Paromomycin là kháng sinh aminoglycoside có hoạt tính đối với một số vi khuẩn và động vật nguyên sinh. Khi dùng đường uống, thuốc hầu như không được hấp thu mà chủ yếu lưu lại trong lòng ruột. Nhãn HUMATIN tại Hoa Kỳ chỉ định Paromomycin cho bệnh amíp đường ruột cấp hoặc mạn tính và làm liệu pháp hỗ trợ trong hôn mê gan; thuốc không có hiệu quả đối với bệnh amíp ngoài ruột.[1]
Trong bệnh amíp xâm lấn, CDC khuyến nghị dùng metronidazole hoặc tinidazole trước, sau đó mới sử dụng thuốc tác động trong lòng ruột như Paromomycin. Vì vậy, không được tự dùng Paromomycin đơn độc cho áp xe gan do amíp hoặc viêm đại tràng amíp xâm lấn.[3]
Thuốc uống nhìn chung ít gây độc tính toàn thân do hấp thu thấp. Tuy nhiên, tổn thương hoặc loét niêm mạc ruột có thể làm tăng hấp thu và tăng nguy cơ độc tính trên thận, tai hoặc dẫn truyền thần kinh – cơ.[2]
Nội dung chính
- Paromomycin là kháng sinh aminoglycoside, hấp thu kém qua đường tiêu hóa khi dùng uống.
- Hoạt chất thường liên quan đến amip đường ruột và một số bối cảnh tiêu hóa-gan theo chỉ định.
- Cần dùng theo đơn và tái khám nếu tiêu chảy, đau bụng hoặc triệu chứng nhiễm ký sinh trùng không cải thiện.
- Có thể gây buồn nôn, đau bụng, tiêu chảy; hiếm hơn là độc tính tai-thận khi hấp thu tăng.
- Báo bác sĩ/dược sĩ nếu có bệnh thận, tổn thương ruột nặng, thai kỳ, cho con bú hoặc đang dùng aminoglycoside khác.
Hoạt chất Paromomycin là gì?
Paromomycin là kháng sinh aminoglycoside có tác dụng tại lòng ruột khi dùng bằng đường uống. Thuốc được sử dụng chủ yếu để loại trừ Entamoeba histolytica còn tồn tại trong lòng ruột.[1][2]
Paromomycin không thấm tốt vào mô khi uống và không điều trị đầy đủ bệnh amíp ngoài ruột, áp xe gan do amíp hoặc các thể bệnh xâm lấn nếu dùng đơn độc.[1][3]
Paromomycin
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Paromomycin |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Paromomycin |
| Tên IUPAC | (2S,3S,4R,5R,6R)-5-amino-2-(aminomethyl)-6-[(2R,3S,4R,5S)-5-[(1R,2R,3S,5R,6S)-3,5-diamino-2-[(2S,3R,4R,5S,6R)-3-amino-4,5-dihydroxy-6-(hydroxymethyl)oxan-2-yl]oxy-6-hydroxycyclohexyl]oxy-4-hydroxy-2-(hydroxymethyl)oxolan-3-yl]oxyoxane-3,4-diol |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | INN: Paromomycin. Dạng muối thường dùng trong thuốc là Paromomycin sulfate. Paromomycin còn từng được gọi là aminosidine trong một số tài liệu chuyên môn về bệnh do Leishmania. Đây không phải tên thương mại thống nhất giữa các quốc gia. |
| Tên Latinh / tên dược điển | Paromomycinum |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 7542-37-2 |
|---|---|
| UNII | 61JJC8N5ZK |
| PubChem CID | 165580 |
| RxNorm CUI | 7934 |
Dược động học của Paromomycin
Paromomycin hấp thu rất ít sau khi uống. Gần như toàn bộ thuốc lưu lại trong lòng ruột và được đào thải qua phân dưới dạng không đổi. Phần rất nhỏ được hấp thu có thể được lọc qua cầu thận và thải qua nước tiểu.[1][2]
Trong trường hợp niêm mạc đường tiêu hóa bị loét, viêm hoặc chảy máu, lượng thuốc hấp thu có thể tăng bất thường, làm tăng nguy cơ độc tính toàn thân của aminoglycoside.[2]
Giai đoạn I: Hấp thu
Paromomycin được hấp thu rất kém qua đường tiêu hóa. Nhãn Hoa Kỳ cho biết gần 100% thuốc có thể được thu hồi trong phân sau khi uống.[1]
Hấp thu có thể tăng ở người có tổn thương loét, viêm hoặc xuất huyết niêm mạc ruột. Khi đó, nguy cơ độc thận và độc tai có thể tăng.[2]
| F · Sinh khả dụng | Sinh khả dụng toàn thân qua đường uống rất thấp và được SmPC Tây Ban Nha mô tả là gần như không đáng kể trong điều kiện niêm mạc ruột bình thường.[2] Giá trị sinh khả dụng tuyệt đối được xác định bằng tỷ lệ phần trăm trong nghiên cứu hiện đại. |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Do hấp thu đường uống rất thấp, mức phân bố toàn thân của Paromomycin uống thường hạn chế. Phần lớn thuốc tập trung trong lòng đường tiêu hóa.[1][2]
Thể tích phân bố toàn thân chuẩn sau liều uống điều trị thông thường.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Paromomycin không được chuyển hóa đáng kể trong cơ thể và phần lớn liều uống được đào thải nguyên dạng qua phân.[2]
Giai đoạn IV: Thải trừ
Gần như 100% liều uống được thải qua phân dưới dạng không đổi. Khoảng 0,1% liều có thể được thải qua thận khi thuốc được hấp thu vào tuần hoàn.[2]
| t½ · Thời gian bán thải | SmPC HUMATIN tại Tây Ban Nha báo cáo thời gian bán thải khoảng 2,6 giờ trong dữ liệu dược động học sau khi dùng liều uống 10 g. Giá trị này được ghi nhận trong một bối cảnh liều rất cao và không nên dùng để tự điều chỉnh khoảng cách liều điều trị thông thường.[2] Ở người suy thận, thời gian bán thải của lượng thuốc đã hấp thu có thể kéo dài.[2] |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Không có giá trị độ thanh thải toàn thân tiêu chuẩn để áp dụng thường quy cho viên nang Paromomycin uống do mức hấp thu toàn thân rất thấp. Phần thuốc được hấp thu chủ yếu được đào thải bằng lọc cầu thận. Độ thanh thải có thể giảm ở người suy thận.[2] |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Các yếu tố có thể ảnh hưởng đến dược động học và mức độ an toàn gồm:
- Tổn thương loét, viêm hoặc xuất huyết niêm mạc ruột: làm tăng hấp thu toàn thân.[2]
- Suy thận: làm giảm thải trừ phần thuốc đã hấp thu và có thể kéo dài thời gian bán thải.[2]
- Tắc ruột hoặc liệt ruột: có thể làm thay đổi sự lưu chuyển của thuốc và là chống chỉ định theo các nhãn tham khảo.[1][2]
- Liệu trình kéo dài hoặc lặp lại: làm tăng nguy cơ tích lũy khi có hấp thu bất thường và nguy cơ bội nhiễm vi sinh vật không nhạy cảm.[2]
- Dùng đồng thời thuốc độc thận, độc tai hoặc thuốc phong bế thần kinh – cơ: làm tăng nguy cơ độc tính nếu Paromomycin được hấp thu.[2]
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Paromomycin
Paromomycin thuộc nhóm aminoglycoside và có cấu trúc gần với neomycin, kanamycin và streptomycin. Thuốc có hoạt tính đối với Entamoeba histolytica cùng một số vi khuẩn Gram âm, Gram dương và động vật nguyên sinh khác trong điều kiện phù hợp.[2]
Khi uống, tác dụng quan trọng nhất là tác dụng tại chỗ trong lòng ruột. Hoạt tính in vitro không đồng nghĩa thuốc được phê duyệt hoặc có hiệu quả lâm sàng cho mọi vi sinh vật nhạy cảm.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Paromomycin gắn không hồi phục với tiểu đơn vị 30S của ribosome. Sự gắn kết này cản trở hình thành phức hợp khởi đầu giữa mRNA và ribosome, đồng thời gây đọc sai mã di truyền, dẫn đến tạo ra protein bất thường hoặc không có chức năng.[2]
Cơ chế này làm rối loạn tổng hợp protein của vi sinh vật nhạy cảm. Kháng thuốc có thể liên quan đến enzym bất hoạt aminoglycoside, giảm tính thấm tế bào hoặc thay đổi vị trí gắn trên ribosome.[2]
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Paromomycin có tác dụng diệt vi sinh vật phụ thuộc vào khả năng tiếp cận ribosome và nồng độ thuốc tại vị trí nhiễm. Với đường uống, nồng độ cao được tạo ra trong lòng ruột trong khi mức phơi nhiễm toàn thân thường thấp.[1][2]
Có thể xảy ra kháng chéo giữa Paromomycin, neomycin và kanamycin; kháng chéo một phần với streptomycin cũng được mô tả trong SmPC.[2]
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Paromomycin
Theo nhãn HUMATIN tại Hoa Kỳ:
- Bệnh amíp đường ruột cấp tính.
- Bệnh amíp đường ruột mạn tính.
- Liệu pháp hỗ trợ trong xử trí hôn mê gan.[1]
Nhãn lưu ý Paromomycin uống không hiệu quả đối với bệnh amíp ngoài ruột.[1]
Theo SmPC tại Tây Ban Nha:
- Bệnh amíp đường ruột cấp hoặc mạn không xâm lấn ở người lớn và trẻ em.
- Điều trị hoặc dự phòng bệnh não cửa – chủ ở người lớn.[2]
Trong bệnh amíp xâm lấn, CDC khuyến nghị metronidazole hoặc tinidazole, sau đó sử dụng thuốc trong lòng ruột như Paromomycin.[3]
Chỉ định được phê duyệt tại Việt Nam.
Các ứng dụng khác cần phân biệt với chỉ định viên nang uống được phê duyệt:
- CDC liệt kê Paromomycin uống là một trong những thuốc đã được sử dụng cho người lớn có Dientamoeba fragilis gây triệu chứng, với điều kiện ký sinh trùng là tác nhân duy nhất được tìm thấy trong mẫu phân. Đây là sử dụng ngoài chỉ định của nhãn HUMATIN tại Hoa Kỳ.[4]
- Một số chế phẩm Paromomycin dùng tại chỗ có thể được sử dụng cho bệnh leishmaniasis da ở các trường hợp được lựa chọn; tại Hoa Kỳ, đây là sử dụng ngoài chỉ định và chế phẩm có thể chỉ có qua pha chế chuyên biệt.[5]
- Paromomycin dạng tiêm được sử dụng trong một số chương trình điều trị leishmaniasis ngoài Hoa Kỳ. Dạng tiêm không tương đương về dược động học, độc tính hoặc liều với viên nang uống.[5][6]
Không tự áp dụng các ứng dụng này ngoài cơ sở chuyên khoa.
Liều dùng và cách sử dụng
Các liều dưới đây chỉ là thông tin tham khảo từ nhãn hoặc hướng dẫn chuyên môn, không phải liều cá nhân hóa.
Bệnh amíp đường ruột theo nhãn HUMATIN Hoa Kỳ
- Người lớn và trẻ em: tổng liều 25–35 mg/kg/ngày, chia thành 3 lần, uống cùng bữa ăn trong 5–10 ngày.[1]
Bệnh amíp đường ruột không xâm lấn theo SmPC Tây Ban Nha
- Người lớn và trẻ em: tổng liều 25–35 mg/kg/ngày, chia 3 lần trong 5 ngày.[2]
- Viên nang chỉ phù hợp cho người có khả năng nuốt nguyên viên; dạng viên 250 mg có thể không cho phép tính chính xác liều mg/kg ở trẻ nhỏ.[2]
Hỗ trợ trong hôn mê gan hoặc bệnh não cửa – chủ
- Người lớn: 4 g/ngày, chia thành các liều đều trong ngày, trong 5–6 ngày theo nhãn Hoa Kỳ.[1]
- SmPC Tây Ban Nha hướng dẫn chia tổng liều 4 g/ngày thành 2–4 lần trong 5–6 ngày.[2]
Dientamoeba fragilis có triệu chứng ở người lớn – sử dụng ngoài chỉ định
- CDC liệt kê tổng liều 25–35 mg/kg/ngày, chia 3 lần trong 7 ngày.[4]
Không tự tính liều cho trẻ em, người suy thận, người có tổn thương niêm mạc ruột hoặc người đang sử dụng thuốc độc thận, độc tai.
- Uống Paromomycin cùng bữa ăn theo nhãn tham khảo.[1][2]
- Nuốt nguyên viên nang; không tự mở nang hoặc chia lượng bột để ước tính liều cho trẻ.[2]
- Uống đúng khoảng cách liều và đủ thời gian được kê.
- Không tự ngừng thuốc khi triệu chứng vừa cải thiện.
- Không tự dùng Paromomycin đơn độc cho áp xe gan do amíp hoặc bệnh amíp xâm lấn.[1][3]
- Nếu điều trị bệnh amíp xâm lấn, Paromomycin thường là thuốc trong lòng ruột được dùng sau thuốc tác động tại mô theo hướng dẫn chuyên môn.[3]
- Báo cho bác sĩ nếu có bệnh thận, giảm thính lực, ù tai, chóng mặt, nhược cơ hoặc tổn thương loét đường ruột.
- Không tự sử dụng thuốc còn thừa cho đợt tiêu chảy khác vì nguyên nhân tiêu chảy có thể không phải do amíp.
Nội dung theo dõi có thể gồm:
- Mức độ giảm tiêu chảy, đau bụng và các triệu chứng đường tiêu hóa.
- Xét nghiệm phân hoặc đánh giá ký sinh trùng sau điều trị khi triệu chứng kéo dài hoặc có nguy cơ tái nhiễm.
- Chức năng thận ở người suy thận, có tổn thương niêm mạc ruột hoặc điều trị kéo dài.[2]
- Thính lực và chức năng tiền đình nếu xuất hiện ù tai, chóng mặt, mất thăng bằng hoặc giảm thính lực.[2]
- Dấu hiệu phong bế thần kinh – cơ như yếu cơ, khó nuốt hoặc khó thở.[2]
- Tình trạng bội nhiễm nấm hoặc vi sinh vật không nhạy cảm khi điều trị lặp lại hoặc kéo dài.[1][2]
- Tiêu chảy nặng, dai dẳng hoặc có máu trong hoặc sau điều trị vì có thể liên quan viêm đại tràng do kháng sinh.[2]
Cảnh báo và lưu ý về Paromomycin
Theo nhãn HUMATIN tại Hoa Kỳ, chống chỉ định gồm:
- Tiền sử quá mẫn với Paromomycin.
- Tắc ruột.[1]
SmPC HUMATIN tại Tây Ban Nha có phạm vi chống chỉ định rộng hơn:
- Quá mẫn với Paromomycin, aminoglycoside khác hoặc tá dược.
- Táo bón, liệt ruột hoặc tắc ruột.
- Tổn thương tiền đình hoặc ốc tai có từ trước, như ù tai, chóng mặt hoặc giảm thính lực.
- Nhược cơ.
- Mang thai và cho con bú theo nhãn sản phẩm này.[2]
Do khác biệt giữa các nhãn, cần tuân theo tờ thông tin của sản phẩm được kê và hướng dẫn tại quốc gia điều trị.
Các phản ứng được ghi nhận gồm:
Thường gặp
- Phân lỏng.
- Tiêu chảy.[2]
Ít gặp hoặc hiếm
- Chán ăn.
- Buồn nôn, nôn.
- Co thắt hoặc đau bụng, đau dạ dày.
- Hội chứng kém hấp thu.
- Mày đay hoặc phản ứng quá mẫn.[2]
Rất hiếm
- Đau đầu, chóng mặt.
- Tăng bạch cầu ái toan.
- Viêm tụy.
- Tiểu máu không rõ nguyên nhân.[2]
Nhãn Hoa Kỳ ghi nhận buồn nôn, co thắt bụng và tiêu chảy, đặc biệt ở người dùng liều trên 3 g/ngày.[1]
Các phản ứng nghiêm trọng có thể xảy ra, nhất là khi thuốc được hấp thu bất thường:
- Độc tai: ù tai, chóng mặt, rối loạn thăng bằng hoặc giảm thính lực.
- Độc thận: thiểu niệu, albumin niệu, tiểu máu hoặc suy thận.
- Phong bế thần kinh – cơ, yếu cơ hô hấp hoặc liệt hô hấp.
- Phản ứng quá mẫn nặng.
- Viêm đại tràng giả mạc với tiêu chảy nặng, kéo dài hoặc có máu.
- Viêm tụy, dù được báo cáo rất hiếm.[2]
Khi xuất hiện giảm thính lực, ù tai, tiểu ít, yếu cơ hoặc khó thở, cần ngừng dùng và được đánh giá y tế khẩn cấp.[2]
- Thận trọng ở người có tổn thương loét, viêm hoặc xuất huyết niêm mạc ruột vì có thể tăng hấp thu thuốc.[1][2]
- Theo dõi chức năng thận và thính lực ở người suy thận, điều trị kéo dài hoặc có nguy cơ hấp thu tăng.[2]
- Tránh hoặc đánh giá kỹ khi phối hợp thuốc độc thận, độc tai, thuốc gây mê hoặc thuốc phong bế thần kinh – cơ.[2]
- Thận trọng ở người mắc bệnh cơ như Parkinson hoặc rối loạn dẫn truyền thần kinh – cơ.[2]
- Điều trị dài ngày hoặc lặp lại có thể gây bội nhiễm vi sinh vật không nhạy cảm.[1][2]
- Tiêu chảy nặng, dai dẳng hoặc có máu trong hoặc sau điều trị cần được đánh giá viêm đại tràng liên quan kháng sinh.[2]
- Không dùng đường uống để thay thế dạng tiêm hoặc bôi trong điều trị leishmaniasis.
- Không dùng Paromomycin đơn độc cho bệnh amíp ngoài ruột hoặc bệnh amíp xâm lấn.[1][3]
Do Paromomycin hấp thu rất ít qua đường uống, nguy cơ ngộ độc toàn thân sau quá liều thường thấp. Tuy nhiên, người có tổn thương niêm mạc ruột hoặc suy thận có thể gặp nguy cơ cao hơn.[2]
Khi hấp thu tăng bất thường, quá liều có thể gây:
- Điếc hoặc rối loạn thăng bằng.
- Suy thận.
- Phong bế thần kinh – cơ hoặc liệt hô hấp.[2]
Không có thuốc giải độc đặc hiệu được nêu trong SmPC. Xử trí gồm ngừng thuốc, đánh giá đường thở, hô hấp, tuần hoàn, chức năng thận và thính lực, sau đó điều trị hỗ trợ tại cơ sở y tế.[2]
Không tự gây nôn khi nghi ngờ quá liều.
Theo nhãn HUMATIN tại Hoa Kỳ:
- Bảo quản ở 20–25°C.
- Tránh ẩm.
- Giữ trong bao bì kín.[1]
SmPC Tây Ban Nha hướng dẫn bảo quản ở nhiệt độ phòng.[2]
Điều kiện bảo quản cụ thể của sản phẩm tại Việt Nam phải tuân theo nhãn được phê duyệt.
Đối tượng đặc biệt
Nhãn HUMATIN tại Hoa Kỳ có liều điều trị bệnh amíp đường ruột theo cân nặng cho cả người lớn và trẻ em: 25–35 mg/kg/ngày, chia 3 lần.[1]
SmPC Tây Ban Nha lưu ý:
- Viên nang chỉ phù hợp với trẻ có khả năng nuốt nguyên viên.
- Hàm lượng 250 mg có thể không cho phép cung cấp chính xác liều mg/kg cần thiết cho trẻ nhỏ.[2]
CDC cho biết chưa có đánh giá chính thức đầy đủ về độ an toàn của Paromomycin uống ở trẻ em trong điều trị Dientamoeba fragilis, dù hồ sơ an toàn có thể tương tự người lớn.[4]
Không tự mở nang, chia bột hoặc làm tròn liều cho trẻ.
Không có phác đồ điều chỉnh liều riêng chỉ dựa trên tuổi cao trong các nhãn được đối chiếu.
Người cao tuổi cần được đánh giá:
- Chức năng thận.
- Khả năng nghe và thăng bằng.
- Nguy cơ tắc ruột hoặc liệt ruột.
- Tình trạng tổn thương niêm mạc đường tiêu hóa.
- Thuốc dùng đồng thời có độc tính trên thận, tai hoặc dẫn truyền thần kinh – cơ.[2]
Dữ liệu lâm sàng chuyên biệt ở người cao tuổi.
Khuyến nghị giữa các nguồn có khác biệt:
- SmPC HUMATIN tại Tây Ban Nha chống chỉ định Paromomycin trong thai kỳ. Tài liệu này lưu ý aminoglycoside có thể qua nhau thai và không thể loại trừ hoàn toàn độc tính với phôi hoặc thai, dù sinh khả dụng đường uống rất thấp.[2]
- CDC cho biết dữ liệu về Paromomycin uống ở phụ nữ mang thai còn hạn chế. Do thuốc hấp thu kém qua đường tiêu hóa, việc sử dụng có thể được cân nhắc khi lợi ích rõ ràng vượt nguy cơ tiềm ẩn.[4]
Sự khác biệt này phản ánh nhãn sản phẩm và hướng dẫn chuyên môn khác nhau. Không thể kết luận Paromomycin an toàn cho mọi thai phụ. Việc sử dụng phải do bác sĩ sản khoa hoặc chuyên khoa nhiễm đánh giá.
Khuyến nghị giữa các nguồn không hoàn toàn thống nhất:
- SmPC HUMATIN tại Tây Ban Nha không khuyến nghị dùng khi cho con bú vì chưa có dữ liệu về sự bài tiết Paromomycin vào sữa mẹ.[2]
- CDC nhận định Paromomycin uống được hấp thu kém và ít có khả năng bài tiết đáng kể vào sữa. Nguồn này cho rằng thuốc có thể được cân nhắc ở người cho con bú có chức năng thận bình thường khi trẻ cũng có chức năng thận bình thường.[4]
Người đang cho con bú không nên tự dùng thuốc. Cần đối chiếu nhãn sản phẩm cụ thể và đánh giá lợi ích – nguy cơ cho cả mẹ và trẻ.
SmPC HUMATIN tại Tây Ban Nha cho biết nhìn chung không cần điều chỉnh liều chỉ vì suy gan khi sử dụng viên nang uống.[2]
Paromomycin còn được sử dụng làm liệu pháp hỗ trợ trong hôn mê gan hoặc bệnh não cửa – chủ theo một số nhãn, nhưng đây không phải phương pháp thay thế xử trí nguyên nhân, kiểm soát amoniac và chăm sóc bệnh gan toàn diện.[1][2]
Liều ở người suy gan kèm tổn thương niêm mạc ruột hoặc suy thận cần được đánh giá riêng.
Paromomycin uống ít được hấp thu, nhưng phần thuốc đi vào tuần hoàn được đào thải chủ yếu qua lọc cầu thận. Ở người suy thận, thời gian bán thải của phần thuốc được hấp thu có thể kéo dài.[2]
Cần thận trọng và cân nhắc theo dõi:
- Creatinin huyết thanh và chức năng thận.
- Lượng nước tiểu.
- Ù tai, chóng mặt hoặc giảm thính lực.
- Yếu cơ hoặc khó thở.[2]
Nhãn không cung cấp bảng điều chỉnh liều chuẩn theo mức lọc cầu thận.
SmPC HUMATIN cho biết chưa có dữ liệu trực tiếp về ảnh hưởng của thuốc đối với khả năng lái xe hoặc vận hành máy móc.[2]
Tuy nhiên, chóng mặt, rối loạn thăng bằng và độc tính tiền đình có thể xảy ra, đặc biệt khi thuốc được hấp thu bất thường. Không lái xe hoặc vận hành máy nếu xuất hiện chóng mặt, ù tai, mất thăng bằng hoặc giảm thính lực.[2]
Tương tác thuốc của Paromomycin
| Tương tác | Mức độ | Cơ chế / ảnh hưởng | Khuyến nghị / xử trí | Theo dõi | Bằng chứng / nguồn |
|---|---|---|---|---|---|
|
Cidofovir
Kháng sinh aminoglycosid đường tĩnh mạch được nhãn cidofovir liệt kê là nhóm thuốc gây độc thận chống chỉ định dùng đồng thời. Rule này chỉ áp dụng khi aminoglycosid được dùng đường tĩnh mạch. Kế thừa từ nhóm: | Mức 4: Phối hợp nguy hiểm | Cơ chế: Tương tác dược lực học do cộng hợp độc tính trên ống thận, làm tăng nguy cơ tổn thương thận cấp và tích lũy cidofovir. Ảnh hưởng: Tăng creatinine, giảm độ thanh thải creatinine, tổn thương ống thận và suy thận cấp. | Khuyến nghị: avoid_combination Xử trí: Không phối hợp aminoglycoside tĩnh mạch với cidofovir. Ngừng ít nhất 7 ngày trước cidofovir và dùng kháng sinh thay thế nếu có thể. | Creatinine, CrCl/eGFR, protein niệu, lượng nước tiểu và điện giải; theo dõi nồng độ aminoglycoside nếu có phơi nhiễm ngoài ý muốn. | Bằng chứng: high Nguồn: DailyMed | Cidofovir dihydrate injection, solution | Contraindications/Warnings/Drug Interactions: nephrotoxic agents | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=44966a7e-d777-40fb-956f-d0f31f737848 | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
Thắc mắc về hoạt chất Paromomycin
Paromomycin là kháng sinh aminoglycoside hấp thu rất ít qua đường uống. Thuốc chủ yếu hoạt động trong lòng ruột và được dùng để điều trị bệnh amíp đường ruột hoặc loại trừ amíp còn tồn tại trong lòng ruột sau điều trị bệnh xâm lấn.[1][3]
Không nên dùng Paromomycin uống đơn độc. Nhãn HUMATIN nêu rõ thuốc không hiệu quả đối với bệnh amíp ngoài ruột.[1]
Với bệnh amíp xâm lấn hoặc áp xe gan do amíp, hướng dẫn CDC sử dụng metronidazole hoặc tinidazole để tác động tại mô, sau đó dùng thuốc trong lòng ruột như Paromomycin.[3]
Nhãn HUMATIN hướng dẫn chia liều và uống cùng bữa ăn. Viên nang cần được nuốt nguyên viên theo hướng dẫn của sản phẩm.[1][2]
Có thể, nhưng nguy cơ thường thấp khi dùng đường uống vì thuốc hấp thu rất ít. Nguy cơ tăng nếu niêm mạc ruột bị loét hoặc viêm, người bệnh suy thận, điều trị kéo dài hoặc dùng cùng thuốc độc thận, độc tai.[2]
Ù tai, chóng mặt, mất thăng bằng, giảm thính lực hoặc tiểu ít là dấu hiệu cần được khám sớm.
Không nên tự dùng. SmPC Tây Ban Nha chống chỉ định thuốc trong thai kỳ, trong khi CDC cho rằng Paromomycin uống có thể được cân nhắc nếu lợi ích vượt nguy cơ do mức hấp thu thấp.[2][4]
Bác sĩ phải đối chiếu nhãn sản phẩm cụ thể, loại nhiễm ký sinh trùng, tuổi thai và các lựa chọn điều trị khác trước khi kê đơn.

