Ngừng tim đột ngột là tình trạng tim bất ngờ mất khả năng bơm máu hiệu quả, khiến người bệnh mất ý thức, không thở bình thường và không còn tuần hoàn hữu hiệu. Cơ chế thường liên quan rung thất hoặc nhịp nhanh thất vô mạch, nhưng cũng có thể là hoạt động điện vô mạch hay vô tâm thu. Nguyên nhân gồm bệnh mạch vành, nhồi máu cơ tim, bệnh cơ tim, suy tim, hội chứng QT dài, hội chứng Brugada, thuyên tắc phổi, thiếu oxy, rối loạn điện giải, ngộ độc và chấn thương. Đây không đồng nghĩa với nhồi máu cơ tim, dù nhồi máu có thể gây ngừng tim. Cơ hội sống phụ thuộc mạnh vào việc nhận biết sớm, gọi cấp cứu 115, ép tim ngay và sử dụng máy khử rung tự động khi có. Sau khi tuần hoàn trở lại, người bệnh cần hồi sức chuyên sâu để điều trị nguyên nhân và hạn chế tổn thương não.
Ngừng tim đột ngột là bệnh gì?
Ngừng tim đột ngột là biến cố trong đó hoạt động cơ học của tim ngừng hoặc yếu đến mức không tạo được mạch và tưới máu cơ quan. Chẩn đoán tại hiện trường dựa vào người bệnh không đáp ứng và không thở bình thường; nhân viên y tế xác nhận thêm bằng đánh giá mạch và nhịp tim. Đây là một hội chứng cấp cứu, không phải một nguyên nhân đơn lẻ. Nhịp điện có thể là rung thất, nhịp nhanh thất vô mạch, hoạt động điện vô mạch hoặc vô tâm thu. Cần phân biệt với nhồi máu cơ tim, là tắc nghẽn dòng máu nuôi cơ tim; nhồi máu có thể gây đau ngực nhưng người bệnh vẫn còn tuần hoàn, hoặc có thể tiến triển thành ngừng tim. Đột tử do tim là kết cục tử vong, trong khi ngừng tim có thể được hồi sức thành công nếu chuỗi sống còn được kích hoạt kịp thời.

| Tên bệnh | Ngừng tim đột ngột |
|---|---|
| Tên tiếng Anh | Sudden cardiac arrest |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Ngừng tuần hoàn; cardiac arrest; SCA; ngừng tim ngoài bệnh viện hoặc trong bệnh viện |
| Mã ICD-10 | I46.9 – Ngừng tim, không xác định; cần phân biệt I46.1 – đột tử do tim được mô tả như vậy |
| Nhóm bệnh / chuyên khoa | Tim mạch và hồi sức cấp cứu; rối loạn nhịp đe dọa tính mạng và ngừng tuần hoàn |
| Cơ quan ảnh hưởng | Tim và hệ tuần hoàn là cơ quan trung tâm; thiếu máu tức thời ảnh hưởng não, phổi, thận, gan và toàn bộ cơ thể. |
| Tính chất bệnh | Tình trạng cấp cứu tối khẩn, xảy ra đột ngột, không lây; có thể hồi phục nếu tuần hoàn được khôi phục nhanh nhưng dễ để lại tổn thương đa cơ quan. |
| Mức độ phổ biến | Không phải biến cố thường gặp ở từng cá nhân nhưng là nguyên nhân tử vong tim mạch quan trọng. Tần suất và khả năng sống sót thay đổi lớn theo địa điểm, nguyên nhân, hệ thống cấp cứu và tỷ lệ CPR cộng đồng. |
| Bệnh có lây không? | Không |
| Đường lây | Không áp dụng |
Tổng quan chuyên môn về Ngừng tim đột ngột
Một rối loạn điện học hoặc cơ học làm tâm thất không co bóp đồng bộ hoặc không còn tạo lực đẩy máu. Trong rung thất, các sợi cơ hoạt động hỗn loạn; trong nhịp nhanh thất vô mạch, co bóp quá nhanh và không tạo cung lượng; trong hoạt động điện vô mạch, điện tim còn nhưng cơ tim không tạo mạch; còn vô tâm thu là mất hoạt động điện có ý nghĩa. Khi dòng máu lên não dừng, ý thức mất trong vài giây và tổn thương tế bào tăng theo thời gian. Ép tim tạo một phần lưu lượng tạm thời, còn khử rung có thể chấm dứt nhịp sốc được để hệ tạo nhịp tự nhiên hoạt động lại.
Ngừng tim được phân theo nơi xảy ra thành ngoài bệnh viện và trong bệnh viện; theo nhịp ban đầu thành nhịp sốc được gồm rung thất, nhịp nhanh thất vô mạch và nhịp không sốc được gồm hoạt động điện vô mạch, vô tâm thu. Có thể phân theo nguyên nhân tim như hội chứng vành cấp, bệnh cơ tim, bệnh kênh ion; hoặc nguyên nhân ngoài tim như thiếu oxy, thuyên tắc phổi, ngộ độc, xuất huyết và chấn thương. Phân loại giúp chọn khử rung, tìm nguyên nhân đảo ngược và dự báo ở mức quần thể, nhưng không được dùng để trì hoãn CPR.
Ngừng tim ngoài bệnh viện xảy ra ở mọi quốc gia, nhưng tỷ lệ sống sót khác nhau đáng kể theo hệ thống ghi nhận, khả năng gọi cấp cứu, CPR của người chứng kiến và tiếp cận AED. Nguy cơ tăng theo tuổi và bệnh tim nền, song người trẻ cũng có thể gặp do bệnh tim di truyền, viêm cơ tim, chấn thương hoặc ngộ độc. Dữ liệu Việt Nam chưa được chuẩn hóa toàn quốc như một số mạng lưới quốc tế, vì vậy không nên áp dụng trực tiếp một tỷ lệ sống sót từ quốc gia khác cho từng người bệnh.
Không có đường lây. Biến cố hình thành khi nguyên nhân nền gây mất ổn định điện học, giảm oxy cơ tim, cản trở đổ đầy hoặc tống máu, hay ức chế trực tiếp cơ tim. Một số trường hợp khởi phát bởi gắng sức, sốt, thuốc, chất kích thích hoặc điện giải bất thường, nhưng nhiều ca xảy ra không có dấu hiệu báo trước rõ.
Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của Ngừng tim đột ngột
Nguyên nhân tim gồm bệnh mạch vành và nhồi máu cơ tim, sẹo sau nhồi máu, bệnh cơ tim, suy tim, bệnh van tim nặng, viêm cơ tim, nhịp nhanh thất, hội chứng QT dài và Brugada. Nguyên nhân ngoài tim gồm thiếu oxy, tắc nghẽn đường thở, thuyên tắc phổi, mất máu, chèn ép tim, tràn khí màng phổi áp lực, rối loạn kali, hạ thân nhiệt, điện giật, thuốc và chất độc. Ở trẻ em, suy hô hấp và sốc thường đóng vai trò lớn hơn so với nguyên nhân mạch vành.
Yếu tố không thay đổi được gồm tuổi, tiền sử gia đình đột tử và bệnh tim di truyền. Yếu tố có thể can thiệp gồm hút thuốc, tăng huyết áp, rối loạn lipid, đái tháo đường, ít vận động và sử dụng cocaine hoặc chất kích thích. Nguy cơ đặc biệt cao ở người đã từng ngừng tim, phân suất tống máu giảm, sẹo cơ tim, loạn nhịp thất, suy tim tiến triển hoặc bệnh kênh ion chưa được kiểm soát.
Nhóm cần theo dõi chuyên khoa gồm người sống sót sau ngừng tim, người có bệnh mạch vành hoặc suy tim, bệnh cơ tim, tiền sử ngất gắng sức, loạn nhịp thất, hội chứng QT dài, Brugada và gia đình có đột tử trẻ. Người dùng thuốc kéo dài QT, có rối loạn điện giải, nghiện chất kích thích hoặc bệnh hô hấp nặng cũng có thể tăng nguy cơ.
Triệu chứng và dấu hiệu của Ngừng tim đột ngột
Ngừng tim thường biểu hiện đột ngột bằng sụp xuống, không đáp ứng và không thở bình thường. Trước biến cố, một số người có đau ngực, khó thở, đánh trống ngực, choáng hoặc ngất; nhiều người không có cảnh báo. Thở ngáp từng nhịp không phải hô hấp bình thường và không nên làm người chứng kiến trì hoãn ép tim. Co giật ngắn có thể xảy ra do não thiếu máu và dễ bị nhầm với động kinh.
- Mất ý thức đột ngột và không đáp ứng khi gọi hoặc lay nhẹ.
- Không thở bình thường, ngừng thở hoặc chỉ thở ngáp rời rạc.
- Không bắt được mạch trung tâm khi nhân viên y tế đánh giá trong thời gian ngắn.
- Da tái, tím hoặc xám do thiếu tuần hoàn và oxy.
- Có thể xuất hiện cử động co giật ngắn ngay sau khi sụp xuống.
- Đau ngực, hồi hộp hoặc khó thở xuất hiện vài phút đến vài giờ trước biến cố.
- Ngừng tim xảy ra khi ngủ, khi sốt hoặc sau dùng thuốc ở người có bệnh kênh ion.
- Hoạt động điện còn trên màn hình nhưng không có mạch trong hoạt động điện vô mạch.
Người đã từng ngất không giải thích được, hồi hộp kèm choáng, đau ngực gắng sức hoặc có người thân đột tử trẻ nên đặt lịch khám tim mạch. Cần khám trong ngày khi có cơn ngất mới, đánh trống ngực kéo dài, khó thở tăng hoặc sốc ICD. Người sống sót sau ngừng tim phải tái khám sớm theo kế hoạch để đánh giá nguyên nhân, thiết bị, thuốc, chức năng tim và thần kinh.
- Người bệnh bất tỉnh và không thở bình thường hoặc chỉ thở ngáp: gọi 115 ngay.
- Bắt đầu ép tim ở giữa ngực với nhịp đều, mạnh; làm theo hướng dẫn của tổng đài cấp cứu.
- Nhờ người khác lấy AED, bật máy và làm theo lời nhắc; không chạm người bệnh khi máy phân tích hoặc sốc.
- Tiếp tục CPR cho đến khi người bệnh có dấu hiệu sống hoặc đội cấp cứu tiếp quản.
- Không tự lái xe đưa người bất tỉnh đi, không trì hoãn để cạo gió, cho uống nước hoặc tìm thuốc.
Chẩn đoán Ngừng tim đột ngột
Tại hiện trường, ưu tiên nhận diện ngừng tim và hồi sức, không chờ xét nghiệm. Nhân viên y tế xác định nhịp bằng máy theo dõi hoặc AED, đánh giá đáp ứng với CPR và khử rung. Sau khi tuần hoàn tự nhiên trở lại, chẩn đoán nguyên nhân dựa vào bệnh sử người chứng kiến, điện tâm đồ, xét nghiệm, siêu âm và hình ảnh. Có thể cần chụp mạch vành, CT, cộng hưởng từ tim, điện sinh lý và xét nghiệm gen. Không thể tự chẩn đoán nguyên nhân chỉ từ biểu hiện sụp xuống.
Trong hồi sức, bác sĩ đánh giá đường thở, hô hấp, tuần hoàn, đồng tử, dấu chấn thương và các gợi ý nguyên nhân có thể đảo ngược. Sau khi có mạch, khám tập trung vào tưới máu, suy tim, tiếng thổi, dấu huyết khối, nhiễm trùng và tổn thương thần kinh. Thông tin từ người chứng kiến về hoạt động trước biến cố, thuốc, chất độc và thời gian CPR rất quan trọng.
Khí máu, đường huyết, điện giải, chức năng thận gan, lactate, công thức máu và men tim giúp đánh giá hậu quả và nguyên nhân. Xét nghiệm độc chất được chọn khi nghi ngộ độc; xét nghiệm thai khi ảnh hưởng quyết định chẩn đoán. Kết quả men tim tăng có thể do nhồi máu hoặc do chính hồi sức, nên phải đọc cùng điện tâm đồ và hình ảnh. Xét nghiệm gen được cân nhắc ở người trẻ hoặc nghi bệnh kênh ion, không dùng trong giai đoạn thay thế CPR.
Siêu âm tại giường có thể gợi ý co bóp tim, chèn ép tim, giảm thể tích hoặc thuyên tắc phổi nhưng không được làm gián đoạn ép tim kéo dài. Sau hồi sức, chụp mạch vành đánh giá tắc mạch khi có chỉ định; CT tìm thuyên tắc phổi, xuất huyết hoặc nguyên nhân ngoài tim; cộng hưởng từ tim phát hiện viêm, sẹo và bệnh cơ tim. Hình ảnh được lựa chọn theo độ ổn định của người bệnh.
Ngừng tim được nhận diện khi người bệnh không đáp ứng, không thở bình thường và không có dấu hiệu tuần hoàn; nhân viên y tế kiểm tra mạch trong thời gian ngắn đồng thời khởi động quy trình hồi sức. Nhịp được phân thành sốc được hoặc không sốc được bằng AED hoặc máy theo dõi. Tiêu chuẩn này nhằm kích hoạt hành động khẩn cấp, không phải công cụ để người không chuyên trì hoãn ép tim vì cố bắt mạch.
Điều trị Ngừng tim đột ngột
Điều trị theo chuỗi sống còn: nhận biết và gọi cấp cứu, CPR chất lượng cao, khử rung sớm khi có chỉ định, hồi sức nâng cao, điều trị nguyên nhân đảo ngược và chăm sóc sau ngừng tim. Nhịp sốc được cần sốc điện lặp lại theo thuật toán; nhịp không sốc được cần CPR liên tục và tìm nguyên nhân. Sau khi có mạch, ưu tiên oxy hóa, huyết áp, nhiệt độ, chẩn đoán nguyên nhân và đánh giá thần kinh đa phương thức.
Thuốc hồi sức được nhân viên y tế sử dụng theo thuật toán cho từng nhịp, thời điểm và nguyên nhân; không có vai trò để người dân tự dùng tại hiện trường. Thuốc vận mạch hỗ trợ tưới máu trong CPR, còn thuốc chống loạn nhịp có thể được cân nhắc khi rung thất hoặc nhịp nhanh thất vô mạch kháng sốc. Điện giải, thuốc giải độc và điều trị hội chứng vành được chỉ định khi phù hợp. Không tự mua thuốc để phòng ngừng tim.
Thuốc hồi sức được nhân viên y tế sử dụng theo thuật toán cho từng nhịp, thời điểm và nguyên nhân; không có vai trò để người dân tự dùng tại hiện trường. Thuốc vận mạch hỗ trợ tưới máu trong CPR, còn thuốc chống loạn nhịp có thể được cân nhắc khi rung thất hoặc nhịp nhanh thất vô mạch kháng sốc. Điện giải, thuốc giải độc và điều trị hội chứng vành được chỉ định khi phù hợp. Không tự mua thuốc để phòng ngừng tim.
Khử rung bằng AED hoặc máy sốc là can thiệp quyết định ở rung thất và nhịp nhanh thất vô mạch. Đường thở nâng cao, đường truyền trong xương hoặc tĩnh mạch và theo dõi xâm lấn được dùng khi cần. Sau hồi sức, can thiệp mạch vành qua da có thể điều trị tắc mạch vành; ECMO hồi sức chỉ dành cho nhóm chọn lọc tại trung tâm có năng lực. ICD được cân nhắc để phòng tái phát sau khi đánh giá nguyên nhân.
Sau khi tuần hoàn trở lại, người bệnh cần kiểm soát oxy, thông khí, huyết áp, đường huyết, nhiệt độ và co giật; dự phòng biến chứng nằm viện và phục hồi chức năng. Gia đình cần được giải thích về tiên lượng theo thời gian, không kết luận thần kinh quá sớm. Hỗ trợ tâm lý cho người sống sót và người chứng kiến có thể cần thiết vì lo âu, trầm cảm và stress sau sang chấn thường gặp.
Theo dõi cấp tính gồm điện tim liên tục, huyết áp, oxy, nhiệt độ, nước tiểu, xét nghiệm cơ quan và thần kinh. Sau xuất viện, tái khám đánh giá nguyên nhân, chức năng thất, ICD, thuốc, trí nhớ, vận động và sức khỏe tâm thần. Sốc ICD, ngất, hồi hộp kéo dài, đau ngực hoặc khó thở mới phải được báo sớm. Người chăm sóc nên được huấn luyện CPR.
Hồi sức diễn ra ngay trong vài phút đầu; chăm sóc tích cực có thể kéo dài nhiều ngày hoặc lâu hơn tùy tổn thương cơ quan. Phục hồi thần kinh và thể lực có thể mất nhiều tuần đến nhiều tháng. Điều trị nguyên nhân, ICD và theo dõi nguy cơ thường kéo dài. Không thể cam kết thời điểm tỉnh lại hoặc hồi phục chỉ dựa trên thời gian CPR đơn lẻ.
Biến chứng, tiên lượng và phòng ngừa
Biến chứng gồm tổn thương não thiếu oxy, suy tim, sốc, suy thận, tổn thương gan, viêm phổi hít, gãy xương sườn do ép tim và nhiễm trùng trong chăm sóc tích cực. Người sống sót có thể giảm trí nhớ, mệt kéo dài, yếu cơ, lo âu hoặc trầm cảm. Loạn nhịp có thể tái phát nếu nguyên nhân chưa được xử lý. Biến chứng của ICD gồm sốc không phù hợp và nhiễm trùng thiết bị.
Tiên lượng thay đổi rất lớn và không thể suy ra chính xác cho từng người từ một yếu tố. Khả năng sống và phục hồi thần kinh thường tốt hơn khi ngừng tim được chứng kiến, CPR bắt đầu sớm, nhịp ban đầu sốc được, khử rung nhanh và nguyên nhân có thể điều trị. Thời gian không có tuần hoàn kéo dài, nhịp không sốc được và bệnh nền nặng thường liên quan kết quả xấu hơn. Đánh giá thần kinh cần đa phương thức và đúng thời điểm.
Ngừng tim có thể tái phát nếu còn sẹo cơ tim, suy tim, bệnh kênh ion, loạn nhịp thất, thiếu máu cơ tim hoặc tác nhân thuốc và điện giải. ICD có thể cắt cơn nhịp nguy hiểm nhưng không chữa mọi nguyên nhân. Giảm tái phát đòi hỏi điều trị bệnh nền, tuân thủ thuốc, tránh tác nhân, kiểm tra thiết bị và kế hoạch xử trí khi xuất hiện triệu chứng báo động.
Phòng ngừa gồm kiểm soát hút thuốc, huyết áp, lipid, đái tháo đường và bệnh mạch vành; điều trị suy tim và bệnh cơ tim theo hướng dẫn; đánh giá ngất và tiền sử gia đình; tránh thuốc nguy cơ trong bệnh kênh ion. Nhóm nguy cơ cao có thể cần ICD. Ở cộng đồng, đào tạo CPR, bố trí AED và hệ thống cấp cứu hiệu quả không ngăn biến cố nhưng làm tăng cơ hội sống khi biến cố xảy ra.
Chăm sóc và sinh hoạt khi mắc Ngừng tim đột ngột
Không có thực phẩm ngăn chắc chắn ngừng tim. Chế độ ăn hỗ trợ sức khỏe tim ưu tiên rau, quả, ngũ cốc nguyên hạt, cá và nguồn đạm phù hợp; hạn chế muối, chất béo chuyển hóa và thực phẩm siêu chế biến theo bệnh nền. Người suy tim, suy thận hoặc dùng thuốc ảnh hưởng kali cần kế hoạch riêng. Không tự bổ sung kali, magiê hoặc sản phẩm quảng cáo chống loạn nhịp.
Sau ngừng tim, vận động cần bắt đầu trong chương trình phục hồi tim và tăng dần theo chức năng tim, thần kinh và ICD. Tránh lái xe, bơi một mình, làm việc trên cao và thể thao cường độ cao cho đến khi bác sĩ đánh giá nguy cơ tái phát. Dừng vận động khi đau ngực, choáng, hồi hộp hoặc khó thở bất thường. Ngủ đủ và tránh chất kích thích là phần của kiểm soát nguy cơ.
Người sống sót có thể ghi huyết áp, mạch, triệu chứng, hoạt động và sốc ICD theo kế hoạch. Thiết bị đeo không dự đoán đáng tin cậy mọi cơn ngừng tim và không thay thế tái khám. Gia đình nên lưu số cấp cứu 115, biết CPR, xác định vị trí AED gần nhà hoặc nơi làm việc và hiểu khi nào gọi cấp cứu. Không thử đánh thức kéo dài khi người bệnh không đáp ứng.
- Không trì hoãn gọi 115 và ép tim để cố bắt mạch lâu hoặc tìm nguyên nhân.
- Không cho người bất tỉnh uống nước, thuốc, thức ăn hoặc thực hiện mẹo dân gian.
- Không chạm vào người bệnh khi AED đang phân tích nhịp hoặc phát sốc.
- Không tự ngừng thuốc tim hoặc bỏ kiểm tra ICD sau khi đã hồi phục.
- Không xem cơn ngất kèm gắng sức, đau ngực hoặc hồi hộp là chuyện bình thường.
Lưu ý cho các nhóm đối tượng đặc biệt
Ngừng tim ở trẻ thường bắt đầu từ suy hô hấp hoặc sốc hơn là bệnh mạch vành. CPR ở trẻ có kỹ thuật và tỷ lệ ép–thổi khác tùy số người cứu; người không được đào tạo nên làm theo hướng dẫn của tổng đài 115 và dùng AED có chế độ trẻ em nếu có. Sau hồi sức cần tìm dị tật tim, viêm cơ tim, bệnh di truyền, ngộ độc, đuối nước hoặc chấn thương.
Người cao tuổi thường có nhiều bệnh nền, biểu hiện báo trước không điển hình và nguy cơ biến chứng hồi sức cao hơn. Tuy vậy, quyết định hồi sức và chăm sóc sau ngừng tim phải dựa vào hoàn cảnh, khả năng hồi phục, nguyện vọng đã biết và mục tiêu chăm sóc, không chỉ dựa vào tuổi. Rà soát đa thuốc, suy thận và chức năng nhận thức là phần quan trọng sau hồi phục.
Ngừng tim trong thai kỳ là cấp cứu cho cả mẹ và thai. CPR và khử rung không được trì hoãn; nhóm hồi sức điều chỉnh vị trí tử cung, đường thở và tìm nguyên nhân sản khoa như xuất huyết, thuyên tắc hoặc tăng huyết áp nặng. Ở thai kỳ tiến triển, thủ thuật lấy thai hồi sức có thể được cân nhắc bởi đội chuyên môn. Người dân gọi 115 và ép tim như hướng dẫn, không tự vận chuyển.
Sau ngừng tim, khả năng cho con bú phụ thuộc tình trạng mẹ, thuốc, xét nghiệm và hỗ trợ chăm sóc trẻ. Không mặc định phải ngừng vĩnh viễn; bác sĩ và dược sĩ đánh giá từng thuốc qua sữa. Giai đoạn phục hồi có thể cần người hỗ trợ vì mệt, suy giảm nhận thức hoặc hạn chế nâng trẻ sau cấy ICD. Sức khỏe và an toàn của mẹ được ưu tiên.
Người suy giảm miễn dịch dễ nhiễm trùng nặng, thiếu oxy, viêm cơ tim và tương tác thuốc, có thể dẫn đến ngừng tim. Biểu hiện nhiễm trùng đôi khi kín đáo, nên sốt, khó thở, tụt huyết áp hoặc lú lẫn cần đánh giá sớm. Sau hồi sức, nguy cơ nhiễm trùng thiết bị và biến chứng đa cơ quan cao hơn, đòi hỏi phối hợp chuyên khoa.
Bệnh mạch vành, suy tim, bệnh cơ tim, bệnh van tim, bệnh phổi, suy thận, đái tháo đường và rối loạn điện giải vừa tăng nguy cơ vừa làm phức tạp hồi sức. Điều trị sau biến cố phải cân bằng huyết áp, dịch, thuốc chống huyết khối, chức năng thận và nguy cơ loạn nhịp. Kế hoạch xuất viện cần tích hợp quản lý bệnh nền, không chỉ tập trung vào ICD.
Sau phẫu thuật, ngừng tim có thể liên quan chảy máu, thiếu oxy, thuyên tắc, chèn ép tim, rối loạn điện giải, thuốc gây mê hoặc biến chứng tim. Trong bệnh viện, đội hồi sức đồng thời CPR và tìm nguyên nhân thủ thuật có thể sửa ngay. Sau hồi phục cần đánh giá lại nguy cơ phẫu thuật, vết mổ, thuốc chống đông và khả năng cần can thiệp bổ sung.
Câu hỏi thường gặp về Ngừng tim đột ngột
Ngừng tim là mất đột ngột chức năng bơm máu, khiến người bệnh bất tỉnh và không thở bình thường. Nhồi máu cơ tim là tắc dòng máu nuôi một vùng cơ tim; người bệnh thường còn tỉnh và có thể đau ngực, nhưng nhồi máu có thể kích hoạt rung thất rồi gây ngừng tim. Khi người bệnh không đáp ứng và thở ngáp, ưu tiên gọi 115, CPR và AED, không chờ phân biệt nguyên nhân. Khi còn tỉnh nhưng đau ngực nghi nhồi máu, vẫn cần cấp cứu sớm.
Kiểm tra nhanh sự đáp ứng và hô hấp. Nếu người bệnh không đáp ứng, không thở bình thường hoặc chỉ thở ngáp, gọi 115 hoặc nhờ người khác gọi, đồng thời bắt đầu ép tim ở giữa ngực. Nhờ lấy AED, bật máy và làm theo lời nhắc. Không mất nhiều thời gian bắt mạch nếu bạn không phải nhân viên y tế. Tiếp tục CPR cho đến khi người bệnh có dấu hiệu sống hoặc đội cấp cứu tiếp quản. Không cho uống nước hay tự chở bằng xe cá nhân.
Một số người có thể trở lại cuộc sống độc lập, trong khi người khác còn tổn thương não, suy tim, yếu cơ hoặc khó khăn tâm lý. Kết quả phụ thuộc nguyên nhân, thời gian từ sụp xuống đến CPR và khử rung, nhịp ban đầu, bệnh nền và chăm sóc sau hồi sức. Bác sĩ không nên kết luận thần kinh quá sớm chỉ từ một dấu hiệu. Phục hồi tim, thần kinh, vận động và tâm lý thường cần kế hoạch nhiều tuần hoặc nhiều tháng.
Không phải mọi người sống sót đều cần ICD. Thiết bị thường được cân nhắc khi biến cố do nhịp nhanh thất hoặc rung thất và không có nguyên nhân hoàn toàn đảo ngược, hoặc khi bệnh tim nền tạo nguy cơ tái phát cao. Nếu ngừng tim do thiếu oxy, ngộ độc hay rối loạn điện giải đã xử lý, quyết định có thể khác. Bác sĩ cần đánh giá chức năng tim, hình ảnh, điện sinh lý, gen và nguy cơ biến chứng thiết bị trước khi quyết định.
Không thể phòng mọi trường hợp, nhưng có thể giảm nguy cơ bằng kiểm soát bệnh mạch vành, tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn lipid và suy tim; bỏ thuốc lá; tránh chất kích thích; dùng thuốc đúng hướng dẫn; và đánh giá ngất hoặc tiền sử gia đình đột tử. Người nguy cơ cao có thể được chỉ định ICD. Ở cộng đồng, học CPR và tăng tiếp cận AED không ngăn biến cố xảy ra nhưng giúp tăng cơ hội sống khi ngừng tim xuất hiện.
Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ và nhân viên y tế có chuyên môn. Người đọc không nên tự ý dùng thuốc, thay đổi liều dùng hoặc trì hoãn việc đi khám dựa trên nội dung của bài viết. Khi có dấu hiệu nghiêm trọng hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu, hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu 115.

