Heptaminol là một amino alcohol có tác dụng trên hệ tim mạch, thường được sử dụng dưới dạng heptaminol hydroclorid. Hoạt chất được một số nhãn thuốc mô tả là thuốc kích thích tim mạch, có khả năng làm tăng lực co bóp cơ tim và được dùng để điều trị triệu chứng hạ huyết áp tư thế, đặc biệt khi tình trạng này liên quan đến thuốc hướng tâm thần.
Cơ chế tác dụng đầy đủ của Heptaminol chưa được xác định chắc chắn. Các nghiên cứu dược lý cũ cho thấy thuốc có thể ảnh hưởng đến quá trình thu nhận và giải phóng catecholamine, nhưng đây chưa phải là cơ chế được xác lập hoàn toàn. Heptaminol có thể gây nhịp tim nhanh, giãn đồng tử, phản ứng da hoặc phù mạch và không phù hợp với người tăng huyết áp nặng hoặc cường giáp. Người dùng không nên tự điều trị triệu chứng chóng mặt hoặc huyết áp thấp khi chưa xác định nguyên nhân.
Nội dung chính
- Heptaminol là thuốc tác động lên hệ tim mạch, được sử dụng chủ yếu để điều trị triệu chứng hạ huyết áp tư thế trong một số nhãn thuốc.
- Thuốc không điều trị nguyên nhân của mọi trường hợp huyết áp thấp; cần đánh giá mất nước, chảy máu, bệnh tim, rối loạn nội tiết và tác dụng của thuốc đang dùng.
- Cơ chế chính xác chưa được xác định đầy đủ; ảnh hưởng đến catecholamine chỉ là một cơ chế được đề xuất từ nghiên cứu dược lý.
- Chống chỉ định đáng chú ý gồm tăng huyết áp nặng, cường giáp và quá mẫn với thành phần thuốc.
- Tác dụng không mong muốn có thể gồm nhịp tim nhanh, phát ban, ngứa, phù mạch và giãn đồng tử.
- Heptaminol có thể làm xét nghiệm kiểm soát doping cho kết quả dương tính.
- Không tự mua, tự tăng liều hoặc dùng Heptaminol để xử trí ngất, đau ngực hay tụt huyết áp cấp.
Hoạt chất Heptaminol là gì?
Heptaminol là một amino alcohol tác động lên hệ tim mạch, thường được bào chế dưới dạng heptaminol hydroclorid. Thuốc được sử dụng để điều trị triệu chứng hạ huyết áp tư thế trong một số nhãn thuốc, đặc biệt khi tình trạng này xuất hiện trong quá trình dùng thuốc hướng tâm thần.
Heptaminol
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Heptaminol |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Heptaminol |
| Tên IUPAC | 6-amino-2-methylheptan-2-ol |
| Tên hóa học khác | 2-Heptanol, 6-amino-2-methyl- | 6-Amino-2-methyl-2-heptanol | 2-Methyl-2-hydroxy-6-aminoheptane |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Heptaminol hydroclorid; heptaminol hydrochloride; heptaminolum; 6-amino-2-methylheptan-2-ol. |
| Tên Latinh / tên dược điển | Heptaminolum |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 372-66-7 |
|---|---|
| UNII | 3DQS188SY5 |
| PubChem CID | 3590 |
| RxNorm CUI | 5254 |
| Công thức phân tử | C8H19NO |
Dược động học của Heptaminol
Trong một nghiên cứu trên 10 người khỏe mạnh, Heptaminol được hấp thu nhanh và gần như hoàn toàn sau khi uống. Nồng độ đỉnh trung bình đạt khoảng 1,6 mg/l sau 1,8 giờ; diện tích dưới đường cong nồng độ–thời gian sau uống tương đương sau tiêm tĩnh mạch trong điều kiện nghiên cứu. Thời gian bán thải cuối khoảng 2,5–2,7 giờ, độ thanh thải toàn phần khoảng 700 ml/phút và gần như toàn bộ liều được thu hồi dưới dạng không đổi trong nước tiểu trong vòng 24 giờ.
Các số liệu trên dựa trên nghiên cứu nhỏ và không thay thế thông tin của sản phẩm cụ thể.
Giai đoạn I: Hấp thu
Heptaminol được hấp thu nhanh sau đường uống. Nồng độ đỉnh trong huyết tương đạt trung bình sau khoảng 1,8 giờ trong nghiên cứu trên người khỏe mạnh.
| F · Sinh khả dụng | Nghiên cứu trên người khỏe mạnh cho thấy Heptaminol được hấp thu gần như hoàn toàn; diện tích dưới đường cong sau uống tương đương với sau tiêm tĩnh mạch. Nghiên cứu không công bố một tỷ lệ sinh khả dụng tuyệt đối dạng phần trăm trong phần tóm tắt. |
|---|
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Một nghiên cứu dược động học nhỏ ghi nhận gần như toàn bộ liều Heptaminol được thu hồi dưới dạng không đổi trong nước tiểu, cho thấy thuốc ít hoặc không trải qua chuyển hóa đáng kể trong điều kiện nghiên cứu.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Heptaminol được thải trừ chủ yếu qua thận. Gần như toàn bộ liều được phát hiện dưới dạng không đổi trong nước tiểu trong vòng 24 giờ ở người khỏe mạnh tham gia nghiên cứu.
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải cuối trong huyết tương khoảng 2,5–2,7 giờ ở người khỏe mạnh. |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Độ thanh thải toàn phần trung bình khoảng 700 ml/phút trong nghiên cứu dược động học trên 10 người khỏe mạnh. Giá trị có thể thay đổi ở người bệnh và chưa có dữ liệu đầy đủ cho các nhóm suy thận hoặc người cao tuổi. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Chức năng thận có thể ảnh hưởng đến quá trình thải trừ vì Heptaminol được bài tiết chủ yếu dưới dạng không đổi qua nước tiểu. Đây là suy luận dược động học; chưa có nghiên cứu điều chỉnh liều chính thức theo mức lọc cầu thận trong các nguồn được đối chiếu.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Heptaminol
Heptaminol được mô tả là thuốc hồi sức hoặc kích thích tim mạch có khả năng làm tăng lực co bóp cơ tim. Theo phân loại ATC, hoạt chất thuộc nhóm C01DX08, nằm trong nhóm các thuốc giãn mạch khác dùng trong bệnh tim.
Việc xếp nhóm này không có nghĩa Heptaminol được chỉ định cho mọi bệnh tim mạch.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Cơ chế tác dụng của Heptaminol chưa được xác định hoàn toàn. Các nghiên cứu thực nghiệm cho thấy thuốc có thể ảnh hưởng đến quá trình thu nhận và giải phóng catecholamine, đặc biệt norepinephrine, qua đó góp phần làm tăng hoạt động tim mạch.
Nhãn thuốc mô tả Heptaminol có tác dụng kích thích tim, làm tăng lực co bóp và có hoạt tính giãn mạch. Tuy nhiên, không nên trình bày các cơ chế đề xuất về catecholamine hoặc chuyển hóa calci như kết luận đã được xác lập.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Heptaminol có tác dụng kích thích hệ tim mạch và tăng lực co bóp cơ tim theo các tài liệu sản phẩm. Tác dụng này có thể giúp cải thiện triệu chứng khi đứng lên ở một số người bị hạ huyết áp tư thế.
Tác động lên tim và mạch máu cũng giải thích nguy cơ nhịp tim nhanh, tăng huyết áp hoặc không phù hợp với người cường giáp.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Heptaminol
Heptaminol được chỉ định trong điều trị triệu chứng hạ huyết áp tư thế, đặc biệt ở người xuất hiện tình trạng này trong quá trình điều trị bằng thuốc hướng tâm thần.
Thuốc chỉ giúp kiểm soát triệu chứng và không thay thế việc tìm, điều trị nguyên nhân gây huyết áp thấp.
Heptaminol đường tiêm từng được nghiên cứu như thuốc hỗ trợ cai catecholamine ở người bệnh sốc nhiễm khuẩn, nhưng bằng chứng còn hạn chế và đây không phải là chỉ định tiêu chuẩn được xác nhận trong các nhãn đường uống được đối chiếu.
Liều dùng và cách sử dụng
Liều dưới đây được trích từ nhãn thuốc và chỉ có giá trị tham khảo chuyên môn:
- Người lớn: 1–2 viên Heptaminol 187,8 mg, dùng ba lần mỗi ngày. Mỗi viên chứa 187,8 mg heptaminol hydroclorid, tương đương khoảng 150 mg Heptaminol.
- Thuốc dùng đường uống.
- Thời gian điều trị phải dựa trên nguyên nhân hạ huyết áp, đáp ứng và đánh giá của bác sĩ.
Không tự áp dụng liều trên cho trẻ em, người suy thận, phụ nữ mang thai hoặc người có bệnh tim mạch. Không dùng thêm liều để xử trí chóng mặt hoặc gần ngất cấp tính.
Uống thuốc theo đúng đơn và hướng dẫn của sản phẩm. Có thể uống viên với nước, không tự nghiền hoặc phối hợp với thuốc kích thích khác khi chưa hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ.
Khi quên một liều, dùng liều tiếp theo theo lịch thông thường nếu đã gần thời điểm dùng kế tiếp; không dùng gấp đôi để bù.
Người bị hạ huyết áp tư thế nên đứng dậy từ từ, uống đủ nước nếu không bị hạn chế dịch và trao đổi với bác sĩ về các thuốc có thể làm giảm huyết áp. Đây là biện pháp hỗ trợ, không thay thế đánh giá y khoa.
Trong quá trình dùng Heptaminol, có thể cần theo dõi:
- Huyết áp khi nằm, ngồi và đứng.
- Nhịp tim và cảm giác đánh trống ngực.
- Tần suất chóng mặt, gần ngất hoặc ngã.
- Dấu hiệu tăng huyết áp như đau đầu dữ dội hoặc nhìn mờ.
- Phát ban, ngứa, sưng mặt, sưng môi hoặc khó thở.
- Chức năng thận ở người có bệnh thận hoặc người cao tuổi.
Trong quá liều, nhãn thuốc khuyến nghị theo dõi huyết áp và nhịp tim tại cơ sở chuyên môn.
Cảnh báo và lưu ý về Heptaminol
Theo các nhãn được đối chiếu, Heptaminol chống chỉ định trong các trường hợp:
- Quá mẫn với Heptaminol hoặc bất kỳ tá dược nào của sản phẩm.
- Tăng huyết áp động mạch nặng.
- Cường giáp.
Một số viên nén có chứa tinh bột mì; người có dị ứng lúa mì hoặc không dung nạp thành phần liên quan cần kiểm tra tờ hướng dẫn của sản phẩm cụ thể.
Các tác dụng không mong muốn được ghi nhận trong nhãn gồm:
- Phát ban da.
- Ngứa.
- Mày đay.
- Nhịp tim nhanh hoặc đánh trống ngực.
- Giãn đồng tử.
- Phù mạch.
Tần suất của từng phản ứng chưa được xác định rõ trong các nguồn được đối chiếu.
Phù mạch có thể gây sưng mặt, môi, lưỡi hoặc đường thở và cần được xử trí khẩn cấp. Nhịp tim nhanh rõ rệt hoặc tăng huyết áp đáng kể cũng cần được đánh giá sớm, đặc biệt nếu kèm đau ngực, khó thở, ngất hoặc đau đầu dữ dội.
Cần thận trọng ở người có bệnh tim thiếu máu cục bộ, rối loạn nhịp, tăng huyết áp, bệnh thận, người cao tuổi hoặc đang sử dụng nhiều thuốc tác động lên tim mạch, dù nhãn không cung cấp hướng dẫn chi tiết cho tất cả các nhóm này.
Không nên dùng Heptaminol để tự xử trí hạ huyết áp kèm chảy máu, mất nước nặng, nhiễm trùng, đau ngực, khó thở, rối loạn nhịp hoặc ngất. Những tình trạng này có thể cần cấp cứu.
Vận động viên phải lưu ý nguy cơ xét nghiệm doping dương tính.
Quá liều có thể làm tăng mức độ của các tác dụng không mong muốn, đặc biệt nhịp tim nhanh, tăng huyết áp, giãn đồng tử hoặc phản ứng thần kinh–tim mạch.
Không có thuốc giải độc đặc hiệu được ghi nhận trong tờ hướng dẫn Domesco. Xử trí chủ yếu gồm đánh giá lâm sàng, theo dõi huyết áp và nhịp tim, cùng điều trị triệu chứng tại cơ sở y tế.
Không tự gây nôn hoặc tự thực hiện rửa dạ dày. Khi uống quá liều, cần liên hệ cấp cứu hoặc cơ sở chống độc ngay.
Tờ hướng dẫn sản phẩm Domesco yêu cầu bảo quản nơi khô, nhiệt độ dưới 30°C và tránh ánh sáng.
RCP của một sản phẩm tại Pháp không yêu cầu điều kiện bảo quản đặc biệt. Vì vậy, phải ưu tiên điều kiện ghi trên bao bì của sản phẩm cụ thể, giữ thuốc trong bao bì gốc và ngoài tầm nhìn, tầm với của trẻ em.
Đối tượng đặc biệt
Viên Heptaminol 187,8 mg trong tờ hướng dẫn Domesco không phù hợp cho trẻ em; nhãn khuyến nghị sử dụng dạng bào chế khác phù hợp hơn khi có chỉ định. RCP viên nén tại Pháp cũng không cung cấp liều nhi khoa.
Một số dung dịch uống tại Pháp từng có hướng dẫn liều cho trẻ, nhưng không nên quy đổi hoặc áp dụng cho viên nén hay sản phẩm khác.
Do nguy cơ bệnh tim mạch, suy thận, ngã và sử dụng nhiều thuốc cao hơn, người cao tuổi cần được kiểm tra huyết áp tư thế, nhịp tim, chức năng thận và các thuốc đang dùng trước khi điều trị.
Dữ liệu lâm sàng về Heptaminol trong thai kỳ còn thiếu. Tờ hướng dẫn Domesco khuyến cáo không dùng thuốc cho phụ nữ mang thai do chưa có đủ dữ liệu bảo đảm an toàn.
Do thuốc có đặc tính tác động lên mạch máu và tim, chỉ sử dụng khi bác sĩ sản khoa hoặc chuyên khoa đánh giá rõ lợi ích và nguy cơ. Không tự dùng để điều trị chóng mặt hoặc huyết áp thấp trong thai kỳ.
Chưa có dữ liệu đầy đủ về việc Heptaminol có bài tiết vào sữa mẹ hay ảnh hưởng đến trẻ bú mẹ. Tờ hướng dẫn Domesco khuyến cáo tránh sử dụng trong thời gian cho con bú.
Nếu điều trị là cần thiết, bác sĩ phải cân nhắc lựa chọn thuốc khác hoặc phương án nuôi dưỡng phù hợp.
Nghiên cứu hiện có cho thấy thuốc ít chuyển hóa, nhưng điều này không đủ để kết luận thuốc an toàn hoặc không cần điều chỉnh ở mọi người bệnh suy gan.
Heptaminol được thải trừ chủ yếu dưới dạng không đổi qua nước tiểu, vì vậy suy thận có thể làm giảm khả năng thải thuốc. Tuy nhiên, chưa có mức điều chỉnh liều cụ thể theo độ thanh thải creatinin trong các nguồn được đối chiếu.
Người suy thận cần được bác sĩ đánh giá và theo dõi huyết áp, nhịp tim cùng tác dụng không mong muốn.
Các RCP được đối chiếu không ghi nhận ảnh hưởng trực tiếp đã được xác lập của Heptaminol lên khả năng lái xe hoặc vận hành máy.
Tuy nhiên, hạ huyết áp tư thế có thể gây chóng mặt, nhìn mờ hoặc gần ngất. Không lái xe, làm việc trên cao hoặc vận hành máy khi còn triệu chứng.
Tương tác thuốc của Heptaminol
Thông tin tương tác giữa các nhãn có khác biệt:
- Tờ hướng dẫn của sản phẩm Domesco cảnh báo không phối hợp với thuốc ức chế monoamine oxidase không chọn lọc vì đặc tính kích thích giao cảm của Heptaminol có thể làm tăng nguy cơ cơn tăng huyết áp.
- Tờ hướng dẫn này cũng yêu cầu thận trọng với một số thuốc có tác động lên huyết áp, hệ giao cảm hoặc hệ cholinergic.
- RCP dung dịch uống tại Pháp ghi nhận dữ liệu hiện có chưa gợi ý tương tác có ý nghĩa lâm sàng.
Do sự khác biệt giữa các tài liệu, cần đối chiếu tờ hướng dẫn của sản phẩm thực tế. Người dùng phải báo cho bác sĩ hoặc dược sĩ về thuốc chống trầm cảm, thuốc trị Parkinson, thuốc co mạch, thuốc cảm cúm, thuốc giảm cân và các chất kích thích đang dùng.
Thắc mắc về hoạt chất Heptaminol
Heptaminol là thuốc tác động lên hệ tim mạch, thường dùng dưới dạng heptaminol hydroclorid. Một số nhãn thuốc chỉ định hoạt chất để điều trị triệu chứng hạ huyết áp tư thế, đặc biệt khi liên quan đến thuốc hướng tâm thần.
Heptaminol có thể hỗ trợ cải thiện huyết áp tư thế nhờ tác động kích thích tim mạch, nhưng mức đáp ứng khác nhau giữa từng người. Thuốc cũng có thể gây nhịp tim nhanh hoặc làm huyết áp tăng quá mức, vì vậy chống chỉ định ở người tăng huyết áp nặng.
Không. Cường giáp là chống chỉ định được ghi trong nhãn Heptaminol vì người bệnh có thể nhạy cảm hơn với các tác động kích thích tim mạch như nhịp tim nhanh và tăng huyết áp.
Nhãn thuốc cảnh báo Heptaminol có thể làm xét nghiệm kiểm soát doping cho kết quả dương tính. Vận động viên không nên tự dùng và cần kiểm tra quy định chống doping hiện hành cũng như thủ tục miễn trừ sử dụng điều trị khi phù hợp.
Không nên tự dùng khi chưa xác định nguyên nhân. Chóng mặt khi đứng lên có thể liên quan đến mất nước, thiếu máu, chảy máu, rối loạn nhịp, bệnh thần kinh tự chủ hoặc tác dụng của thuốc. Heptaminol chỉ điều trị triệu chứng trong những trường hợp được bác sĩ đánh giá là phù hợp.

