Filgrastim là yếu tố kích thích dòng bạch cầu hạt ở người được sản xuất bằng công nghệ DNA tái tổ hợp. Thuốc gắn vào thụ thể G-CSF trên tế bào tạo máu, kích thích tăng sinh và biệt hóa dòng bạch cầu trung tính, từ đó làm tăng số lượng bạch cầu trung tính trong máu. Filgrastim được sử dụng trong một số trường hợp giảm bạch cầu trung tính do hóa trị, sau điều trị hủy tủy và ghép tủy, giảm bạch cầu trung tính mạn tính nặng, huy động tế bào tiền thân máu ngoại vi và một số chỉ định khác tùy nhãn quản lý.
Đây là thuốc sinh học kê đơn, thường được tiêm dưới da hoặc truyền tĩnh mạch. Liều phải tính theo cân nặng, chỉ định, phác đồ hóa trị và đáp ứng ANC. Thuốc có thể gây đau xương, sốt và các phản ứng nghiêm trọng như vỡ lách, phản vệ, hội chứng suy hô hấp cấp hoặc hội chứng rò mao mạch.
Nội dung chính
- Filgrastim là gì?: G-CSF người tái tổ hợp, kích thích tủy xương sản xuất và giải phóng bạch cầu trung tính.
- Mã ATC: L03AA02, thuộc nhóm yếu tố kích thích tạo cụm tế bào.
- Chỉ định chính: Giảm nguy cơ hoặc thời gian giảm bạch cầu trung tính trong một số phác đồ hóa trị; hỗ trợ sau ghép tủy; huy động PBPC; điều trị giảm bạch cầu trung tính mạn tính nặng.
- Đường dùng: Tiêm dưới da hoặc truyền tĩnh mạch tùy chỉ định và sản phẩm.
- Tác dụng phụ thường gặp: Đau xương hoặc đau cơ xương, sốt, đau đầu, buồn nôn và phản ứng tại vị trí tiêm.
- Nguy cơ nghiêm trọng: Vỡ lách, ARDS, phản vệ, cơn hồng cầu hình liềm, viêm cầu thận, rò mao mạch và viêm động mạch chủ.
- Lưu ý quan trọng: Không dùng trong khoảng 24 giờ trước hoặc sau hóa trị gây độc tế bào, trừ khi nhãn và bác sĩ có hướng dẫn khác.
- Không tự sử dụng: Liều được điều chỉnh theo ANC và cần theo dõi công thức máu; chỉ tự tiêm sau khi được nhân viên y tế đào tạo.
Hoạt chất Filgrastim là gì?
Filgrastim là dạng G-CSF người được sản xuất bằng công nghệ DNA tái tổ hợp. Thuốc kích thích tủy xương tạo thêm bạch cầu trung tính, loại tế bào bạch cầu giữ vai trò quan trọng trong chống nhiễm khuẩn.
Filgrastim không phải thuốc kháng sinh, không trực tiếp tiêu diệt vi khuẩn và không thay thế điều trị kháng khuẩn khi người bệnh bị nhiễm trùng.
Filgrastim
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Filgrastim |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Filgrastim |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Recombinant human granulocyte colony-stimulating factor; recombinant methionyl human G-CSF; r-metHuG-CSF; yếu tố kích thích dòng bạch cầu hạt người tái tổ hợp. Filgrastim-aafi, filgrastim-sndz và một số hậu tố khác là tên hoạt chất của các sản phẩm sinh học tương tự được quản lý tại một số quốc gia, không phải tên đồng nghĩa có thể tự động thay thế cho mọi sản phẩm filgrastim. |
| Tên Latinh / tên dược điển | Filgrastimum |
| Tên USAN | filgrastim |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 121181-53-1 |
|---|---|
| UNII | PVI5M0M1GW |
| PubChem CID | Không có CID |
| RxNorm CUI | 5880 |
Dược động học của Filgrastim
Filgrastim có dược động học không tuyến tính. Độ thanh thải phụ thuộc nồng độ thuốc và số lượng bạch cầu trung tính: thanh thải qua thụ thể G-CSF có thể bão hòa khi nồng độ cao và giảm khi người bệnh đang giảm bạch cầu trung tính. Thận cũng tham gia thanh thải thuốc.
Sau tiêm dưới da, filgrastim được hấp thu trong vài giờ. Sau tiêm tĩnh mạch, thể tích phân bố trung bình khoảng 150 ml/kg và thời gian bán thải khoảng 3,5 giờ trong dữ liệu nhãn Hoa Kỳ.
Giai đoạn I: Hấp thu
Trong nghiên cứu ở người khỏe mạnh, một liều tiêm dưới da 5 mcg/kg đạt nồng độ đỉnh trong huyết thanh sau trung bình 4,5 ± 0,9 giờ.
Nhãn Hoa Kỳ ghi nhận các liều tiêm dưới da 3,45 và 11,5 mcg/kg đạt nồng độ đỉnh trong khoảng 2–8 giờ.
Giai đoạn II: Phân bố
Thể tích phân bố trong máu hoặc sau tiêm tĩnh mạch được báo cáo khoảng 150 ml/kg.
Dữ liệu định lượng về tỷ lệ liên kết protein huyết tương.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Filgrastim là một protein sinh học. Nhãn thuốc được đối chiếu không mô tả hệ enzym chuyển hóa thuốc điển hình như cytochrome P450.
Thanh thải liên quan đến sự gắn và nội hóa qua thụ thể G-CSF, số lượng bạch cầu trung tính và đường thận. Mô tả định lượng đầy đủ về quá trình phân giải protein.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Filgrastim được thải trừ thông qua cơ chế phụ thuộc thụ thể G-CSF và qua thận. Độ thanh thải qua thụ thể thay đổi theo nồng độ thuốc và số lượng bạch cầu trung tính.
Nhãn không cung cấp tỷ lệ phần trăm liều được bài tiết dưới dạng thuốc không đổi trong nước tiểu.
| t½ · Thời gian bán thải | Nhãn Hoa Kỳ báo cáo thời gian bán thải khoảng 3,5 giờ sau tiêm tĩnh mạch; các giá trị tương ứng khoảng 231 phút sau truyền tĩnh mạch và 210 phút sau tiêm dưới da trong những chế độ liều được nghiên cứu. SmPC châu Âu báo cáo thời gian bán thải trung vị sau một liều dưới da khoảng 2,7–5,7 giờ tùy liều và có thể kéo dài đến 8,5–14 giờ sau 7 ngày dùng lặp lại. Sự khác biệt phản ánh liều, quần thể và thiết kế nghiên cứu; không dùng các con số này để tự xác định khoảng cách liều. |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Độ thanh thải của filgrastim trong dữ liệu nhãn Hoa Kỳ khoảng 0,5–0,7 ml/phút/kg. Độ thanh thải không cố định vì dược động học không tuyến tính và chịu ảnh hưởng của nồng độ filgrastim cùng số lượng bạch cầu trung tính. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Các yếu tố được ghi nhận gồm:
- Nồng độ filgrastim và mức độ bão hòa thanh thải qua thụ thể G-CSF.
- Số lượng bạch cầu trung tính.
- Đường dùng và chế độ liều.
- Suy thận giai đoạn cuối có thể làm tăng nồng độ filgrastim, dù nhãn Hoa Kỳ không yêu cầu hiệu chỉnh liều.
- Suy gan nhẹ hoặc vừa không làm thay đổi có ý nghĩa dược động học và dược lực học trong nghiên cứu quy mô nhỏ.
- Dược động học theo liều chuẩn hóa cân nặng ở trẻ sau hóa trị tương tự người lớn.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Filgrastim
Filgrastim thuộc nhóm yếu tố kích thích tạo cụm tế bào, mã ATC L03AA02. Đây là cytokine tạo máu có tác động chủ yếu lên dòng bạch cầu trung tính.
Thuốc khác với pegfilgrastim: pegfilgrastim là dạng G-CSF được gắn polyethylene glycol và có đặc điểm dược động học, liều cùng lịch sử dụng khác. Không tự chuyển đổi giữa hai hoạt chất.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Filgrastim gắn vào thụ thể G-CSF đặc hiệu trên bề mặt các tế bào tạo máu. Sự hoạt hóa thụ thể kích thích tăng sinh, biệt hóa và trưởng thành các tế bào tiền thân dòng bạch cầu trung tính, đồng thời tăng một số chức năng của bạch cầu trung tính trưởng thành như thực bào và tiêu diệt phụ thuộc kháng thể.
Tác động trực tiếp lên các dòng tế bào tạo máu khác nhìn chung hạn chế hơn so với dòng bạch cầu trung tính.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Filgrastim làm tăng bạch cầu trung tính lưu hành theo liều. Mức tăng có thể xuất hiện trong vòng 1–2 ngày sau khi bắt đầu điều trị. Sau khi ngừng thuốc, số lượng bạch cầu trung tính thường trở về mức ban đầu trong vài ngày.
Filgrastim cũng có thể làm tăng bạch cầu đơn nhân và gây biến đổi hình thái tạm thời trong công thức bạch cầu trong giai đoạn hồi phục tủy.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Filgrastim
Theo nhãn Neupogen tại Hoa Kỳ, filgrastim được phê duyệt cho các trường hợp:
- Giảm nguy cơ nhiễm trùng biểu hiện bằng sốt giảm bạch cầu trung tính ở người mắc ung thư không thuộc dòng tủy, đang dùng hóa trị gây ức chế tủy có nguy cơ đáng kể.
- Rút ngắn thời gian phục hồi bạch cầu trung tính và thời gian sốt sau hóa trị cảm ứng hoặc củng cố bệnh bạch cầu cấp dòng tủy.
- Giảm thời gian giảm bạch cầu trung tính sau hóa trị hủy tủy và ghép tủy.
- Huy động tế bào tiền thân máu ngoại vi tự thân để thu thập bằng gạn tách bạch cầu.
- Giảm biến chứng của giảm bạch cầu trung tính ở người bị giảm bạch cầu trung tính bẩm sinh, chu kỳ hoặc vô căn có triệu chứng.
- Tăng khả năng sống còn trong hội chứng tạo máu của nhiễm xạ cấp.
Nhãn châu Âu còn bao gồm huy động PBPC ở người hiến khỏe mạnh trước ghép đồng loài và điều trị giảm bạch cầu trung tính kéo dài ở người nhiễm HIV giai đoạn tiến triển khi lựa chọn khác không phù hợp. Những chỉ định này không đồng nhất với nhãn Hoa Kỳ; huy động PBPC ở người hiến khỏe mạnh không phải chỉ định được phê duyệt trong nhãn Neupogen Hoa Kỳ được đối chiếu.
Liều dùng và cách sử dụng
Liều dưới đây được trích từ nhãn Hoa Kỳ và SmPC châu Âu, chỉ nhằm cung cấp thông tin chuyên môn. Không được tự tính liều hoặc tự tiêm:
- Hóa trị gây ức chế tủy hoặc hóa trị AML: liều khởi đầu thường là 5 mcg/kg/ngày. Liều đầu được dùng ít nhất 24 giờ sau hóa trị và không dùng trong 24 giờ trước hóa trị.
- Sau điều trị hủy tủy và ghép tủy: liều khởi đầu thường là 10 mcg/kg/ngày; liều tiếp theo được điều chỉnh theo ANC.
- Huy động PBPC tự thân: nhãn Hoa Kỳ dùng 10 mcg/kg/ngày tiêm dưới da; SmPC châu Âu dùng 10 mcg/kg/ngày khi huy động đơn độc hoặc 5 mcg/kg/ngày sau hóa trị huy động.
- Huy động PBPC ở người hiến khỏe mạnh theo nhãn châu Âu: 10 mcg/kg/ngày trong 4–5 ngày. Đây không phải chỉ định được phê duyệt trong nhãn Neupogen Hoa Kỳ.
- Giảm bạch cầu trung tính bẩm sinh: nhãn Hoa Kỳ ghi 6 mcg/kg, hai lần mỗi ngày; SmPC châu Âu ghi tổng liều khởi đầu 12 mcg/kg/ngày, dùng một lần hoặc chia liều.
- Giảm bạch cầu trung tính vô căn hoặc chu kỳ: liều khởi đầu thường là 5 mcg/kg/ngày.
- Giảm bạch cầu trung tính kéo dài ở người nhiễm HIV theo SmPC châu Âu: khởi đầu 1 mcg/kg/ngày và chỉnh theo ANC; đây không phải chỉ định được nêu trong nhãn Neupogen Hoa Kỳ.
- Hội chứng tạo máu do nhiễm xạ cấp theo nhãn Hoa Kỳ: 10 mcg/kg/ngày, bắt đầu sớm nhất có thể sau phơi nhiễm nghi ngờ hoặc xác định trên 2 Gy.
Thời gian điều trị và điều chỉnh liều phụ thuộc ANC, đáy bạch cầu do hóa trị, loại bệnh, phác đồ và đáp ứng lâm sàng.
Filgrastim có thể được tiêm dưới da hoặc truyền tĩnh mạch tùy chỉ định và dạng sản phẩm. Người bệnh hoặc người chăm sóc chỉ được tự tiêm dưới da sau khi được nhân viên y tế đào tạo và xác nhận có thể đo liều, chuẩn bị và tiêm đúng kỹ thuật.
Lưu ý:
- Không lắc bơm tiêm hoặc lọ thuốc.
- Kiểm tra dung dịch trước khi tiêm; không dùng nếu đổi màu hoặc có tiểu phân.
- Lọ và bơm tiêm đơn liều chỉ dùng một lần; không giữ phần thuốc thừa.
- Không pha loãng Neupogen bằng dung dịch natri clorid vì có thể gây kết tủa.
- Không tự đổi giữa sản phẩm, nồng độ, lọ thuốc và bơm tiêm đóng sẵn.
- Khi quên liều, liên hệ cơ sở điều trị thay vì tự tiêm bù.
- Nắp kim của một số bơm tiêm Neupogen chứa dẫn xuất cao su tự nhiên; người dị ứng latex cần báo cho nhân viên y tế.
Các nội dung theo dõi có thể bao gồm:
- Công thức máu, ANC và số lượng tiểu cầu trước và trong điều trị.
- Tần suất theo dõi thường cao hơn khi bắt đầu thuốc, sau thay đổi liều, sau ghép tủy hoặc trong huy động PBPC.
- Số lượng bạch cầu để phát hiện tăng bạch cầu quá mức.
- Đau vùng bụng trên trái hoặc đau lan vai trái, gợi ý lách to hoặc vỡ lách.
- Sốt, khó thở, ho, thâm nhiễm phổi hoặc giảm oxy máu.
- Huyết áp, phù, albumin và cô đặc máu khi nghi hội chứng rò mao mạch.
- Nước tiểu, creatinin, protein niệu và tiểu máu khi nghi viêm cầu thận.
- Mật độ xương ở trẻ hoặc người dùng kéo dài khi có nguy cơ.
- Hình thái tủy xương, nhiễm sắc thể và dấu hiệu MDS/AML ở giảm bạch cầu trung tính mạn tính nặng.
- Số lượng tế bào CD34+ trong quy trình huy động và thu thập tế bào gốc.
Trong hóa trị, nhãn Hoa Kỳ yêu cầu công thức máu và tiểu cầu trước điều trị và theo dõi khoảng hai lần mỗi tuần; lịch thực tế do bác sĩ quyết định.
Cảnh báo và lưu ý về Filgrastim
Chống chỉ định ở người có tiền sử phản ứng dị ứng nghiêm trọng với filgrastim, pegfilgrastim hoặc thành phần của sản phẩm.
Chống chỉ định liên quan đến tá dược có thể khác giữa các sản phẩm. Ví dụ, một số chế phẩm chứa sorbitol cần tránh hoặc đánh giá đặc biệt ở người không dung nạp fructose di truyền. Phải kiểm tra tờ hướng dẫn của đúng sản phẩm.
Tác dụng không mong muốn thay đổi theo bệnh nền và chỉ định. Các phản ứng được ghi nhận gồm:
- Đau xương, đau lưng, đau khớp, đau cơ hoặc đau chi.
- Sốt.
- Đau đầu.
- Buồn nôn hoặc nôn.
- Mệt mỏi.
- Chóng mặt.
- Phản ứng tại vị trí tiêm.
- Tăng phosphatase kiềm, lactate dehydrogenase hoặc acid uric.
- Thiếu máu hoặc giảm tiểu cầu, thường đồng thời chịu ảnh hưởng của bệnh và điều trị ức chế tủy.
- Lách to, đặc biệt trong điều trị dài hạn giảm bạch cầu trung tính mạn tính nặng.
Đau cơ xương là phản ứng rất thường gặp trong SmPC châu Âu. Không quy mọi triệu chứng xảy ra trong hóa trị cho riêng filgrastim nếu chưa được bác sĩ đánh giá.
Các phản ứng nghiêm trọng đã được cảnh báo gồm:
- Lách to và vỡ lách, kể cả trường hợp tử vong.
- Hội chứng suy hô hấp cấp, bệnh phổi kẽ, xuất huyết phế nang hoặc ho ra máu.
- Phản vệ và phản ứng quá mẫn nghiêm trọng.
- Cơn hồng cầu hình liềm nặng, đôi khi tử vong.
- Viêm cầu thận.
- Hội chứng rò mao mạch, có thể đe dọa tính mạng.
- Tăng bạch cầu quá mức và giảm tiểu cầu.
- Viêm mạch da, hội chứng Sweet và viêm động mạch chủ.
- Hội chứng loạn sản tủy hoặc bệnh bạch cầu cấp dòng tủy ở một số nhóm nguy cơ, đặc biệt giảm bạch cầu trung tính bẩm sinh.
- Bệnh mảnh ghép chống chủ ở người được ghép tủy hoặc tế bào tiền thân máu ngoại vi đồng loài.
- Tạo máu ngoài tủy.
Đau bụng trên trái, đau vai trái, khó thở, phù nhanh, tụt huyết áp, tiểu máu, phát ban toàn thân hoặc sưng mặt cần được đánh giá y tế khẩn cấp.
Cần thận trọng và theo dõi chuyên môn trong các trường hợp:
- Tiền sử bệnh hồng cầu hình liềm.
- Lách to, đau vùng bụng trên trái hoặc đau vai trái.
- Bệnh phổi, viêm phổi hoặc thâm nhiễm phổi gần đây.
- Bệnh thận, protein niệu hoặc tiểu máu.
- Nguy cơ rò mao mạch.
- Giảm tiểu cầu hoặc thiếu máu.
- Giảm bạch cầu trung tính bẩm sinh, do nguy cơ bất thường nhiễm sắc thể và chuyển thành MDS/AML.
- Bệnh ác tính dòng tủy hoặc tình trạng tiền ác tính; G-CSF có thể kích thích một số tế bào dòng tủy trong điều kiện in vitro.
- Ung thư vú hoặc phổi đang dùng đồng thời hóa trị hoặc xạ trị, do cảnh báo về MDS/AML trong dữ liệu hậu mãi.
- Điều trị dài hạn ở trẻ em, do có báo cáo giảm mật độ xương hoặc loãng xương.
- Dị ứng latex khi sử dụng sản phẩm có nắp kim chứa cao su tự nhiên.
- Không dung nạp fructose di truyền khi sản phẩm chứa sorbitol.
- Người hiến tế bào gốc khỏe mạnh cần được đánh giá riêng, theo dõi huyết học và thực hiện tại trung tâm có kinh nghiệm.
Chưa xác định liều dung nạp tối đa của filgrastim. Trong nghiên cứu trên người bệnh ung thư dùng hóa trị, số lượng bạch cầu trên 100.000/mm³ xảy ra ở dưới 5% người dùng Neupogen và không gắn với phản ứng lâm sàng được báo cáo trong dữ liệu đó.
Không có thuốc giải độc đặc hiệu. Khi dùng quá liều hoặc bạch cầu tăng quá mức, cần ngừng hoặc điều chỉnh thuốc theo bác sĩ, theo dõi công thức máu, ANC, tiểu cầu và xử trí hỗ trợ các biến chứng. Không tự theo dõi hoặc xử trí tại nhà.
Điều kiện bảo quản phụ thuộc từng sản phẩm.
Nhãn Neupogen Hoa Kỳ:
- Bảo quản trong tủ lạnh ở 2–8°C.
- Giữ trong hộp để tránh ánh sáng.
- Không để dưới ánh nắng trực tiếp.
- Tránh đông lạnh; loại bỏ nếu đã đông lạnh nhiều hơn một lần.
- Không lắc.
- Lọ hoặc bơm tiêm để ở nhiệt độ phòng quá 24 giờ phải được loại bỏ.
SmPC Filgrastim Hexal cho phép giữ sản phẩm ở nhiệt độ không quá 25°C trong một khoảng duy nhất tối đa 8 ngày, sau đó không được đưa lại vào tủ lạnh. Quy định này không được tự áp dụng cho sản phẩm khác.
Luôn tuân theo điều kiện trên nhãn của đúng biệt dược đang sử dụng.
Đối tượng đặc biệt
An toàn và hiệu quả của filgrastim đã được xác lập ở trẻ em trong một số chỉ định như hóa trị gây ức chế tủy và giảm bạch cầu trung tính mạn tính nặng. Dược động học theo liều chuẩn hóa cân nặng sau hóa trị tương tự người lớn.
Liều ở trẻ thường tính theo cân nặng và chỉ định. Một số bơm tiêm đóng sẵn không đo chính xác thể tích nhỏ; SmPC Filgrastim Hexal không cho dùng bơm tiêm đó để đo liều dưới 0,3 ml.
Trẻ dùng kéo dài cần theo dõi tăng trưởng, mật độ xương, công thức máu, hình thái tủy và bất thường nhiễm sắc thể khi phù hợp. Trẻ bị giảm bạch cầu trung tính bẩm sinh có thể phát triển MDS/AML trong diễn tiến bệnh; quan hệ nhân quả với filgrastim chưa được xác định đầy đủ.
Trong ba thử nghiệm hóa trị có đối chứng của Neupogen, không ghi nhận khác biệt tổng thể về an toàn hoặc hiệu quả giữa người từ 65 tuổi và người trẻ hơn. Tuy nhiên, số người từ 75 tuổi trở lên còn hạn chế và dữ liệu cho các chỉ định khác không đủ để kết luận đáp ứng hoàn toàn tương đương.
SmPC châu Âu không đưa ra khuyến cáo liều riêng cho người cao tuổi. Việc kê đơn vẫn cần xem xét bệnh kèm theo, chức năng cơ quan, phác đồ hóa trị và khả năng theo dõi.
Nhãn Hoa Kỳ cho biết các nghiên cứu quan sát hiện có chưa xác lập mối liên quan giữa phơi nhiễm filgrastim trong thai kỳ với dị tật lớn, sẩy thai hoặc kết cục bất lợi cho mẹ và thai. Tuy nhiên, dữ liệu còn có hạn chế và filgrastim có thể đi qua nhau thai.
SmPC châu Âu nêu dữ liệu ở phụ nữ mang thai không có hoặc còn hạn chế, có độc tính sinh sản ở động vật tại mức phơi nhiễm cao và không khuyến cáo dùng Filgrastim Hexal trong thai kỳ.
Sự khác biệt này phản ánh cách đánh giá của từng cơ quan quản lý. Phụ nữ mang thai chỉ sử dụng khi bác sĩ chuyên khoa đánh giá lợi ích dự kiến lớn hơn nguy cơ; không tự dùng hoặc tự ngừng thuốc.
Nhãn Hoa Kỳ ghi nhận filgrastim có thể chuyển vào sữa mẹ. Một số báo cáo trường hợp không ghi nhận tác dụng bất lợi ở trẻ bú mẹ; các sản phẩm filgrastim được bài tiết vào sữa với lượng thấp và protein này ít được hấp thu qua đường uống ở trẻ sơ sinh. Chưa có dữ liệu về ảnh hưởng đến lượng sữa.
SmPC châu Âu cho biết chưa thể loại trừ nguy cơ và yêu cầu lựa chọn giữa ngừng cho bú hoặc ngừng/tránh điều trị, sau khi cân nhắc lợi ích cho trẻ và người mẹ.
Quyết định cần được bác sĩ đưa ra; không tự ngừng cho trẻ bú hoặc tự bỏ điều trị.
Trong nghiên cứu nhỏ gồm người suy gan nhẹ và vừa, dược động học cùng dược lực học của filgrastim tương tự người khỏe mạnh. Nhãn Hoa Kỳ và SmPC châu Âu không yêu cầu hiệu chỉnh liều chỉ vì suy gan.
Dữ liệu ở suy gan nặng và ở các tình trạng gan mất bù.
Người suy thận giai đoạn cuối có thể có nồng độ filgrastim trong huyết thanh cao hơn. Tuy vậy, nhãn Hoa Kỳ không yêu cầu hiệu chỉnh liều ở suy thận; SmPC châu Âu cũng ghi nhận dược động học và dược lực học tương tự người có chức năng thận bình thường, kể cả trong nghiên cứu suy thận nặng.
Dữ liệu còn hạn chế và cần theo dõi công thức máu, đáp ứng cùng các biểu hiện viêm cầu thận.
Filgrastim có thể gây chóng mặt và được SmPC đánh giá có ảnh hưởng nhẹ đến khả năng lái xe hoặc vận hành máy. Người bệnh nên chờ đánh giá phản ứng của cơ thể trước khi lái xe, vận hành thiết bị hoặc làm công việc cần sự tỉnh táo.
Tương tác thuốc của Filgrastim
Không nên dùng filgrastim trong khoảng từ 24 giờ trước đến 24 giờ sau hóa trị gây độc tế bào do tế bào dòng tủy đang phân chia nhanh có thể nhạy cảm hơn với hóa trị.
Các tương tác hoặc phối hợp cần lưu ý:
- Dữ liệu sơ bộ hạn chế cho thấy phối hợp cùng 5-fluorouracil có thể làm giảm bạch cầu trung tính nặng hơn.
- Lithium thúc đẩy giải phóng bạch cầu trung tính và có thể làm tăng tác dụng của filgrastim; tương tác này chưa được nghiên cứu chính thức đầy đủ.
- Tương tác với các yếu tố tăng trưởng tạo máu hoặc cytokine khác chưa được đánh giá đầy đủ trong thử nghiệm lâm sàng.
- Không trộn filgrastim với thuốc khác trong cùng dung dịch nếu nhãn không cho phép.
- Không pha loãng một số sản phẩm bằng natri clorid.
Người bệnh cần cung cấp đầy đủ danh sách thuốc, thuốc sinh học và thực phẩm bảo vệ sức khỏe cho bác sĩ hoặc dược sĩ.
Thắc mắc về hoạt chất Filgrastim
Filgrastim là G-CSF người tái tổ hợp, có tác dụng kích thích tủy xương sản xuất bạch cầu trung tính. Thuốc thường được dùng để phòng hoặc rút ngắn giảm bạch cầu trung tính trong một số phác đồ hóa trị và một số bệnh huyết học cụ thể.
Filgrastim chủ yếu làm tăng bạch cầu trung tính, không phải thuốc làm tăng đồng đều mọi loại tế bào máu. Thuốc có thể làm thay đổi tạm thời một số thành phần bạch cầu khác nhưng tác động chính là trên dòng bạch cầu trung tính.
Việc chỉ thấy số lượng bạch cầu thấp không đồng nghĩa người bệnh chắc chắn cần filgrastim; quyết định còn phụ thuộc ANC, nguyên nhân, nguy cơ sốt giảm bạch cầu và phác đồ điều trị.
Nhãn thuốc thường yêu cầu dùng filgrastim ít nhất 24 giờ sau hóa trị gây độc tế bào và không dùng trong vòng 24 giờ trước hóa trị.
Lịch tiêm phải được cơ sở ung thư xác định theo ngày hóa trị, ANC và phác đồ. Không tự đổi ngày tiêm.
Có. Đau xương và đau cơ xương là những tác dụng không mong muốn thường gặp nhất của filgrastim.
Không tự dùng thuốc giảm đau khi chưa hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ vì một số thuốc có thể không phù hợp với người đang giảm tiểu cầu, có bệnh thận hoặc đang hóa trị. Đau dữ dội vùng bụng trên trái hay vai trái cần được đánh giá khẩn cấp để loại trừ lách to hoặc vỡ lách.
Không hoàn toàn. Cả hai đều tác động lên thụ thể G-CSF, nhưng pegfilgrastim là dạng đã được gắn polyethylene glycol nên có thời gian tồn tại trong cơ thể dài hơn và lịch dùng khác filgrastim. Không tự chuyển đổi liều, lịch tiêm hoặc sản phẩm giữa hai hoạt chất.

