Filgrastim

Filgrastim là yếu tố kích thích dòng bạch cầu hạt ở người được sản xuất bằng công nghệ DNA tái tổ hợp. Thuốc gắn vào thụ thể G-CSF trên tế bào tạo máu, kích thích tăng sinh và biệt hóa dòng bạch cầu trung tính, từ đó làm tăng số lượng bạch cầu trung tính trong máu. Filgrastim được sử dụng trong một số trường hợp giảm bạch cầu trung tính do hóa trị, sau điều trị hủy tủy và ghép tủy, giảm bạch cầu trung tính mạn tính nặng, huy động tế bào tiền thân máu ngoại vi và một số chỉ định khác tùy nhãn quản lý.

Đây là thuốc sinh học kê đơn, thường được tiêm dưới da hoặc truyền tĩnh mạch. Liều phải tính theo cân nặng, chỉ định, phác đồ hóa trị và đáp ứng ANC. Thuốc có thể gây đau xương, sốt và các phản ứng nghiêm trọng như vỡ lách, phản vệ, hội chứng suy hô hấp cấp hoặc hội chứng rò mao mạch.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Filgrastim là gì?: G-CSF người tái tổ hợp, kích thích tủy xương sản xuất và giải phóng bạch cầu trung tính.
  • Mã ATC: L03AA02, thuộc nhóm yếu tố kích thích tạo cụm tế bào.
  • Chỉ định chính: Giảm nguy cơ hoặc thời gian giảm bạch cầu trung tính trong một số phác đồ hóa trị; hỗ trợ sau ghép tủy; huy động PBPC; điều trị giảm bạch cầu trung tính mạn tính nặng.
  • Đường dùng: Tiêm dưới da hoặc truyền tĩnh mạch tùy chỉ định và sản phẩm.
  • Tác dụng phụ thường gặp: Đau xương hoặc đau cơ xương, sốt, đau đầu, buồn nôn và phản ứng tại vị trí tiêm.
  • Nguy cơ nghiêm trọng: Vỡ lách, ARDS, phản vệ, cơn hồng cầu hình liềm, viêm cầu thận, rò mao mạch và viêm động mạch chủ.
  • Lưu ý quan trọng: Không dùng trong khoảng 24 giờ trước hoặc sau hóa trị gây độc tế bào, trừ khi nhãn và bác sĩ có hướng dẫn khác.
  • Không tự sử dụng: Liều được điều chỉnh theo ANC và cần theo dõi công thức máu; chỉ tự tiêm sau khi được nhân viên y tế đào tạo.

Hoạt chất Filgrastim là gì?

Filgrastim là dạng G-CSF người được sản xuất bằng công nghệ DNA tái tổ hợp. Thuốc kích thích tủy xương tạo thêm bạch cầu trung tính, loại tế bào bạch cầu giữ vai trò quan trọng trong chống nhiễm khuẩn.

Filgrastim không phải thuốc kháng sinh, không trực tiếp tiêu diệt vi khuẩn và không thay thế điều trị kháng khuẩn khi người bệnh bị nhiễm trùng.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Filgrastim

CAS 121181-53-1

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Filgrastim

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Filgrastim

Tên khác / tên đồng nghĩa

Recombinant human granulocyte colony-stimulating factor; recombinant methionyl human G-CSF; r-metHuG-CSF; yếu tố kích thích dòng bạch cầu hạt người tái tổ hợp.

Filgrastim-aafi, filgrastim-sndz và một số hậu tố khác là tên hoạt chất của các sản phẩm sinh học tương tự được quản lý tại một số quốc gia, không phải tên đồng nghĩa có thể tự động thay thế cho mọi sản phẩm filgrastim.

Tên Latinh / tên dược điển

Filgrastimum

Tên USAN

filgrastim

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

121181-53-1

UNII

PVI5M0M1GW

PubChem CID

Không có CID

RxNorm CUI

5880

Dược động học của Filgrastim

Filgrastim có dược động học không tuyến tính. Độ thanh thải phụ thuộc nồng độ thuốc và số lượng bạch cầu trung tính: thanh thải qua thụ thể G-CSF có thể bão hòa khi nồng độ cao và giảm khi người bệnh đang giảm bạch cầu trung tính. Thận cũng tham gia thanh thải thuốc.

Sau tiêm dưới da, filgrastim được hấp thu trong vài giờ. Sau tiêm tĩnh mạch, thể tích phân bố trung bình khoảng 150 ml/kg và thời gian bán thải khoảng 3,5 giờ trong dữ liệu nhãn Hoa Kỳ.

Giai đoạn I: Hấp thu

Trong nghiên cứu ở người khỏe mạnh, một liều tiêm dưới da 5 mcg/kg đạt nồng độ đỉnh trong huyết thanh sau trung bình 4,5 ± 0,9 giờ.

Nhãn Hoa Kỳ ghi nhận các liều tiêm dưới da 3,45 và 11,5 mcg/kg đạt nồng độ đỉnh trong khoảng 2–8 giờ.

Giai đoạn II: Phân bố

Thể tích phân bố trong máu hoặc sau tiêm tĩnh mạch được báo cáo khoảng 150 ml/kg.

Dữ liệu định lượng về tỷ lệ liên kết protein huyết tương.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Filgrastim là một protein sinh học. Nhãn thuốc được đối chiếu không mô tả hệ enzym chuyển hóa thuốc điển hình như cytochrome P450.

Thanh thải liên quan đến sự gắn và nội hóa qua thụ thể G-CSF, số lượng bạch cầu trung tính và đường thận. Mô tả định lượng đầy đủ về quá trình phân giải protein.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Filgrastim được thải trừ thông qua cơ chế phụ thuộc thụ thể G-CSF và qua thận. Độ thanh thải qua thụ thể thay đổi theo nồng độ thuốc và số lượng bạch cầu trung tính.

Nhãn không cung cấp tỷ lệ phần trăm liều được bài tiết dưới dạng thuốc không đổi trong nước tiểu.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Nhãn Hoa Kỳ báo cáo thời gian bán thải khoảng 3,5 giờ sau tiêm tĩnh mạch; các giá trị tương ứng khoảng 231 phút sau truyền tĩnh mạch và 210 phút sau tiêm dưới da trong những chế độ liều được nghiên cứu.

SmPC châu Âu báo cáo thời gian bán thải trung vị sau một liều dưới da khoảng 2,7–5,7 giờ tùy liều và có thể kéo dài đến 8,5–14 giờ sau 7 ngày dùng lặp lại.

Sự khác biệt phản ánh liều, quần thể và thiết kế nghiên cứu; không dùng các con số này để tự xác định khoảng cách liều.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải của filgrastim trong dữ liệu nhãn Hoa Kỳ khoảng 0,5–0,7 ml/phút/kg.

Độ thanh thải không cố định vì dược động học không tuyến tính và chịu ảnh hưởng của nồng độ filgrastim cùng số lượng bạch cầu trung tính.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố được ghi nhận gồm:

  • Nồng độ filgrastim và mức độ bão hòa thanh thải qua thụ thể G-CSF.
  • Số lượng bạch cầu trung tính.
  • Đường dùng và chế độ liều.
  • Suy thận giai đoạn cuối có thể làm tăng nồng độ filgrastim, dù nhãn Hoa Kỳ không yêu cầu hiệu chỉnh liều.
  • Suy gan nhẹ hoặc vừa không làm thay đổi có ý nghĩa dược động học và dược lực học trong nghiên cứu quy mô nhỏ.
  • Dược động học theo liều chuẩn hóa cân nặng ở trẻ sau hóa trị tương tự người lớn.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Filgrastim

Filgrastim thuộc nhóm yếu tố kích thích tạo cụm tế bào, mã ATC L03AA02. Đây là cytokine tạo máu có tác động chủ yếu lên dòng bạch cầu trung tính.

Thuốc khác với pegfilgrastim: pegfilgrastim là dạng G-CSF được gắn polyethylene glycol và có đặc điểm dược động học, liều cùng lịch sử dụng khác. Không tự chuyển đổi giữa hai hoạt chất.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Filgrastim gắn vào thụ thể G-CSF đặc hiệu trên bề mặt các tế bào tạo máu. Sự hoạt hóa thụ thể kích thích tăng sinh, biệt hóa và trưởng thành các tế bào tiền thân dòng bạch cầu trung tính, đồng thời tăng một số chức năng của bạch cầu trung tính trưởng thành như thực bào và tiêu diệt phụ thuộc kháng thể.

Tác động trực tiếp lên các dòng tế bào tạo máu khác nhìn chung hạn chế hơn so với dòng bạch cầu trung tính.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Filgrastim làm tăng bạch cầu trung tính lưu hành theo liều. Mức tăng có thể xuất hiện trong vòng 1–2 ngày sau khi bắt đầu điều trị. Sau khi ngừng thuốc, số lượng bạch cầu trung tính thường trở về mức ban đầu trong vài ngày.

Filgrastim cũng có thể làm tăng bạch cầu đơn nhân và gây biến đổi hình thái tạm thời trong công thức bạch cầu trong giai đoạn hồi phục tủy.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Filgrastim

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Filgrastim

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Filgrastim

Không nên dùng filgrastim trong khoảng từ 24 giờ trước đến 24 giờ sau hóa trị gây độc tế bào do tế bào dòng tủy đang phân chia nhanh có thể nhạy cảm hơn với hóa trị.

Các tương tác hoặc phối hợp cần lưu ý:

  • Dữ liệu sơ bộ hạn chế cho thấy phối hợp cùng 5-fluorouracil có thể làm giảm bạch cầu trung tính nặng hơn.
  • Lithium thúc đẩy giải phóng bạch cầu trung tính và có thể làm tăng tác dụng của filgrastim; tương tác này chưa được nghiên cứu chính thức đầy đủ.
  • Tương tác với các yếu tố tăng trưởng tạo máu hoặc cytokine khác chưa được đánh giá đầy đủ trong thử nghiệm lâm sàng.
  • Không trộn filgrastim với thuốc khác trong cùng dung dịch nếu nhãn không cho phép.
  • Không pha loãng một số sản phẩm bằng natri clorid.

Người bệnh cần cung cấp đầy đủ danh sách thuốc, thuốc sinh học và thực phẩm bảo vệ sức khỏe cho bác sĩ hoặc dược sĩ.

Thắc mắc về hoạt chất Filgrastim

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 2 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *