Gatifloxacin

Gatifloxacin là kháng sinh fluoroquinolon có tác dụng ức chế DNA gyrase và topoisomerase IV của vi khuẩn. Dạng hiện còn được FDA chấp thuận và lưu hành là dung dịch nhỏ mắt, chủ yếu dùng điều trị viêm kết mạc do các chủng vi khuẩn nhạy cảm. Dung dịch gatifloxacin 0,5% thường được nhỏ nhiều lần trong ngày đầu, sau đó giảm tần suất từ ngày thứ hai đến ngày thứ bảy. Mức hấp thu toàn thân sau nhỏ mắt rất thấp; trong nghiên cứu nhãn thuốc, nồng độ huyết thanh đều dưới giới hạn định lượng 5 ng/mL. Tuy nhiên, thuốc vẫn có thể gây phản vệ, phù mạch và hiếm gặp hội chứng Stevens–Johnson. Gatifloxacin đường uống, tiêm và hỗn dịch mang tên Tequin đã bị FDA xác định rút khỏi thị trường vì lý do an toàn, nổi bật là nguy cơ hạ hoặc tăng đường huyết nghiêm trọng; quyết định này không áp dụng cho dung dịch nhỏ mắt. 1

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Nhóm thuốc: Kháng sinh fluoroquinolon thế hệ sau, dẫn xuất 8-methoxyfluoroquinolone.
  • Mã ATC: S01AE06 đối với dạng nhỏ mắt; J01MA16 đối với dạng toàn thân lịch sử. 4
  • Chỉ định hiện hành: Viêm kết mạc do các chủng vi khuẩn nhạy cảm.
  • Hàm lượng thường gặp: Dung dịch nhỏ mắt 0,5%, tương đương 5 mg/mL.
  • Liều nhỏ mắt: Ngày 1: một giọt mỗi 2 giờ khi thức, tối đa 8 lần; ngày 2–7: một giọt, 2–4 lần/ngày.
  • Tác dụng phụ thường gặp: Kích ứng hoặc đau mắt, viêm kết mạc nặng hơn và vị bất thường trong miệng.
  • Cảnh báo nghiêm trọng: Phản vệ, phù mạch, khó thở, mày đay và hiếm gặp hội chứng Stevens–Johnson.
  • Dạng toàn thân: Viên uống, tiêm và hỗn dịch Tequin đã bị rút khỏi thị trường Hoa Kỳ vì lý do an toàn. 2
  • Kính áp tròng: Không nên đeo kính áp tròng khi có viêm kết mạc do vi khuẩn hoặc trong quá trình điều trị.
  • Nguyên tắc sử dụng: Chỉ dùng tại mắt, không tự dùng cho mắt đỏ chưa được chẩn đoán và không kéo dài liệu trình.

Hoạt chất Gatifloxacin là gì?

Gatifloxacin là kháng sinh fluoroquinolon có tác dụng tiêu diệt vi khuẩn bằng cách ức chế hai enzym cần thiết cho quá trình sao chép và phân chia DNA. Dạng nhỏ mắt hiện được dùng chủ yếu để điều trị viêm kết mạc do các chủng vi khuẩn nhạy cảm.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Gatifloxacin

CAS 112811-59-3 Công thức C19H22FN3O4

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Gatifloxacin

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Gatifloxacin

Tên IUPAC

1-cyclopropyl-6-fluoro-8-methoxy-7-(3-methylpiperazin-1-yl)-4-oxoquinoline-3-carboxylic acid

Tên khác / tên đồng nghĩa

Gatifloxacin anhydrous; gatifloxacin sesquihydrate; AM-1155. Zymaxid là biệt dược dung dịch nhỏ mắt 0,5%; Tequin là biệt dược đường toàn thân đã bị rút khỏi thị trường Hoa Kỳ. 2

Tên viết tắt

GFLX

Tên Latinh / tên dược điển

Gatifloxacinum

Tên USAN

gatifloxacin

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

112811-59-3

UNII

81485Y3A9A

PubChem CID

5379

RxNorm CUI

Chưa xác minh

Công thức phân tử

C19H22FN3O4

Dược động học của Gatifloxacin

Dược động học của gatifloxacin nhỏ mắt chủ yếu được đặc trưng bởi mức hấp thu toàn thân rất thấp. Trong một nghiên cứu, người khỏe mạnh được nhỏ gatifloxacin 0,5% theo chế độ tăng dần đến hai giọt, tám lần mỗi ngày; nồng độ gatifloxacin trong huyết thanh tại mọi thời điểm đều dưới giới hạn định lượng 5 ng/mL.

Không nên áp dụng các thông số dược động học của gatifloxacin đường uống hoặc tiêm lịch sử để điều chỉnh liều dung dịch nhỏ mắt.

Giai đoạn I: Hấp thu

Gatifloxacin có thể được hấp thu một lượng nhỏ qua giác mạc, kết mạc và hệ thống lệ–mũi. Tuy nhiên, sau dùng dung dịch nhỏ mắt 0,5% với chế độ liều cao hơn thông thường, nồng độ thuốc trong huyết thanh vẫn dưới 5 ng/mL ở tất cả người tham gia nghiên cứu.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng toàn thân tuyệt đối sau nhỏ mắt.

Mức phơi nhiễm toàn thân được đánh giá là rất thấp vì nồng độ huyết thanh không định lượng được trong nghiên cứu sử dụng nhãn khoa.

Giai đoạn II: Phân bố

Dữ liệu định lượng về phân bố toàn thân, thể tích phân bố và gắn protein sau khi nhỏ mắt.

Do mức hấp thu toàn thân thấp, các thông số phân bố của dạng uống hoặc tiêm lịch sử không được dùng để suy luận trực tiếp cho dung dịch nhỏ mắt.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Dữ liệu chuyển hóa toàn thân sau nhỏ mắt.

Mức gatifloxacin đi vào tuần hoàn sau dùng tại mắt thấp đến mức không định lượng được trong nghiên cứu dược động học của nhãn.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Dữ liệu định lượng về thải trừ sau nhỏ mắt.

Sự thải trừ toàn thân được dự kiến có vai trò lâm sàng hạn chế khi thuốc được sử dụng đúng tại mắt do mức hấp thu rất thấp.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải toàn thân sau sử dụng dung dịch nhỏ mắt.

Không sử dụng thời gian bán thải của các dạng toàn thân đã bị rút khỏi thị trường để thiết lập khoảng cách nhỏ mắt.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Giá trị độ thanh thải toàn thân của gatifloxacin sau nhỏ mắt.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể ảnh hưởng mức hấp thu tại chỗ hoặc toàn thân gồm:

  • Tần suất nhỏ thuốc.
  • Tình trạng giác mạc và kết mạc.
  • Tổn thương hàng rào biểu mô mắt.
  • Việc ấn ống lệ sau khi nhỏ.
  • Sử dụng đồng thời nhiều thuốc nhỏ mắt.
  • Đưa thuốc nhầm trực tiếp vào tiền phòng mắt, có thể gây tổn thương tế bào nội mô giác mạc.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Gatifloxacin

Gatifloxacin thuộc nhóm 8-methoxyfluoroquinolone. Khác với các kháng sinh aminoglycosid, macrolid và tetracyclin, thuốc tác động trực tiếp lên DNA gyrase và topoisomerase IV của vi khuẩn. Đề kháng có thể hình thành qua nhiều bước đột biến và có thể xảy ra đề kháng chéo với các fluoroquinolon khác.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Gatifloxacin ức chế DNA gyrase, còn được gọi là topoisomerase II, và topoisomerase IV:

  • DNA gyrase tham gia sao chép, phiên mã và sửa chữa DNA của vi khuẩn.
  • Topoisomerase IV tham gia phân tách nhiễm sắc thể trong quá trình phân chia tế bào.

Sự ức chế đồng thời hai enzym làm gián đoạn DNA và dẫn đến tác dụng diệt khuẩn.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Gatifloxacin có hoạt tính in vitro và lâm sàng trong viêm kết mạc đối với các chủng nhạy cảm của:

  • Staphylococcus aureus.
  • Staphylococcus epidermidis.
  • Streptococcus pneumoniae.
  • Streptococcus mitis group.
  • Streptococcus oralis.
  • Haemophilus influenzae.

Kết quả nuôi cấy nhạy cảm không bảo đảm đáp ứng ở mọi người bệnh và việc sử dụng kháng sinh không phù hợp có thể thúc đẩy đề kháng.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Gatifloxacin

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Gatifloxacin

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Gatifloxacin

Các nghiên cứu tương tác thuốc cụ thể chưa được thực hiện với gatifloxacin nhỏ mắt. Mức hấp thu toàn thân thấp nên nguy cơ tương tác toàn thân được dự kiến thấp khi dùng đúng cách. 1

Khi dùng nhiều loại thuốc nhỏ mắt:

  • Nên trao đổi với bác sĩ về thứ tự và khoảng cách giữa các thuốc.
  • Thuốc mỡ mắt thường được dùng sau dung dịch nhỏ mắt.
  • Không nhỏ đồng thời nhiều thuốc vào mắt nếu chưa có hướng dẫn.

Dữ liệu tương tác của gatifloxacin đường toàn thân lịch sử không được tự động áp dụng cho dạng nhỏ mắt.

Thắc mắc về hoạt chất Gatifloxacin

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 0 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *