Lenvatinib là thuốc chống ung thư đường uống thuộc nhóm ức chế đa tyrosine kinase. Thuốc ngăn hoạt động của các thụ thể liên quan đến tạo mạch và phát triển khối u, bao gồm VEGFR1–3, FGFR1–4, PDGFRα, RET và KIT. Tùy loại ung thư, Lenvatinib có thể được dùng đơn trị hoặc phối hợp Pembrolizumab hay Everolimus. Nhãn FDA hiện hành phê duyệt thuốc cho ung thư tuyến giáp biệt hóa kháng iod phóng xạ, ung thư biểu mô tế bào gan không thể cắt bỏ, ung thư biểu mô tế bào thận tiến triển và ung thư nội mạc tử cung pMMR hoặc không MSI-H trong những hoàn cảnh cụ thể. Liều khởi đầu dao động từ 8–24 mg mỗi ngày tùy chỉ định, cân nặng và thuốc phối hợp. Lenvatinib có thể gây tăng huyết áp sớm, protein niệu, tiêu chảy, suy gan thận, suy tim, huyết khối động mạch, xuất huyết, kéo dài QT, thủng tiêu hóa và chậm lành vết thương. Thuốc chỉ được sử dụng dưới sự theo dõi của bác sĩ ung bướu.
Nội dung chính
- Lenvatinib là gì?: Thuốc điều trị đích đường uống, ức chế nhiều tyrosine kinase liên quan đến tạo mạch và tăng trưởng khối u.
- Chỉ định chính: Một số ung thư tuyến giáp, gan, thận và nội mạc tử cung.
- Dùng đơn trị hay phối hợp?: Dùng đơn trị trong DTC và HCC; phối hợp Pembrolizumab hoặc Everolimus trong một số chỉ định RCC và nội mạc tử cung.
- Liều khởi đầu: Từ 8–24 mg mỗi ngày tùy bệnh, cân nặng và phác đồ.
- Cảnh báo nổi bật: Tăng huyết áp, suy tim, huyết khối động mạch, độc tính gan thận, protein niệu, xuất huyết và thủng tiêu hóa.
- Theo dõi huyết áp: Sau một tuần, mỗi hai tuần trong hai tháng đầu, sau đó ít nhất mỗi tháng.
- Phẫu thuật: Thường ngừng ít nhất một tuần trước phẫu thuật tự chọn và chưa dùng lại ít nhất hai tuần sau phẫu thuật lớn.
- Thai kỳ: Có thể gây hại cho thai; cần tránh thai trong điều trị và 30 ngày sau liều cuối.
- Lưu ý: Không tự giảm liều, ngừng thuốc hoặc phối hợp thuốc chống ung thư khác.
Hoạt chất Lenvatinib là gì?
Lenvatinib là thuốc điều trị đích đa kinase. Thuốc ức chế các thụ thể tyrosine kinase kiểm soát quá trình hình thành mạch máu mới, tăng sinh và sống còn của tế bào ung thư. Bằng cách hạn chế nguồn máu nuôi khối u và các tín hiệu tăng trưởng, Lenvatinib có thể làm chậm sự phát triển của một số loại ung thư.
Lenvatinib không phải hóa trị gây độc tế bào cổ điển, nhưng vẫn là thuốc chống ung thư có thể gây độc tính nghiêm trọng và cần theo dõi chuyên khoa.
Lenvatinib
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Lenvatinib |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Lenvatinib |
| Tên IUPAC | 4-[3-chloro-4-(cyclopropylcarbamoylamino)phenoxy]-7-methoxyquinoline-6-carboxamide |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Lenvatinib mesylate; Lenvatinib methanesulfonate; E7080.; Lenvatinib là phần hoạt tính. Thuốc thành phẩm thường sử dụng dưới dạng muối Lenvatinib mesylate. |
| Tên Latinh / tên dược điển | Lenvatinibum |
| Tên USAN | lenvatinib |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 417716-92-8 |
|---|---|
| UNII | EE083865G2 |
| PubChem CID | 9823820 |
| RxNorm CUI | 1603296 |
Dược động học của Lenvatinib
Sau khi uống, nồng độ Lenvatinib đạt đỉnh trong khoảng 1–4 giờ. Thức ăn giàu chất béo không làm thay đổi tổng mức hấp thu nhưng làm chậm thời gian đạt đỉnh từ khoảng hai lên bốn giờ. Thuốc liên kết protein huyết tương 97–99%, có thể tích phân bố ở trạng thái ổn định khoảng 97 L và thời gian bán thải cuối khoảng 28 giờ.
Lenvatinib được chuyển hóa qua CYP3A, aldehyde oxidase và các quá trình không enzym. Sau một liều đánh dấu phóng xạ, khoảng 64% được thu hồi trong phân và 25% trong nước tiểu.
Giai đoạn I: Hấp thu
Lenvatinib được hấp thu tương đối nhanh qua đường tiêu hóa. Thời gian đạt nồng độ đỉnh thường từ 1–4 giờ sau liều. Cmax và AUC tăng gần tỷ lệ với liều trong khoảng 3,2–32 mg.
| F · Sinh khả dụng | Sinh khả dụng tuyệt đối của Lenvatinib đường uống. Thức ăn giàu chất béo không làm thay đổi đáng kể mức độ hấp thu nhưng làm chậm tốc độ hấp thu. Vì vậy, Lenvatinib có thể được dùng cùng hoặc không cùng thức ăn. |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Thể tích phân bố trung bình dự đoán ở trạng thái ổn định khoảng 97 L. Lenvatinib liên kết 97–99% với protein huyết tương, không phụ thuộc đáng kể vào nồng độ và không thay đổi rõ theo chức năng gan hoặc thận.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Các con đường chuyển hóa chính gồm:
- Chuyển hóa enzym qua CYP3A.
- Chuyển hóa qua aldehyde oxidase.
- Các quá trình chuyển hóa không enzym.
Lenvatinib là cơ chất của P-glycoprotein và BCRP. Các nghiên cứu tương tác cho thấy chất ức chế hoặc cảm ứng CYP3A/P-gp chỉ làm thay đổi mức phơi nhiễm ở mức tương đối nhỏ trong điều kiện được nghiên cứu.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Sau một liều Lenvatinib đánh dấu phóng xạ:
- Khoảng 64% hoạt tính phóng xạ được thu hồi trong phân.
- Khoảng 25% được thu hồi trong nước tiểu.
- Việc thu hồi được đánh giá trong khoảng mười ngày sau liều.
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải thải trừ cuối của Lenvatinib khoảng 28 giờ. Thông số này phù hợp với lịch dùng một lần mỗi ngày nhưng không được sử dụng để tự quyết định khoảng cách liều hoặc thời gian ngừng thuốc. |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Giá trị độ thanh thải biểu kiến chuẩn hóa riêng áp dụng cho mọi loại ung thư và mức liều. Tuổi từ 18–92, giới tính, chủng tộc, loại khối u và suy thận với độ thanh thải creatinine 15–89 mL/phút không tạo ảnh hưởng có ý nghĩa rõ lên độ thanh thải biểu kiến trong phân tích quần thể. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Các yếu tố có thể ảnh hưởng đến phơi nhiễm hoặc cách lựa chọn liều gồm:
- Chức năng gan: AUC hiệu chỉnh theo liều ở suy gan nặng Child-Pugh C khoảng 180% so với người có chức năng gan bình thường.
- Chức năng thận: cần giảm liều trong suy thận nặng đối với DTC, RCC và ung thư nội mạc tử cung.
- Cân nặng: liều khởi đầu trong HCC là 8 mg nếu dưới 60 kg và 12 mg nếu từ 60 kg.
- Thuốc ức chế hoặc cảm ứng CYP3A, P-gp và BCRP.
- Mất nước do tiêu chảy hoặc nôn, có thể làm tăng nguy cơ suy thận dù không nhất thiết làm tăng nồng độ thuốc trực tiếp.
- Dạng viên nguyên vẹn hoặc hỗn dịch pha đúng hướng dẫn.
- Mức tuân thủ và việc điều chỉnh liều do độc tính.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Lenvatinib
Lenvatinib là thuốc ức chế đa kinase với các đích chính:
- VEGFR1, VEGFR2 và VEGFR3.
- FGFR1, FGFR2, FGFR3 và FGFR4.
- PDGFRα.
- RET.
- KIT.
Việc ức chế VEGFR và FGFR góp phần làm giảm tạo mạch. Trong các mô hình tiền lâm sàng, Lenvatinib còn làm thay đổi vi môi trường miễn dịch của khối u; điều này hỗ trợ cơ sở phối hợp với thuốc kháng PD-1 như Pembrolizumab. Phối hợp với Everolimus tạo tác động chống tạo mạch và chống khối u thông qua các đường tín hiệu bổ sung.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Lenvatinib gắn vào vùng kinase của các thụ thể đích và ngăn quá trình phosphoryl hóa tín hiệu nội bào. Hậu quả gồm:
- Giảm hình thành mạch máu mới do ức chế VEGFR.
- Giảm tín hiệu tăng trưởng và sống còn liên quan FGFR, RET, KIT và PDGFRα.
- Giảm sự tăng sinh của tế bào ung thư phụ thuộc các đường tín hiệu này.
- Làm thay đổi vi môi trường miễn dịch, góp phần tăng hoạt tính chống khối u khi phối hợp thuốc kháng PD-1.
- Tăng tác dụng chống tạo mạch khi phối hợp Everolimus trong ung thư tế bào thận.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Trong nghiên cứu về ung thư tuyến giáp biệt hóa kháng iod phóng xạ, liều 24 mg tạo tỷ lệ đáp ứng khối u cao hơn liều 18 mg. Mối quan hệ giữa mức phơi nhiễm và một số độc tính, đặc biệt tăng huyết áp và protein niệu, yêu cầu theo dõi và điều chỉnh liều chủ động.
Lenvatinib có thể kéo dài khoảng QT/QTc. Nguy cơ tăng khi người bệnh có hội chứng QT dài, suy tim, nhịp chậm, rối loạn điện giải hoặc dùng thuốc khác kéo dài QT.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Lenvatinib
Theo nhãn FDA Hoa Kỳ, Lenvatinib được chỉ định:
Ung thư tuyến giáp biệt hóa:
- Điều trị người lớn mắc DTC tái phát tại chỗ hoặc di căn, tiến triển và kháng iod phóng xạ.
- Dùng đơn trị.
Ung thư biểu mô tế bào thận:
- Phối hợp Pembrolizumab trong điều trị bước một RCC tiến triển ở người lớn.
- Phối hợp Everolimus cho RCC tiến triển sau một liệu pháp chống tạo mạch trước đó.
Ung thư biểu mô tế bào gan:
- Điều trị bước một HCC không thể cắt bỏ.
- Dùng đơn trị.
Ung thư nội mạc tử cung:
- Phối hợp Pembrolizumab ở người bệnh có khối u pMMR hoặc không MSI-H, bệnh tiến triển sau điều trị toàn thân trước đó và không phù hợp với phẫu thuật hoặc xạ trị điều trị triệt căn.
Các chỉ định và yêu cầu xét nghiệm dấu ấn sinh học có thể khác giữa Hoa Kỳ, Liên minh châu Âu và Việt Nam.
Lenvatinib đang được nghiên cứu đơn trị hoặc phối hợp liệu pháp miễn dịch, hóa trị, xạ trị và điều trị tại chỗ trong nhiều bệnh ung thư, gồm:
- Ung thư buồng trứng tế bào sáng.
- Ung thư tụy tiến triển.
- Ung thư đầu cổ.
- Điều trị trước phẫu thuật trong ung thư tế bào thận có huyết khối tĩnh mạch.
- Điều trị phối hợp can thiệp TACE trong ung thư gan.
- Nhiều loại u đặc tiến triển có đặc điểm sinh học phù hợp.
Các ứng dụng trên đang trong nghiên cứu và không được xem là chỉ định đã được phê duyệt.
Liều dùng và cách sử dụng
Liều dưới đây được trích từ nhãn FDA và chỉ mang tính tham khảo. Người bệnh không tự tính liều hoặc tự thay đổi phác đồ.
Ung thư tuyến giáp biệt hóa:
- 24 mg uống một lần mỗi ngày.
- Tiếp tục đến khi bệnh tiến triển hoặc độc tính không thể chấp nhận.
Ung thư tế bào thận bước một:
- Lenvatinib 20 mg uống một lần mỗi ngày.
- Phối hợp Pembrolizumab 200 mg truyền tĩnh mạch mỗi ba tuần.
- Pembrolizumab được dùng đến hai năm theo nhãn; sau đó có thể tiếp tục Lenvatinib đơn trị nếu phù hợp.
Ung thư tế bào thận đã điều trị trước:
- Lenvatinib 18 mg một lần mỗi ngày.
- Phối hợp Everolimus 5 mg một lần mỗi ngày.
Ung thư biểu mô tế bào gan:
- Cân nặng từ 60 kg: 12 mg một lần mỗi ngày.
- Cân nặng dưới 60 kg: 8 mg một lần mỗi ngày.
Ung thư nội mạc tử cung:
- Lenvatinib 20 mg một lần mỗi ngày.
- Phối hợp Pembrolizumab 200 mg truyền tĩnh mạch mỗi ba tuần theo nhãn FDA.
- EMA còn cho phép Pembrolizumab 400 mg mỗi sáu tuần theo nhãn châu Âu.
Điều chỉnh do phản ứng bất lợi thường thực hiện tuần tự:
- DTC: 24 mg → 20 mg → 14 mg → 10 mg.
- RCC: 20 mg hoặc 18 mg → 14 mg → 10 mg → 8 mg.
- Ung thư nội mạc tử cung: 20 mg → 14 mg → 10 mg → 8 mg.
- HCC từ 12 mg: 8 mg → 4 mg → 4 mg cách ngày.
- HCC từ 8 mg: 4 mg → 4 mg cách ngày → ngừng thuốc.
- Uống một lần mỗi ngày, vào cùng thời điểm.
- Có thể uống cùng hoặc không cùng thức ăn.
- Nuốt nguyên viên nang; không nghiền hoặc nhai.
- Nếu quên liều và còn từ 12 giờ trở lên trước liều kế tiếp, có thể dùng liều đã quên theo hướng dẫn của bác sĩ.
- Nếu còn dưới 12 giờ trước liều kế tiếp, bỏ qua liều đã quên.
- Không uống hai liều cùng lúc.
- Không tự dùng lại liều đã nôn.
- Không tự giảm liều khi có tác dụng phụ; cần liên hệ đơn vị ung bướu.
Khi không thể nuốt viên, hỗn dịch có thể được pha bằng cách để viên nang nguyên trong nước hoặc nước táo, chờ vỏ phân rã rồi khuấy hoặc lắc theo hướng dẫn. Không được mở, bẻ hoặc nghiền viên. Hỗn dịch chưa dùng ngay có thể bảo quản kín ở 2–8°C tối đa 24 giờ.
Trước điều trị:
- Huyết áp và điều trị ổn định tăng huyết áp.
- Công thức máu.
- Chức năng gan, bilirubin và albumin.
- Creatinine, độ thanh thải creatinine và điện giải.
- Protein niệu.
- Calci máu.
- TSH và chức năng tuyến giáp.
- Điện tâm đồ ở người có nguy cơ kéo dài QT.
- Tình trạng tim mạch, tiền sử nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ.
- Khám răng miệng và đánh giá nguy cơ hoại tử xương hàm.
- Thử thai ở người có khả năng mang thai.
Trong điều trị:
- Đo huyết áp sau một tuần, mỗi hai tuần trong hai tháng đầu và ít nhất mỗi tháng sau đó.
- Xét nghiệm gan mỗi hai tuần trong hai tháng đầu, sau đó ít nhất mỗi tháng.
- Theo dõi protein niệu định kỳ; nếu que thử từ 2+ cần định lượng protein niệu 24 giờ.
- Theo dõi chức năng tuyến giáp ít nhất mỗi tháng.
- Định lượng calci ít nhất mỗi tháng.
- Theo dõi chức năng thận, mất nước, cân nặng và dinh dưỡng.
- Điện tâm đồ và điện giải ở người có nguy cơ QT kéo dài.
- Theo dõi xuất huyết, huyết khối, đau ngực, triệu chứng thần kinh, suy tim, thủng tiêu hóa và rò.
- Đánh giá độc tính riêng của Pembrolizumab hoặc Everolimus khi sử dụng phối hợp.
Cảnh báo và lưu ý về Lenvatinib
Có khác biệt giữa các nhãn quản lý:
Nhãn FDA Hoa Kỳ:
- Không liệt kê chống chỉ định tuyệt đối trong mục chống chỉ định.
- Các cảnh báo nghiêm trọng và điều kiện phải ngừng thuốc vẫn được quy định tại phần cảnh báo và điều chỉnh liều.
SmPC của EMA:
- Quá mẫn với Lenvatinib hoặc tá dược.
- Cho con bú.
Phải đối chiếu đúng tờ thông tin sản phẩm được cấp phép tại nơi điều trị.
Tác dụng không mong muốn thường gặp thay đổi theo loại ung thư và thuốc phối hợp, gồm:
- Tăng huyết áp.
- Mệt mỏi hoặc suy nhược.
- Tiêu chảy.
- Giảm cảm giác ngon miệng.
- Giảm cân.
- Buồn nôn và nôn.
- Viêm miệng.
- Đau đầu.
- Đau khớp hoặc đau cơ.
- Khàn tiếng.
- Đau bụng.
- Protein niệu.
- Hội chứng bàn tay–bàn chân.
- Suy giáp hoặc TSH tăng.
- Táo bón.
- Phát ban.
- Phù ngoại vi.
- Khó thở.
- Rối loạn điện giải.
- Tăng men gan hoặc creatinine.
Khi phối hợp Pembrolizumab hoặc Everolimus, người bệnh còn có thể gặp phản ứng đặc trưng của thuốc phối hợp.
Các phản ứng nghiêm trọng gồm:
- Tăng huyết áp nặng hoặc cơn tăng huyết áp.
- Suy tim, bệnh cơ tim hoặc giảm phân suất tống máu.
- Nhồi máu cơ tim, đột quỵ và huyết khối động mạch.
- Suy gan, viêm gan, hội chứng gan thận hoặc bệnh não gan.
- Suy thận cấp.
- Protein niệu nặng hoặc hội chứng thận hư.
- Tiêu chảy nặng gây mất nước.
- Rò cơ quan hoặc thủng đường tiêu hóa.
- Kéo dài QT và loạn nhịp nguy hiểm.
- Hạ calci máu nặng.
- Hội chứng bệnh não sau có hồi phục.
- Xuất huyết nặng hoặc tử vong.
- Phình, bóc tách hoặc vỡ động mạch được ghi nhận sau lưu hành.
- Chậm lành vết thương.
- Hoại tử xương hàm.
- Độc tính phôi thai.
Cần cấp cứu khi có đau ngực, khó thở, yếu liệt, nói khó, đau đầu dữ dội, lú lẫn, co giật, chảy máu nhiều, đau bụng dữ dội, phân đen hoặc nôn ra máu.
- Kiểm soát huyết áp trước khi bắt đầu điều trị.
- Tăng huyết áp thường xuất hiện sớm; không chờ đến khi có triệu chứng mới đo.
- Ngừng tạm thời khi tăng huyết áp độ 3 kéo dài dù đã điều trị tối ưu; ngừng vĩnh viễn ở độ 4.
- Ngừng vĩnh viễn sau biến cố huyết khối động mạch theo nhãn FDA.
- Điều trị sớm tiêu chảy, nôn và mất nước để hạn chế suy thận.
- Ngừng vĩnh viễn khi có thủng tiêu hóa ở bất kỳ mức độ nào hoặc rò độ 3–4.
- Thận trọng khi khối u xâm lấn động mạch lớn do nguy cơ xuất huyết tử vong.
- Theo dõi chặt người có di căn não, rối loạn đông máu hoặc đang dùng thuốc chống đông.
- Ngừng ít nhất một tuần trước phẫu thuật tự chọn.
- Không sử dụng ít nhất hai tuần sau phẫu thuật lớn và cho đến khi vết thương lành đầy đủ.
- Ngừng ít nhất một tuần trước phẫu thuật răng hoặc thủ thuật nha khoa xâm lấn khi có thể.
- Khám răng miệng trước điều trị và giữ vệ sinh răng miệng tốt.
- Không dùng trong thai kỳ trừ khi bác sĩ xác định lợi ích vượt trội nguy cơ.
- Không tự phối hợp Lenvatinib với thuốc điều trị đích hoặc miễn dịch khác.
Không có thuốc giải độc đặc hiệu.
Một trường hợp tử vong do rối loạn chức năng đa cơ quan đã được ghi nhận sau khi người bệnh uống một liều Lenvatinib 120 mg. Do thuốc liên kết protein huyết tương cao, Lenvatinib không được dự kiến loại bỏ hiệu quả bằng thẩm tách.
Xử trí gồm:
- Ngừng thuốc.
- Đưa người bệnh đến cơ sở y tế hoặc trung tâm chống độc.
- Theo dõi huyết áp, điện tâm đồ và dấu hiệu sinh tồn.
- Kiểm tra gan, thận, điện giải, protein niệu và công thức máu.
- Theo dõi xuất huyết, huyết khối, tiêu chảy, mất nước và triệu chứng thần kinh.
- Điều trị hỗ trợ và xử trí độc tính cơ quan.
- Theo dõi kéo dài do thời gian bán thải khoảng 28 giờ.
Viên nang Lenvatinib:
- Bảo quản ở 20–25°C.
- Cho phép dao động trong khoảng 15–30°C.
- Giữ thuốc trong bao bì gốc, tránh ẩm và xa tầm tay trẻ em.
Hỗn dịch pha từ viên nang:
- Có thể dùng ngay sau khi pha.
- Nếu chưa dùng ngay, bảo quản trong vật chứa có nắp ở 2–8°C.
- Thời gian bảo quản tối đa 24 giờ.
- Bỏ hỗn dịch nếu không sử dụng trong thời hạn này.
Đối tượng đặc biệt
Độ an toàn và hiệu quả của Lenvatinib ở bệnh nhi chưa được xác lập theo nhãn FDA.
Bốn nghiên cứu nhãn mở đã đánh giá Lenvatinib đơn trị hoặc phối hợp ở 232 bệnh nhi từ 2 đến dưới 17 tuổi mắc các u đặc tái phát hoặc kháng trị, gồm sarcoma xương, Ewing sarcoma, rhabdomyosarcoma và glioma độ cao. Các nghiên cứu chưa chứng minh hiệu quả để phê duyệt chỉ định. Suy giáp và tràn khí màng phổi được ghi nhận với tỷ lệ cao hơn so với người lớn.
Dữ liệu động vật non cho thấy nguy cơ chậm tăng trưởng xương và phát triển thể chất. Không tự sử dụng Lenvatinib cho trẻ ngoài thử nghiệm hoặc chỉ định chuyên khoa.
Các thử nghiệm DTC, RCC và ung thư nội mạc tử cung không ghi nhận khác biệt tổng thể rõ ràng về hiệu quả hoặc an toàn giữa người từ 65 tuổi và người trẻ hơn.
Trong nghiên cứu HCC, người từ 75 tuổi có khả năng dung nạp Lenvatinib thấp hơn. Người cao tuổi cần được theo dõi kỹ về huyết áp, chức năng tim, gan, thận, dinh dưỡng, mất nước, té ngã và tương tác do dùng nhiều thuốc.
Lenvatinib có thể gây hại cho thai dựa trên cơ chế chống tạo mạch và dữ liệu động vật. Chưa có dữ liệu đầy đủ ở phụ nữ mang thai. Nghiên cứu trên chuột và thỏ ghi nhận độc tính phôi, mất thai, giảm trọng lượng thai và dị tật ở mức phơi nhiễm thấp hơn liều điều trị ở người.
Khuyến cáo:
- Xác minh tình trạng thai trước khi bắt đầu.
- Sử dụng biện pháp tránh thai hiệu quả trong điều trị.
- Tiếp tục tránh thai ít nhất 30 ngày sau liều cuối theo nhãn FDA.
- EMA khuyến cáo biện pháp tránh thai hiệu quả cao và bổ sung biện pháp hàng rào nếu dùng thuốc tránh thai uống.
- Báo ngay cho bác sĩ nếu có thai.
Không rõ Lenvatinib có hiện diện trong sữa người hay không. Thuốc và chất chuyển hóa được bài tiết vào sữa chuột với mức phơi nhiễm cao hơn huyết tương mẹ.
Nhãn FDA khuyến cáo:
- Không cho con bú trong thời gian điều trị.
- Không cho con bú trong một tuần sau liều cuối.
EMA liệt kê cho con bú là chống chỉ định.
Đối với DTC, RCC và ung thư nội mạc tử cung:
- Suy gan nhẹ hoặc vừa, Child-Pugh A hoặc B: không cần điều chỉnh liều khởi đầu theo nhãn FDA.
- Suy gan nặng, Child-Pugh C: DTC 14 mg/ngày; RCC 10 mg/ngày; ung thư nội mạc tử cung 10 mg/ngày.
Đối với HCC:
- Suy gan nhẹ Child-Pugh A: không cần điều chỉnh liều.
- Không có liều được khuyến cáo cho suy gan vừa hoặc nặng.
- Người bệnh cần được theo dõi sát bệnh não gan, bilirubin, albumin, INR và dấu hiệu suy gan.
Đối với DTC, RCC và ung thư nội mạc tử cung:
- Suy thận nhẹ hoặc vừa, độ thanh thải creatinine 30–89 mL/phút: không cần điều chỉnh liều khởi đầu.
- Suy thận nặng, độ thanh thải creatinine dưới 30 mL/phút: DTC 14 mg/ngày; RCC 10 mg/ngày; ung thư nội mạc tử cung 10 mg/ngày.
Đối với HCC:
- Không có liều được khuyến cáo khi suy thận nặng.
- Lenvatinib chưa được nghiên cứu ở bệnh thận giai đoạn cuối.
Tiêu chảy, nôn và mất nước phải được xử trí sớm vì có thể gây suy thận cấp trong điều trị.
Lenvatinib có thể gây mệt mỏi, suy nhược, chóng mặt, đau đầu hoặc rối loạn thần kinh. Thuốc được EMA đánh giá có ảnh hưởng nhẹ đến khả năng lái xe và vận hành máy.
