Lonafarnib

Lonafarnib là thuốc uống ức chế enzym farnesyltransferase, được phát triển để hạn chế quá trình farnesyl hóa và sự tích tụ của progerin hoặc các protein giống progerin bất thường trong màng nhân tế bào. Thuốc đã được phê duyệt tại Hoa Kỳ và Liên minh châu Âu cho người từ 12 tháng tuổi mắc hội chứng Hutchinson–Gilford progeria hoặc một số bệnh lý progeroid laminopathy thiếu hụt quá trình xử lý protein có liên quan đến đột biến LMNA hoặc ZMPSTE24.

Lonafarnib là thuốc kê đơn, có nhiều tương tác nghiêm trọng qua CYP3A và có thể kéo dài khoảng QTc. Liều phải được bác sĩ tính theo diện tích bề mặt cơ thể, đồng thời theo dõi điện tâm đồ, điện giải, chức năng gan, thận, công thức máu và thị lực. Người bệnh không được tự mua, tự điều chỉnh hoặc tự ngừng thuốc.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Lonafarnib là thuốc ức chế farnesyltransferase, ảnh hưởng quá trình farnesyl hóa protein.
  • Thuốc liên quan đến điều trị hội chứng progeria Hutchinson-Gilford và một số progeroid laminopathy.
  • Cần dùng dưới sự quản lý của bác sĩ chuyên khoa bệnh hiếm.
  • Cảnh báo gồm rối loạn tiêu hóa, mất nước, thay đổi điện giải, men gan và tương tác qua CYP3A.
  • Báo bác sĩ về thuốc đang dùng, bệnh gan/thận, tình trạng tiêu chảy kéo dài hoặc kế hoạch mang thai.

Hoạt chất Lonafarnib là gì?

Lonafarnib là thuốc uống ức chế farnesyltransferase. Thuốc ngăn quá trình gắn nhóm farnesyl vào progerin và các protein giống progerin, qua đó hạn chế sự tích tụ của những protein bất thường này tại màng nhân tế bào.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Lonafarnib

CAS 193275-84-2

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Lonafarnib

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Lonafarnib

Tên IUPAC

4-[2-[4-[(2R)-6,15-dibromo-13-chloro-4-azatricyclo[9.4.0.0^{3,8}]pentadeca-1(11),3(8),4,6,12,14-hexaen-2-yl]piperidin-1-yl]-2-oxoethyl]piperidine-1-carboxamide

Tên hóa học khác

4-(2-(4-(8-Chloro-3,10-dibromo-6,11-dihydro-5H-benzo-(5,6)-cyclohepta(1,2-b)-pyridin-11(R)-yl)-1-piperidinyl)-2-oxo-ethyl)-1-piperidinecarboxamide | 4-(2-(4-((11R)-3,10-dibromo-8-chloro-6,11-dihydro-5H-benzo(1,2)cyclohepta(2,4-b)pyridin-11-yl)piperidin-1-yl)-2-oxoethyl)piperidine-1-carboxamide

Tên khác / tên đồng nghĩa

Zokinvy là tên thương mại đã được phê duyệt tại Hoa Kỳ và Liên minh châu Âu.

Tên viết tắt

LNF

Tên Latinh / tên dược điển

Lonafarnibum

Tên USAN

lonafarnib

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

193275-84-2

UNII

IOW153004F

PubChem CID

148195

RxNorm CUI

Không tìm thấy

Dược động học của Lonafarnib

Lonafarnib được hấp thu qua đường uống, đạt nồng độ đỉnh trung vị sau khoảng 2–4 giờ. Thuốc gắn protein huyết tương từ 99% trở lên, được chuyển hóa rộng tại gan chủ yếu qua CYP3A và thải phần lớn qua phân. Dược động học phụ thuộc thời gian do Lonafarnib có khả năng tự ức chế chuyển hóa của chính nó.

Giai đoạn I: Hấp thu

Lonafarnib được hấp thu qua đường uống, với thời gian đạt nồng độ tối đa trung vị khoảng 2–4 giờ. Sau liều đơn 75 mg, bữa ăn nhiều chất béo làm giảm Cmax khoảng 55% và AUC khoảng 29% so với khi đói; bữa ăn ít chất béo làm giảm Cmax khoảng 25% và AUC khoảng 21%.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối của Lonafarnib chưa được xác định. Thức ăn làm giảm Cmax và AUC sau liều đơn, nhưng thuốc vẫn được chỉ định dùng cùng thức ăn nhằm giảm phản ứng bất lợi tiêu hóa và hạn chế biến thiên giữa các cá thể.

Giai đoạn II: Phân bố

Tỷ lệ gắn protein huyết tương in vitro từ 99% trở lên. Thể tích phân bố biểu kiến ở trạng thái ổn định được ghi nhận khoảng 87,8–97,4 lít trong các nghiên cứu ở người khỏe mạnh dùng liều lặp lại.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Lonafarnib được chuyển hóa chủ yếu bởi CYP3A; các enzym CYP1A2, CYP2A6, CYP2C8, CYP2C9, CYP2C19 và CYP2E1 có thể tham gia ở mức độ thấp hơn. HM21 là một chất chuyển hóa có hoạt tính dược lý.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Sau một liều Lonafarnib đánh dấu phóng xạ, khoảng 62% liều được thu hồi trong phân và dưới 1% trong nước tiểu trong thời gian theo dõi đến 240 giờ. Điều này cho thấy thải trừ qua thận chỉ đóng vai trò hạn chế.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải trung bình khoảng 4–6 giờ sau khi dùng Lonafarnib 100 mg hai lần mỗi ngày ở người khỏe mạnh.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Lonafarnib có dược động học phụ thuộc thời gian. Sau khi dùng nhiều liều, độ thanh thải giảm khoảng 75% so với dùng liều đơn do hiện tượng tự ức chế chuyển hóa; thông tin sản phẩm EMA ghi nhận độ thanh thải giảm từ khoảng 48,2 xuống 12,1 lít/giờ trong nghiên cứu liên quan.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể ảnh hưởng đến phơi nhiễm Lonafarnib gồm:

  • Thức ăn và thành phần bữa ăn.
  • Thuốc ức chế hoặc cảm ứng CYP3A.
  • Khả năng tự ức chế CYP3A khi dùng nhiều liều.
  • Đa hình CYP3A4 làm giảm chức năng enzym.
  • Suy gan, do thuốc được chuyển hóa rộng tại gan.
  • Tuổi và giới tính có thể làm thay đổi AUC hoặc Cmax, nhưng mức khác biệt quan sát được trong nghiên cứu người khỏe mạnh không được FDA xem là có ý nghĩa lâm sàng.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Lonafarnib

Farnesyltransferase là enzym xúc tác quá trình farnesyl hóa một số protein. Trong hội chứng Hutchinson–Gilford progeria và các bệnh lý progeroid laminopathy thiếu hụt xử lý protein, quá trình này góp phần giữ progerin hoặc protein giống progerin tại màng nhân.

Lonafarnib ức chế enzym này và được xếp vào nhóm thuốc điều chỉnh bệnh, thay vì chỉ kiểm soát một triệu chứng riêng lẻ.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Lonafarnib ức chế farnesyltransferase, ngăn farnesyl hóa progerin và protein giống progerin. Việc giảm farnesyl hóa làm giảm sự tích tụ bất thường của các protein này ở mặt trong màng nhân, hỗ trợ duy trì cấu trúc và chức năng tế bào.

Đối với virus viêm gan D, cơ chế đang được nghiên cứu là ức chế prenyl hóa kháng nguyên delta lớn, một bước cần thiết cho quá trình lắp ráp và giải phóng hạt virus. Đây không phải chỉ định Lonafarnib đã được phê duyệt cho HDV.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Lonafarnib có tác dụng phụ thuộc nồng độ lên tái cực tim. Trong nghiên cứu QT ở người khỏe mạnh, mức tăng QTc trung bình lớn nhất được ghi nhận khoảng 19 mili giây sau chế độ liều nghiên cứu 200 mg hai lần mỗi ngày; vì vậy nhãn thuốc yêu cầu theo dõi điện tâm đồ và tránh các yếu tố làm tăng nguy cơ xoắn đỉnh.

Các phân tích lâm sàng ở bệnh nhân HGPS cho thấy điều trị Lonafarnib có liên quan đến giảm tỷ lệ tử vong so với nhóm chứng lịch sử không điều trị. Tuy nhiên, dữ liệu được hình thành từ các thử nghiệm đơn nhánh và so sánh với nhóm bệnh sử tự nhiên, không phải thử nghiệm ngẫu nhiên đối chứng giả dược.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Lonafarnib

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Lonafarnib

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Lonafarnib

Lonafarnib vừa là cơ chất nhạy cảm vừa là chất ức chế CYP3A phụ thuộc cơ chế, do đó có nguy cơ tương tác cao.

Các tương tác quan trọng gồm:

  • Thuốc ức chế CYP3A mạnh có thể làm tăng đáng kể nồng độ Lonafarnib và nguy cơ kéo dài QTc.
  • Thuốc cảm ứng CYP3A có thể làm giảm nồng độ và hiệu quả của Lonafarnib.
  • Lonafarnib làm tăng nồng độ các cơ chất CYP3A; chống chỉ định phối hợp midazolam, atorvastatin, lovastatin và simvastatin.
  • Có thể làm tăng nồng độ loperamide; việc sử dụng phải theo giới hạn và hướng dẫn của bác sĩ.
  • Có thể làm tăng phơi nhiễm cơ chất CYP2C19 như omeprazole.
  • Có thể làm tăng nồng độ cơ chất P-glycoprotein như digoxin hoặc dabigatran.
  • EMA khuyến cáo tránh phối hợp metformin do khả năng ức chế MATE1/MATE2-K.
  • Tránh hoặc theo dõi sát khi phối hợp thuốc kéo dài QT như một số thuốc chống loạn nhịp, macrolide, methadone, haloperidol hoặc moxifloxacin.
  • Tránh bưởi chùm và cam Seville; EMA còn khuyến cáo tránh nam việt quất và lựu.

Danh sách trên không đầy đủ. Phải được bác sĩ hoặc dược sĩ kiểm tra toàn bộ thuốc đang dùng trước khi bắt đầu, ngừng hoặc thay đổi bất kỳ thuốc nào.

Thắc mắc về hoạt chất Lonafarnib

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 0 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *