Hội chứng Sheehan (Sheehan Syndrome)

Hội chứng Sheehan là suy tuyến yên do mô tuyến yên bị thiếu máu và hoại tử sau xuất huyết sản khoa nặng hoặc tụt huyết áp quanh thời điểm sinh. Trong thai kỳ, tuyến yên phì đại và nhạy cảm hơn với giảm tưới máu; tổn thương có thể làm thiếu cortisol, hormone tuyến giáp, hormone sinh dục, prolactin và hormone tăng trưởng khác nhau. Dấu hiệu gợi ý sớm gồm không có sữa hoặc ít sữa sau sinh, kinh nguyệt không trở lại, mệt kéo dài, chóng mặt, huyết áp thấp, sợ lạnh và hạ đường huyết. Một số người được phát hiện nhiều năm sau, khi triệu chứng trở nên rõ hoặc xảy ra cơn suy tuyến thượng thận. Chẩn đoán dựa trên tiền sử băng huyết, xét nghiệm các trục hormone và hình ảnh tuyến yên. Điều trị thường là thay thế hormone thiếu theo thứ tự an toàn, đặc biệt phải đánh giá và xử trí thiếu cortisol trước khi bắt đầu hormone tuyến giáp.

Chịu trách nhiệm chuyên môn: BS. Dung (BSCKI - Chuyên ngành Cơ xương khớp) Cập nhật lần cuối: 20/07/2026

Hội chứng Sheehan là bệnh gì?

Hội chứng Sheehan là một dạng suy tuyến yên mắc phải do thiếu máu cục bộ và hoại tử tuyến yên liên quan xuất huyết nặng hoặc sốc quanh sinh. Tuyến yên trước có thể mất khả năng tiết ACTH, TSH, gonadotropin, prolactin và hormone tăng trưởng theo nhiều mức độ; thùy sau thường ít bị ảnh hưởng hơn. Hội chứng khác với viêm tuyến yên sau sinh, dù hai tình trạng đều có thể gây thiếu hormone và liên quan thai kỳ. Bệnh cũng không đồng nghĩa với mọi trường hợp mệt hoặc mất sữa sau sinh, vì thiếu máu, trầm cảm, bệnh tuyến giáp nguyên phát và các nguyên nhân sản khoa khác cần được phân biệt. Biểu hiện có thể cấp ngay sau sinh hoặc âm thầm nhiều năm. Mức độ thiếu hormone không nhất thiết tương ứng hoàn toàn với lượng máu mất được nhớ lại, do hồ sơ sản khoa, mức tụt huyết áp, đông máu và tính nhạy cảm của tuyến yên khác nhau.

Tên bệnh

Hội chứng Sheehan

Tên tiếng Anh

Sheehan syndrome

Tên khác / tên đồng nghĩa

Suy tuyến yên sau sinh; hoại tử tuyến yên sau sinh; postpartum hypopituitarism; postpartum pituitary necrosis

Mã ICD-10

E23.0 – Hypopituitarism; ICD-10 liệt kê hoại tử tuyến yên sau sinh và hội chứng Sheehan trong nhóm này.

Nhóm bệnh / chuyên khoa

Nội tiết – chuyển hóa; suy tuyến yên mắc phải liên quan thai sản; rối loạn nhiều trục hormone tuyến yên

Cơ quan ảnh hưởng

Tuyến yên trước là cơ quan chính; tuyến giáp, tuyến thượng thận, buồng trứng, mô vú, xương, chuyển hóa và hệ tim mạch bị ảnh hưởng do thiếu hormone đích.

Tính chất bệnh

Rối loạn nội tiết không lây, mắc phải sau biến cố sản khoa; thường mạn tính và có thể thiếu một phần hoặc toàn bộ hormone tuyến yên.

Mức độ phổ biến

Hiếm tại nơi chăm sóc sản khoa và kiểm soát xuất huyết sau sinh tốt, nhưng vẫn gặp ở khu vực nguồn lực hạn chế. Chẩn đoán thường bị trì hoãn nhiều năm; chưa có số liệu đại diện toàn quốc đáng tin cậy tại Việt Nam.

Bệnh có lây không?

Không

Đường lây

Không áp dụng

Tổng quan chuyên môn về Hội chứng Sheehan

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của Hội chứng Sheehan

Triệu chứng và dấu hiệu của Hội chứng Sheehan

Chẩn đoán Hội chứng Sheehan

Điều trị Hội chứng Sheehan

Biến chứng, tiên lượng và phòng ngừa

Chăm sóc và sinh hoạt khi mắc Hội chứng Sheehan

Lưu ý cho các nhóm đối tượng đặc biệt

Câu hỏi thường gặp về Hội chứng Sheehan

Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ và nhân viên y tế có chuyên môn. Người đọc không nên tự ý dùng thuốc, thay đổi liều dùng hoặc trì hoãn việc đi khám dựa trên nội dung của bài viết. Khi có dấu hiệu nghiêm trọng hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu, hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu 115.

Đã có 0 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *