminomethyl)-6-[(2R,3S,4R,5S)-5-[(1R,2R,3S,5R,6S)-3,5-diamino-2-[(2S,3R,4R,5S,6R)-3-amino-4,5-dihydroxy-6-(hydroxymethyl)oxan-2-yl]oxy-6-hydroxycyclohexyl]oxy-4-hydroxy-2-(hydroxymethyl)oxolan-3-yl]oxyoxane-3,4-diol

Tên khác / tên đồng nghĩa

INN: Paromomycin.

Dạng muối thường dùng trong thuốc là Paromomycin sulfate.

Paromomycin còn từng được gọi là aminosidine trong một số tài liệu chuyên môn về bệnh do Leishmania. Đây không phải tên thương mại thống nhất giữa các quốc gia.

Tên Latinh / tên dược điển

Paromomycinum

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

7542-37-2

UNII

61JJC8N5ZK

PubChem CID

165580

RxNorm CUI

7934

Dược động học của Paromomycin

Paromomycin hấp thu rất ít sau khi uống. Gần như toàn bộ thuốc lưu lại trong lòng ruột và được đào thải qua phân dưới dạng không đổi. Phần rất nhỏ được hấp thu có thể được lọc qua cầu thận và thải qua nước tiểu.[1][2]

Trong trường hợp niêm mạc đường tiêu hóa bị loét, viêm hoặc chảy máu, lượng thuốc hấp thu có thể tăng bất thường, làm tăng nguy cơ độc tính toàn thân của aminoglycoside.[2]

Giai đoạn I: Hấp thu

Paromomycin được hấp thu rất kém qua đường tiêu hóa. Nhãn Hoa Kỳ cho biết gần 100% thuốc có thể được thu hồi trong phân sau khi uống.[1]

Hấp thu có thể tăng ở người có tổn thương loét, viêm hoặc xuất huyết niêm mạc ruột. Khi đó, nguy cơ độc thận và độc tai có thể tăng.[2]

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng toàn thân qua đường uống rất thấp và được SmPC Tây Ban Nha mô tả là gần như không đáng kể trong điều kiện niêm mạc ruột bình thường.[2]

Giá trị sinh khả dụng tuyệt đối được xác định bằng tỷ lệ phần trăm trong nghiên cứu hiện đại.

Giai đoạn II: Phân bố

Do hấp thu đường uống rất thấp, mức phân bố toàn thân của Paromomycin uống thường hạn chế. Phần lớn thuốc tập trung trong lòng đường tiêu hóa.[1][2]

Thể tích phân bố toàn thân chuẩn sau liều uống điều trị thông thường.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Paromomycin không được chuyển hóa đáng kể trong cơ thể và phần lớn liều uống được đào thải nguyên dạng qua phân.[2]

Giai đoạn IV: Thải trừ

Gần như 100% liều uống được thải qua phân dưới dạng không đổi. Khoảng 0,1% liều có thể được thải qua thận khi thuốc được hấp thu vào tuần hoàn.[2]

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

SmPC HUMATIN tại Tây Ban Nha báo cáo thời gian bán thải khoảng 2,6 giờ trong dữ liệu dược động học sau khi dùng liều uống 10 g. Giá trị này được ghi nhận trong một bối cảnh liều rất cao và không nên dùng để tự điều chỉnh khoảng cách liều điều trị thông thường.[2]

Ở người suy thận, thời gian bán thải của lượng thuốc đã hấp thu có thể kéo dài.[2]

CL · Độ thanh thải toàn phần

Không có giá trị độ thanh thải toàn thân tiêu chuẩn để áp dụng thường quy cho viên nang Paromomycin uống do mức hấp thu toàn thân rất thấp.

Phần thuốc được hấp thu chủ yếu được đào thải bằng lọc cầu thận. Độ thanh thải có thể giảm ở người suy thận.[2]

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể ảnh hưởng đến dược động học và mức độ an toàn gồm:

  • Tổn thương loét, viêm hoặc xuất huyết niêm mạc ruột: làm tăng hấp thu toàn thân.[2]
  • Suy thận: làm giảm thải trừ phần thuốc đã hấp thu và có thể kéo dài thời gian bán thải.[2]
  • Tắc ruột hoặc liệt ruột: có thể làm thay đổi sự lưu chuyển của thuốc và là chống chỉ định theo các nhãn tham khảo.[1][2]
  • Liệu trình kéo dài hoặc lặp lại: làm tăng nguy cơ tích lũy khi có hấp thu bất thường và nguy cơ bội nhiễm vi sinh vật không nhạy cảm.[2]
  • Dùng đồng thời thuốc độc thận, độc tai hoặc thuốc phong bế thần kinh – cơ: làm tăng nguy cơ độc tính nếu Paromomycin được hấp thu.[2]

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Paromomycin

Paromomycin thuộc nhóm aminoglycoside và có cấu trúc gần với neomycin, kanamycin và streptomycin. Thuốc có hoạt tính đối với Entamoeba histolytica cùng một số vi khuẩn Gram âm, Gram dương và động vật nguyên sinh khác trong điều kiện phù hợp.[2]

Khi uống, tác dụng quan trọng nhất là tác dụng tại chỗ trong lòng ruột. Hoạt tính in vitro không đồng nghĩa thuốc được phê duyệt hoặc có hiệu quả lâm sàng cho mọi vi sinh vật nhạy cảm.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Paromomycin gắn không hồi phục với tiểu đơn vị 30S của ribosome. Sự gắn kết này cản trở hình thành phức hợp khởi đầu giữa mRNA và ribosome, đồng thời gây đọc sai mã di truyền, dẫn đến tạo ra protein bất thường hoặc không có chức năng.[2]

Cơ chế này làm rối loạn tổng hợp protein của vi sinh vật nhạy cảm. Kháng thuốc có thể liên quan đến enzym bất hoạt aminoglycoside, giảm tính thấm tế bào hoặc thay đổi vị trí gắn trên ribosome.[2]

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Paromomycin có tác dụng diệt vi sinh vật phụ thuộc vào khả năng tiếp cận ribosome và nồng độ thuốc tại vị trí nhiễm. Với đường uống, nồng độ cao được tạo ra trong lòng ruột trong khi mức phơi nhiễm toàn thân thường thấp.[1][2]

Có thể xảy ra kháng chéo giữa Paromomycin, neomycin và kanamycin; kháng chéo một phần với streptomycin cũng được mô tả trong SmPC.[2]

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Paromomycin

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Paromomycin

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Paromomycin

Tương tácMức độCơ chế / ảnh hưởngKhuyến nghị / xử tríTheo dõiBằng chứng / nguồn
Cidofovir

Kháng sinh aminoglycosid đường tĩnh mạch được nhãn cidofovir liệt kê là nhóm thuốc gây độc thận chống chỉ định dùng đồng thời. Rule này chỉ áp dụng khi aminoglycosid được dùng đường tĩnh mạch.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 4: Phối hợp nguy hiểm
Cơ chế:

Tương tác dược lực học do cộng hợp độc tính trên ống thận, làm tăng nguy cơ tổn thương thận cấp và tích lũy cidofovir.

Ảnh hưởng:

Tăng creatinine, giảm độ thanh thải creatinine, tổn thương ống thận và suy thận cấp.

Khuyến nghị:

avoid_combination

Xử trí:

Không phối hợp aminoglycoside tĩnh mạch với cidofovir. Ngừng ít nhất 7 ngày trước cidofovir và dùng kháng sinh thay thế nếu có thể.

Creatinine, CrCl/eGFR, protein niệu, lượng nước tiểu và điện giải; theo dõi nồng độ aminoglycoside nếu có phơi nhiễm ngoài ý muốn.

Bằng chứng: high
Nguồn:

DailyMed | Cidofovir dihydrate injection, solution | Contraindications/Warnings/Drug Interactions: nephrotoxic agents | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=44966a7e-d777-40fb-956f-d0f31f737848 | Kiểm tra ngày 2026-08-02
emc/UK SmPC | Cidofovir 75 mg/ml Concentrate for Solution for Infusion | Sections 4.3–4.5: nephrotoxicity and concomitant nephrotoxic agents | https://www.medicines.org.uk/emc/product/11151/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Thắc mắc về hoạt chất Paromomycin

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 2 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *