Imatinib là thuốc điều trị nhắm trúng đích đường uống thuộc nhóm ức chế tyrosine kinase. Thuốc ức chế BCR::ABL1, KIT và các thụ thể PDGF, qua đó làm giảm tín hiệu tăng sinh của những tế bào ung thư phụ thuộc các kinase này. Imatinib được sử dụng trong một số thể bệnh bạch cầu dòng tủy mạn có nhiễm sắc thể Philadelphia, bệnh bạch cầu lymphoblastic cấp Ph+, u mô đệm đường tiêu hóa và một số bệnh huyết học hoặc sarcoma có đích phân tử phù hợp. Chỉ định cụ thể khác nhau giữa nhãn Hoa Kỳ và Liên minh châu Âu. Thuốc có thể gây ức chế tủy xương, giữ nước, phù, tổn thương gan, suy tim, xuất huyết, độc tính thận và tổn thương thai. Người bệnh phải được bác sĩ chuyên khoa ung thư hoặc huyết học kê đơn, theo dõi xét nghiệm và đánh giá đáp ứng. Không tự ngừng thuốc khi bệnh thuyên giảm vì có thể làm mất kiểm soát bệnh.
Nội dung chính
- Thuốc điều trị nhắm trúng đích, ức chế BCR::ABL1, KIT và PDGFR.
- Thuốc chống ung thư ức chế tyrosine kinase BCR-ABL, mã ATC L01EA01.
- Ph+ CML, Ph+ ALL, GIST và một số bệnh liên quan PDGFR, KIT hoặc FIP1L1-PDGFRA.
- Uống cùng bữa ăn và một cốc nước lớn để giảm kích ứng tiêu hóa.
- Công thức máu, chức năng gan–thận, cân nặng, tình trạng giữ nước và đáp ứng phân tử hoặc hình ảnh.
- Giảm tế bào máu, giữ nước nặng, suy tim, tổn thương gan, xuất huyết, phản ứng da nặng và hội chứng ly giải khối u.
- Có thể gây hại thai; nhãn Hoa Kỳ khuyến cáo không cho con bú trong điều trị và một tháng sau liều cuối.
- Không tự mua, đổi liều, bỏ liều hoặc ngừng thuốc khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
Hoạt chất Imatinib là gì?
Imatinib là thuốc điều trị nhắm trúng đích dạng uống, làm giảm hoạt động của một số tyrosine kinase bất thường hoặc tăng hoạt hóa trong tế bào ung thư. Thuốc đặc biệt tác động lên BCR::ABL1, KIT và các thụ thể PDGF.
Imatinib không phải hóa trị độc tế bào truyền thống, nhưng vẫn là thuốc chống ung thư có thể gây độc tính nghiêm trọng và cần được quản lý bởi bác sĩ chuyên khoa.
Imatinib
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Imatinib |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Imatinib |
| Tên IUPAC | 4-[(4-methylpiperazin-1-yl)methyl]-N-[4-methyl-3-[(4-pyridin-3-ylpyrimidin-2-yl)amino]phenyl]benzamide |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Imatinib mesylate hoặc Imatinib mesilate là dạng muối thường dùng trong chế phẩm; STI-571 và CGP 57148 là các mã nghiên cứu trước đây. Hàm lượng trên nhãn thường được biểu thị theo lượng Imatinib base tương đương. |
| Tên Latinh / tên dược điển | Imatinibum |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 152459-95-5 |
|---|---|
| UNII | BKJ8M8G5HI |
| PubChem CID | 5291 |
| RxNorm CUI | 282388 |
Dược động học của Imatinib
Imatinib được hấp thu tốt sau khi uống, đạt nồng độ đỉnh sau khoảng 2–4 giờ và có sinh khả dụng tuyệt đối trung bình 98%. Khoảng 95% thuốc gắn với protein huyết tương. Thuốc được chuyển hóa chủ yếu qua CYP3A4 thành chất chuyển hóa N-demethyl còn hoạt tính. Thải trừ chủ yếu qua phân; thời gian bán thải khoảng 18 giờ đối với Imatinib và 40 giờ đối với chất chuyển hóa chính.
Giai đoạn I: Hấp thu
Imatinib được hấp thu tốt qua đường tiêu hóa. Nồng độ tối đa trong huyết tương thường đạt sau khoảng 2–4 giờ. Khi dùng một lần mỗi ngày, thuốc tích lũy khoảng 1,5–2,5 lần ở trạng thái ổn định.
| F · Sinh khả dụng | Sinh khả dụng tuyệt đối trung bình sau khi uống là khoảng 98%. Mức phơi nhiễm tăng gần tỷ lệ với liều trong khoảng 25–1.000 mg được nghiên cứu. |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Khoảng 95% Imatinib gắn với protein huyết tương, chủ yếu là albumin và alpha-1-acid glycoprotein. Chất chuyển hóa N-demethyl cũng có mức gắn protein tương tự.
Thể tích phân bố biểu kiến chuẩn áp dụng chung cho mọi người bệnh trong nhãn đã kiểm tra.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
CYP3A4 là enzyme chính chuyển hóa Imatinib. CYP1A2, CYP2D6, CYP2C9 và CYP2C19 đóng vai trò nhỏ hơn. Chất chuyển hóa lưu hành chính là dẫn xuất N-demethyl piperazine, còn hoạt tính và có AUC bằng khoảng 15% AUC của thuốc mẹ.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Khoảng 81% liều đánh dấu phóng xạ được thải trong vòng bảy ngày: 68% qua phân và 13% qua nước tiểu. Imatinib không đổi chiếm khoảng 25% liều, gồm khoảng 20% trong phân và 5% trong nước tiểu; phần còn lại là các chất chuyển hóa.
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải khoảng 18 giờ đối với Imatinib và khoảng 40 giờ đối với chất chuyển hóa N-demethyl có hoạt tính. |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Ở người 50 tuổi nặng 50 kg, độ thanh thải dự kiến khoảng 8 L/giờ; ở người cùng tuổi nặng 100 kg, giá trị dự kiến khoảng 14 L/giờ. Biến thiên độ thanh thải giữa các cá thể khoảng 40%, do đó cần theo dõi độc tính thay vì chỉ điều chỉnh liều theo cân nặng hoặc tuổi ở người lớn. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Các yếu tố có thể ảnh hưởng đến mức phơi nhiễm gồm:
- Thuốc cảm ứng hoặc ức chế CYP3A4.
- Chức năng gan.
- Suy thận, dù bài tiết trực tiếp qua thận không phải đường thải trừ chính.
- Khối lượng cơ thể và diện tích bề mặt cơ thể.
- Tuổi ở trẻ em.
- Mức độ tuân thủ điều trị.
- Thuốc dùng đồng thời có ảnh hưởng đến hấp thu hoặc chuyển hóa.
Ở người suy thận nhẹ hoặc vừa, AUC chuẩn hóa theo liều tăng khoảng 1,5–2 lần. Suy gan nặng cũng làm tăng mức phơi nhiễm Imatinib và chất chuyển hóa.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Imatinib
Imatinib thuộc nhóm thuốc ức chế tyrosine kinase BCR-ABL, mã ATC L01EA01.
Thuốc cũng ức chế:
- KIT, thụ thể của yếu tố tế bào gốc.
- PDGFRA và PDGFRB.
- Một số kinase khác được mô tả trong dữ liệu tiền lâm sàng.
Phổ tác động này giải thích việc Imatinib được sử dụng trong nhiều bệnh có đích phân tử khác nhau, nhưng không có nghĩa thuốc hiệu quả với mọi ung thư biểu hiện các protein trên.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Imatinib gắn vào vùng gắn ATP của kinase ở cấu hình bất hoạt, ngăn quá trình phosphoryl hóa và truyền tín hiệu xuống dòng. Đối với CML và Ph+ ALL, thuốc ức chế BCR::ABL1, làm giảm tăng sinh và thúc đẩy chết theo chương trình của tế bào Ph+.
Trong GIST có đột biến nhạy cảm, Imatinib ức chế KIT hoặc PDGFRA. Thuốc cũng ức chế tín hiệu từ PDGFR trong một số bệnh tăng sinh tủy và DFSP.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Imatinib ức chế sự tăng sinh và kích hoạt quá trình apoptosis ở các dòng tế bào phụ thuộc BCR::ABL1. Thuốc cũng làm giảm các sự kiện tế bào qua trung gian KIT và PDGFR.
Đáp ứng phụ thuộc vào đích phân tử và biến thể gene. Trong GIST, đột biến KIT exon 11 thường nhạy với Imatinib; KIT exon 9 có thể cần chiến lược liều khác trong bệnh tiến triển. PDGFRA D842V có tính kháng Imatinib và không nên được điều trị như GIST nhạy thuốc thông thường.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Imatinib
Theo nhãn Hoa Kỳ, Imatinib được chỉ định cho các tình trạng gồm:
- Ph+ CML mới chẩn đoán ở người lớn và trẻ em trong giai đoạn mạn.
- Ph+ CML giai đoạn tăng tốc, cơn nguyên bào hoặc giai đoạn mạn sau thất bại interferon-alpha.
- Ph+ ALL tái phát hoặc kháng trị ở người lớn.
- Ph+ ALL mới chẩn đoán ở trẻ em khi phối hợp hóa trị.
- MDS/MPD có tái sắp xếp PDGFRB.
- Bệnh dưỡng bào hệ thống tiến triển không có đột biến KIT D816V hoặc chưa xác định tình trạng đột biến trong điều kiện phù hợp.
- HES hoặc CEL, bao gồm bệnh có FIP1L1-PDGFRA.
- DFSP không thể cắt bỏ, tái phát hoặc di căn.
- GIST ác tính không thể cắt bỏ hoặc di căn.
- Điều trị bổ trợ sau phẫu thuật GIST ở người lớn.
Thông tin sản phẩm EMA có một số khác biệt, bao gồm chỉ định Ph+ ALL mới chẩn đoán ở người lớn và trẻ em khi tích hợp với hóa trị, cùng yêu cầu KIT dương tính đối với GIST.
Một số ứng dụng theo hướng dẫn chuyên môn hoặc đang tiếp tục được nghiên cứu gồm:
- Ngừng thuốc để đạt thuyên giảm không cần điều trị ở một số người mắc CML đã duy trì đáp ứng phân tử sâu và ổn định. Đây không phải lựa chọn cho mọi người bệnh; cần theo dõi BCR::ABL1 rất chặt và có khả năng dùng lại thuốc nhanh khi tái phát phân tử.
- Imatinib tân bổ trợ cho GIST lớn, khó phẫu thuật hoặc có nguy cơ phải cắt bỏ cơ quan rộng. Việc này cần sinh thiết và phân tích đột biến để loại trừ các biến thể kháng thuốc như PDGFRA D842V.
- Theo dõi nồng độ Imatinib trong máu và cá thể hóa liều theo dược động học đang được đánh giá trong một số bối cảnh, nhưng chưa phải yêu cầu thường quy cho mọi người bệnh.
Các ứng dụng trên không nên được gọi là chỉ định được phê duyệt nếu không có trong nhãn của sản phẩm được sử dụng.
Liều dùng và cách sử dụng
Liều dưới đây chỉ là thông tin từ nhãn Hoa Kỳ, không phải hướng dẫn để người bệnh tự áp dụng:
- CML giai đoạn mạn ở người lớn: 400 mg/ngày.
- CML giai đoạn tăng tốc hoặc cơn nguyên bào ở người lớn: 600 mg/ngày.
- Ph+ ALL tái phát hoặc kháng trị ở người lớn: 600 mg/ngày.
- MDS/MPD có tái sắp xếp PDGFRB: 400 mg/ngày.
- Bệnh dưỡng bào hệ thống tiến triển không có KIT D816V: 400 mg/ngày; trường hợp liên quan FIP1L1-PDGFRA có thể bắt đầu 100 mg/ngày.
- HES/CEL: 400 mg/ngày; bệnh có FIP1L1-PDGFRA có thể bắt đầu 100 mg/ngày.
- DFSP: 800 mg/ngày.
- GIST không thể cắt bỏ hoặc di căn: 400 mg/ngày; có thể cân nhắc tăng đến 800 mg/ngày trong những tình huống được bác sĩ đánh giá.
- Điều trị bổ trợ GIST sau phẫu thuật: 400 mg/ngày.
- CML hoặc Ph+ ALL ở trẻ em trong các chỉ định được phê duyệt: thường tính theo diện tích bề mặt cơ thể, 340 mg/m²/ngày, với giới hạn tối đa phụ thuộc chỉ định.
Liều 400 hoặc 600 mg thường dùng một lần mỗi ngày; liều 800 mg được chia thành 400 mg hai lần mỗi ngày. Liều thực tế phụ thuộc bệnh, đột biến, giai đoạn, đáp ứng, độc tính, chức năng gan–thận và thuốc phối hợp.
Imatinib nên được uống cùng bữa ăn và một cốc nước lớn để giảm kích ứng dạ dày–ruột.
Lưu ý:
- Uống đúng giờ và đúng liều được kê.
- Liều 800 mg/ngày thường được chia thành hai lần.
- Người khó nuốt có thể phân tán viên trong nước không có gas hoặc nước táo theo hướng dẫn của đúng sản phẩm và dùng ngay sau khi viên phân rã hoàn toàn.
- Không tự nghiền thuốc. Tránh để bột thuốc tiếp xúc trực tiếp với da hoặc niêm mạc.
- Khi quên một liều, dùng liều tiếp theo vào giờ thông thường; không dùng hai liều cùng lúc.
- Tránh nước bưởi vì có thể làm tăng nồng độ Imatinib.
- Không tự đổi giữa các hàm lượng, dạng bào chế hoặc sản phẩm nếu chưa được bác sĩ hay dược sĩ xác nhận.
Theo dõi thường bao gồm:
- Công thức máu: nhãn Hoa Kỳ khuyến cáo hằng tuần trong tháng đầu, mỗi hai tuần trong tháng thứ hai và định kỳ sau đó.
- Chức năng gan trước điều trị, hằng tháng hoặc theo tình trạng lâm sàng.
- Chức năng thận trước và trong điều trị.
- Cân nặng, phù, khó thở, tràn dịch hoặc dấu hiệu suy tim.
- Dấu hiệu xuất huyết, đặc biệt ở người mắc GIST.
- Acid uric, điện giải và nguy cơ hội chứng ly giải khối u ở người có gánh nặng khối u cao.
- Tình trạng viêm gan B trước điều trị và trong quá trình theo dõi ở người có huyết thanh học dương tính.
- TSH ở người đã cắt tuyến giáp và đang dùng levothyroxine.
- Tăng trưởng chiều cao ở trẻ em.
- BCR::ABL1 bằng xét nghiệm phân tử trong CML.
- Hình ảnh học và đánh giá đột biến trong GIST.
Cảnh báo và lưu ý về Imatinib
Có khác biệt giữa các nhãn:
- Nhãn Imatinib Hoa Kỳ được kiểm tra ghi “không có” chống chỉ định tuyệt đối.
- Thông tin sản phẩm EMA chống chỉ định ở người quá mẫn với Imatinib hoặc tá dược của sản phẩm.
Dù không được ghi là chống chỉ định tuyệt đối trong nhãn Hoa Kỳ, thai kỳ, suy cơ quan nặng, phản ứng nghiêm trọng trước đây và tương tác thuốc vẫn có thể khiến Imatinib không phù hợp hoặc cần thay đổi kế hoạch điều trị. Quyết định phải do bác sĩ chuyên khoa thực hiện.
Các phản ứng thường gặp gồm:
- Phù quanh mắt hoặc phù ngoại biên.
- Buồn nôn, nôn, tiêu chảy, đau bụng hoặc khó tiêu.
- Co thắt cơ, đau cơ, đau xương khớp.
- Phát ban, ngứa hoặc khô da.
- Mệt mỏi, đau đầu hoặc chóng mặt.
- Tăng cân do giữ nước.
- Thiếu máu, giảm bạch cầu trung tính hoặc giảm tiểu cầu.
- Tăng men gan.
- Chán ăn.
- Nhìn mờ hoặc tăng tiết nước mắt.
Tần suất thay đổi theo bệnh, giai đoạn bệnh, liều và thuốc phối hợp. Không nên quy toàn bộ triệu chứng của phác đồ hóa trị phối hợp cho riêng Imatinib.
Các phản ứng nghiêm trọng có thể gồm:
- Ức chế tủy xương nặng, giảm bạch cầu trung tính, giảm tiểu cầu hoặc thiếu máu.
- Giữ nước nặng, tràn dịch màng phổi, tràn dịch màng tim, phù phổi hoặc cổ trướng.
- Suy tim sung huyết và rối loạn chức năng thất trái.
- Viêm gan, hoại tử gan, suy gan hoặc tái hoạt viêm gan B.
- Xuất huyết tiêu hóa, xuất huyết trong khối u hoặc xuất huyết hệ thần kinh trung ương.
- Thủng đường tiêu hóa.
- Hội chứng Stevens–Johnson, hoại tử thượng bì nhiễm độc hoặc DRESS.
- Hội chứng ly giải khối u.
- Suy thận hoặc suy giảm chức năng thận.
- Viêm phổi kẽ hoặc suy hô hấp cấp.
- Phản vệ, phù mạch hoặc sốc phản vệ.
- Bệnh vi mạch huyết khối.
LiverTox mô tả ba kiểu tổn thương gan liên quan Imatinib: tăng men gan không triệu chứng, viêm gan cấp biểu hiện lâm sàng và tái hoạt viêm gan B. Một số trường hợp suy gan và tử vong đã được báo cáo.
Cần thận trọng đặc biệt khi người bệnh có:
- Tiền sử suy tim, bệnh tim hoặc nguy cơ tim mạch.
- Suy thận, đái tháo đường hoặc tăng huyết áp.
- Bệnh gan hoặc nhiễm virus viêm gan B.
- Gánh nặng khối u cao hoặc tăng acid uric.
- GIST có nguy cơ xuất huyết.
- HES/CEL hoặc bệnh tăng sinh tủy kèm tăng bạch cầu ái toan và khả năng thâm nhiễm tim.
- Tiền sử phản ứng da nghiêm trọng.
- Đã cắt tuyến giáp và đang dùng levothyroxine.
- Thai kỳ hoặc khả năng mang thai.
- Nhiều thuốc có tương tác qua CYP3A4.
Cần đánh giá ngay khi xuất hiện tăng cân nhanh, phù tăng, khó thở, đau ngực, sốt, chảy máu, vàng da, nước tiểu sẫm, phát ban phồng rộp hoặc giảm lượng nước tiểu.
Kinh nghiệm với liều trên 800 mg còn hạn chế. Quá liều được báo cáo gây buồn nôn, nôn, tiêu chảy, đau bụng, phù, phát ban, mệt, đau cơ, tăng creatine kinase, tăng bilirubin, tăng men gan và giảm các tế bào máu. Liều rất lớn có thể gây độc tính nặng.
Xử trí gồm:
- Đưa người bệnh đến cơ sở y tế.
- Theo dõi công thức máu, chức năng gan–thận, điện giải, tình trạng dịch và tim mạch.
- Điều trị hỗ trợ theo triệu chứng.
- Tạm ngừng thuốc theo đánh giá của bác sĩ.
Không có thuốc giải độc đặc hiệu được xác lập. Không tự gây nôn hoặc tự uống bù liều sau khi dùng nhầm.
Nhãn sản phẩm DailyMed được kiểm tra hướng dẫn bảo quản ở 20–25°C và tránh ẩm. Không nghiền viên; tránh tiếp xúc trực tiếp với viên bị nghiền hoặc vỡ, đặc biệt trên da và niêm mạc.
Điều kiện bảo quản của sản phẩm cụ thể tại Việt Nam phải tuân theo nhãn và tờ hướng dẫn được phê duyệt. Giữ thuốc ngoài tầm với của trẻ em và không sử dụng sau hạn dùng.
Đối tượng đặc biệt
Imatinib được phê duyệt tại Hoa Kỳ cho:
- Trẻ mắc Ph+ CML mới chẩn đoán trong giai đoạn mạn.
- Trẻ mắc Ph+ ALL mới chẩn đoán khi phối hợp hóa trị.
Liều được tính theo diện tích bề mặt cơ thể. Nhãn Hoa Kỳ không có dữ liệu ở trẻ dưới một tuổi; thông tin sản phẩm EMA ghi chưa có kinh nghiệm ở trẻ CML dưới hai tuổi và Ph+ ALL dưới một tuổi.
Cần theo dõi:
- Công thức máu.
- Chức năng gan và thận.
- Tăng trưởng chiều cao, vì chậm tăng trưởng đã được báo cáo.
- Đáp ứng phân tử hoặc huyết học.
- Độc tính của toàn bộ phác đồ phối hợp.
Không có khuyến cáo giảm liều chỉ dựa trên tuổi. Hiệu quả trong các nghiên cứu nhìn chung tương tự giữa người trên và dưới 65 tuổi, nhưng phù và giữ nước được ghi nhận thường xuyên hơn ở người cao tuổi.
Cần thận trọng hơn khi có bệnh tim, suy thận, suy gan, đa thuốc hoặc nguy cơ té ngã do chóng mặt và nhìn mờ.
Imatinib có thể gây hại cho thai dựa trên dữ liệu ở người sau lưu hành và nghiên cứu động vật. Đã có báo cáo sẩy thai tự nhiên và bất thường bẩm sinh sau phơi nhiễm trong thai kỳ.
Nhãn Hoa Kỳ khuyến cáo:
- Xét nghiệm thai trước khi bắt đầu ở phụ nữ có khả năng mang thai.
- Sử dụng biện pháp tránh thai hiệu quả trong điều trị và 14 ngày sau khi ngừng thuốc.
- Thông báo ngay cho bác sĩ khi có thai hoặc nghi ngờ mang thai.
Không tự ngừng Imatinib khi phát hiện mang thai vì mất kiểm soát bệnh ác tính cũng có thể gây nguy hiểm. Việc tiếp tục, tạm ngừng hoặc đổi thuốc cần được hội chẩn huyết học–ung thư và sản khoa.
Imatinib và chất chuyển hóa có hoạt tính được bài tiết vào sữa mẹ. Nhãn Hoa Kỳ khuyến cáo không cho con bú trong thời gian điều trị và trong một tháng sau liều cuối do nguy cơ phản ứng nghiêm trọng ở trẻ.
LactMed ghi nhận lượng thuốc trong sữa có thể thấp và một số trẻ được báo cáo không có phản ứng rõ, nhưng dữ liệu dài hạn còn thiếu. Khuyến cáo của nhãn sản phẩm vẫn là lựa chọn thận trọng hơn.
Nhãn Hoa Kỳ quy định:
- Suy gan nhẹ hoặc vừa: không cần điều chỉnh liều ban đầu.
- Suy gan nặng: giảm 25% liều khuyến cáo; ví dụ liều 400 mg được giảm còn 300 mg.
Thông tin sản phẩm EMA có cách tiếp cận khác, khuyến cáo dùng mức liều tối thiểu 400 mg/ngày ở người suy gan và giảm nếu không dung nạp.
Do khác biệt giữa các nhãn, bác sĩ phải áp dụng hướng dẫn của đúng sản phẩm, đồng thời theo dõi công thức máu và chức năng gan chặt chẽ. Không tự áp dụng cách giảm liều của một nhãn cho sản phẩm khác.
Nhãn Hoa Kỳ quy định:
- CrCl 40–59 mL/phút: hạn chế liều cao; liều trên 600 mg không được khuyến cáo.
- CrCl 20–39 mL/phút: giảm 50% liều khởi đầu; liều trên 400 mg không được khuyến cáo.
- CrCl dưới 20 mL/phút: dữ liệu rất hạn chế; cần dùng thận trọng. Liều 100 mg/ngày đã được dung nạp ở hai người bệnh trong dữ liệu nhãn.
EMA khuyến cáo mức liều khởi đầu tối thiểu 400 mg ở người suy thận hoặc đang lọc máu, sau đó điều chỉnh theo dung nạp và hiệu quả.
Hai nhãn có cách dùng khác nhau; lựa chọn phải dựa trên tờ thông tin của đúng sản phẩm và đánh giá chuyên khoa. Chức năng thận cần được kiểm tra trước và trong điều trị.
Imatinib có thể gây chóng mặt, buồn ngủ hoặc nhìn mờ. Tai nạn xe cơ giới đã được báo cáo ở người đang điều trị.
Không nên lái xe, vận hành máy hoặc làm việc trên cao khi có các triệu chứng trên. Chỉ thực hiện lại khi người bệnh biết rõ đáp ứng của cơ thể và được bác sĩ đánh giá phù hợp.
Tương tác thuốc của Imatinib
Các tương tác quan trọng gồm:
- Thuốc cảm ứng mạnh CYP3A4 như rifampicin, carbamazepine, phenytoin, phenobarbital và St. John’s wort có thể làm giảm rõ nồng độ Imatinib và tăng nguy cơ thất bại điều trị.
- Thuốc ức chế mạnh CYP3A4 như ketoconazole, itraconazole, clarithromycin, ritonavir và voriconazole có thể làm tăng nồng độ và độc tính.
- Nước bưởi có thể làm tăng nồng độ Imatinib và nên tránh.
- Imatinib làm tăng nồng độ một số cơ chất CYP3A4 như cyclosporine, tacrolimus, sirolimus, fentanyl, một số benzodiazepine, thuốc chẹn kênh calci và statin chuyển hóa qua CYP3A4.
- Imatinib ức chế CYP2D6 ở mức độ nhất định và có thể làm tăng phơi nhiễm một số cơ chất như metoprolol.
- Nhãn Hoa Kỳ khuyến cáo dùng heparin trọng lượng phân tử thấp hoặc heparin không phân đoạn thay warfarin khi cần chống đông.
- Người đã cắt tuyến giáp dùng levothyroxine có thể xuất hiện suy giáp và cần theo dõi TSH.
- Dữ liệu về sử dụng paracetamol kéo dài hoặc liều cao cùng Imatinib còn hạn chế; cần thận trọng do nguy cơ gan.
Thắc mắc về hoạt chất Imatinib
Imatinib là thuốc điều trị ung thư nhắm trúng đích thuộc nhóm ức chế tyrosine kinase. Thuốc ức chế BCR::ABL1, KIT và PDGFR, được sử dụng trong một số bệnh bạch cầu, GIST và các bệnh có đích phân tử phù hợp.
Imatinib được phê duyệt cho một số trường hợp Ph+ CML, Ph+ ALL, GIST và DFSP. Thuốc còn được dùng trong một số bệnh huyết học có tái sắp xếp PDGFR hoặc FIP1L1-PDGFRA và một số trường hợp bệnh dưỡng bào hệ thống không có KIT D816V.
Không phải mọi trường hợp của các bệnh trên đều nhạy với Imatinib. Bác sĩ có thể cần xét nghiệm BCR::ABL1, KIT, PDGFRA, PDGFRB hoặc các dấu ấn khác trước khi lựa chọn thuốc.
Imatinib nên được uống cùng bữa ăn và một cốc nước lớn để giảm kích ứng dạ dày–ruột.
Không uống cùng nước bưởi. Người khó nuốt chỉ nên phân tán viên trong nước hoặc nước táo khi tờ hướng dẫn của đúng sản phẩm cho phép.
Cần liên hệ cơ sở điều trị khi xuất hiện:
- Sốt, đau họng hoặc dấu hiệu nhiễm trùng.
- Chảy máu hoặc bầm tím bất thường.
- Tăng cân nhanh, phù tăng, khó thở hoặc đau ngực.
- Vàng da, nước tiểu sẫm hoặc đau hạ sườn phải.
- Phát ban lan rộng, phồng rộp hoặc bong da.
- Tiểu ít, lú lẫn, yếu cơ hoặc đau cơ nặng.
- Nôn ra máu, đi ngoài phân đen hoặc đau bụng dữ dội.
Không tự ngừng hoặc dùng lại thuốc sau phản ứng nghiêm trọng nếu chưa được bác sĩ hướng dẫn.
Không tự ngừng thuốc. Với CML, một số người duy trì đáp ứng phân tử sâu trong thời gian dài có thể được bác sĩ cân nhắc thử ngừng thuốc để đạt thuyên giảm không cần điều trị. Chiến lược này chỉ thực hiện tại cơ sở có xét nghiệm BCR::ABL1 nhạy và lịch theo dõi rất chặt.
Nhiều người có thể tái xuất hiện BCR::ABL1 sau khi ngừng và phải dùng lại thuốc. Âm tính ở một lần xét nghiệm không đồng nghĩa bệnh đã được chữa khỏi hoặc có thể tự ngừng điều trị.

