Gemcitabine là thuốc chống ung thư thuộc nhóm chống chuyển hóa nucleoside pyrimidine. Dạng tiêm truyền tĩnh mạch được FDA phê duyệt cho một số trường hợp ung thư buồng trứng, ung thư vú, ung thư phổi không tế bào nhỏ và ung thư tuyến tụy, dùng đơn độc hoặc phối hợp với thuốc hóa trị khác tùy chỉ định. Từ tháng 9/2025, FDA cũng phê duyệt một hệ thống giải phóng gemcitabine trong bàng quang cho một nhóm người trưởng thành mắc ung thư bàng quang không xâm lấn cơ không đáp ứng BCG. Gemcitabine có thể gây suy tủy, nhiễm trùng, xuất huyết, độc tính phổi, gan, thận và phản ứng da nghiêm trọng. Liều được tính theo diện tích bề mặt cơ thể hoặc theo hệ thống nội bàng quang cụ thể, đồng thời phải điều chỉnh dựa trên xét nghiệm và độc tính. Thuốc chỉ được sử dụng bởi nhân viên y tế có kinh nghiệm về điều trị ung thư.
Nội dung chính
- Nhóm thuốc: Thuốc chống ung thư chống chuyển hóa, chất tương tự nucleoside pyrimidine
- Mã ATC: L01BC05
- Dạng dùng: Dung dịch hoặc bột pha truyền tĩnh mạch; hệ thống giải phóng thuốc trong bàng quang 225 mg tại Hoa Kỳ
- Chỉ định dạng tiêm theo nhãn Hoa Kỳ: Một số trường hợp ung thư buồng trứng, vú, phổi không tế bào nhỏ và tuyến tụy
- Chỉ định hệ thống nội bàng quang: Ung thư bàng quang không xâm lấn cơ, không đáp ứng BCG, có carcinoma in situ, có hoặc không kèm u nhú
- Cảnh báo chính: Suy tủy, độc tính phổi, HUS/TMA, độc gan, phản ứng da nghiêm trọng, hội chứng rò rỉ mao mạch và PRES
- Theo dõi: Công thức máu trước mỗi liều; chức năng gan và thận trước và trong điều trị
- Nguyên tắc an toàn: Không tự mua, tự truyền, tự thay đổi lịch hoặc phối hợp gemcitabine với thuốc hay xạ trị
Hoạt chất Gemcitabine là gì?
Gemcitabine là thuốc hóa trị chống chuyển hóa, có cấu trúc tương tự một thành phần tạo nên DNA. Sau khi được hoạt hóa trong tế bào, thuốc cản trở tổng hợp DNA và thúc đẩy tế bào đang phân chia đi vào quá trình chết theo chương trình. Thuốc được sử dụng bằng truyền tĩnh mạch hoặc dưới dạng một hệ thống nội bàng quang chuyên biệt cho các chỉ định đã được cơ quan quản lý phê duyệt. 1
Gemcitabine
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Gemcitabine |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Gemcitabine |
| Tên IUPAC | 4-amino-1-[(2R,4R,5R)-3,3-difluoro-4-hydroxy-5-(hydroxymethyl)oxolan-2-yl]pyrimidin-2-one |
| Tên hóa học khác | 2'-Deoxy-2',2'-difluorocytidine | 2',2'-Difluorodeoxycytidine |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Gemcitabine hydrochloride; 2′-deoxy-2′,2′-difluorocytidine monohydrochloride, đồng phân beta. |
| Tên viết tắt | dFdC |
| Tên Latinh / tên dược điển | Gemcitabinum |
| Tên USAN | gemcitabine |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 95058-81-4 |
|---|---|
| UNII | B76N6SBZ8R |
| PubChem CID | 60750 |
| RxNorm CUI | 12574 |
| Công thức phân tử | C9H11F2N3O4 |
Dược động học của Gemcitabine
Sau truyền tĩnh mạch, gemcitabine có dược động học tuyến tính theo mô hình hai ngăn. Thể tích phân bố, độ thanh thải và thời gian bán thải phụ thuộc thời gian truyền, tuổi và giới tính. Thuốc gắn protein huyết tương không đáng kể và được thải chủ yếu qua nước tiểu dưới dạng chất chuyển hóa dFdU. Với hệ thống nội bàng quang, mức phơi nhiễm toàn thân rất thấp trong nghiên cứu trên nhãn.
Giai đoạn I: Hấp thu
Dạng truyền tĩnh mạch không cần quá trình hấp thu từ vị trí dùng thuốc. Đối với hệ thống nội bàng quang, hấp thu toàn thân thấp khi bàng quang nguyên vẹn, nhưng nguy cơ phơi nhiễm toàn thân và phản ứng nghiêm trọng có thể tăng nếu bàng quang bị thủng hoặc niêm mạc bị tổn thương.
| F · Sinh khả dụng | Khi truyền tĩnh mạch, gemcitabine được đưa trực tiếp vào tuần hoàn nên không có giai đoạn hấp thu qua đường tiêu hóa. Giá trị sinh khả dụng tuyệt đối riêng biệt không được trình bày trong nhãn. Với hệ thống nội bàng quang, nồng độ gemcitabine trong huyết tương thấp hơn giới hạn định lượng ở tất cả người bệnh tại các thời điểm được đánh giá; mức gemcitabine và dFdU trong huyết tương được ước tính dưới 1% Cmax dự kiến sau truyền tĩnh mạch. |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Sau các đợt truyền dưới 70 phút, thể tích phân bố được ghi nhận khoảng 50 L/m². Khi thời gian truyền kéo dài, thể tích phân bố có thể tăng tới khoảng 370 L/m². Gemcitabine gắn protein huyết tương không đáng kể.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Trong tế bào, gemcitabine được các nucleoside kinase phosphoryl hóa thành gemcitabine diphosphate, dFdCDP, và gemcitabine triphosphate, dFdCTP, là các chất chuyển hóa có hoạt tính. dFdU là chất chuyển hóa uracil không hoạt tính được tìm thấy trong huyết tương và nước tiểu.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Sau một liều gemcitabine đánh dấu phóng xạ truyền trong 30 phút, khoảng 92–98% liều được thu hồi trong vòng một tuần, gần như hoàn toàn qua nước tiểu. Gemcitabine không đổi chiếm dưới 10%; gemcitabine và dFdU chiếm khoảng 99% lượng thuốc được bài tiết.
Đối với hệ thống nội bàng quang, khoảng 77% liều được bài tiết vào nước tiểu đến ngày thứ 7 và 99% đến ngày thứ 21 dưới dạng gemcitabine cùng dFdU.
| t½ · Thời gian bán thải | Với thời gian truyền dưới 70 phút, thời gian bán thải gemcitabine khoảng 42–94 phút. Khi truyền kéo dài, thời gian bán thải có thể tăng đến khoảng 245–638 phút. Thời gian bán thải giai đoạn cuối của gemcitabine triphosphate trong tế bào đơn nhân máu ngoại vi khoảng 1,7–19,4 giờ. |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Độ thanh thải gemcitabine thay đổi theo tuổi và giới tính. Trong bảng dược động học của nhãn, giá trị ở người bệnh điển hình dao động khoảng 30,7–92,2 L/giờ/m²; độ thanh thải thấp hơn ở người lớn tuổi và ở nữ giới. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
- Truyền kéo dài làm tăng thể tích phân bố và thời gian bán thải.
- Tuổi cao liên quan đến độ thanh thải thấp hơn và nồng độ thuốc cao hơn với cùng một liều.
- Nữ giới có độ thanh thải thấp hơn và thời gian bán thải dài hơn nam giới.
- Nhãn chưa có nghiên cứu dược động học lâm sàng chuyên biệt ở người giảm chức năng gan hoặc thận.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Gemcitabine
Gemcitabine thuộc nhóm thuốc chống ung thư và điều hòa miễn dịch, phân nhóm thuốc chống chuyển hóa, chất tương tự pyrimidine, mã ATC L01BC05. Đây là thuốc gây độc tế bào, tác động chủ yếu lên tế bào đang tổng hợp DNA. 1
Phần III: Cơ chế tác dụng
Gemcitabine được chuyển thành dFdCDP và dFdCTP trong tế bào:
- dFdCDP ức chế ribonucleotide reductase, làm giảm lượng deoxynucleotide cần thiết để tổng hợp DNA.
- dFdCTP cạnh tranh với dCTP để được gắn vào DNA.
- Sau khi gemcitabine được gắn vào chuỗi DNA, chỉ thêm được một nucleotide nữa trước khi quá trình kéo dài chuỗi bị gián đoạn, cuối cùng dẫn đến chết tế bào theo chương trình.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Gemcitabine tiêu diệt tế bào đang tổng hợp DNA và ngăn tế bào vượt qua ranh giới pha G1/S. Tác dụng phụ thuộc lịch dùng: truyền lâu hơn 60 phút hoặc sử dụng thường xuyên hơn một lần mỗi tuần làm tăng độc tính có ý nghĩa lâm sàng. Quan hệ phơi nhiễm–đáp ứng của hệ thống gemcitabine nội bàng quang chưa được mô tả đầy đủ. 1
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Gemcitabine
Theo nhãn gemcitabine tiêm tại Hoa Kỳ:
- Phối hợp carboplatin điều trị ung thư buồng trứng tiến triển tái phát ít nhất sáu tháng sau khi hoàn tất hóa trị chứa platinum.
- Phối hợp paclitaxel trong điều trị bước đầu ung thư vú di căn sau khi thất bại với hóa trị bổ trợ chứa anthracycline, trừ trường hợp anthracycline bị chống chỉ định.
- Phối hợp cisplatin trong điều trị bước đầu ung thư phổi không tế bào nhỏ không thể phẫu thuật, tiến triển tại chỗ giai đoạn IIIA hoặc IIIB, hoặc di căn giai đoạn IV.
- Dùng đơn độc trong ung thư biểu mô tuyến tụy tiến triển tại chỗ không thể phẫu thuật hoặc di căn, bao gồm người bệnh đã được điều trị bằng fluorouracil.
Hệ thống gemcitabine nội bàng quang Inlexzo được FDA phê duyệt cho người trưởng thành mắc ung thư bàng quang không xâm lấn cơ không đáp ứng BCG, có carcinoma in situ, có hoặc không kèm u nhú. 3
MedlinePlus ghi nhận gemcitabine tiêm đôi khi được sử dụng trong ung thư bàng quang và ung thư đường mật. Các cách sử dụng này không nằm trong bốn chỉ định của nhãn gemcitabine tiêm được trích dẫn tại đây, vì vậy cần được xem là sử dụng ngoài chỉ định của chế phẩm tiêm trong bối cảnh nhãn Hoa Kỳ. 1
Riêng hệ thống gemcitabine nội bàng quang Inlexzo đã có chỉ định FDA cụ thể từ năm 2025 và không còn là ứng dụng nghiên cứu đối với nhóm người bệnh nêu trên. Các ứng dụng nghiên cứu khác.
Liều dùng và cách sử dụng
Liều dưới đây lấy từ nhãn Hoa Kỳ và chỉ nhằm cung cấp thông tin. Liều thực tế phải do bác sĩ ung bướu tính theo diện tích bề mặt cơ thể, phác đồ, xét nghiệm máu, chức năng cơ quan và độc tính.
- Ung thư buồng trứng: gemcitabine 1.000 mg/m² truyền tĩnh mạch trong 30 phút vào ngày 1 và 8 của chu kỳ 21 ngày, phối hợp carboplatin AUC 4 vào ngày 1 sau gemcitabine.
- Ung thư vú: 1.250 mg/m² truyền trong 30 phút vào ngày 1 và 8 của chu kỳ 21 ngày, phối hợp paclitaxel 175 mg/m² vào ngày 1 trước gemcitabine.
- Ung thư phổi không tế bào nhỏ: 1.000 mg/m² vào ngày 1, 8 và 15 của chu kỳ 28 ngày hoặc 1.250 mg/m² vào ngày 1 và 8 của chu kỳ 21 ngày, phối hợp cisplatin.
- Ung thư tuyến tụy: 1.000 mg/m² truyền trong 30 phút, mỗi tuần trong bảy tuần đầu rồi nghỉ một tuần; sau đó dùng vào ngày 1, 8 và 15 của mỗi chu kỳ 28 ngày.
- Hệ thống nội bàng quang Inlexzo: đặt hệ thống chứa 225 mg gemcitabine vào bàng quang mỗi ba tuần trong tối đa sáu tháng, tám liều; sau đó mỗi 12 tuần trong tối đa 18 tháng, sáu liều. Hệ thống được tháo sau mỗi giai đoạn lưu ba tuần.
Không tự áp dụng, quy đổi liều, thay đổi tốc độ truyền hoặc sử dụng gemcitabine ngoài cơ sở điều trị.
Đối với dạng tiêm truyền:
- Chỉ truyền tĩnh mạch tại cơ sở y tế.
- Thời gian truyền thông thường là 30 phút theo nhãn; truyền quá 60 phút hoặc dùng thường xuyên hơn một lần mỗi tuần làm tăng độc tính.
- Nhân viên y tế phải pha, vận chuyển và tiêu hủy theo quy trình xử lý thuốc gây độc tế bào.
- Nếu thuốc tiếp xúc với da hoặc niêm mạc, cần rửa ngay bằng nhiều nước theo quy trình an toàn.
Đối với hệ thống nội bàng quang:
- Chỉ nhân viên y tế đã được đào tạo được đặt và tháo hệ thống.
- Không dùng nếu bàng quang bị thủng hoặc niêm mạc chưa nguyên vẹn.
- Người bệnh cần thực hiện hướng dẫn phòng tiếp xúc với nước tiểu, vệ sinh tay và cơ quan sinh dục trong thời gian hệ thống lưu trong bàng quang.
- Phải thông báo cho nhân viên chẩn đoán hình ảnh về hệ thống trước khi chụp MRI.
Đối với gemcitabine truyền tĩnh mạch:
- Công thức máu, bạch cầu biệt hóa và số lượng tiểu cầu trước mỗi liều.
- Chức năng thận trước điều trị và định kỳ trong điều trị.
- Chức năng gan trước điều trị và định kỳ.
- Dấu hiệu nhiễm trùng, xuất huyết, thiếu máu, khó thở, phù, thay đổi lượng hoặc màu nước tiểu, phản ứng da và triệu chứng thần kinh.
- Lịch xạ trị trước đây, hiện tại hoặc dự kiến.
- Thai kỳ và biện pháp tránh thai khi có khả năng sinh sản.
Với hệ thống nội bàng quang, cần theo dõi tái phát hoặc tiến triển bằng nội soi bàng quang, tế bào học nước tiểu và các đánh giá ung thư học theo lịch chuyên khoa; không trì hoãn phẫu thuật cắt bàng quang khi bệnh tồn tại hoặc tiến triển nếu bác sĩ xác định phẫu thuật cần thiết. 3
Cảnh báo và lưu ý về Gemcitabine
Đối với gemcitabine tiêm truyền, chống chỉ định ở người đã biết quá mẫn với gemcitabine; phản ứng có thể bao gồm phản vệ.
Đối với hệ thống gemcitabine nội bàng quang, chống chỉ định khi:
- Bàng quang bị thủng.
- Có tiền sử quá mẫn với gemcitabine hoặc bất kỳ thành phần nào của sản phẩm.
Với gemcitabine dùng đơn độc đường tĩnh mạch, các phản ứng thường gặp từ 20% trở lên trên nhãn gồm buồn nôn hoặc nôn, thiếu máu, tăng AST, tăng ALT, giảm bạch cầu trung tính, tăng phosphatase kiềm, protein niệu, sốt, tiểu máu, phát ban, giảm tiểu cầu, khó thở và phù. Tiêu chảy, rụng tóc, viêm miệng, buồn ngủ, dị cảm và triệu chứng giống cúm cũng được ghi nhận.
Với hệ thống nội bàng quang, phản ứng thường gặp gồm tiểu nhiều lần, nhiễm trùng đường tiết niệu, tiểu buốt, tiểu gấp, đau đường tiết niệu, tiểu máu và kích ứng bàng quang; một số bất thường xét nghiệm gồm giảm hemoglobin, giảm lymphocyte, tăng lipase, creatinine, kali, AST hoặc ALT.
Các phản ứng nghiêm trọng liên quan gemcitabine truyền tĩnh mạch gồm:
- Suy tủy nặng, giảm bạch cầu trung tính có sốt, nhiễm trùng hoặc xuất huyết.
- Phản ứng da nghiêm trọng như SJS, TEN, DRESS và AGEP.
- Viêm phổi kẽ, xơ phổi, phù phổi, ARDS và suy hô hấp có thể tử vong.
- Hội chứng tan máu tăng urê huyết và bệnh vi mạch huyết khối, có thể dẫn đến suy thận hoặc cần lọc máu.
- Tổn thương gan do thuốc, suy gan và tử vong.
- Hội chứng rò rỉ mao mạch.
- Hội chứng bệnh não sau có khả năng hồi phục, PRES.
- Phản vệ và các biến cố tim mạch nghiêm trọng đã được báo cáo sau lưu hành.
Với hệ thống nội bàng quang, phản ứng nghiêm trọng được ghi nhận gồm nhiễm trùng đường tiết niệu, tiểu máu, viêm phổi và đau đường tiết niệu.
- Không truyền gemcitabine lâu hơn 60 phút hoặc thường xuyên hơn một lần mỗi tuần ngoài phác đồ đã được chuyên gia xác định, vì độc tính phụ thuộc lịch dùng.
- Kiểm tra công thức máu trước mỗi liều và hoãn, giảm hoặc ngừng liều theo mức độ suy tủy.
- Ngừng vĩnh viễn khi xuất hiện phản ứng da nghiêm trọng, độc tính phổi nặng, HUS, suy thận nặng, độc gan nặng, hội chứng rò rỉ mao mạch hoặc PRES theo nhãn.
- Thận trọng đặc biệt ở người có di căn gan, viêm gan, sử dụng rượu nhiều hoặc xơ gan.
- Không khuyến cáo phối hợp gemcitabine với xạ trị; độc tính đặc biệt nghiêm trọng đã xảy ra khi dùng cùng hoặc cách xạ trị không quá bảy ngày.
- Gemcitabine có thể gây hại thai và ảnh hưởng khả năng sinh sản ở nam.
- Đây là thuốc nguy hại; chỉ nhân viên được đào tạo được pha, truyền, đặt, tháo và xử lý chất thải.
- Với hệ thống nội bàng quang, phải đánh giá tính toàn vẹn của bàng quang, tuân thủ điều kiện an toàn MRI và không trì hoãn cắt bàng quang khi bệnh tồn tại hoặc tiến triển. 1
Không có thuốc giải độc đặc hiệu cho quá liều gemcitabine tiêm. Trong nghiên cứu tăng liều, suy tủy, dị cảm và phát ban nặng là những độc tính chính khi dùng liều đơn lên tới 5.700 mg/m² truyền trong 30 phút. Khi nghi ngờ quá liều, cần theo dõi công thức máu và điều trị hỗ trợ tại cơ sở y tế.
Dữ liệu xử trí quá liều của hệ thống gemcitabine nội bàng quang.
Đối với dung dịch gemcitabine tiêm 38 mg/mL trong nhãn được kiểm chứng:
- Bảo quản ở 2–8°C.
- Không để đông lạnh.
- Dung dịch đã pha loãng bằng natri chloride 0,9% được bảo quản tối đa 24 giờ ở 20–25°C và phải bỏ nếu không sử dụng trong thời gian này.
Đối với hệ thống gemcitabine nội bàng quang:
- Bảo quản trong hộp ban đầu ở 20–25°C.
- Cho phép dao động trong khoảng 15–30°C.
Điều kiện bảo quản phải tuân theo đúng nhãn của sản phẩm thực tế vì các chế phẩm có thể khác nhau.
Đối tượng đặc biệt
Tính an toàn và hiệu quả của gemcitabine tiêm chưa được xác lập ở trẻ em. Một nghiên cứu ở trẻ mắc bệnh bạch cầu tái phát ghi nhận suy tủy, giảm bạch cầu trung tính có sốt, tăng transaminase, buồn nôn và phát ban hoặc bong da, nhưng không quan sát thấy hoạt tính lâm sàng có ý nghĩa. Tính an toàn và hiệu quả của hệ thống nội bàng quang cũng chưa được xác lập ở trẻ em. 1
Trong các nghiên cứu gemcitabine đơn trị, không ghi nhận khác biệt tổng thể về an toàn giữa người từ 65 tuổi trở lên và người trẻ hơn, ngoại trừ tỷ lệ giảm tiểu cầu độ 3–4 cao hơn ở người cao tuổi. Ở nghiên cứu ung thư buồng trứng phối hợp carboplatin, người từ 65 tuổi trở lên có tỷ lệ giảm bạch cầu trung tính độ 3–4 cao hơn. Độ thanh thải giảm theo tuổi nhưng nhãn không đưa ra điều chỉnh liều chỉ dựa trên tuổi.
Trong nghiên cứu hệ thống nội bàng quang, phần lớn người tham gia từ 65 tuổi trở lên; số người dưới 65 tuổi không đủ để kết luận chắc chắn về khác biệt đáp ứng.
Gemcitabine có thể gây hại thai dựa trên cơ chế tác dụng và dữ liệu động vật; chưa có dữ liệu đầy đủ ở phụ nữ mang thai. Cần xác minh tình trạng thai trước khi bắt đầu điều trị ở người có khả năng mang thai. 1
Theo nhãn gemcitabine tiêm và hệ thống nội bàng quang:
- Nữ có khả năng mang thai cần sử dụng biện pháp tránh thai hiệu quả trong điều trị và sáu tháng sau liều cuối hoặc sau lần tháo hệ thống cuối.
- Nam có bạn tình nữ có khả năng mang thai cần tránh thai trong điều trị và ba tháng sau liều cuối hoặc lần tháo hệ thống cuối. 1
Việc dùng thuốc khi mang thai chỉ được cân nhắc bởi nhóm ung bướu và sản khoa sau khi đánh giá nguy cơ, lợi ích và các lựa chọn điều trị.
Chưa có dữ liệu về nồng độ gemcitabine hoặc chất chuyển hóa trong sữa mẹ và ảnh hưởng trực tiếp lên trẻ bú mẹ. Do nguy cơ phản ứng nghiêm trọng:
- Không cho con bú trong thời gian điều trị gemcitabine tiêm và ít nhất một tuần sau liều cuối.
- Không cho con bú trong thời gian điều trị bằng hệ thống nội bàng quang và một tuần sau lần tháo hệ thống cuối. 1
LactMed ghi nhận hầu hết nguồn chuyên môn coi việc cho con bú là chống chỉ định trong thời gian người mẹ đang dùng thuốc chống ung thư gây độc tế bào.
Chưa có nghiên cứu lâm sàng chuyên biệt về dược động học gemcitabine ở người giảm chức năng gan. Gemcitabine đã liên quan đến tổn thương gan do thuốc, suy gan và tử vong. Người có di căn gan, tiền sử viêm gan, sử dụng rượu nhiều hoặc xơ gan có thể bị nặng thêm suy chức năng gan. Cần đánh giá chức năng gan trước và định kỳ trong điều trị; ngừng vĩnh viễn nếu xuất hiện độc tính gan nặng.
Chưa có nghiên cứu lâm sàng chuyên biệt về dược động học gemcitabine ở người giảm chức năng thận. Cần đánh giá chức năng thận trước điều trị và định kỳ. Gemcitabine có thể gây HUS hoặc bệnh vi mạch huyết khối, dẫn đến suy thận không hồi phục, cần lọc máu hoặc tử vong. Nhãn yêu cầu ngừng vĩnh viễn khi xuất hiện HUS hoặc suy thận nặng.
Nhãn không đưa ra hướng dẫn riêng về lái xe. Tuy nhiên, gemcitabine tiêm có thể gây buồn ngủ, mệt mỏi, thiếu máu hoặc triệu chứng thần kinh; hệ thống nội bàng quang cũng có thể gây mệt mỏi. Người có chóng mặt, buồn ngủ, suy nhược, lú lẫn hoặc rối loạn thị giác không nên lái xe hay vận hành máy cho đến khi triệu chứng hết và đã được nhân viên y tế đánh giá. 1
Tương tác thuốc của Gemcitabine
Nhãn gemcitabine tiêm không có một mục tương tác thuốc thông thường riêng biệt. Các nghiên cứu dược động học trên nhãn cho thấy:
- Gemcitabine và carboplatin không làm thay đổi rõ rệt dược động học của nhau trong dữ liệu hạn chế.
- Gemcitabine có ít hoặc không có ảnh hưởng đến dược động học của paclitaxel và ngược lại.
- Gemcitabine được dùng cùng cisplatin trong một số phác đồ được phê duyệt.
Tuy nhiên, phối hợp với các thuốc gây độc tế bào khác làm tăng nguy cơ suy tủy và độc tính cơ quan so với gemcitabine đơn độc. Xạ trị đồng thời hoặc trong vòng bảy ngày là tương tác điều trị quan trọng, có thể gây viêm niêm mạc, viêm thực quản hoặc viêm phổi đe dọa tính mạng. Hiện tượng tái hoạt độc tính tại vùng từng xạ trị cũng đã được báo cáo.
Người bệnh phải cung cấp danh sách đầy đủ thuốc kê đơn, không kê đơn, vitamin và sản phẩm bổ sung cho nhóm điều trị.
Thắc mắc về hoạt chất Gemcitabine
Gemcitabine là thuốc hóa trị chống chuyển hóa, có cấu trúc tương tự nucleoside pyrimidine. Thuốc cản trở tổng hợp DNA của tế bào đang phân chia. Dạng tiêm được dùng trong một số phác đồ điều trị ung thư buồng trứng, vú, phổi không tế bào nhỏ và tuyến tụy; một hệ thống nội bàng quang chuyên biệt được phê duyệt cho một nhóm ung thư bàng quang không xâm lấn cơ. 1
Có. Dạng gemcitabine phổ biến được truyền tĩnh mạch tại cơ sở y tế, thường trong 30 phút theo các lịch điều trị cụ thể. Ngoài ra, tại Hoa Kỳ còn có hệ thống chứa gemcitabine được đặt trực tiếp vào bàng quang; đây là một sản phẩm và đường dùng khác, không thể thay thế tùy ý cho dạng truyền. 1
Nhãn yêu cầu kiểm tra công thức máu, bạch cầu biệt hóa và tiểu cầu trước mỗi liều. Chức năng gan và thận cũng cần được đánh giá trước điều trị và theo dõi định kỳ. Kết quả xét nghiệm có thể khiến bác sĩ hoãn, giảm hoặc ngừng liều để hạn chế độc tính.
Gemcitabine không được nhãn khuyến cáo dùng phối hợp với xạ trị. Viêm niêm mạc, viêm thực quản và viêm phổi đe dọa tính mạng đã xảy ra khi thuốc được dùng đồng thời hoặc trong vòng bảy ngày với xạ trị. Gemcitabine cũng có thể gây tái hoạt phản ứng tại vùng đã từng xạ trị. Quyết định phối hợp hoặc sắp xếp thời điểm phải do bác sĩ ung bướu và bác sĩ xạ trị đưa ra.
Gemcitabine có thể gây hại thai và chưa có dữ liệu đầy đủ ở phụ nữ mang thai. Người có khả năng mang thai cần xét nghiệm thai và áp dụng biện pháp tránh thai theo thời gian ghi trên nhãn. Không cho con bú trong thời gian điều trị và ít nhất một tuần sau liều cuối hoặc lần tháo hệ thống nội bàng quang cuối. 1

