Glecaprevir là thuốc kháng vi rút tác động trực tiếp, có tác dụng ức chế protease NS3/4A của vi rút viêm gan C. Hoạt chất này không được sử dụng đơn độc mà được bào chế trong phối hợp liều cố định với pibrentasvir để điều trị nhiễm HCV thuộc nhiều kiểu gen. Theo nhãn Hoa Kỳ hiện hành, phối hợp glecaprevir/pibrentasvir được dùng cho người lớn và trẻ từ 3 tuổi mắc viêm gan C cấp hoặc mạn, không xơ gan hoặc xơ gan còn bù trong những trường hợp phù hợp. Thời gian điều trị thường từ 8 đến 16 tuần, tùy tiền sử điều trị, kiểu gen, tình trạng xơ gan và các yếu tố lâm sàng khác. Thuốc có nhiều tương tác đáng chú ý và chống chỉ định ở người suy gan Child-Pugh B hoặc C, người từng mất bù gan, hoặc khi dùng cùng một số thuốc. Người bệnh không nên tự sử dụng, thay đổi liều hay ngừng thuốc mà chưa trao đổi với bác sĩ hoặc dược sĩ.
Nội dung chính
- Hoạt chất: Glecaprevir, viết tắt GLE.
- Nhóm: Thuốc kháng vi rút tác động trực tiếp, ức chế protease HCV NS3/4A.
- Cách sử dụng: Chỉ dùng trong phối hợp cố định với pibrentasvir, dùng đường uống cùng thức ăn.
- Đối tượng được phê duyệt theo nhãn Hoa Kỳ: Người lớn và trẻ từ 3 tuổi mắc HCV cấp hoặc mạn trong các trường hợp được chỉ định.
- Liều người lớn thường dùng trong phối hợp: Glecaprevir 300 mg/pibrentasvir 120 mg, uống một lần mỗi ngày cùng thức ăn.
- Cảnh báo chính: Tái hoạt HBV; mất bù hoặc suy gan; tương tác với thuốc cảm ứng hoặc ức chế các chất vận chuyển thuốc.
- Không dùng ở người suy gan Child-Pugh B, Child-Pugh C hoặc có tiền sử mất bù gan.
- Không tự áp dụng liều tham khảo; phác đồ phải do bác sĩ lựa chọn sau khi đánh giá bệnh gan, thuốc đang dùng và tiền sử điều trị.
Hoạt chất Glecaprevir là gì?
Glecaprevir là chất ức chế protease NS3/4A của HCV, được sử dụng cùng pibrentasvir trong một phác đồ kháng vi rút trực tiếp toàn kiểu gen. Hoạt chất này ngăn vi rút xử lý polyprotein cần thiết cho quá trình nhân lên. Glecaprevir không được dùng đơn độc trong các chỉ định đã được xác minh.
Glecaprevir
INN Glecaprevir, tên INN.
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Glecaprevir |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Glecaprevir, tên INN. |
| Tên IUPAC | (1R,14E,18R,22R,26S,29S)-26-tert-butyl-N-[(1R,2R)-2-(difluoromethyl)-1-[(1-methylcyclopropyl)sulfonylcarbamoyl]cyclopropyl]-13,13-difluoro-24,27-dioxo-2,17,23-trioxa-4,11,25,28-tetrazapentacyclo[26.2.1.0^{3,12}.0^{5,10}.0^{18,22}]hentriaconta-3,5,7,9,11,14-hexaene-29-carboxamide |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | ABT-493; GLE là chữ viết tắt thường dùng trong tài liệu chuyên môn. Không nên dùng tên Mavyret hoặc Maviret để chỉ riêng glecaprevir vì đây là tên biệt dược của phối hợp glecaprevir/pibrentasvir. |
| Tên viết tắt | GLE |
| Tên Latinh / tên dược điển | Glecaprevirum |
| Tên USAN | glecaprevir |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 1365970-03-1 |
|---|---|
| UNII | K6BUU8J72P |
| PubChem CID | 66828839 |
| RxNorm CUI | 1940635 |
Dược động học của Glecaprevir
Sau khi uống phối hợp glecaprevir/pibrentasvir cùng thức ăn, glecaprevir đạt nồng độ đỉnh trung vị sau khoảng 5 giờ đối với viên nén. Thuốc gắn protein huyết tương cao, chuyển hóa thứ yếu qua CYP3A và được thải trừ chủ yếu qua mật–phân. Thời gian bán thải biểu kiến khoảng 6 giờ.
Giai đoạn I: Hấp thu
Thời gian đạt nồng độ tối đa trung vị của glecaprevir khoảng 5 giờ sau khi uống viên nén và khoảng 3 giờ sau khi dùng pellet. Thức ăn làm tăng phơi nhiễm glecaprevir; vì vậy phối hợp glecaprevir/pibrentasvir phải được uống cùng thức ăn.
Giai đoạn II: Phân bố
Glecaprevir gắn với protein huyết tương khoảng 97,5%. Tỷ lệ nồng độ thuốc trong máu so với huyết tương khoảng 0,57.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Glecaprevir chỉ được chuyển hóa ở mức độ thứ yếu, chủ yếu liên quan đến CYP3A. Phần lớn thuốc lưu hành dưới dạng không đổi.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Glecaprevir được thải trừ chủ yếu qua đường mật và phân. Khoảng 92,1% liều được tìm thấy trong phân và khoảng 0,7% trong nước tiểu; thuốc không đổi là thành phần chủ yếu trong huyết tương và phân.
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải biểu kiến của glecaprevir khoảng 6 giờ. |
|---|
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
- Thức ăn làm tăng đáng kể phơi nhiễm glecaprevir.
- Xơ gan còn bù có thể làm tăng phơi nhiễm glecaprevir; mức tăng lớn hơn rõ rệt ở suy gan Child-Pugh B và C.
- Bệnh thận giai đoạn cuối có thể làm tăng phơi nhiễm nhưng nhãn không yêu cầu điều chỉnh liều, kể cả ở người lọc máu.
- Thuốc ức chế hoặc cảm ứng P-gp, BCRP, OATP1B1/OATP1B3 và CYP3A có thể thay đổi nồng độ glecaprevir.
- Tuổi, giới, chủng tộc và cân nặng từ 45 kg trở lên không tạo ra khác biệt dược động học có ý nghĩa lâm sàng trong dữ liệu nhãn.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Glecaprevir
Glecaprevir thuộc nhóm thuốc kháng vi rút tác động trực tiếp chống HCV, phân nhóm chất ức chế protease NS3/4A. Khi phối hợp với pibrentasvir, chất ức chế protein NS5A, phác đồ tác động vào hai đích khác nhau trong vòng đời HCV và làm giảm nguy cơ vi rút thoát ức chế so với sử dụng một hoạt chất đơn lẻ.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Glecaprevir gắn và ức chế protease NS3/4A của HCV. Enzyme này cần thiết để cắt polyprotein HCV thành các protein chức năng NS3, NS4A, NS4B, NS5A và NS5B. Việc ngăn quá trình cắt polyprotein làm gián đoạn sự nhân lên của vi rút. Pibrentasvir trong cùng chế phẩm ức chế NS5A, bổ sung một cơ chế kháng vi rút khác.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Glecaprevir thể hiện hoạt tính kháng vi rút trong ống nghiệm đối với nhiều kiểu gen HCV. Khi kết hợp với pibrentasvir, thuốc tạo thành phác đồ toàn kiểu gen. Ở mức phơi nhiễm cao hơn liều điều trị, phối hợp không gây kéo dài QTc có ý nghĩa lâm sàng trong nghiên cứu đánh giá chuyên biệt.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Glecaprevir
Glecaprevir không có chỉ định điều trị độc lập; chỉ định áp dụng cho phối hợp glecaprevir/pibrentasvir.
Theo nhãn FDA sửa đổi tháng 6 năm 2025, phối hợp được chỉ định cho người lớn và trẻ từ 3 tuổi mắc HCV kiểu gen 1–6, cấp hoặc mạn, không xơ gan hoặc xơ gan còn bù Child-Pugh A. Thuốc cũng được chỉ định cho một số người bệnh HCV kiểu gen 1 từng điều trị bằng chất ức chế NS5A hoặc chất ức chế protease NS3/4A, nhưng không từng dùng cả hai nhóm.
EMA mô tả chỉ định điều trị viêm gan C mạn ở người lớn và trẻ từ 3 tuổi. WHO khuyến nghị mở rộng điều trị bằng thuốc kháng vi rút tác động trực tiếp cho trẻ từ 3 tuổi mắc HCV mạn. Việc áp dụng phải căn cứ nhãn thuốc và hướng dẫn đang có hiệu lực tại nơi điều trị.
Liều dùng và cách sử dụng
Thông tin dưới đây được trích từ nhãn FDA và không phải liều cá nhân hóa:
- Người lớn: Ba viên glecaprevir 100 mg/pibrentasvir 40 mg uống cùng lúc, một lần mỗi ngày với thức ăn, tương ứng tổng liều glecaprevir 300 mg/pibrentasvir 120 mg mỗi ngày.
- Trẻ từ 12 tuổi hoặc cân nặng từ 45 kg: Liều viên nén như người lớn.
- Trẻ từ 3 đến dưới 12 tuổi, dưới 45 kg: Dùng pellet theo cân nặng:
- Dưới 20 kg: glecaprevir 150 mg/pibrentasvir 60 mg mỗi ngày.
- Từ 20 đến dưới 30 kg: 200 mg/80 mg mỗi ngày.
- Từ 30 đến dưới 45 kg: 250 mg/100 mg mỗi ngày.
- Người chưa từng điều trị, không xơ gan hoặc xơ gan còn bù: Thời gian thường là 8 tuần theo nhãn FDA và Hướng dẫn Bộ Y tế năm 2024.
- Các trường hợp đã điều trị, sau ghép tạng hoặc có yếu tố đặc biệt có thể cần 8, 12 hoặc 16 tuần.
Không tự áp dụng liều hoặc thời gian điều trị. Bác sĩ phải xác định phác đồ dựa trên tuổi, cân nặng, kiểu gen khi cần, tình trạng xơ gan, tiền sử điều trị và thuốc dùng đồng thời.
- Uống toàn bộ liều một lần mỗi ngày cùng thức ăn.
- Ba viên của liều người lớn phải được uống cùng thời điểm, không chia thành nhiều lần trong ngày.
- Pellet phải được trộn với một lượng nhỏ thức ăn mềm, ít nước, có khả năng bám vào thìa; nuốt mà không nhai và dùng ngay theo hướng dẫn của sản phẩm.
- Không nghiền viên, tự đổi viên sang pellet hoặc tự quy đổi số gói.
- Không bỏ liều, tự giảm liều hoặc ngừng điều trị vì việc dùng không đầy đủ có thể làm giảm hiệu quả và góp phần hình thành kháng thuốc.
- Khi quên liều hoặc nôn sau khi dùng thuốc, cần làm theo tờ hướng dẫn của sản phẩm và liên hệ bác sĩ hoặc dược sĩ thay vì tự uống bù.
Trước và trong điều trị, bác sĩ có thể cần:
- Xét nghiệm HBsAg và anti-HBc để đánh giá nhiễm HBV hiện tại hoặc trước đây.
- Đánh giá mức độ xơ gan, tiền sử mất bù gan và chức năng gan.
- Rà soát toàn bộ thuốc kê đơn, không kê đơn, thảo dược và thực phẩm bổ sung để phát hiện tương tác.
- Theo dõi dấu hiệu tổn thương hoặc mất bù gan, đặc biệt ở người có xơ gan còn bù hoặc tăng áp lực tĩnh mạch cửa.
- Theo dõi INR ở người dùng thuốc đối kháng vitamin K và đường huyết ở người dùng thuốc điều trị đái tháo đường vì tình trạng kiểm soát có thể thay đổi khi HCV được điều trị.
- Đánh giá đáp ứng vi rút sau điều trị theo hướng dẫn chuyên môn.
Cảnh báo và lưu ý về Glecaprevir
Theo nhãn FDA, glecaprevir/pibrentasvir chống chỉ định trong các trường hợp:
- Suy gan mức độ vừa hoặc nặng, tương ứng Child-Pugh B hoặc C.
- Có tiền sử mất bù gan, kể cả khi chức năng gan hiện tại đã cải thiện.
- Dùng đồng thời với atazanavir vì nguy cơ tăng ALT.
- Dùng đồng thời với rifampin vì rifampin làm giảm đáng kể nồng độ glecaprevir/pibrentasvir.
Danh sách chống chỉ định có thể khác giữa các cơ quan quản lý. Cần đối chiếu tờ thông tin sản phẩm được phê duyệt tại nơi điều trị.
Các tác dụng không mong muốn thường gặp ở người lớn gồm đau đầu, mệt mỏi và buồn nôn. Tiêu chảy, ngứa và tăng bilirubin cũng được ghi nhận trong một số quần thể nghiên cứu.
Ở trẻ dưới 12 tuổi, nôn, phát ban và đau bụng trên được ghi nhận thường xuyên hơn so với người lớn; đau đầu và mệt mỏi cũng có thể xảy ra.
Phần lớn phản ứng trong thử nghiệm lâm sàng ở mức độ nhẹ hoặc vừa. Tuy nhiên, không nên tự quy mọi triệu chứng trong phác đồ cho riêng glecaprevir vì chế phẩm luôn chứa pibrentasvir và người bệnh có thể đang dùng các thuốc khác.
Các nguy cơ nghiêm trọng được ghi nhận với phối hợp glecaprevir/pibrentasvir gồm:
- Tái hoạt HBV ở người đồng nhiễm hoặc từng nhiễm HBV; hậu quả có thể bao gồm viêm gan tối cấp, suy gan và tử vong.
- Mất bù hoặc suy gan, chủ yếu được báo cáo ở người có bệnh gan tiến triển hoặc yếu tố nguy cơ nền.
- Phù mạch trong dữ liệu hậu mãi.
- Tăng ALT liên quan đến một số tương tác thuốc, đặc biệt với atazanavir.
Cần khám ngay khi có vàng da tăng, nước tiểu sẫm, bụng trướng, lú lẫn, nôn ra máu, phù mặt hoặc khó thở.
- Phải sàng lọc HBV trước khi bắt đầu điều trị vì thuốc DAA có thể liên quan đến tái hoạt HBV.
- Đánh giá kỹ bệnh gan nền; không dùng ở Child-Pugh B, Child-Pugh C hoặc người từng mất bù gan.
- Theo dõi dấu hiệu mất bù gan ở người xơ gan còn bù nhưng có bằng chứng tăng áp lực tĩnh mạch cửa hoặc bệnh gan tiến triển.
- Kiểm tra tương tác trước điều trị và khi thêm, ngừng hoặc thay đổi bất kỳ thuốc nào.
- Không dùng đơn trị glecaprevir và không tách hoạt chất khỏi phối hợp pibrentasvir.
- Không tự ngừng thuốc khi triệu chứng cải thiện.
- Cần tiếp tục theo dõi ung thư biểu mô tế bào gan ở người thuộc nhóm nguy cơ theo hướng dẫn chuyên môn, kể cả sau khi đạt đáp ứng vi rút bền vững.
Không có thuốc giải độc đặc hiệu được xác lập. Khi quá liều, cần theo dõi dấu hiệu độc tính và áp dụng điều trị hỗ trợ thích hợp. Glecaprevir gắn protein huyết tương cao nên không được loại bỏ đáng kể bằng thẩm tách máu. Người bệnh nghi quá liều cần được đánh giá tại cơ sở y tế; không tự gây nôn hoặc tự dùng thuốc xử trí.
Theo nhãn FDA, bảo quản chế phẩm ở nhiệt độ không quá 30°C. Giữ thuốc trong bao bì gốc, tránh ẩm và ngoài tầm nhìn, tầm với của trẻ em. Điều kiện cụ thể có thể khác theo dạng bào chế và nhãn sản phẩm tại từng thị trường.
Đối tượng đặc biệt
Nhãn FDA cho phép sử dụng phối hợp glecaprevir/pibrentasvir ở trẻ từ 3 tuổi. Trẻ dưới 12 tuổi và cân nặng dưới 45 kg dùng pellet theo cân nặng; trẻ từ 12 tuổi hoặc từ 45 kg có thể dùng liều viên nén của người lớn. WHO cũng khuyến nghị điều trị HCV mạn bằng DAA cho trẻ từ 3 tuổi.
An toàn và hiệu quả ở trẻ dưới 3 tuổi chưa được nghiên cứu. Không tự chia viên hoặc quy đổi liều người lớn cho trẻ.
Trong dữ liệu nhãn, không ghi nhận khác biệt tổng thể về độ an toàn hoặc hiệu quả giữa người từ 65 tuổi trở lên và người trẻ hơn; không cần điều chỉnh liều chỉ dựa trên tuổi. Tuy nhiên, người cao tuổi thường có nhiều bệnh kèm và dùng nhiều thuốc nên cần rà soát tương tác và chức năng gan trước điều trị.
Dữ liệu ở phụ nữ mang thai chưa đủ để xác định nguy cơ liên quan đến thuốc đối với dị tật bẩm sinh lớn hoặc sẩy thai. Nghiên cứu trên động vật không ghi nhận ảnh hưởng bất lợi đến phát triển ở các mức phơi nhiễm được nghiên cứu, nhưng kết quả này không loại trừ hoàn toàn nguy cơ ở người.
Chỉ sử dụng khi bác sĩ đánh giá lợi ích dự kiến lớn hơn nguy cơ tiềm ẩn. Không tự bắt đầu hoặc ngừng điều trị khi đang mang thai.
Chưa xác định glecaprevir có hiện diện trong sữa mẹ, ảnh hưởng đến trẻ bú mẹ hoặc ảnh hưởng đến tiết sữa hay không. Glecaprevir được tìm thấy trong sữa động vật thí nghiệm.
Quyết định tiếp tục cho con bú hoặc sử dụng thuốc cần cân nhắc lợi ích của việc nuôi con bằng sữa mẹ, nhu cầu điều trị của người mẹ và nguy cơ tiềm ẩn đối với trẻ.
- Child-Pugh A: Không cần điều chỉnh liều theo nhãn FDA, nhưng phải theo dõi dấu hiệu mất bù gan.
- Child-Pugh B hoặc C: Chống chỉ định.
- Có tiền sử mất bù gan: Chống chỉ định, bất kể điểm Child-Pugh hiện tại.
Glecaprevir được thải trừ chủ yếu qua gan và phơi nhiễm tăng mạnh ở suy gan nặng, giải thích nguy cơ độc tính cao hơn.
Không cần điều chỉnh liều glecaprevir/pibrentasvir ở người suy thận nhẹ, vừa hoặc nặng, kể cả bệnh thận giai đoạn cuối đang lọc máu, theo nhãn FDA. Hướng dẫn Bộ Y tế năm 2024 cũng liệt kê G/P trong các phác đồ có thể dùng không điều chỉnh liều DAA ở người bệnh thận mạn, bao gồm người lọc máu, khi không có chống chỉ định khác.
Tương tác thuốc của Glecaprevir
Glecaprevir ức chế P-gp, BCRP, OATP1B1 và OATP1B3; đồng thời là cơ chất của P-gp, BCRP và OATP1B1/OATP1B3. Thuốc cũng ức chế yếu CYP3A, CYP1A2 và UGT1A1.
Các tương tác đáng chú ý gồm:
- Atazanavir và rifampin: chống chỉ định theo nhãn FDA.
- Carbamazepine, phenytoin, efavirenz và St. John’s wort: có thể làm giảm nồng độ thuốc; không khuyến cáo phối hợp.
- Darunavir, lopinavir hoặc ritonavir: có thể làm tăng nồng độ glecaprevir; thường không khuyến cáo.
- Atorvastatin, lovastatin, simvastatin: tăng nguy cơ bệnh cơ và tiêu cơ vân; không khuyến cáo phối hợp.
- Pravastatin: nhãn FDA khuyến nghị giảm 50% liều pravastatin.
- Rosuvastatin: không vượt quá 10 mg mỗi ngày theo nhãn FDA.
- Digoxin: có thể tăng nồng độ; cần theo dõi và cân nhắc giảm liều.
- Cyclosporine trên 100 mg mỗi ngày: không khuyến cáo vì làm tăng đáng kể phơi nhiễm glecaprevir.
- Thuốc tránh thai chứa ethinyl estradiol, thuốc chống đông và thuốc điều trị đái tháo đường cần được rà soát theo nhãn áp dụng và theo dõi phù hợp.
Danh sách này không đầy đủ. Người bệnh cần cung cấp toàn bộ danh sách thuốc và thảo dược cho bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi điều trị.
Thắc mắc về hoạt chất Glecaprevir
Glecaprevir là thuốc kháng vi rút tác động trực tiếp, ức chế protease NS3/4A của HCV. Thuốc được sử dụng cùng pibrentasvir để điều trị viêm gan C trong các trường hợp phù hợp, không dùng như một thuốc đơn chất độc lập.
Không. Các chỉ định và chế phẩm đã được xác minh đều sử dụng glecaprevir trong phối hợp cố định với pibrentasvir. Hai hoạt chất tác động lên các đích khác nhau của HCV. Người bệnh không được tự tách, phối hợp hoặc thay đổi thành phần thuốc.
Có. Nhãn FDA và thông tin EMA hướng dẫn uống glecaprevir/pibrentasvir cùng thức ăn. Thức ăn làm tăng phơi nhiễm glecaprevir và hỗ trợ đạt nồng độ thuốc phù hợp.
Theo nhãn FDA, không cần điều chỉnh liều phối hợp ở các mức độ suy thận, kể cả bệnh thận giai đoạn cuối đang lọc máu. Tuy nhiên, người bệnh vẫn cần được kiểm tra chức năng gan, tương tác thuốc và các chống chỉ định khác trước khi dùng.
Thuốc DAA điều trị HCV có thể liên quan đến tái hoạt HBV ở người đang nhiễm hoặc từng nhiễm HBV. Biến cố này đôi khi dẫn đến viêm gan nặng, suy gan hoặc tử vong. Vì vậy, nhãn FDA yêu cầu xét nghiệm HBsAg và anti-HBc trước khi bắt đầu điều trị.

