Sắt fumarat

Sắt fumarat, tên tiếng Anh là ferrous fumarate, là muối sắt hóa trị II được dùng đường uống để cung cấp sắt cho cơ thể. Hoạt chất này thường có trong thuốc điều trị hoặc dự phòng tình trạng thiếu sắt và thiếu máu thiếu sắt. Sau khi vào môi trường acid của dạ dày, sắt fumarat giải phóng ion Fe²⁺; sắt được hấp thu chủ yếu ở đoạn gần tá tràng, gắn với ferritin hoặc transferrin và tham gia tạo hemoglobin, myoglobin cùng các enzym chứa sắt.

Hàm lượng ghi là “sắt fumarat” không đồng nhất với lượng sắt nguyên tố. Chẳng hạn, 210 mg sắt fumarat cung cấp khoảng 65–70 mg sắt nguyên tố, còn 322 mg cung cấp khoảng 100 mg. Liều sử dụng phải dựa trên lượng sắt nguyên tố, chẩn đoán, độ tuổi, nguyên nhân thiếu sắt và nhãn của từng chế phẩm. Người đọc không nên tự mua, tự tăng liều hoặc dùng sắt kéo dài khi chưa được đánh giá nguyên nhân thiếu máu.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Hoạt chất: Sắt fumarat, còn gọi là ferrous fumarate hoặc iron(II) fumarate
  • Nhóm dược lý: Chế phẩm sắt hóa trị II dùng đường uống; thuốc chống thiếu máu
  • Mã ATC: B03AA02
  • Công dụng chính: Dự phòng và điều trị tình trạng thiếu sắt hoặc thiếu máu do thiếu sắt đã được xác định
  • Hàm lượng quy đổi: 210 mg tương đương khoảng 65–70 mg sắt nguyên tố; 322 mg tương đương khoảng 100 mg; 140 mg/5 ml tương đương khoảng 45 mg
  • Tác dụng phụ thường gặp: Buồn nôn, đau thượng vị, táo bón hoặc tiêu chảy, phân sẫm màu
  • Tương tác đáng chú ý: Levothyroxine, tetracycline, fluoroquinolone, bisphosphonate, penicillamine, calci, magnesi, kẽm và một số thực phẩm
  • Cảnh báo quan trọng: Quá liều sắt, đặc biệt ở trẻ em, có thể gây ngộ độc nặng hoặc tử vong; phải để thuốc ngoài tầm nhìn và tầm với của trẻ
  • Nguyên tắc sử dụng: Chỉ dùng khi có chỉ định phù hợp; không tự áp dụng liều tham khảo cho cá nhân

Hoạt chất Sắt fumarat là gì?

Sắt fumarat là muối sắt hóa trị II dùng chủ yếu bằng đường uống để thay thế lượng sắt thiếu hụt. Hoạt chất cung cấp nguyên liệu cần thiết cho quá trình tạo hemoglobin và các protein, enzym chứa sắt.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Sắt fumarat

INN Ferrous fumarate

CAS 141-01-5 Công thức C4H2FeO4

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Sắt fumarat

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Ferrous fumarate

Tên IUPAC

(E)-but-2-enedioate;iron(2+)

Tên hóa học khác

Iron(II) fumarate

Tên khác / tên đồng nghĩa

Iron(II) fumarate; ferrous iron fumarate; sắt(II) fumarat; sắt fumarate.

Tên viết tắt

FF

Tên Latinh / tên dược điển

Ferrosi fumaras

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

141-01-5

UNII

R5L488RY0Q

PubChem CID

6433164

RxNorm CUI

24941

Công thức phân tử

C4H2FeO4

Dược động học của Sắt fumarat

Trong môi trường acid của dạ dày, sắt fumarat phân ly và giải phóng ion Fe²⁺. Sắt được hấp thu chủ yếu tại đoạn gần tá tràng, được oxy hóa trong tế bào niêm mạc và gắn với ferritin. Sau đó, sắt đi vào máu, gắn transferrin và được đưa tới gan, lách, tủy xương hoặc các mô cần sắt.

Giai đoạn I: Hấp thu

Sắt fumarat phân ly trong môi trường acid của dạ dày. Ion sắt được hấp thu chủ yếu qua đoạn gần của tá tràng.

Giai đoạn II: Phân bố

Sau hấp thu, sắt gắn với transferrin trong máu và được chuyển tới kho dự trữ ở gan, lách và tủy xương. Các kho này cung cấp sắt để tổng hợp hemoglobin, myoglobin và enzym chứa sắt.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Sắt hấp thu vào tế bào niêm mạc tá tràng ở dạng Fe²⁺, sau đó được oxy hóa thành dạng Fe³⁺ và gắn protein tạo ferritin. Sắt được giải phóng vào tuần hoàn, gắn transferrin và đi vào các quá trình sinh lý tạo máu hoặc dự trữ.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Sắt không được thải trừ theo một cơ chế chuyển hóa thuốc điển hình. Cơ thể mất sắt qua bong tế bào niêm mạc, da, tóc, móng, phân, nước tiểu và đặc biệt qua mất máu. Sắt fumarat có kiểu hấp thu và bài xuất tương tự sắt trong chế độ ăn.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Sự hấp thu phụ thuộc môi trường acid đường tiêu hóa. Người đã cắt dạ dày có thể hấp thu sắt kém. Calci, muối magnesi, trientine, cholestyramine, trà, trứng hoặc sữa có thể làm giảm hấp thu sắt; một số thuốc cũng tạo tương tác hấp thu khi dùng đồng thời.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Sắt fumarat

Sắt fumarat thuộc nhóm chế phẩm sắt hóa trị II đường uống, nhóm thuốc chống thiếu máu. Đây là nguồn sắt thay thế, không phải thuốc kích thích tạo hồng cầu độc lập và không điều trị được các dạng thiếu máu không do thiếu sắt.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Sắt fumarat giải phóng Fe²⁺ trong đường tiêu hóa. Sắt hấp thu được vận chuyển bởi transferrin, dự trữ dưới dạng ferritin và được sử dụng để tổng hợp hemoglobin, myoglobin cùng các enzym chứa sắt. Việc bổ sung giúp khôi phục nguồn sắt khi cơ thể bị thiếu, từ đó hỗ trợ quá trình tạo hồng cầu bình thường.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Sắt là thành phần thiết yếu của hemoglobin và tham gia các quá trình oxy hóa ở mô. Tác dụng dược lý của sắt fumarat là cung cấp sắt cho các kho dự trữ và quá trình tổng hợp các protein chứa sắt; đáp ứng phụ thuộc mức độ thiếu sắt, nguyên nhân mất sắt, khả năng hấp thu và tuân thủ điều trị.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Sắt fumarat

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Sắt fumarat

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Sắt fumarat

Sắt đường uống có thể làm giảm hấp thu của penicillamine, bisphosphonate, ciprofloxacin, levofloxacin, moxifloxacin, norfloxacin, ofloxacin, entacapone, levodopa, levothyroxine, mycophenolate và kẽm. Nhãn được tra cứu yêu cầu levothyroxine và sắt cách nhau ít nhất hai giờ.

Tetracycline và sắt có thể làm giảm hấp thu lẫn nhau. Calci, magnesi trisilicat, trientine, cholestyramine, trà, trứng và sữa có thể làm giảm hấp thu sắt.

Cần tránh phối hợp sắt với dimercaprol. Chloramphenicol có thể làm chậm quá trình sử dụng sắt cho tạo hồng cầu; sắt uống có thể đối kháng tác dụng hạ huyết áp của methyldopa.

Khoảng cách liều phù hợp khác nhau giữa từng thuốc. Người bệnh cần cung cấp toàn bộ danh sách thuốc, vitamin và khoáng chất cho bác sĩ hoặc dược sĩ.

Thắc mắc về hoạt chất Sắt fumarat

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 3 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *