Exemestane

Exemestane là thuốc điều trị nội tiết đường uống thuộc nhóm chất bất hoạt aromatase steroid không hồi phục. Thuốc làm giảm quá trình chuyển androgen thành estrogen, từ đó hạ nồng độ estrogen tuần hoàn ở phụ nữ sau mãn kinh. Theo nhãn thuốc Hoa Kỳ, exemestane được chỉ định điều trị bổ trợ cho phụ nữ sau mãn kinh mắc ung thư vú giai đoạn sớm có thụ thể estrogen dương tính sau 2–3 năm dùng tamoxifen, nhằm hoàn tất tổng cộng 5 năm điều trị nội tiết; thuốc cũng được dùng cho ung thư vú tiến triển sau khi bệnh tiến triển với tamoxifen. Liều nhãn tham khảo thường là 25 mg một lần mỗi ngày sau bữa ăn, nhưng người bệnh không được tự áp dụng hoặc tự thay đổi liều. Exemestane có thể gây đau khớp, bốc hỏa, mệt mỏi, giảm mật độ khoáng xương và một số phản ứng nghiêm trọng cần theo dõi.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Hoạt chất: Exemestane
  • Nhóm thuốc: Chất bất hoạt aromatase steroid không hồi phục
  • Mã ATC: L02BG06
  • Dạng dùng phổ biến: Viên nén 25 mg
  • Đường dùng: Đường uống, dùng sau bữa ăn
  • Đối tượng theo nhãn: Phụ nữ sau mãn kinh mắc một số dạng ung thư vú
  • Liều nhãn thường dùng: 25 mg một lần mỗi ngày sau bữa ăn
  • Nguy cơ đáng chú ý: Giảm mật độ xương, gãy xương, đau khớp, phản ứng gan và quá mẫn
  • Tương tác quan trọng: Chất cảm ứng CYP3A4 mạnh và thuốc chứa estrogen toàn thân
  • Tự sử dụng: Không tự mua, tự dùng, tự đổi liều hoặc tự ngừng thuốc

Hoạt chất Exemestane là gì?

Exemestane là thuốc điều trị nội tiết làm bất hoạt không hồi phục enzym aromatase. Thuốc làm giảm lượng estrogen được tạo ra trong cơ thể, qua đó hạn chế kích thích tăng trưởng của các tế bào ung thư vú phụ thuộc estrogen.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Exemestane

CAS 107868-30-4 Công thức C20H24O2

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Exemestane

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Exemestane

Tên IUPAC

(8R,9S,10R,13S,14S)-10,13-dimethyl-6-methylidene-7,8,9,11,12,14,15,16-octahydrocyclopenta[a]phenanthrene-3,17-dione

Tên hóa học khác

6-Methyleneandrosta-1,4-diene-3,17-dione

Tên khác / tên đồng nghĩa

6-methylenandrosta-1,4-diene-3,17-dione; exemestanum. Aromasin là tên biệt dược quốc tế gắn với hoạt chất exemestane.

Tên viết tắt

EXE

Tên Latinh / tên dược điển

Exemestanum

Tên USAN

exemestane

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

107868-30-4

UNII

NY22HMQ4BX

PubChem CID

60198

RxNorm CUI

258494

Công thức phân tử

C20H24O2

Dược động học của Exemestane

Sau khi uống, nồng độ exemestane trong huyết tương giảm theo nhiều pha, với thời gian bán thải cuối trung bình khoảng 24 giờ. Dược động học tỷ lệ thuận với liều trong khoảng liều đơn 10–200 mg và liều lặp lại 0,5–50 mg. Ở phụ nữ mắc ung thư vú tiến triển, mức phơi nhiễm sau dùng lặp lại cao hơn so với phụ nữ sau mãn kinh khỏe mạnh.

Giai đoạn I: Hấp thu

Exemestane được hấp thu qua đường tiêu hóa. Thời gian đạt nồng độ tối đa trung bình khoảng 1,2 giờ ở phụ nữ mắc ung thư vú và 2,9 giờ ở phụ nữ sau mãn kinh khỏe mạnh. Thức ăn làm tăng mức phơi nhiễm, vì vậy nhãn thuốc khuyến cáo uống sau bữa ăn.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối của exemestane trong nhãn đã kiểm chứng. Khoảng 42% liều exemestane đánh dấu phóng xạ được hấp thu từ đường tiêu hóa. Bữa ăn nhiều chất béo làm tăng AUC khoảng 59% và Cmax khoảng 39% so với uống khi đói.

Giai đoạn II: Phân bố

Exemestane phân bố rộng vào các mô. Khoảng 90% thuốc gắn với protein huyết tương; mức gắn không phụ thuộc tổng nồng độ thuốc. Albumin và alpha-1-acid glycoprotein đều tham gia vào quá trình gắn protein.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Exemestane được chuyển hóa mạnh; hoạt chất không đổi chiếm dưới 10% tổng hoạt tính phóng xạ trong huyết tương. Các bước chuyển hóa ban đầu gồm oxy hóa nhóm methylene tại vị trí 6 và khử nhóm 17-keto. CYP3A4 là enzym chính tham gia oxy hóa, đồng thời các enzym aldoketoreductase cũng tham gia. Phần lớn chất chuyển hóa không hoạt động hoặc ức chế aromatase yếu hơn hoạt chất mẹ.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Sau một liều exemestane đánh dấu phóng xạ, khoảng 42% hoạt tính phóng xạ được thải qua nước tiểu và khoảng 42% qua phân trong vòng một tuần. Dưới 1% liều được bài tiết qua nước tiểu dưới dạng thuốc không đổi.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải cuối trung bình khoảng 24 giờ.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Giá trị độ thanh thải tuyệt đối trong nguồn nhãn đã kiểm chứng. Sau khi dùng lặp lại, độ thanh thải biểu kiến đường uống ở phụ nữ mắc ung thư vú tiến triển thấp hơn khoảng 45% so với phụ nữ sau mãn kinh khỏe mạnh.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể ảnh hưởng đến mức phơi nhiễm exemestane gồm:

  • Thức ăn, đặc biệt bữa ăn nhiều chất béo, làm tăng AUC và Cmax.
  • Chất cảm ứng CYP3A4 mạnh làm giảm đáng kể mức phơi nhiễm.
  • Suy gan mức độ vừa hoặc nặng làm AUC tăng khoảng ba lần.
  • Suy thận vừa hoặc nặng với độ thanh thải creatinine dưới 35 mL/phút/1,73 m² làm AUC tăng khoảng ba lần.
  • Không quan sát thấy thay đổi dược động học rõ liên quan đến tuổi trong nhóm phụ nữ khỏe mạnh 43–68 tuổi.
  • Ảnh hưởng của chủng tộc đến dược động học.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Exemestane

Exemestane là chất bất hoạt aromatase có cấu trúc steroid, đôi khi được gọi là chất ức chế aromatase thế hệ thứ ba. Khác với các chất ức chế aromatase không steroid, exemestane hoạt động như một cơ chất giả và gây bất hoạt enzym không hồi phục.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Aromatase chuyển đổi các androgen như androstenedione và testosterone thành estrogen. Exemestane có cấu trúc tương tự androstenedione, được enzym aromatase xử lý như một cơ chất giả và tạo ra chất trung gian gắn không hồi phục vào vị trí hoạt động của enzym. Cơ chế này còn được gọi là ức chế tự sát, làm giảm tổng hợp estrogen ở các mô ngoại vi.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Ở phụ nữ sau mãn kinh mắc ung thư vú tiến triển, mức ức chế estradiol, estrone và estrone sulfate tối đa khoảng 85–95% đạt được với liều 25 mg mỗi ngày. Liều 25 mg làm giảm khoảng 98% hoạt động aromatase toàn thân trong nghiên cứu sử dụng androstenedione đánh dấu phóng xạ. Sau một liều 25 mg, mức giảm estrogen tối đa xuất hiện sau 2–3 ngày và có thể kéo dài 4–5 ngày.

Exemestane không gây ảnh hưởng có thể phát hiện được lên quá trình tổng hợp cortisol hoặc aldosterone ở tuyến thượng thận tại liều điều trị.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Exemestane

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Exemestane

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Exemestane

  • Rifampicin, phenytoin, carbamazepine, phenobarbital và St. John’s wort có thể cảm ứng CYP3A4 và làm giảm đáng kể mức phơi nhiễm exemestane.
  • Thuốc chứa estrogen toàn thân có thể đối kháng tác dụng dược lý của exemestane và không nên dùng đồng thời.
  • Rifampicin làm giảm Cmax trung bình khoảng 41% và AUC khoảng 54% trong nghiên cứu tương tác dược động học.
  • Ketoconazole, một chất ức chế CYP3A4 mạnh, không gây ảnh hưởng đáng kể đến dược động học exemestane trong nghiên cứu được mô tả trên nhãn.
  • Exemestane không ức chế đáng kể các enzym CYP1A2, CYP2C9, CYP2D6, CYP2E1 hoặc CYP3A4 trong dữ liệu nhãn.

Không tự dùng thảo dược hoặc thực phẩm bổ sung trong thời gian điều trị mà chưa trao đổi với bác sĩ hoặc dược sĩ.

Thắc mắc về hoạt chất Exemestane

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 2 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *