Histidine

Histidine là một alpha-amino acid thiết yếu đối với con người, nghĩa là cơ thể không tổng hợp đủ để đáp ứng nhu cầu và phải nhận từ protein trong thực phẩm hoặc từ chế phẩm dinh dưỡng khi đường ăn uống không đáp ứng được. Dạng sinh học chủ yếu là L-histidine. Chuỗi bên imidazole giúp Histidine tham gia xúc tác enzym, liên kết ion kim loại và điều hòa cân bằng acid–base trong protein.

Histidine là nguyên liệu tổng hợp protein, hemoglobin và nhiều hợp chất sinh học như histamine, carnosine, anserine và urocanic acid. WHO/FAO/UNU ước tính nhu cầu trung bình ở người trưởng thành khoảng 10 mg/kg thể trọng/ngày. Phần lớn người có chế độ ăn đủ protein có thể đáp ứng nhu cầu mà không cần dùng thực phẩm bổ sung Histidine đơn chất.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Histidine là một trong các acid amin thiết yếu trong dinh dưỡng của người.
  • Dạng L-histidine là đồng phân được cơ thể sử dụng để tổng hợp protein và các chất chuyển hóa sinh học.
  • Histidine là tiền chất của histamine nhưng Histidine không phải thuốc kháng histamine và không có tác dụng tương đương histamine.
  • Nhu cầu trung bình ở người trưởng thành được WHO/FAO/UNU ước tính khoảng 10 mg/kg/ngày.
  • Chưa có liều điều trị chuẩn được phê duyệt cho thực phẩm bổ sung Histidine đơn chất.
  • Một nghiên cứu an toàn đề xuất mức 8 g/ngày là mức không ghi nhận tác dụng bất lợi trong điều kiện nghiên cứu ở người trưởng thành khỏe mạnh, nhưng đây không phải giới hạn dung nạp chính thức áp dụng cho cộng đồng.
  • Histidine có trong các dung dịch acid amin dùng cho dinh dưỡng đường tĩnh mạch; liều được tính theo tổng nhu cầu protein, không tính riêng từng miligam Histidine.
  • Không tự dùng liều cao để điều trị thiếu máu, viêm da, béo phì, tiểu đường hoặc bệnh thận khi chưa được bác sĩ đánh giá.

Hoạt chất Histidine là gì?

Histidine là acid amin thiết yếu dùng để xây dựng protein và nhiều phân tử quan trọng trong cơ thể. Con người phải nhận Histidine từ thức ăn hoặc nguồn dinh dưỡng hỗ trợ vì không có con đường tổng hợp Histidine mới đáp ứng đủ nhu cầu.

Histidine không phải vitamin, khoáng chất, thuốc kháng histamine hoặc hormon. Tác dụng chính ở mức dinh dưỡng là cung cấp nguyên liệu cho chuyển hóa và tổng hợp mô.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Histidine

CAS 71-00-1 Công thức C6H9N3O2

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Histidine

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Histidine

Tên khác / tên đồng nghĩa

L-histidine; L-histidin; His; ký hiệu acid amin H; 2-amino-3-(1H-imidazol-4-yl)propanoic acid. Histidine hydrochloride hoặc L-histidine monohydrochloride monohydrate là các dạng muối của Histidine, không được tự quy đổi theo cùng khối lượng với L-histidine dạng base.

Tên viết tắt

His

Tên Latinh / tên dược điển

Histidinum

Tên USAN

histidine

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

71-00-1

UNII

4QD397987E

PubChem CID

6274

RxNorm CUI

5340

Công thức phân tử

C6H9N3O2

Dược động học của Histidine

Histidine từ protein thực phẩm được giải phóng trong quá trình tiêu hóa và hấp thu tại ruột non cùng các acid amin khác. Sau hấp thu, Histidine đi vào nhóm acid amin tự do trong huyết tương và mô, được sử dụng để tổng hợp protein hoặc chuyển thành histamine, carnosine, urocanate và các chất chuyển hóa khác.

Do Histidine là chất nội sinh và liên tục được trao đổi giữa thức ăn, protein cơ thể và các đường chuyển hóa, các thông số dược động học như sinh khả dụng, thể tích phân bố và thời gian bán thải không được chuẩn hóa như đối với thuốc ngoại sinh.

Giai đoạn I: Hấp thu

L-histidine được hấp thu qua biểu mô ruột non bằng các hệ vận chuyển acid amin. Sau khi uống, nồng độ Histidine huyết tương tăng nhưng mức độ và thời gian tăng phụ thuộc liều cùng thành phần bữa ăn.

Histidine trong dung dịch truyền được đưa trực tiếp vào tuần hoàn và không trải qua quá trình hấp thu tại đường tiêu hóa.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối của L-histidine đường uống chưa được xác lập bằng một giá trị thống nhất có thể áp dụng cho mọi chế phẩm.

Mức hấp thu có thể chịu ảnh hưởng của liều, dạng bào chế, bữa ăn, thành phần acid amin dùng đồng thời và hoạt động của các hệ vận chuyển acid amin tại ruột.

Giai đoạn II: Phân bố

Histidine phân bố trong nhóm acid amin tự do của huyết tương và tế bào, sau đó được tích hợp vào protein ở nhiều mô. Histidine hiện diện trong hemoglobin, enzym, protein liên kết kim loại và các dipeptide như carnosine tại cơ.

Giá trị thể tích phân bố và tỷ lệ gắn protein huyết tương áp dụng cho Histidine như một thuốc đơn chất.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Các con đường chuyển hóa chính gồm:

  • Histidine ammonia-lyase, còn gọi là histidase, chuyển Histidine thành urocanate.
  • Urocanate tiếp tục được chuyển hóa thành formiminoglutamate, còn gọi là FIGLU.
  • Nhóm formimino được chuyển cho tetrahydrofolate, tạo glutamate.
  • Histidine decarboxylase chuyển Histidine thành histamine.
  • Histidine kết hợp với beta-alanine để tạo carnosine.
  • Histidine trong protein cơ có thể tạo 3-methylhistidine sau quá trình methyl hóa.

Sự tích tụ FIGLU từng được sử dụng làm dấu hiệu gián tiếp của thiếu folate trong các phương pháp xét nghiệm lịch sử.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Phần nitơ của Histidine dư thừa được chuyển thành amoniac rồi ure để bài tiết qua thận. Khung carbon sau chuyển hóa có thể tạo glutamate và alpha-ketoglutarate, đi vào chuyển hóa năng lượng.

Một lượng acid amin tự do và các chất chuyển hóa liên quan có thể được bài tiết qua nước tiểu. Tỷ lệ Histidine nguyên dạng được thải trừ phụ thuộc tình trạng dinh dưỡng, chức năng thận và liều bổ sung.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Chưa có một thời gian bán thải lâm sàng thống nhất áp dụng cho Histidine đường uống.

Nghiên cứu đồng vị bền cho thấy Histidine có động học nhiều ngăn và được trao đổi với nhóm acid amin, protein và các con đường chuyển hóa nội sinh; do đó một giá trị bán thải đơn không phản ánh đầy đủ quá trình sinh học.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Không có giá trị độ thanh thải toàn thân chuẩn được xác minh cho Histidine dùng như thực phẩm bổ sung.

Trong suy thận, nồng độ các acid amin và chất chuyển hóa có thể thay đổi, vì vậy không nên tự dùng Histidine liều cao dựa trên giả định rằng đây chỉ là một chất dinh dưỡng.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể ảnh hưởng đến nồng độ và chuyển hóa Histidine gồm:

  • Tổng lượng protein và Histidine trong chế độ ăn.
  • Tuổi, tăng trưởng, thai kỳ và cho con bú.
  • Tình trạng suy dinh dưỡng hoặc dị hóa do bỏng, chấn thương, phẫu thuật và nhiễm trùng.
  • Chức năng gan và thận.
  • Bệnh chuyển hóa acid amin bẩm sinh.
  • Tổng lượng acid amin dùng đồng thời.
  • Thành phần và tốc độ truyền của dinh dưỡng ngoài đường tiêu hóa.
  • Tình trạng folate do folate tham gia chuyển hóa FIGLU.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Histidine

Về dinh dưỡng, Histidine thuộc nhóm chín acid amin thiết yếu ở người.

Về hóa sinh, Histidine là acid amin phân cực có vòng imidazole. Vòng này làm Histidine trở thành gốc xúc tác quan trọng trong nhiều enzym, hỗ trợ vận chuyển proton và phối trí với các ion kim loại như kẽm, đồng hoặc sắt trong protein.

Trong dược phẩm truyền tĩnh mạch, Histidine được sử dụng như một thành phần của hỗn hợp acid amin để cung cấp nitơ và nguyên liệu tổng hợp protein.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Histidine không có một cơ chế tác dụng dược lý duy nhất như thuốc gắn vào một thụ thể cụ thể.

Các chức năng sinh học chính gồm:

  • Cung cấp đơn vị cấu tạo cho protein.
  • Tham gia vị trí xúc tác của enzym nhờ vòng imidazole.
  • Hỗ trợ đệm proton và duy trì cân bằng acid–base trong protein.
  • Là tiền chất của histamine qua enzym histidine decarboxylase.
  • Là tiền chất của carnosine và anserine trong cơ.
  • Tham gia cấu trúc và chức năng của hemoglobin cùng nhiều metalloprotein.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Ở mức nhu cầu sinh lý, Histidine hỗ trợ duy trì cân bằng nitơ, tổng hợp protein, tạo máu và hình thành các chất chuyển hóa có hoạt tính.

Trong dinh dưỡng đường tĩnh mạch, Histidine cùng các acid amin khác cung cấp nguyên liệu cho tổng hợp protein hoặc được oxy hóa để tạo ure, carbon dioxide và năng lượng. Hiệu quả phụ thuộc việc cung cấp đủ năng lượng không từ protein, điện giải, vitamin và vi lượng.

Không có bằng chứng rằng tăng Histidine vượt nhu cầu sẽ làm tăng tổng hợp protein không giới hạn.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Histidine

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Histidine

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Histidine

Chưa có tương tác thuốc quan trọng được xác lập rõ ràng đối với Histidine đơn chất dùng ở liều dinh dưỡng.

Cần thận trọng trong các tình huống:

  • Phối hợp nhiều thực phẩm bổ sung acid amin vì có thể làm mất cân bằng hấp thu và chuyển hóa.
  • Người đang áp dụng chế độ hạn chế protein hoặc acid amin do bệnh gan, thận hoặc rối loạn chuyển hóa.
  • Người dùng thuốc có khoảng điều trị hẹp và muốn bổ sung Histidine liều cao, do dữ liệu tương tác còn thiếu.
  • Sản phẩm chứa thêm khoáng chất, vitamin hoặc thảo dược có thể tạo tương tác không liên quan trực tiếp đến Histidine.

Trong dinh dưỡng đường tĩnh mạch, các chất thêm vào có thể không tương hợp, đặc biệt khi pha calci với phosphat. Mọi thành phần phải được dược sĩ hoặc đội ngũ dinh dưỡng lâm sàng kiểm tra trước khi pha.

Thắc mắc về hoạt chất Histidine

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 3 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *