Histidine là một alpha-amino acid thiết yếu đối với con người, nghĩa là cơ thể không tổng hợp đủ để đáp ứng nhu cầu và phải nhận từ protein trong thực phẩm hoặc từ chế phẩm dinh dưỡng khi đường ăn uống không đáp ứng được. Dạng sinh học chủ yếu là L-histidine. Chuỗi bên imidazole giúp Histidine tham gia xúc tác enzym, liên kết ion kim loại và điều hòa cân bằng acid–base trong protein.
Histidine là nguyên liệu tổng hợp protein, hemoglobin và nhiều hợp chất sinh học như histamine, carnosine, anserine và urocanic acid. WHO/FAO/UNU ước tính nhu cầu trung bình ở người trưởng thành khoảng 10 mg/kg thể trọng/ngày. Phần lớn người có chế độ ăn đủ protein có thể đáp ứng nhu cầu mà không cần dùng thực phẩm bổ sung Histidine đơn chất.
Nội dung chính
- Histidine là một trong các acid amin thiết yếu trong dinh dưỡng của người.
- Dạng L-histidine là đồng phân được cơ thể sử dụng để tổng hợp protein và các chất chuyển hóa sinh học.
- Histidine là tiền chất của histamine nhưng Histidine không phải thuốc kháng histamine và không có tác dụng tương đương histamine.
- Nhu cầu trung bình ở người trưởng thành được WHO/FAO/UNU ước tính khoảng 10 mg/kg/ngày.
- Chưa có liều điều trị chuẩn được phê duyệt cho thực phẩm bổ sung Histidine đơn chất.
- Một nghiên cứu an toàn đề xuất mức 8 g/ngày là mức không ghi nhận tác dụng bất lợi trong điều kiện nghiên cứu ở người trưởng thành khỏe mạnh, nhưng đây không phải giới hạn dung nạp chính thức áp dụng cho cộng đồng.
- Histidine có trong các dung dịch acid amin dùng cho dinh dưỡng đường tĩnh mạch; liều được tính theo tổng nhu cầu protein, không tính riêng từng miligam Histidine.
- Không tự dùng liều cao để điều trị thiếu máu, viêm da, béo phì, tiểu đường hoặc bệnh thận khi chưa được bác sĩ đánh giá.
Hoạt chất Histidine là gì?
Histidine là acid amin thiết yếu dùng để xây dựng protein và nhiều phân tử quan trọng trong cơ thể. Con người phải nhận Histidine từ thức ăn hoặc nguồn dinh dưỡng hỗ trợ vì không có con đường tổng hợp Histidine mới đáp ứng đủ nhu cầu.
Histidine không phải vitamin, khoáng chất, thuốc kháng histamine hoặc hormon. Tác dụng chính ở mức dinh dưỡng là cung cấp nguyên liệu cho chuyển hóa và tổng hợp mô.
Histidine
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Histidine |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Histidine |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | L-histidine; L-histidin; His; ký hiệu acid amin H; 2-amino-3-(1H-imidazol-4-yl)propanoic acid. Histidine hydrochloride hoặc L-histidine monohydrochloride monohydrate là các dạng muối của Histidine, không được tự quy đổi theo cùng khối lượng với L-histidine dạng base. |
| Tên viết tắt | His |
| Tên Latinh / tên dược điển | Histidinum |
| Tên USAN | histidine |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 71-00-1 |
|---|---|
| UNII | 4QD397987E |
| PubChem CID | 6274 |
| RxNorm CUI | 5340 |
| Công thức phân tử | C6H9N3O2 |
Dược động học của Histidine
Histidine từ protein thực phẩm được giải phóng trong quá trình tiêu hóa và hấp thu tại ruột non cùng các acid amin khác. Sau hấp thu, Histidine đi vào nhóm acid amin tự do trong huyết tương và mô, được sử dụng để tổng hợp protein hoặc chuyển thành histamine, carnosine, urocanate và các chất chuyển hóa khác.
Do Histidine là chất nội sinh và liên tục được trao đổi giữa thức ăn, protein cơ thể và các đường chuyển hóa, các thông số dược động học như sinh khả dụng, thể tích phân bố và thời gian bán thải không được chuẩn hóa như đối với thuốc ngoại sinh.
Giai đoạn I: Hấp thu
L-histidine được hấp thu qua biểu mô ruột non bằng các hệ vận chuyển acid amin. Sau khi uống, nồng độ Histidine huyết tương tăng nhưng mức độ và thời gian tăng phụ thuộc liều cùng thành phần bữa ăn.
Histidine trong dung dịch truyền được đưa trực tiếp vào tuần hoàn và không trải qua quá trình hấp thu tại đường tiêu hóa.
| F · Sinh khả dụng | Sinh khả dụng tuyệt đối của L-histidine đường uống chưa được xác lập bằng một giá trị thống nhất có thể áp dụng cho mọi chế phẩm. Mức hấp thu có thể chịu ảnh hưởng của liều, dạng bào chế, bữa ăn, thành phần acid amin dùng đồng thời và hoạt động của các hệ vận chuyển acid amin tại ruột. |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Histidine phân bố trong nhóm acid amin tự do của huyết tương và tế bào, sau đó được tích hợp vào protein ở nhiều mô. Histidine hiện diện trong hemoglobin, enzym, protein liên kết kim loại và các dipeptide như carnosine tại cơ.
Giá trị thể tích phân bố và tỷ lệ gắn protein huyết tương áp dụng cho Histidine như một thuốc đơn chất.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Các con đường chuyển hóa chính gồm:
- Histidine ammonia-lyase, còn gọi là histidase, chuyển Histidine thành urocanate.
- Urocanate tiếp tục được chuyển hóa thành formiminoglutamate, còn gọi là FIGLU.
- Nhóm formimino được chuyển cho tetrahydrofolate, tạo glutamate.
- Histidine decarboxylase chuyển Histidine thành histamine.
- Histidine kết hợp với beta-alanine để tạo carnosine.
- Histidine trong protein cơ có thể tạo 3-methylhistidine sau quá trình methyl hóa.
Sự tích tụ FIGLU từng được sử dụng làm dấu hiệu gián tiếp của thiếu folate trong các phương pháp xét nghiệm lịch sử.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Phần nitơ của Histidine dư thừa được chuyển thành amoniac rồi ure để bài tiết qua thận. Khung carbon sau chuyển hóa có thể tạo glutamate và alpha-ketoglutarate, đi vào chuyển hóa năng lượng.
Một lượng acid amin tự do và các chất chuyển hóa liên quan có thể được bài tiết qua nước tiểu. Tỷ lệ Histidine nguyên dạng được thải trừ phụ thuộc tình trạng dinh dưỡng, chức năng thận và liều bổ sung.
| t½ · Thời gian bán thải | Chưa có một thời gian bán thải lâm sàng thống nhất áp dụng cho Histidine đường uống. Nghiên cứu đồng vị bền cho thấy Histidine có động học nhiều ngăn và được trao đổi với nhóm acid amin, protein và các con đường chuyển hóa nội sinh; do đó một giá trị bán thải đơn không phản ánh đầy đủ quá trình sinh học. |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Không có giá trị độ thanh thải toàn thân chuẩn được xác minh cho Histidine dùng như thực phẩm bổ sung. Trong suy thận, nồng độ các acid amin và chất chuyển hóa có thể thay đổi, vì vậy không nên tự dùng Histidine liều cao dựa trên giả định rằng đây chỉ là một chất dinh dưỡng. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Các yếu tố có thể ảnh hưởng đến nồng độ và chuyển hóa Histidine gồm:
- Tổng lượng protein và Histidine trong chế độ ăn.
- Tuổi, tăng trưởng, thai kỳ và cho con bú.
- Tình trạng suy dinh dưỡng hoặc dị hóa do bỏng, chấn thương, phẫu thuật và nhiễm trùng.
- Chức năng gan và thận.
- Bệnh chuyển hóa acid amin bẩm sinh.
- Tổng lượng acid amin dùng đồng thời.
- Thành phần và tốc độ truyền của dinh dưỡng ngoài đường tiêu hóa.
- Tình trạng folate do folate tham gia chuyển hóa FIGLU.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Histidine
Về dinh dưỡng, Histidine thuộc nhóm chín acid amin thiết yếu ở người.
Về hóa sinh, Histidine là acid amin phân cực có vòng imidazole. Vòng này làm Histidine trở thành gốc xúc tác quan trọng trong nhiều enzym, hỗ trợ vận chuyển proton và phối trí với các ion kim loại như kẽm, đồng hoặc sắt trong protein.
Trong dược phẩm truyền tĩnh mạch, Histidine được sử dụng như một thành phần của hỗn hợp acid amin để cung cấp nitơ và nguyên liệu tổng hợp protein.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Histidine không có một cơ chế tác dụng dược lý duy nhất như thuốc gắn vào một thụ thể cụ thể.
Các chức năng sinh học chính gồm:
- Cung cấp đơn vị cấu tạo cho protein.
- Tham gia vị trí xúc tác của enzym nhờ vòng imidazole.
- Hỗ trợ đệm proton và duy trì cân bằng acid–base trong protein.
- Là tiền chất của histamine qua enzym histidine decarboxylase.
- Là tiền chất của carnosine và anserine trong cơ.
- Tham gia cấu trúc và chức năng của hemoglobin cùng nhiều metalloprotein.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Ở mức nhu cầu sinh lý, Histidine hỗ trợ duy trì cân bằng nitơ, tổng hợp protein, tạo máu và hình thành các chất chuyển hóa có hoạt tính.
Trong dinh dưỡng đường tĩnh mạch, Histidine cùng các acid amin khác cung cấp nguyên liệu cho tổng hợp protein hoặc được oxy hóa để tạo ure, carbon dioxide và năng lượng. Hiệu quả phụ thuộc việc cung cấp đủ năng lượng không từ protein, điện giải, vitamin và vi lượng.
Không có bằng chứng rằng tăng Histidine vượt nhu cầu sẽ làm tăng tổng hợp protein không giới hạn.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Histidine
Chưa xác minh được chỉ định điều trị được phê duyệt cho L-histidine đơn chất đường uống.
Histidine được sử dụng như một thành phần trong dung dịch acid amin truyền tĩnh mạch khi:
- Đường tiêu hóa không thể sử dụng, không nên sử dụng hoặc không cung cấp đủ protein.
- Hấp thu protein bị suy giảm.
- Nhu cầu protein tăng cao do bỏng, phẫu thuật, chấn thương hoặc bệnh nặng.
- Cần ngăn mất nitơ hoặc điều trị cân bằng nitơ âm.
- Trẻ sơ sinh hoặc trẻ nhỏ cần dinh dưỡng đường tĩnh mạch theo công thức chuyên biệt.
Chỉ định trên thuộc toàn bộ hỗn hợp acid amin, không phải Histidine đơn chất.
L-histidine đã được nghiên cứu trong một số lĩnh vực:
- Hội chứng chuyển hóa và kháng insulin.
- Viêm và stress oxy hóa ở người béo phì.
- Viêm da cơ địa.
- Mệt mỏi và khả năng nhận thức.
- Thiếu máu liên quan bệnh thận mạn hoặc lọc máu.
- Viêm khớp dạng thấp.
- Chức năng hàng rào da.
Một thử nghiệm ngẫu nhiên đã sử dụng 4 g Histidine mỗi ngày trong 12 tuần ở phụ nữ béo phì mắc hội chứng chuyển hóa và ghi nhận cải thiện một số chỉ số chuyển hóa. Đây là nghiên cứu đơn lẻ trên quần thể cụ thể, chưa đủ để xác lập Histidine như thuốc điều trị béo phì, đái tháo đường hoặc hội chứng chuyển hóa.
Liều dùng và cách sử dụng
Nhu cầu dinh dưỡng:
- WHO/FAO/UNU ước tính nhu cầu Histidine trung bình ở người trưởng thành khoảng 10 mg/kg thể trọng/ngày.
- Nhu cầu tính theo kg ở trẻ em cao hơn và thay đổi theo tuổi, tốc độ tăng trưởng cùng tổng lượng protein.
- Nhu cầu này thường được đáp ứng thông qua chế độ ăn đủ protein, không phải bằng viên Histidine đơn chất.
Thực phẩm bổ sung:
- Chưa có liều bổ sung tiêu chuẩn được phê duyệt để phòng hoặc điều trị bệnh.
- Một số nghiên cứu lâm sàng sử dụng khoảng 1–4 g/ngày, nhưng liều nghiên cứu không phải liều khuyến cáo chung.
- Một nghiên cứu dung nạp ở người trưởng thành khỏe mạnh đề xuất 8 g/ngày là mức không ghi nhận tác dụng bất lợi và 12 g/ngày là mức thấp nhất ghi nhận tác dụng bất lợi trong điều kiện nghiên cứu. Đây chưa phải mức dung nạp tối đa chính thức cho cộng đồng.
Dinh dưỡng đường tĩnh mạch:
- Liều được tính theo tổng lượng protein hoặc tổng acid amin, không kê Histidine riêng lẻ.
- Nhãn PROSOL đề xuất tổng protein khoảng 0,8–1 g/kg/ngày ở người trưởng thành ổn định và 1,5–2 g/kg/ngày ở một số người bệnh nặng, sau khi bác sĩ đánh giá tình trạng lâm sàng.
Đối với thực phẩm bổ sung đường uống:
- Kiểm tra sản phẩm ghi L-histidine hay dạng muối hydrochloride.
- Không cộng dồn nhiều sản phẩm acid amin mà không tính tổng liều.
- Không tự dùng liều theo nghiên cứu lâm sàng để điều trị bệnh.
- Người ăn đủ protein thường không cần bổ sung Histidine riêng.
- Nên dùng theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng nếu có suy dinh dưỡng, bệnh gan, bệnh thận hoặc chế độ ăn hạn chế protein.
Đối với dung dịch acid amin truyền:
- Không truyền trực tiếp sản phẩm dạng pharmacy bulk package nếu nhãn yêu cầu phải pha chế.
- Phải phối hợp với nguồn năng lượng, dịch, điện giải, vitamin và vi lượng phù hợp.
- Sử dụng kỹ thuật vô khuẩn và kiểm tra tương hợp.
- Dung dịch có độ thẩm thấu cao phải truyền qua đường tĩnh mạch trung tâm.
- Không tự mua hoặc tự truyền tại nhà khi chưa có đội ngũ dinh dưỡng lâm sàng theo dõi.
Khi dùng thực phẩm bổ sung Histidine liều cao, có thể cần theo dõi:
- Khẩu phần protein và tổng lượng acid amin.
- Buồn nôn, khó chịu tiêu hóa, giảm cảm giác ngon miệng hoặc đau đầu.
- Chức năng gan và thận ở người có bệnh nền.
- Nồng độ acid amin huyết tương khi bác sĩ nghi ngờ rối loạn chuyển hóa.
- Dấu hiệu thiếu hoặc mất cân bằng vi chất nếu sử dụng kéo dài.
Khi truyền hỗn hợp acid amin chứa Histidine, nhãn thuốc khuyến nghị theo dõi:
- Glucose máu.
- Điện giải và cân bằng dịch.
- Chức năng gan, thận.
- Amoniac máu.
- Protein huyết thanh và cân bằng nitơ.
- Công thức máu, độ thẩm thấu huyết thanh và tình trạng acid–base.
- Dấu hiệu nhiễm trùng catheter, viêm tĩnh mạch, huyết khối và quá tải tuần hoàn.
Cảnh báo và lưu ý về Histidine
Chưa có danh sách chống chỉ định chuẩn hóa cho thực phẩm bổ sung L-histidine đơn chất.
Nên tránh hoặc chỉ sử dụng dưới giám sát y tế trong các trường hợp:
- Quá mẫn với Histidine hoặc thành phần sản phẩm.
- Rối loạn chuyển hóa Histidine bẩm sinh như histidinemia.
- Rối loạn chuyển hóa acid amin chưa được kiểm soát.
- Suy gan hoặc suy thận nặng đang phải hạn chế protein.
- Trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai hoặc cho con bú khi sản phẩm cung cấp liều cao hơn đáng kể so với dinh dưỡng thông thường.
Đối với dung dịch acid amin như PROSOL, chống chỉ định gồm quá mẫn với một hoặc nhiều acid amin, sai sót chuyển hóa acid amin bẩm sinh, phù phổi hoặc nhiễm toan do cung lượng tim thấp. Một số sản phẩm cũ còn chống chỉ định ở người vô niệu, bệnh gan nặng hoặc hôn mê gan.
Histidine từ thực phẩm ở mức dinh dưỡng thông thường không được ghi nhận gây tác dụng phụ đặc hiệu ở người khỏe mạnh.
Bổ sung liều cao có thể gây:
- Khó chịu đường tiêu hóa.
- Buồn nôn.
- Giảm cảm giác ngon miệng.
- Đau đầu hoặc mệt mỏi.
- Tăng nồng độ Histidine huyết tương.
- Mất cân bằng giữa các acid amin khi dùng đơn chất kéo dài.
Dữ liệu về tần suất và quan hệ nhân quả của từng phản ứng còn hạn chế. Các nghiên cứu liều tăng dần ghi nhận nhiều tác dụng bất lợi hơn tại mức 12–16 g/ngày so với mức thấp hơn.
Tác dụng không mong muốn của dung dịch acid amin truyền không thể quy riêng cho Histidine và có thể gồm buồn nôn, sốt, đỏ bừng, viêm tĩnh mạch, rối loạn điện giải, tăng đường huyết và quá tải dịch.
Chưa xác minh được tác dụng phụ nghiêm trọng đặc hiệu của Histidine ở mức dinh dưỡng thông thường.
Các biến cố nghiêm trọng liên quan dung dịch acid amin truyền có thể gồm:
- Phản ứng quá mẫn.
- Tắc mạch phổi do kết tủa trong mạch.
- Nhiễm trùng catheter hoặc nhiễm khuẩn huyết.
- Hội chứng nuôi ăn lại.
- Tăng đường huyết hoặc trạng thái tăng đường huyết tăng thẩm thấu.
- Huyết khối tĩnh mạch.
- Tăng amoniac máu.
- Tổn thương gan liên quan dinh dưỡng ngoài đường tiêu hóa.
- Quá tải dịch, phù phổi và rối loạn điện giải.
- Độc tính nhôm, đặc biệt ở trẻ sinh non hoặc người suy thận.
Các nguy cơ này thuộc toàn bộ chế độ dinh dưỡng đường tĩnh mạch, không chứng minh Histidine là nguyên nhân riêng lẻ.
Histidine là tiền chất của histamine, nhưng uống Histidine không phải là phương pháp điều trị dị ứng và không có tác dụng giống thuốc kháng histamine.
Không nên dùng Histidine liều cao với mục tiêu:
- Làm tăng histamine để cải thiện tiêu hóa hoặc miễn dịch.
- Điều trị thiếu máu mà không xác định nguyên nhân.
- Giảm cân hoặc điều trị kháng insulin.
- Điều trị eczema hoặc viêm da thay cho thuốc chuẩn.
- Cải thiện hiệu suất thể thao khi chưa đánh giá chế độ dinh dưỡng.
Chưa thiết lập mức dung nạp tối đa chính thức. Mức 8 g/ngày được đề xuất là NOAEL trong một nghiên cứu ngắn hạn ở người trưởng thành khỏe mạnh, không đồng nghĩa an toàn cho trẻ em, người cao tuổi, thai phụ hoặc người bệnh gan, thận.
Dinh dưỡng đường tĩnh mạch phải được theo dõi chặt để tránh rối loạn chuyển hóa, tăng amoniac, nhiễm trùng và quá tải dịch.
Chưa có ngưỡng quá liều cấp xác định cho Histidine đơn chất và không có thuốc giải độc đặc hiệu.
Khi uống lượng lớn:
- Ngừng sản phẩm.
- Không tự gây nôn.
- Giữ lại bao bì để xác định hàm lượng và thành phần phối hợp.
- Theo dõi buồn nôn, nôn, đau bụng, giảm ý thức hoặc triệu chứng bất thường.
- Liên hệ cơ sở y tế hoặc trung tâm chống độc.
- Bác sĩ có thể kiểm tra điện giải, chức năng gan, thận, amoniac và nồng độ acid amin khi cần.
Quá tốc độ hoặc quá liều hỗn hợp acid amin truyền có thể gây tăng thể tích tuần hoàn, rối loạn điện giải, nhiễm toan, tăng nitơ máu, tăng đường huyết và tăng thẩm thấu. Cần ngừng truyền và điều trị hỗ trợ theo tình trạng hô hấp, tim mạch và chuyển hóa.
Đối với thực phẩm bổ sung Histidine:
- Bảo quản theo nhãn nhà sản xuất.
- Giữ trong bao bì kín, nơi khô, tránh nhiệt, ánh sáng và độ ẩm.
- Để ngoài tầm với của trẻ em.
- Không dùng sản phẩm ẩm, đổi màu, có mùi bất thường hoặc quá hạn.
Đối với PROSOL:
- Bảo quản ở nhiệt độ phòng khoảng 25°C.
- Tránh nhiệt quá mức và tránh đông lạnh.
- Sau khi mở bao bì để pha, quá trình lấy thuốc phải hoàn tất trong khoảng thời gian nhãn quy định.
- Hỗn hợp đã pha có thể bảo quản lạnh 2–8°C không quá 24 giờ và phải được sử dụng hết trong vòng 24 giờ sau khi lấy khỏi tủ lạnh.
- Bảo vệ hỗn hợp dinh dưỡng ngoài đường tiêu hóa khỏi ánh sáng.
Đối tượng đặc biệt
Histidine là acid amin thiết yếu đối với trẻ em và nhu cầu tính theo kg cao hơn người trưởng thành do tăng trưởng. Phần lớn trẻ nhận đủ Histidine nếu được cung cấp đủ sữa, thức ăn và protein phù hợp với tuổi.
Không tự dùng thực phẩm bổ sung Histidine đơn chất cho trẻ vì:
- Chưa có liều điều trị chuẩn theo tuổi.
- Trẻ có nguy cơ cao hơn khi xảy ra rối loạn chuyển hóa acid amin.
- Sản phẩm có thể chứa thành phần phối hợp không phù hợp.
PREMASOL 10% chứa 0,48 g Histidine trong mỗi 100 ml và được thiết kế làm nguồn acid amin cho trẻ sơ sinh, gồm trẻ nhẹ cân, và trẻ nhỏ cần dinh dưỡng ngoài đường tiêu hóa. Tổng liều được tính theo lượng acid amin và nhu cầu protein, không tính riêng Histidine.
Không có hướng dẫn điều chỉnh liều Histidine đơn chất riêng cho người cao tuổi.
Người cao tuổi có nguy cơ suy dinh dưỡng và mất khối cơ nhưng cũng thường mắc suy thận, suy gan hoặc dùng nhiều thuốc. Cần đánh giá tổng lượng protein, khả năng ăn uống, chức năng cơ quan và mục tiêu dinh dưỡng trước khi bổ sung acid amin đơn chất.
Trong dinh dưỡng đường tĩnh mạch, nên bắt đầu thận trọng và theo dõi cân bằng dịch, glucose, điện giải, chức năng gan và thận.
Histidine là thành phần tự nhiên của protein và cần thiết cho tổng hợp mô của mẹ và thai. Chế độ ăn đủ protein thường cung cấp đủ Histidine.
Chưa có dữ liệu đầy đủ để xác định độ an toàn của thực phẩm bổ sung Histidine đơn chất liều cao trong thai kỳ.
Nhãn PROSOL cho biết dữ liệu sử dụng dung dịch acid amin tiêm ở phụ nữ mang thai còn hạn chế, nhưng suy dinh dưỡng trong thai kỳ cũng liên quan đến kết quả bất lợi cho mẹ và thai. Dinh dưỡng ngoài đường tiêu hóa có thể được cân nhắc khi nhu cầu dinh dưỡng không thể đáp ứng bằng đường ăn hoặc đường ruột.
Histidine là acid amin tự nhiên có trong protein thực phẩm và sữa mẹ. Chưa có dữ liệu đầy đủ về việc dùng thực phẩm bổ sung Histidine đơn chất liều cao trong thời gian cho con bú.
Nhãn PROSOL không có dữ liệu để xác định lượng acid amin tiêm xuất hiện trong sữa, ảnh hưởng lên trẻ bú mẹ hoặc khả năng tạo sữa. Cần cân nhắc lợi ích của việc cho bú, nhu cầu dinh dưỡng của người mẹ và tình trạng bệnh nền.
Histidine được chuyển hóa đáng kể tại gan. Người suy gan nặng có thể giảm khả năng xử lý nitơ và tăng nguy cơ tăng amoniac máu khi nhận quá nhiều protein hoặc acid amin.
Không có liều Histidine đơn chất chuẩn cho người suy gan.
Dung dịch acid amin chứa Histidine phải được dùng ở đầu thấp của khoảng liều và theo dõi bilirubin, men gan, amoniac, trạng thái ý thức và cân bằng nitơ. Một số chế phẩm chống chỉ định ở bệnh gan nặng hoặc hôn mê gan.
Không có liều thực phẩm bổ sung Histidine chuẩn theo mức lọc cầu thận.
Người suy thận có thể thay đổi nồng độ acid amin, khả năng thải sản phẩm chuyển hóa nitơ và nhu cầu protein. Không tự dùng Histidine để điều trị thiếu máu do bệnh thận hoặc để thay thế acid amin bị mất khi lọc máu.
Đối với PROSOL, tổng nhu cầu protein được nhãn hướng dẫn khoảng:
- 0,6–0,8 g/kg/ngày ở người suy thận chưa lọc máu.
- 1,2–1,8 g/kg/ngày ở người chạy thận hoặc điều trị thay thế thận liên tục; có thể tăng tối đa 2,5 g/kg/ngày tùy tình trạng dinh dưỡng và mức mất protein.
Đây là tổng lượng protein từ hỗn hợp acid amin, không phải liều Histidine riêng.
Histidine ở mức dinh dưỡng thông thường không được ghi nhận gây an thần hoặc ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng lái xe.
Không nên lái xe hoặc vận hành máy nếu sau khi dùng thực phẩm bổ sung xuất hiện đau đầu, buồn nôn, chóng mặt hoặc mệt mỏi.
Người đang nhận dinh dưỡng đường tĩnh mạch thường có bệnh lý cần điều trị tại cơ sở y tế; khả năng lái xe phụ thuộc tình trạng bệnh và các thuốc dùng đồng thời.
Tương tác thuốc của Histidine
Chưa có tương tác thuốc quan trọng được xác lập rõ ràng đối với Histidine đơn chất dùng ở liều dinh dưỡng.
Cần thận trọng trong các tình huống:
- Phối hợp nhiều thực phẩm bổ sung acid amin vì có thể làm mất cân bằng hấp thu và chuyển hóa.
- Người đang áp dụng chế độ hạn chế protein hoặc acid amin do bệnh gan, thận hoặc rối loạn chuyển hóa.
- Người dùng thuốc có khoảng điều trị hẹp và muốn bổ sung Histidine liều cao, do dữ liệu tương tác còn thiếu.
- Sản phẩm chứa thêm khoáng chất, vitamin hoặc thảo dược có thể tạo tương tác không liên quan trực tiếp đến Histidine.
Trong dinh dưỡng đường tĩnh mạch, các chất thêm vào có thể không tương hợp, đặc biệt khi pha calci với phosphat. Mọi thành phần phải được dược sĩ hoặc đội ngũ dinh dưỡng lâm sàng kiểm tra trước khi pha.
Thắc mắc về hoạt chất Histidine
Histidine được coi là acid amin thiết yếu ở cả trẻ em và người trưởng thành vì cơ thể không tổng hợp đủ để đáp ứng nhu cầu. Histidine cần được cung cấp từ protein trong thức ăn hoặc nguồn dinh dưỡng hỗ trợ.
Không. Histidine là acid amin, còn histamine là amin sinh học được tạo ra khi enzym histidine decarboxylase loại bỏ nhóm carboxyl khỏi Histidine. Histamine tham gia phản ứng dị ứng, dẫn truyền thần kinh và tiết acid dạ dày.
WHO/FAO/UNU ước tính nhu cầu trung bình ở người trưởng thành khoảng 10 mg/kg thể trọng/ngày. Ví dụ, người nặng 60 kg có nhu cầu trung bình khoảng 600 mg/ngày từ toàn bộ chế độ ăn. Đây là nhu cầu dinh dưỡng ước tính, không phải liều thực phẩm bổ sung để điều trị bệnh.
Phần lớn người có chế độ ăn đủ protein từ thịt, cá, trứng, sữa, đậu, đậu nành, hạt hoặc ngũ cốc có thể đáp ứng nhu cầu Histidine. Việc bổ sung riêng thường không cần thiết nếu không có thiếu hụt, suy dinh dưỡng hoặc chỉ định chuyên môn.
Một thử nghiệm nhỏ đã sử dụng 4 g Histidine mỗi ngày trong 12 tuần ở phụ nữ béo phì mắc hội chứng chuyển hóa và ghi nhận cải thiện một số chỉ số. Tuy nhiên, bằng chứng chưa đủ để khuyến cáo Histidine như thuốc giảm cân, điều trị kháng insulin hoặc đái tháo đường. Không được tự thay thế thuốc, chế độ ăn và vận động đã được bác sĩ chỉ định.

