Mosunetuzumab là kháng thể đơn dòng hai đặc hiệu CD20/CD3, được thiết kế để đưa tế bào T tiếp cận và tiêu diệt tế bào B biểu hiện CD20. Thuốc được phê duyệt tại Hoa Kỳ và Liên minh châu Âu cho người lớn mắc u lympho nang tái phát hoặc kháng trị sau ít nhất hai dòng điều trị toàn thân; tình trạng phê duyệt và dạng dùng có thể khác nhau giữa từng quốc gia. Mosunetuzumab có dạng truyền tĩnh mạch và dạng tiêm dưới da với lịch tăng liều riêng, không được tự ý thay thế cho nhau. Nguy cơ quan trọng nhất là hội chứng giải phóng cytokine, ngoài ra còn có độc tính thần kinh gồm ICANS, nhiễm trùng nặng, giảm tế bào máu, HLH và phản ứng bùng phát khối u. Đây là thuốc kê đơn chuyên khoa ung thư, chỉ được dùng tại cơ sở có nhân viên và phương tiện xử trí biến cố nghiêm trọng; người bệnh không tự mua, tự dùng hoặc thay đổi lịch điều trị.
Nội dung chính
- Mosunetuzumab là gì?: Kháng thể đơn dòng hai đặc hiệu gắn CD20 trên tế bào B và CD3 trên tế bào T.
- Chỉ định được phê duyệt: Điều trị người lớn mắc u lympho nang tái phát hoặc kháng trị sau ít nhất hai dòng điều trị toàn thân.
- Đường dùng: Truyền tĩnh mạch hoặc tiêm dưới da, tùy sản phẩm và quốc gia.
- Nguyên tắc dùng thuốc: Áp dụng lịch tăng liều trong chu kỳ đầu để giảm nguy cơ hội chứng giải phóng cytokine.
- Nguy cơ nổi bật: CRS, độc tính thần kinh hoặc ICANS, nhiễm trùng, HLH, giảm tế bào máu và bùng phát khối u.
- Tự sử dụng: Không. Thuốc phải do nhân viên y tế chuyên môn sử dụng tại cơ sở có khả năng cấp cứu và theo dõi.
- Lưu hành tại Việt Nam
Hoạt chất Mosunetuzumab là gì?
Mosunetuzumab là kháng thể đơn dòng hai đặc hiệu CD20/CD3. Một nhánh của phân tử nhận diện CD20 trên tế bào u lympho và một số tế bào B bình thường; nhánh còn lại nhận diện CD3 trên tế bào T. Việc gắn đồng thời đưa tế bào T đến gần tế bào B đích và kích hoạt tiêu diệt tế bào.
Mosunetuzumab
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Mosunetuzumab |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Mosunetuzumab |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Mosunetuzumab-axgb là tên hoạt chất có hậu tố được sử dụng trong nhãn thuốc tại Hoa Kỳ. Mã phát triển được ghi nhận trong nghiên cứu lâm sàng gồm BTCT4465A. |
| Tên Latinh / tên dược điển | Mosunetuzumabum |
| Tên USAN | mosunetuzumab |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 1905409-39-3 |
|---|---|
| UNII | LDJ89SS0YG |
| PubChem CID | Không có |
| RxNorm CUI | Không tìm thấy |
Dược động học của Mosunetuzumab
Dược động học mosunetuzumab được mô tả bằng mô hình hai ngăn với độ thanh thải thay đổi theo thời gian. Mức phơi nhiễm tăng gần tỷ lệ với liều trong phạm vi đã nghiên cứu. Trạng thái ổn định được ước tính đạt khoảng chu kỳ 4.
Giai đoạn I: Hấp thu
Đối với truyền tĩnh mạch, nồng độ đỉnh xuất hiện vào cuối thời gian truyền.
Sau tiêm dưới da theo lịch liều được phê duyệt tại Hoa Kỳ, thời gian đạt nồng độ đỉnh trung vị khoảng 4,2 ngày, với phạm vi 2,5–7,1 ngày.
| F · Sinh khả dụng | Đường truyền tĩnh mạch đưa thuốc trực tiếp vào tuần hoàn. Sinh khả dụng tương đối của mosunetuzumab tiêm dưới da so với truyền tĩnh mạch tại trạng thái ổn định khoảng 89,8%. |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Thể tích phân bố trung tâm ước tính khoảng 5,5 lít. Do mosunetuzumab là kháng thể điều trị, các nghiên cứu gắn protein huyết tương thông thường không được thực hiện.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Đường chuyển hóa của mosunetuzumab chưa được nghiên cứu trực tiếp. Tương tự các protein điều trị khác, thuốc được dự kiến phân giải qua quá trình dị hóa thành peptide nhỏ và acid amin.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Thải trừ mosunetuzumab nguyên vẹn qua thận được dự kiến ở mức thấp và không phải con đường thải trừ chính. Thuốc chủ yếu được loại bỏ thông qua các quá trình dị hóa protein và độ thanh thải thay đổi theo thời gian.
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải ước tính:
|
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Theo mô hình dược động học trên quần thể, độ thanh thải toàn thân ước tính khoảng 1,1 lít/ngày khi bắt đầu điều trị và giảm còn khoảng 0,58 lít/ngày tại trạng thái ổn định. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Không ghi nhận khác biệt dược động học có ý nghĩa lâm sàng theo tuổi, giới, chủng tộc, dân tộc, suy thận nhẹ hoặc vừa hay suy gan nhẹ.
Cân nặng có liên quan đến độ thanh thải và thể tích phân bố trong mô hình quần thể, nhưng phân tích phơi nhiễm–đáp ứng không cho thấy cần điều chỉnh liều chỉ dựa trên cân nặng.
Dữ liệu ở người suy thận nặng, bệnh thận giai đoạn cuối, lọc máu hoặc suy gan mức độ vừa đến nặng còn hạn chế hoặc chưa được xác lập.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Mosunetuzumab
Mosunetuzumab thuộc nhóm kháng thể hai đặc hiệu huy động tế bào T, còn được mô tả là chất gắn kết tế bào T hướng đích CD20/CD3. Đây là liệu pháp miễn dịch chống ung thư có cấu trúc kháng thể IgG1 toàn chiều dài, không phải hóa trị độc tế bào truyền thống.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Mosunetuzumab gắn đồng thời với CD20 trên tế bào B và CD3 trên tế bào T, tạo thành một synap miễn dịch giữa hai tế bào. Quá trình này kích hoạt tế bào T, làm giải phóng perforin, granzyme và các cytokine tiền viêm, từ đó gây ly giải tế bào B biểu hiện CD20.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Sau khi dùng mosunetuzumab theo liều khuyến cáo, số lượng tế bào B ngoại vi giảm xuống mức không phát hiện được ở phần lớn bệnh nhân vào ngày đầu của chu kỳ 2 và sự suy giảm có thể kéo dài trong các chu kỳ tiếp theo.
Giảm immunoglobulin máu có thể xảy ra. Trong các quần thể được đánh giá theo nhãn Hoa Kỳ, khoảng 39–40% bệnh nhân có IgG ban đầu từ 500 mg/dL trở lên giảm xuống dưới ngưỡng này sau điều trị.
Thuốc cũng gây tăng cytokine thoáng qua, là cơ sở của nguy cơ hội chứng giải phóng cytokine.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Mosunetuzumab
Chỉ định được phê duyệt tại Hoa Kỳ và Liên minh châu Âu là điều trị người lớn mắc u lympho nang tái phát hoặc kháng trị sau ít nhất hai dòng điều trị toàn thân.
Quần thể nghiên cứu đăng ký chính gồm bệnh nhân u lympho nang độ 1–3A, đã được điều trị trước bằng kháng thể kháng CD20 và thuốc alkyl hóa.
Không nên tự mở rộng chỉ định này sang các thể u lympho khác khi chưa có căn cứ từ nhãn thuốc tại quốc gia điều trị.
Mosunetuzumab đang được nghiên cứu trong các bối cảnh khác, bao gồm:
- U lympho nang ở dòng điều trị sớm hơn, phối hợp với lenalidomide.
- U lympho nang chưa điều trị, bao gồm nhóm có gánh nặng khối u cao.
- U lympho tế bào B lớn lan tỏa và các bệnh ác tính tế bào B khác.
- Các phối hợp với polatuzumab vedotin, thuốc điều hòa miễn dịch hoặc liệu pháp hướng đích khác.
Các ứng dụng này đang nghiên cứu hoặc có thể là sử dụng ngoài chỉ định, tùy quốc gia và thời điểm. Không được xem là chỉ định phê duyệt nếu chưa được ghi trong nhãn thuốc hiện hành.
Liều dùng và cách sử dụng
Liều dưới đây được trích từ nhãn Hoa Kỳ và chỉ dành cho mục đích thông tin chuyên môn. Người bệnh không tự áp dụng, tự đổi đường dùng hoặc thay đổi lịch điều trị.
Truyền tĩnh mạch, chu kỳ 21 ngày:
| Chu kỳ và ngày | Liều |
|---|---|
| Chu kỳ 1, ngày 1 | 1 mg |
| Chu kỳ 1, ngày 8 | 2 mg |
| Chu kỳ 1, ngày 15 | 60 mg |
| Chu kỳ 2, ngày 1 | 60 mg |
| Từ chu kỳ 3, ngày 1 | 30 mg mỗi 3 tuần |
Các liều trong chu kỳ 1 được truyền trong tối thiểu 4 giờ. Nếu dung nạp tốt, các chu kỳ sau có thể truyền trong khoảng 2 giờ.
Tiêm dưới da, chu kỳ 21 ngày:
| Chu kỳ và ngày | Liều |
|---|---|
| Chu kỳ 1, ngày 1 | 5 mg |
| Chu kỳ 1, ngày 8 | 45 mg |
| Chu kỳ 1, ngày 15 | 45 mg |
| Từ chu kỳ 2, ngày 1 | 45 mg mỗi 3 tuần |
Điều trị thường được thực hiện trong 8 chu kỳ nếu không có tiến triển bệnh hoặc độc tính không chấp nhận được. Người đạt đáp ứng hoàn toàn có thể kết thúc sau 8 chu kỳ; người đáp ứng một phần hoặc bệnh ổn định có thể được bác sĩ chỉ định thêm 9 chu kỳ, tối đa 17 chu kỳ.
Hai dạng thuốc có liều và đường dùng khác nhau, không được thay thế cho nhau.
Mosunetuzumab phải được sử dụng bởi nhân viên y tế đủ năng lực, tại nơi có phương tiện xử trí CRS, phản ứng thần kinh và phản ứng quá mẫn nghiêm trọng.
Các nguyên tắc quan trọng gồm:
- Bảo đảm người bệnh được bù đủ dịch trước khi dùng thuốc.
- Dùng thuốc dự phòng theo nhãn để giảm nguy cơ CRS; thường gồm corticosteroid, thuốc kháng histamine và thuốc hạ sốt.
- Với dạng truyền tĩnh mạch, dự phòng được yêu cầu cho tất cả bệnh nhân trong chu kỳ 1 và 2; từ chu kỳ 3, việc dự phòng tiếp tục ở người từng xuất hiện CRS sau liều trước.
- Với dạng tiêm dưới da, corticosteroid được dùng dự phòng trong chu kỳ 1; ở các chu kỳ sau, dự phòng được cân nhắc theo tiền sử CRS.
- Dạng tiêm dưới da được tiêm vào mô dưới da vùng bụng hoặc đùi, thay đổi vị trí mỗi lần và tránh vùng da tổn thương.
- Khi gián đoạn liều kéo dài, có thể phải lặp lại bước tăng liều; quyết định phải theo bảng hướng dẫn trong nhãn thuốc.
Cần theo dõi:
- Nhiệt độ, huyết áp, nhịp tim, độ bão hòa oxy và triệu chứng CRS, đặc biệt sau các liều tăng bậc.
- Tình trạng ý thức, định hướng, khả năng viết, làm theo yêu cầu và các dấu hiệu ICANS hoặc độc tính thần kinh.
- Công thức máu toàn bộ để phát hiện giảm bạch cầu trung tính, lympho, hemoglobin và tiểu cầu.
- Dấu hiệu nhiễm trùng, kể cả nhiễm trùng cơ hội.
- Dấu hiệu HLH như sốt kéo dài, giảm tế bào máu, rối loạn đông máu hoặc lách to.
- Dấu hiệu bùng phát khối u, hội chứng ly giải khối u và biến chứng do tổn thương nằm gần cơ quan quan trọng.
- Nồng độ immunoglobulin khi có nhiễm trùng tái diễn hoặc nghi ngờ giảm gammaglobulin máu.
- Tình trạng mang thai trước khi bắt đầu ở người có khả năng sinh sản.
Cảnh báo và lưu ý về Mosunetuzumab
Nhãn Hoa Kỳ không liệt kê chống chỉ định tuyệt đối đối với Lunsumio hoặc Lunsumio Velo.
Tài liệu EMA chống chỉ định ở người quá mẫn với mosunetuzumab hoặc bất kỳ tá dược nào của sản phẩm.
Sự khác biệt này phản ánh cách trình bày của từng cơ quan quản lý. Bác sĩ cần tuân theo tờ thông tin sản phẩm được phê duyệt tại quốc gia điều trị.
Với dạng truyền tĩnh mạch, các phản ứng thường gặp trong quần thể an toàn gộp gồm CRS, mệt mỏi, phát ban, sốt và đau đầu. Các bất thường xét nghiệm độ 3–4 thường gặp gồm giảm lympho, giảm phosphat, tăng glucose, giảm bạch cầu trung tính, giảm hemoglobin, tăng acid uric và giảm tiểu cầu.
Với dạng tiêm dưới da, các phản ứng thường gặp từ 20% trở lên gồm phản ứng tại chỗ tiêm, mệt mỏi, phát ban, CRS, nhiễm COVID-19, đau cơ xương và tiêu chảy. Các bất thường xét nghiệm độ 3–4 nổi bật gồm giảm lympho, giảm bạch cầu trung tính và tăng acid uric.
Tần suất trong thử nghiệm không nhất thiết phản ánh chính xác nguy cơ ở mọi bệnh nhân hoặc trong thực hành thực tế.
Các biến cố nghiêm trọng cần được nhận biết và xử trí sớm gồm:
- Hội chứng giải phóng cytokine, có thể nặng hoặc đe dọa tính mạng.
- Độc tính thần kinh, bao gồm hội chứng độc tính thần kinh liên quan tế bào hiệu ứng miễn dịch — ICANS.
- Nhiễm trùng nặng, nhiễm trùng cơ hội, nhiễm khuẩn huyết hoặc nhiễm trùng gây tử vong.
- Hội chứng thực bào máu hoặc tăng hoạt đại thực bào — HLH.
- Giảm tế bào máu nặng, gồm giảm bạch cầu trung tính có sốt.
- Phản ứng bùng phát khối u gây đau, phù, tràn dịch hoặc chèn ép cơ quan.
- Hội chứng ly giải khối u.
- Phản ứng tại chỗ tiêm nặng đối với dạng tiêm dưới da.
Không nên bắt đầu hoặc tiếp tục mosunetuzumab trong khi người bệnh có nhiễm trùng đang hoạt động mà chưa được kiểm soát.
Cần đặc biệt thận trọng ở người:
- Có gánh nặng khối u cao hoặc tổn thương nằm gần đường thở, mạch máu hay cơ quan quan trọng.
- Có tiền sử nhiễm trùng tái diễn, suy giảm miễn dịch hoặc giảm immunoglobulin.
- Có giảm tế bào máu trước điều trị.
- Có bệnh thần kinh nền hoặc triệu chứng có thể gây nhầm lẫn với ICANS.
- Có suy gan hoặc suy thận nặng do dữ liệu còn hạn chế.
- Có nguy cơ hội chứng ly giải khối u.
Phải kiểm tra đúng tên sản phẩm, nồng độ và đường dùng. Lunsumio truyền tĩnh mạch và Lunsumio Velo tiêm dưới da không Lunsumio truyền tĩnh mạch và Lunsumio Velo tiêm dưới da không thể thay thế trực tiếp cho nhau.
Không có thuốc giải độc đặc hiệu được xác lập cho quá liều mosunetuzumab. Khi nghi ngờ quá liều, cần theo dõi chặt các dấu hiệu và triệu chứng của phản ứng bất lợi, đồng thời điều trị hỗ trợ và điều trị triệu chứng phù hợp.
Nếu xuất hiện CRS, ICANS hoặc biến cố nghiêm trọng khác, cần ngừng hoặc trì hoãn thuốc và xử trí theo mức độ nặng, hướng dẫn chuyên môn hiện hành và tờ thông tin sản phẩm.
Bảo quản lọ thuốc trong tủ lạnh ở 2–8°C, trong hộp ngoài để tránh ánh sáng. Không đông lạnh và không lắc.
Dung dịch đã pha truyền hoặc bơm tiêm đã chuẩn bị có giới hạn thời gian bảo quản khác nhau tùy sản phẩm, điều kiện vô khuẩn và nhãn tại từng quốc gia. Cơ sở điều trị phải tuân thủ chính xác hướng dẫn pha chế và thời gian sử dụng trong tờ thông tin sản phẩm hiện hành.
Đối tượng đặc biệt
Độ an toàn và hiệu quả của mosunetuzumab ở bệnh nhi chưa được xác lập. Tài liệu EMA không khuyến cáo sử dụng cho người dưới 18 tuổi do chưa có đủ dữ liệu.
Phân tích dược động học không cho thấy cần điều chỉnh liều chỉ dựa trên tuổi và EMA không yêu cầu điều chỉnh liều ở người từ 65 tuổi.
Tuy nhiên, số lượng người cao tuổi trong các quần thể thử nghiệm đăng ký chưa đủ để kết luận chắc chắn rằng độ an toàn và hiệu quả hoàn toàn tương tự người trẻ. Cần đánh giá bệnh đồng mắc, chức năng cơ quan, nguy cơ nhiễm trùng và khả năng dung nạp.
Mosunetuzumab có thể gây hại cho thai nhi dựa trên cơ chế hoạt hóa tế bào T, giải phóng cytokine, làm giảm tế bào B và khả năng IgG đi qua nhau thai. Chưa có dữ liệu đầy đủ ở phụ nữ mang thai và chưa có nghiên cứu độc tính sinh sản hoàn chỉnh.
Không khuyến cáo dùng trong thai kỳ, trừ khi bác sĩ chuyên khoa đánh giá lợi ích điều trị vượt trội nguy cơ. Cần xác minh tình trạng mang thai trước điều trị và sử dụng biện pháp tránh thai hiệu quả trong khi dùng thuốc và 3 tháng sau liều cuối.
Chưa xác định mosunetuzumab có bài tiết vào sữa mẹ hay không. Do IgG có thể hiện diện trong sữa và có nguy cơ ảnh hưởng đến tế bào B của trẻ, không nên cho con bú trong thời gian điều trị.
Nhãn Hoa Kỳ khuyến cáo không cho con bú trong điều trị và 3 tháng sau liều cuối. Thông tin dành cho bệnh nhân của EMA cũng khuyến cáo tránh cho con bú ít nhất 3 tháng sau lần điều trị cuối.
Không ghi nhận khác biệt dược động học có ý nghĩa lâm sàng ở người suy gan nhẹ và thường không cần điều chỉnh liều chỉ vì suy gan nhẹ.
Ảnh hưởng của suy gan vừa hoặc nặng chưa được xác lập đầy đủ. EMA cho biết mosunetuzumab chưa được nghiên cứu đầy đủ ở nhóm suy gan; do đó cần đánh giá chuyên khoa và theo dõi thận trọng.
Chưa có dữ liệu đầy đủ để xác lập liều ở người đồng thời suy gan và suy thận mức độ đáng kể. Cần đánh giá từng trường hợp bởi bác sĩ huyết học–ung thư, xem xét mức độ suy cơ quan, bệnh đồng mắc, nguy cơ nhiễm trùng và khả năng xử trí độc tính. Không tự điều chỉnh liều.
Mosunetuzumab có thể gây CRS, chóng mặt, thay đổi trạng thái tâm thần và ICANS, làm giảm mức độ tỉnh táo. EMA đánh giá thuốc có ảnh hưởng lớn đến khả năng lái xe và vận hành máy móc.
Người có lú lẫn, buồn ngủ, run, chóng mặt, rối loạn chú ý hoặc bất kỳ triệu chứng nào làm suy giảm ý thức không được lái xe, đi xe đạp hoặc vận hành máy móc nguy hiểm cho đến khi triệu chứng hết và được nhân viên y tế đánh giá.
Tương tác thuốc của Mosunetuzumab
Chưa có nghiên cứu tương tác lâm sàng chuyên biệt đầy đủ với mosunetuzumab.
Việc giải phóng cytokine khi bắt đầu điều trị hoặc trong CRS có thể tạm thời ức chế enzym CYP450, làm tăng nồng độ các thuốc chuyển hóa qua CYP450. Nguy cơ đáng lưu ý với thuốc có khoảng điều trị hẹp, chẳng hạn warfarin, voriconazole hoặc cyclosporine.
Cần theo dõi nồng độ thuốc hoặc độc tính của thuốc dùng đồng thời khi thay đổi nhỏ về nồng độ có thể gây hậu quả nghiêm trọng. Điều chỉnh liều thuốc phối hợp phải dựa trên nhãn của thuốc đó và đánh giá của bác sĩ.
Dùng đồng thời thuốc gây chóng mặt, buồn ngủ hoặc thay đổi trạng thái tâm thần có thể làm tăng khó khăn khi đánh giá độc tính thần kinh.
Thắc mắc về hoạt chất Mosunetuzumab
Mosunetuzumab là kháng thể đơn dòng hai đặc hiệu CD20/CD3. Thuốc kết nối tế bào T với tế bào B biểu hiện CD20 để kích hoạt tiêu diệt tế bào u lympho.
Chỉ định được phê duyệt tại Hoa Kỳ và Liên minh châu Âu là điều trị người lớn mắc u lympho nang tái phát hoặc kháng trị sau ít nhất hai dòng điều trị toàn thân. Việc sử dụng trong DLBCL, điều trị bước đầu hoặc các phối hợp khác có thể vẫn đang nghiên cứu và không mặc nhiên là chỉ định được phê duyệt.
Mosunetuzumab có dạng truyền tĩnh mạch và dạng tiêm dưới da. Mỗi dạng có nồng độ, lịch tăng liều và cách sử dụng riêng. Hai sản phẩm không được thay thế cho nhau và chỉ được nhân viên y tế sử dụng.
Nguy cơ nổi bật là hội chứng giải phóng cytokine, có thể gây sốt, hạ huyết áp, nhịp tim nhanh, thiếu oxy và đau đầu. Thuốc còn có thể gây ICANS hoặc độc tính thần kinh, nhiễm trùng nặng, HLH, giảm tế bào máu và bùng phát khối u.
Không. Hai dạng có liều, nồng độ, lịch tăng liều và đường dùng khác nhau. Việc chuyển đổi chỉ được thực hiện khi có chỉ định và kế hoạch cụ thể của bác sĩ; không được dùng cùng liều hoặc tự thay thế.