Không lái xe hoặc vận hành máy khi có chóng mặt, mệt nhiều, nhìn mờ, lú lẫn, yếu cơ hoặc triệu chứng thần kinh.
Tương tác thuốc của Lenvatinib
Tương tác có ý nghĩa nổi bật nhất trên nhãn FDA là:
- Thuốc kéo dài QT: nên tránh phối hợp do tăng nguy cơ kéo dài QT/QTc và loạn nhịp.
- Thuốc chống loạn nhịp nhóm IA hoặc III: cần theo dõi điện tâm đồ chặt nếu phải sử dụng.
- Thuốc làm hạ kali, magnesi hoặc calci: có thể tăng nguy cơ loạn nhịp.
- Thuốc chống đông, chống kết tập tiểu cầu hoặc NSAID: có thể làm tăng nguy cơ xuất huyết, cần đánh giá riêng.
- Thuốc hạ huyết áp: thường cần phối hợp để kiểm soát huyết áp nhưng phải theo dõi tụt huyết áp khi giảm hoặc ngừng Lenvatinib.
- Bisphosphonate hoặc Denosumab: có thể tăng nguy cơ hoại tử xương hàm.
- Thuốc độc thận, độc gan hoặc gây tiêu chảy: có thể làm nặng độc tính cơ quan.
Ketoconazole làm tăng AUC Lenvatinib khoảng 15%; Rifampicin dùng lặp lại làm giảm AUC khoảng 18%. Các thay đổi này không dẫn đến khuyến cáo điều chỉnh liều thường quy trên nhãn FDA. Pembrolizumab và Everolimus không ảnh hưởng có ý nghĩa đến dược động học Lenvatinib.
EMA lưu ý chưa rõ Lenvatinib có làm giảm hiệu quả thuốc tránh thai nội tiết hay không; người sử dụng thuốc tránh thai uống nên bổ sung biện pháp hàng rào.
Thắc mắc về hoạt chất Lenvatinib
Lenvatinib là thuốc chống ung thư điều trị đích, không phải hóa trị gây độc tế bào cổ điển. Thuốc ức chế nhiều tyrosine kinase liên quan đến tạo mạch và phát triển khối u. Dù là thuốc điều trị đích, Lenvatinib vẫn có thể gây độc tính nghiêm trọng và phải được theo dõi như một thuốc chống ung thư.
Có. Lenvatinib có thể uống cùng hoặc không cùng thức ăn. Thức ăn giàu chất béo làm chậm thời gian đạt nồng độ đỉnh nhưng không làm thay đổi đáng kể tổng mức hấp thu. Nên uống vào cùng một thời điểm mỗi ngày.
Khi quên liều, có thể dùng nếu vẫn còn ít nhất 12 giờ trước liều kế tiếp. Nếu còn dưới 12 giờ, bỏ qua liều đã quên và dùng liều tiếp theo theo lịch. Không uống gấp đôi. Người bệnh nên tuân theo hướng dẫn riêng của đơn vị ung bướu.
Tăng huyết áp là một trong những tác dụng không mong muốn phổ biến nhất và thường xuất hiện sớm. Nhãn FDA yêu cầu kiểm soát huyết áp trước điều trị, đo lại sau một tuần, mỗi hai tuần trong hai tháng đầu và ít nhất mỗi tháng sau đó. Tăng huyết áp không kiểm soát có thể dẫn đến biến chứng tim mạch hoặc mạch máu nghiêm trọng.
Nhãn FDA khuyến cáo ngừng Lenvatinib ít nhất một tuần trước phẫu thuật tự chọn hoặc thủ thuật nha khoa xâm lấn khi có thể. Sau phẫu thuật lớn, chưa dùng lại trong ít nhất hai tuần và chỉ tiếp tục khi vết thương đã lành đầy đủ. Thời điểm cụ thể phải do bác sĩ ung bướu và phẫu thuật viên quyết định.

