Dihydroxyacetone (DHA)

Dihydroxyacetone, thường được viết tắt là DHA, là một đường đơn thuộc nhóm ketotriose và là thành phần tạo màu phổ biến trong mỹ phẩm làm nâu da không cần ánh nắng. Khi bôi lên da, Dihydroxyacetone phản ứng với acid amin và protein tại lớp bề mặt, hình thành các hợp chất màu nâu gọi là melanoidin. Phản ứng này tương tự phản ứng Maillard và không làm tăng melanin trong da. Liên minh châu Âu giới hạn Dihydroxyacetone ở mức tối đa 10% trong sản phẩm tự làm nâu da và 6,25% trong thuốc nhuộm tóc không oxy hóa. Dihydroxyacetone không phải thuốc điều trị và màu da tạo ra không có tác dụng thay thế kem chống nắng.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Dihydroxyacetone là gì?: Một ketotriose đơn giản, công thức C3H6O3, thường dùng làm chất tạo màu trong mỹ phẩm.
  • Tên viết tắt: DHA; không phải acid docosahexaenoic thuộc nhóm omega-3.
  • Cơ chế tạo màu: Phản ứng với acid amin và protein ở lớp sừng, tạo melanoidin màu nâu.
  • Khởi phát màu: Màu nâu thường bắt đầu xuất hiện khoảng 2–6 giờ sau khi bôi.
  • Nồng độ tại EU: Tối đa 10% trong sản phẩm tự làm nâu da và 6,25% trong thuốc nhuộm tóc không oxy hóa.
  • Quy định tại Hoa Kỳ: Được phép dùng trong mỹ phẩm bôi ngoài da để tạo màu cho cơ thể; không được phép dùng tại mắt, môi hoặc niêm mạc.
  • Dạng xịt: Phải tránh hít, nuốt và tiếp xúc với mắt hoặc niêm mạc; FDA chưa phê duyệt các đường phơi nhiễm này.
  • Chống nắng: Màu da do DHA tạo ra không đồng nghĩa với khả năng bảo vệ khỏi tia UV.
  • Tình trạng điều trị: Không có chỉ định điều trị bệnh được xác lập.

Hoạt chất Dihydroxyacetone là gì?

Dihydroxyacetone là một đường ba carbon thuộc nhóm ketose. Trong mỹ phẩm, đây là chất tạo màu không cần tia UV: chất phản ứng với acid amin và protein ở lớp ngoài cùng của da để tạo sắc tố nâu tạm thời.

Dihydroxyacetone không kích thích tế bào hắc tố sản xuất melanin và không tạo ra hiện tượng rám nắng sinh học giống như khi tiếp xúc tia UV.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Dihydroxyacetone

CAS 96-26-4 Công thức C3H6O3

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Dihydroxyacetone

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Dihydroxyacetone

Tên IUPAC

1,3-dihydroxypropan-2-one

Tên hóa học khác

1,3-Dihydroxyacetone | Glycerone

Tên khác / tên đồng nghĩa

1,3-Dihydroxy-2-propanone; 1,3-dihydroxypropan-2-one; glycerone; DHA; propane-1,3-diol-2-one.; Không nhầm Dihydroxyacetone với:; Acid docosahexaenoic, một acid béo omega-3 cũng viết tắt là DHA.; Dihydroxyacetone phosphate, gọi tắt là DHAP, một chất trung gian chuyển hóa có nhóm phosphate.

Tên viết tắt

DHA

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

96-26-4

UNII

O10DDW6JOO

PubChem CID

670

RxNorm CUI

Không tìm thấy

Công thức phân tử

C3H6O3

Dược động học của Dihydroxyacetone

Dihydroxyacetone dùng ngoài da không có hồ sơ dược động học chuẩn hóa như một thuốc toàn thân.

Các nghiên cứu hấp thu qua da được SCCS xem xét cho kết quả khác nhau tùy phương pháp. Nghiên cứu in vitro ghi nhận một phần Dihydroxyacetone lưu lại trong lớp sừng, biểu bì và trung bì; lượng đi vào dịch nhận sau 24 giờ thấp hơn nhiều so với tổng lượng được tính là hấp thu vào các khoang da.

Trong một nghiên cứu cũ trên sáu người tình nguyện, nồng độ phóng xạ trong huyết tương, nước tiểu và phân thấp sau khi bôi công thức chứa 5% Dihydroxyacetone, cho thấy mức phơi nhiễm toàn thân không đáng kể trong điều kiện nghiên cứu đó.

Giai đoạn I: Hấp thu

Dihydroxyacetone chủ yếu phản ứng tại lớp sừng. Trong các nghiên cứu da người in vitro được SCCS đánh giá:

  • Một nghiên cứu ước tính tổng lượng trong các khoang được xem là hấp thu tăng từ khoảng 27,5% đến 37,2% khi nồng độ công thức tăng từ 2,5% lên 10%.
  • Một nghiên cứu khác ước tính khoảng 10–13% liều bôi nằm trong biểu bì, trung bì và dịch nhận, trong khi chỉ khoảng 0,4–0,5% liều xuất hiện trong dịch nhận sau 24 giờ.

Các kết quả khác biệt do định nghĩa “hấp thu”, phương pháp tách lớp sừng và thiết kế nghiên cứu. Mức hấp thu toàn thân thực tế có thể thấp hơn lượng được giữ trong các lớp da.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng toàn thân tuyệt đối của Dihydroxyacetone sau khi bôi ngoài da.

Dữ liệu in vitro không nên được diễn giải trực tiếp thành tỷ lệ sinh khả dụng toàn thân vì phần lớn lượng đo được nằm trong các lớp da và có thể liên kết hoặc tương tác với thành phần của lớp sừng.

Giai đoạn II: Phân bố

Sau khi bôi, Dihydroxyacetone và sản phẩm phản ứng tập trung chủ yếu ở lớp sừng. Một phần chất được phát hiện trong biểu bì và trung bì trong các mô hình da in vitro, nhưng mức xuất hiện trong tuần hoàn ở nghiên cứu người nhỏ là thấp.

Thể tích phân bố toàn thân.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Tại bề mặt da, Dihydroxyacetone phản ứng không enzym với nhóm amino của acid amin, peptide và protein trong mồ hôi, keratin và lớp sừng, tạo thành các melanoidin có màu. Quá trình này tương tự phản ứng Maillard.

Một nghiên cứu in vitro được SCCS xem xét không phát hiện chuyển hóa Dihydroxyacetone trong mẫu da bằng phương pháp HPLC. Phần chất đi vào cơ thể được dự kiến có thể được xử lý nhanh qua các con đường chuyển hóa carbohydrate nội sinh; dữ liệu định lượng ở người còn hạn chế.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Trong nghiên cứu bôi ngoài da quy mô nhỏ sử dụng chất đánh dấu phóng xạ, chỉ phát hiện lượng thấp trong nước tiểu và phân.

Tỷ lệ thải trừ qua nước tiểu, phân hoặc hơi thở và thời gian thải trừ hoàn toàn.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải toàn thân của Dihydroxyacetone sau khi bôi da.

Màu trên da không phản ánh thời gian bán thải của hoạt chất. Màu nhạt dần chủ yếu do lớp sừng bong tự nhiên và ma sát cơ học.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Những yếu tố có thể ảnh hưởng đến mức tiếp xúc qua da gồm:

  • Nồng độ Dihydroxyacetone trong công thức.
  • Lượng sản phẩm bôi trên mỗi diện tích da.
  • Diện tích và tần suất sử dụng.
  • Thời gian lưu sản phẩm trên da.
  • Dạng lotion, kem, dung dịch hoặc aerosol.
  • Tình trạng hàng rào bảo vệ da.
  • Việc tiếp xúc với mắt, niêm mạc, đường hô hấp hoặc đường tiêu hóa.

Ảnh hưởng định lượng của tuổi, bệnh da, suy gan và suy thận.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Dihydroxyacetone

Phân loại phù hợp gồm:

  • Ketotriose.
  • Monosaccharide ba carbon.
  • Alpha-hydroxy ketone.
  • Thành phần tạo màu da trong mỹ phẩm.
  • Chất điều hòa da và chất nhuộm tóc không oxy hóa trong một số hệ thống quản lý mỹ phẩm.

Dihydroxyacetone không phải:

  • Thuốc kích thích tạo melanin.
  • Thuốc chống nắng.
  • Hoạt chất điều trị rám nắng, bạch biến hoặc bệnh lý sắc tố.
  • Acid béo omega-3 DHA.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Dihydroxyacetone phản ứng với các nhóm amino tự do của acid amin, peptide và protein trong lớp sừng. Chuỗi phản ứng tạo ra những polymer màu nâu gọi là melanoidin, làm bề mặt da có màu tương tự rám nắng.

Đặc điểm của quá trình:

  • Không cần ánh sáng mặt trời hoặc tia UV để khởi phát.
  • Màu thường bắt đầu xuất hiện sau khoảng 2–6 giờ.
  • Màu không dễ rửa sạch ngay bằng nước.
  • Màu nhạt dần khi tế bào lớp sừng bong ra tự nhiên hoặc do ma sát.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Dihydroxyacetone không có tác dụng dược lực học điều trị được xác lập.

Tác dụng quan sát được là thay đổi màu tạm thời tại lớp sừng. Cường độ và độ đồng đều của màu phụ thuộc nồng độ, lượng sản phẩm, độ dày lớp sừng, độ ẩm da và kỹ thuật bôi. Tác dụng không phản ánh thay đổi lượng melanin hoặc khả năng chống tia UV.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Dihydroxyacetone

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Dihydroxyacetone

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Dihydroxyacetone

Chưa ghi nhận tương tác dược động học có ý nghĩa giữa Dihydroxyacetone bôi ngoài da với thuốc dùng toàn thân.

Dữ liệu tương tác với các sản phẩm bôi khác còn hạn chế. Việc sử dụng đồng thời chất tẩy tế bào chết, sản phẩm gây khô hoặc sản phẩm kích ứng có thể ảnh hưởng đến độ đồng đều của màu và khả năng dung nạp của da, nhưng mức độ ảnh hưởng phụ thuộc công thức.

Không trộn Dihydroxyacetone nguyên liệu với thuốc hoặc mỹ phẩm khác nếu không có công thức đã được đánh giá về độ ổn định và an toàn.

Thắc mắc về hoạt chất Dihydroxyacetone

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 8 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *