Icosapent ethyl

Icosapent ethyl là ethyl ester tinh chế của acid béo omega-3 eicosapentaenoic acid, viết tắt là EPA. Thuốc được dùng bằng đường uống và không tương đương với dầu cá hoặc sản phẩm omega-3 không kê đơn. Nhãn VASCEPA tại Hoa Kỳ phê duyệt thuốc phối hợp với statin để giảm một số biến cố tim mạch ở người lớn có triglycerid từ 150 mg/dL trở lên và nguy cơ tim mạch phù hợp; thuốc cũng được dùng cùng chế độ ăn để giảm triglycerid ở người có mức từ 500 mg/dL trở lên. Nhãn Vazkepa tại châu Âu tập trung vào giảm nguy cơ tim mạch ở người đang điều trị statin. Liều theo các nhãn này khoảng 4 g mỗi ngày, chia hai lần cùng bữa ăn. Thuốc có thể làm tăng rung nhĩ hoặc cuồng nhĩ và nguy cơ chảy máu, đặc biệt khi dùng cùng thuốc chống đông hoặc chống kết tập tiểu cầu. Không tự thay thế statin bằng icosapent ethyl hoặc tự dùng theo kết quả xét nghiệm triglycerid.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Ethyl ester của EPA, một thuốc điều chỉnh lipid kê đơn, không phải dầu cá bổ sung thông thường.
  • C10AX06 – thuốc điều chỉnh lipid khác.
  • Giảm nguy cơ một số biến cố tim mạch khi phối hợp statin ở nhóm phù hợp; hoặc giảm triglycerid khi triglycerid từ 500 mg/dL trở lên.
  • Giảm nguy cơ tim mạch ở người lớn đang dùng statin, triglycerid từ 150 mg/dL và có nguy cơ tim mạch cao phù hợp.
  • Khoảng 4 g/ngày, chia hai lần và dùng cùng hoặc ngay sau bữa ăn.
  • Rung nhĩ hoặc cuồng nhĩ, chảy máu, phản ứng dị ứng và tác dụng không mong muốn tiêu hóa hoặc cơ xương.
  • Lipid máu, nguyên nhân tăng triglycerid, dấu hiệu loạn nhịp, chảy máu và men gan khi có suy gan.
  • Epadel S900 chứa ethyl icosapentate 900 mg đã được cấp số đăng ký năm 2025; chỉ định và liều phải theo nhãn Việt Nam của sản phẩm.
  • Không tự dùng, không tự ngừng statin và không thay thế bằng thực phẩm bổ sung omega-3.

Hoạt chất Icosapent ethyl là gì?

Icosapent ethyl là tiền chất dạng ethyl ester của EPA. Sau khi uống, thuốc giải phóng EPA và làm thay đổi chuyển hóa các lipoprotein giàu triglycerid.

Đây là thuốc kê đơn được nghiên cứu ở liều dược lý cao, không tương đương với việc ăn cá hoặc sử dụng dầu cá không kê đơn.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Icosapent ethyl

CAS 86227-47-6

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Icosapent ethyl

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Icosapent ethyl

Tên chung quốc tế sửa đổi (INNM)

Icosapent ethyl

Tên IUPAC

ethyl (5Z,8Z,11Z,14Z,17Z)-icosa-5,8,11,14,17-pentaenoate

Tên hóa học khác

Eicosapentaenoic acid ethyl ester | ethyl all-cis-5,8,11,14,17-icosapentaenoate | ethyl eicosapentaenoate

Tên khác / tên đồng nghĩa

Ethyl icosapentate; ethyl eicosapentaenoate; eicosapentaenoic acid ethyl ester; EPA ethyl ester; ethyl-EPA; EPA-E. “EPA” là phần có hoạt tính được giải phóng sau khi icosapent ethyl bị khử ester trong quá trình hấp thu. Icosapent ethyl không đồng nghĩa hoàn toàn với hỗn hợp omega-3 chứa cả EPA và DHA.

Tên viết tắt

IPE

Tên USAN

icosapent ethyl

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

86227-47-6

UNII

6GC8A4PAYH

PubChem CID

9831415

RxNorm CUI

1304974

Dược động học của Icosapent ethyl

Sau khi uống, icosapent ethyl bị khử ester trong quá trình hấp thu. EPA được hấp thu tại ruột non và đi vào tuần hoàn chủ yếu qua hệ bạch huyết ống ngực. Nồng độ EPA trong huyết tương đạt đỉnh sau khoảng 5 giờ.

Thể tích phân bố trung bình ở trạng thái ổn định khoảng 88 lít. EPA được chuyển hóa chủ yếu tại gan bằng beta-oxy hóa, tương tự acid béo trong chế độ ăn. Độ thanh thải huyết tương khoảng 684 mL/giờ và thời gian bán thải khoảng 89 giờ.

Giai đoạn I: Hấp thu

Icosapent ethyl được thủy phân trong quá trình hấp thu và EPA được hấp thu tại ruột non, sau đó đi vào tuần hoàn chủ yếu qua hệ bạch huyết. Thời gian đạt nồng độ đỉnh của EPA khoảng 5 giờ.

Không có nghiên cứu ảnh hưởng của thức ăn riêng biệt, nhưng thuốc được dùng cùng hoặc ngay sau bữa ăn trong các nghiên cứu lâm sàng.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Nhãn VASCEPA và SmPC Vazkepa không cung cấp tỷ lệ sinh khả dụng tuyệt đối theo phần trăm.

Sinh khả dụng tuyệt đối đã được xác minh để áp dụng chung.

Thuốc được khuyến nghị dùng cùng hoặc ngay sau bữa ăn vì toàn bộ thử nghiệm lâm sàng chính sử dụng theo cách này; nghiên cứu chuyên biệt đánh giá ảnh hưởng của thức ăn chưa được thực hiện.

Giai đoạn II: Phân bố

Thể tích phân bố trung bình của EPA ở trạng thái ổn định khoảng 88 lít.

Phần lớn EPA trong huyết tương được tích hợp vào phospholipid, triglycerid và cholesteryl ester. Dưới 1% tồn tại dưới dạng acid béo tự do; hơn 99% EPA tự do gắn với protein huyết tương.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

EPA được chuyển hóa chủ yếu tại gan bằng beta-oxy hóa. Quá trình này cắt chuỗi carbon dài thành acetyl coenzyme A, sau đó được sử dụng trong chu trình Krebs để tạo năng lượng.

Chuyển hóa qua cytochrome P450 chỉ là con đường phụ.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Nhãn VASCEPA ghi nhận thuốc không được thải trừ qua thận. EPA được loại bỏ chủ yếu thông qua chuyển hóa acid béo tại gan.

Tỷ lệ bài tiết qua phân, mật hoặc các đường khác áp dụng thống nhất cho mọi chế phẩm.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải thải trừ trong huyết tương của EPA khoảng 89 giờ.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải toàn phần của EPA trong huyết tương ở trạng thái ổn định khoảng 684 mL/giờ.

Giá trị này được xác định với chế phẩm và quần thể nghiên cứu cụ thể, không nên dùng để tự hiệu chỉnh liều.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố cần lưu ý gồm:

  • Thuốc được nghiên cứu khi dùng cùng hoặc sau bữa ăn; chưa có nghiên cứu ảnh hưởng thức ăn chuyên biệt.
  • Dược động học chưa được nghiên cứu riêng ở người suy gan hoặc suy thận.
  • Chưa được nghiên cứu ở trẻ em.
  • Nồng độ EPA toàn phần trong huyết tương không khác đáng kể giữa nam và nữ trong thử nghiệm.
  • Dữ liệu dược động học riêng ở người cao tuổi còn hạn chế, dù thử nghiệm không yêu cầu hiệu chỉnh liều thường quy.
  • Dạng bào chế và hàm lượng giữa VASCEPA, Vazkepa và Epadel S900 khác nhau.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Icosapent ethyl

Icosapent ethyl thuộc nhóm thuốc điều chỉnh lipid khác, mã ATC C10AX06.

Hoạt chất là chế phẩm EPA ethyl ester tinh chế cao. EMA đánh giá icosapent ethyl có thành phần và dữ liệu hiệu quả khác với các hỗn hợp omega-3 acid ethyl ester chứa cả EPA và DHA; vì vậy không thể coi các sản phẩm này là tương đương lâm sàng.

Phần III: Cơ chế tác dụng

EPA có thể làm giảm tổng hợp hoặc bài tiết triglycerid trong VLDL tại gan và tăng thanh thải triglycerid khỏi các hạt VLDL. Những cơ chế được đề xuất gồm:

  • Tăng beta-oxy hóa acid béo.
  • Ức chế enzym diacylglycerol acyltransferase.
  • Giảm tạo lipid tại gan.
  • Tăng hoạt tính lipoprotein lipase.

Cơ chế làm giảm biến cố tim mạch chưa được hiểu đầy đủ và có thể bao gồm nhiều tác động lên lipid, viêm, oxy hóa, mảng xơ vữa, nội mô và tiểu cầu. Ý nghĩa riêng của từng cơ chế chưa được xác định chắc chắn.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Icosapent ethyl 4 g/ngày làm giảm triglycerid so với giả dược trong nghiên cứu tăng triglycerid nặng và REDUCE-IT.

Trong thử nghiệm tăng triglycerid nặng, mức triglycerid trung vị giảm khoảng 27% ở nhóm VASCEPA và tăng khoảng 10% ở nhóm giả dược; chênh lệch ước tính giữa hai nhóm khoảng 33%. Việc giảm triglycerid không đi kèm tăng LDL-C so với giả dược trong nghiên cứu này.

Trong REDUCE-IT, biến cố gộp chính xảy ra ở 17,2% nhóm icosapent ethyl và 22,0% nhóm giả dược, tương ứng hazard ratio 0,75. Kết quả chỉ áp dụng cho quần thể, điều trị nền và tiêu chí nghiên cứu cụ thể.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Icosapent ethyl

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Icosapent ethyl

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Icosapent ethyl

Tương tác quan trọng nhất là với thuốc ảnh hưởng đông máu:

  • Thuốc chống kết tập tiểu cầu như aspirin hoặc clopidogrel.
  • Thuốc chống đông như warfarin và các thuốc chống đông khác.
  • Các thuốc hoặc bệnh lý khác làm tăng nguy cơ xuất huyết.

Nghiên cứu dược động học không ghi nhận thay đổi đáng kể khi phối hợp icosapent ethyl 4 g/ngày với omeprazole, rosiglitazone, warfarin hoặc atorvastatin. Tuy nhiên, kết quả với warfarin không loại trừ nguy cơ chảy máu trên lâm sàng; người dùng thuốc chống huyết khối vẫn cần được theo dõi.

Thắc mắc về hoạt chất Icosapent ethyl

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 3 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *