Itopride

Itopride là thuốc tăng nhu động đường tiêu hóa, thường được sử dụng dưới dạng itopride hydrochloride. Thuốc có hai cơ chế chính: đối kháng thụ thể dopamine D2 và ức chế enzyme acetylcholinesterase, qua đó làm tăng tác dụng của acetylcholine tại đường tiêu hóa, thúc đẩy nhu động và làm rỗng dạ dày. Theo nhãn REFLAD được HPRA cập nhật năm 2026, itopride được dùng cho người lớn để điều trị các triệu chứng khó tiêu chức năng liên quan giảm nhu động, như đầy bụng sau ăn, no sớm, đau hoặc nóng rát thượng vị khi không phát hiện bệnh cấu trúc giải thích triệu chứng. Liều tham khảo trên nhãn là 50 mg, ngày ba lần trước bữa ăn, tối đa 150 mg/ngày và không dùng quá tám tuần. Itopride có thể gây đau đầu, chóng mặt, tiêu chảy, táo bón, tăng tiết nước bọt, giảm bạch cầu, tăng prolactin, phản ứng quá mẫn hoặc bất thường chức năng gan.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Itopride là thuốc tăng nhu động đường tiêu hóa thuộc nhóm benzamide thay thế.
  • Thuốc thường được nhắc đến trong khó tiêu chức năng hoặc rối loạn vận động dạ dày ở một số thị trường.
  • Phạm vi sử dụng và phê duyệt không đồng nhất giữa các quốc gia, cần kiểm tra theo thuốc cụ thể.
  • Không tự dùng kéo dài khi đau bụng, nôn, sụt cân hoặc đi ngoài ra máu chưa được đánh giá.
  • Báo bác sĩ/dược sĩ về thuốc đang dùng và bệnh nền trước khi sử dụng.

Hoạt chất Itopride là gì?

Itopride là thuốc tăng nhu động tiêu hóa tác động chủ yếu tại đường tiêu hóa ngoại biên. Thuốc làm tăng hoạt động của acetylcholine, chất dẫn truyền thần kinh thúc đẩy co bóp và vận chuyển thức ăn qua dạ dày–ruột.

Itopride được dùng để giảm các triệu chứng khó tiêu chức năng liên quan giảm nhu động, gồm đầy bụng sau ăn, no sớm, đau hoặc nóng rát thượng vị khi không có bệnh cấu trúc giải thích triệu chứng.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Itopride

CAS 122898-67-3 Công thức C20H26N2O4

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Itopride

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Itopride

Tên IUPAC

N-[4-[2-(dimethylamino)ethoxy]benzyl]-3,4-dimethoxybenzamide

Tên khác / tên đồng nghĩa

Itopride hydrochloride. Itopride hydroclorid. Itopride HCl. Itopridum. Tên phát triển: HS-803 hoặc HC-803 trong một số tài liệu. Hoạt chất trong các biệt dược như Ganaton và REFLAD. Các thuốc thường chứa muối itopride hydrochloride. Hàm lượng trên nhãn sản phẩm có thể được ghi theo lượng muối hydrochloride, vì vậy cần kiểm tra chính xác thành phần trước khi quy đổi.

Tên Latinh / tên dược điển

Itopridum

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

122898-67-3

UNII

81BMQ80QRL

PubChem CID

3792

RxNorm CUI

Không tìm thấy

Công thức phân tử

C20H26N2O4

Dược động học của Itopride

Sau khi uống, itopride được hấp thu nhanh và gần như hoàn toàn từ đường tiêu hóa. Sinh khả dụng tương đối khoảng 60% do chuyển hóa bước đầu. Thức ăn không làm thay đổi đáng kể sinh khả dụng trong nhãn REFLAD.

Các thông số chính:

Tmax: khoảng 30–45 phút sau liều 50 mg.
Liên kết protein huyết tương: khoảng 96%, chủ yếu với albumin.
Chuyển hóa: chủ yếu tại gan qua flavin-containing monooxygenase 3 – FMO3.
Thải trừ: chủ yếu qua nước tiểu dưới dạng chất chuyển hóa N-oxide.
Thời gian bán thải: khoảng sáu giờ.
Dược động học tuyến tính và tích lũy tối thiểu sau dùng lặp lại trong dữ liệu nghiên cứu.

Giai đoạn I: Hấp thu

Itopride được hấp thu nhanh và gần như hoàn toàn từ đường tiêu hóa.

Nồng độ đỉnh trong huyết tương thường đạt sau khoảng 30–45 phút từ khi uống liều 50 mg. Trong khoảng liều được nghiên cứu, mức phơi nhiễm tăng tương đối tuyến tính và thuốc tích lũy rất ít khi dùng lặp lại.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tương đối của itopride đường uống khoảng 60%.

Mức sinh khả dụng thấp hơn mức hấp thu do thuốc trải qua chuyển hóa bước đầu. Thức ăn không ảnh hưởng đáng kể đến sinh khả dụng theo nhãn REFLAD, dù thuốc vẫn được hướng dẫn uống trước bữa ăn để phù hợp với mục tiêu tăng nhu động liên quan bữa ăn.

Giai đoạn II: Phân bố

Khoảng 96% itopride liên kết với protein huyết tương, chủ yếu là albumin. Dưới 15% phần thuốc liên kết gắn với alpha-1-acid glycoprotein.

Dữ liệu trên động vật cho thấy thuốc phân bố đến thận, ruột non, gan, tuyến thượng thận và dạ dày, nhưng mức xâm nhập hệ thần kinh trung ương thấp. Giá trị thể tích phân bố định lượng ở người.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Itopride được chuyển hóa rộng rãi tại gan, chủ yếu thông qua enzyme flavin-containing monooxygenase 3 – FMO3.

Ba chất chuyển hóa đã được xác định. Chỉ một chất có hoạt tính nhẹ, tương đương khoảng 2–3% tác dụng của itopride và không được xem là có ý nghĩa dược lý quan trọng.

Chuyển hóa qua cytochrome P450 không phải con đường chính, vì vậy nguy cơ tương tác chuyển hóa qua CYP được dự đoán thấp hơn một số thuốc khác.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Itopride và các chất chuyển hóa được bài tiết chủ yếu qua nước tiểu.

Sau một liều điều trị đường uống ở người khỏe mạnh:

Khoảng 3,7% liều được bài tiết dưới dạng itopride không đổi.
Khoảng 75,4% được bài tiết dưới dạng itopride N-oxide.

Dữ liệu về tỷ lệ bài tiết qua phân và độ thanh thải ở người suy thận.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải của itopride khoảng sáu giờ.

Ở người có trimethylaminuria do giảm hoạt tính FMO3, thời gian bán thải có thể kéo dài. Ý nghĩa lâm sàng và chế độ điều chỉnh liều cụ thể trong tình trạng này.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Giá trị độ thanh thải toàn thân và độ thanh thải thận định lượng ở người trong nhãn REFLAD.

Do thuốc và chất chuyển hóa được thải chủ yếu qua thận, suy thận có thể làm tăng mức phơi nhiễm. Người suy thận cần được theo dõi và có thể phải giảm liều hoặc ngừng thuốc khi xuất hiện phản ứng bất lợi.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể ảnh hưởng đến mức phơi nhiễm hoặc độ an toàn gồm:

Suy gan.
Suy thận.
Tuổi cao.
Đa bệnh lý và dùng nhiều thuốc.
Khác biệt di truyền về enzyme FMO3.
Trimethylaminuria hoặc hội chứng mùi cá.
Thuốc làm thay đổi nhu động tiêu hóa.
Thuốc kháng cholinergic.
Dạng bào chế của các thuốc uống phối hợp.

Nhãn REFLAD không ghi nhận thức ăn làm thay đổi sinh khả dụng có ý nghĩa.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Itopride

Itopride thuộc các nhóm:

Thuốc prokinetic.
Thuốc kích thích vận động đường tiêu hóa.
Thuốc đối kháng dopamine D2 ngoại biên.
Thuốc ức chế acetylcholinesterase.
Dẫn xuất benzamide.
Thuốc điều trị rối loạn chức năng tiêu hóa.

Itopride khác với:

Domperidone và metoclopramide, dù đều có tác dụng đối kháng dopamine.
Thuốc ức chế bơm proton, vì itopride không trực tiếp ức chế tiết acid.
Thuốc kháng acid.
Thuốc chống co thắt kháng cholinergic, vốn có thể làm giảm tác dụng của itopride.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Itopride làm tăng nhu động tiêu hóa qua hai cơ chế bổ sung:

Đối kháng thụ thể dopamine D2: dopamine tại đường tiêu hóa có thể làm giảm giải phóng acetylcholine. Chẹn D2 giúp tăng lượng acetylcholine được giải phóng.
Ức chế acetylcholinesterase: làm giảm phân hủy acetylcholine, kéo dài tác dụng của chất dẫn truyền này.

Kết quả là:

Tăng co bóp đường tiêu hóa trên.
Thúc đẩy làm rỗng dạ dày.
Hỗ trợ vận chuyển thức ăn.
Giảm một số triệu chứng đầy bụng, no sớm và khó chịu thượng vị.
Có tác dụng chống nôn liên quan đối kháng dopamine D2 tại vùng nhận cảm hóa học trong dữ liệu tiền lâm sàng.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Itopride thúc đẩy nhu động đường tiêu hóa và làm tăng tốc độ làm rỗng dạ dày ở người.

Thuốc tác động tương đối chọn lọc tại đường tiêu hóa trên và xâm nhập hệ thần kinh trung ương hạn chế. Nhãn REFLAD ghi nhận itopride không ảnh hưởng đáng kể đến nồng độ gastrin huyết tương.

Các nghiên cứu điều trị khó tiêu chức năng trong hồ sơ sản phẩm kéo dài tối đa tám tuần. Mức đáp ứng thay đổi giữa các cá thể và không phải mọi triệu chứng khó tiêu đều xuất phát từ giảm nhu động.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Itopride

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Itopride

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Itopride

Các vấn đề tương tác quan trọng gồm:

Thuốc kháng cholinergic có thể làm giảm tác dụng tăng nhu động của itopride.
Do làm thay đổi vận động đường tiêu hóa, itopride có thể ảnh hưởng tốc độ hấp thu của các thuốc uống dùng đồng thời.
Cần đặc biệt thận trọng với thuốc có khoảng điều trị hẹp.
Cần chú ý thuốc giải phóng kéo dài.
Cần chú ý thuốc bao tan trong ruột.
Nhãn REFLAD không phát hiện tương tác có ý nghĩa khi dùng cùng warfarin, diazepam, diclofenac, ticlopidine, nifedipine hoặc nicardipine trong các dữ liệu được đánh giá.
Cimetidine, ranitidine, teprenone và cetrexate không làm thay đổi tác dụng tăng nhu động trong dữ liệu nhãn.
Tương tác qua CYP450 ít được dự đoán vì itopride được chuyển hóa chủ yếu qua FMO3.

Không nên hiểu “không phát hiện tương tác” là bảo đảm an toàn cho mọi người bệnh hoặc mọi liều phối hợp.

Thắc mắc về hoạt chất Itopride

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 5 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *