Eptifibatid, tên INN tiếng Anh là eptifibatide, là thuốc chống kết tập tiểu cầu dùng đường tĩnh mạch, thuộc nhóm ức chế thụ thể glycoprotein IIb/IIIa. Thuốc làm giảm khả năng fibrinogen và các ligand kết dính gắn lên tiểu cầu, nhờ đó ức chế kết tập tiểu cầu theo cơ chế thuận nghịch. Nhãn thuốc tại Hoa Kỳ ghi nhận eptifibatid cho hội chứng vành cấp không ST chênh lên và cho người bệnh trải qua can thiệp mạch vành qua da, nhưng việc sử dụng phải do bác sĩ quyết định và theo dõi tại cơ sở y tế vì nguy cơ chảy máu và giảm tiểu cầu. Hướng dẫn ACS năm 2025 không khuyến nghị dùng thường quy thuốc ức chế GP IIb/IIIa; thuốc có thể được cân nhắc như biện pháp cứu vãn trong một số tình huống PCI như gánh huyết khối lớn, no-flow hoặc slow-flow. Liều phụ thuộc cân nặng và chức năng thận; người bệnh không được tự áp dụng.
Nội dung chính
- Hoạt chất: Eptifibatid, tiếng Anh: eptifibatide
- Nhóm thuốc: Thuốc chống kết tập tiểu cầu, ức chế GP IIb/IIIa
- Mã ATC: B01AC16
- Đường dùng: Tiêm bolus và truyền liên tục qua đường tĩnh mạch
- Chỉ định theo nhãn tham khảo: Hội chứng vành cấp UA/NSTEMI và người bệnh trải qua PCI
- Vị trí trong hướng dẫn hiện hành: Không dùng thường quy; có thể cân nhắc cứu vãn khi PCI có gánh huyết khối lớn, no-flow hoặc slow-flow
- Nguy cơ quan trọng: Chảy máu, giảm tiểu cầu cấp và phản ứng quá mẫn
- Suy thận: Giảm tốc độ truyền khi CrCl dưới 50 mL/phút; phụ thuộc lọc máu là chống chỉ định theo nhãn tham khảo
- Tự sử dụng: Không được tự mua, tự tiêm, tự truyền hoặc tự thay đổi liều
Hoạt chất Eptifibatid là gì?
Eptifibatid là thuốc chống kết tập tiểu cầu tác dụng nhanh và thuận nghịch, được truyền tĩnh mạch trong một số tình huống tim mạch cấp hoặc trong can thiệp mạch vành. Thuốc ngăn giai đoạn cuối của quá trình kết tập tiểu cầu bằng cách ức chế thụ thể GP IIb/IIIa.
Eptifibatid
INN Eptifibatide
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Eptifibatid |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Eptifibatide |
| Tên IUPAC | 2-[(3S,6S,12S,20R,23S)-20-carbamoyl-12-[4-(diaminomethylideneamino)butyl]-3-(1H-indol-3-ylmethyl)-2,5,8,11,14,22-hexaoxo-17,18-dithia-1,4,7,10,13,21-hexazabicyclo[21.3.0]hexacosan-6-yl]acetic acid |
| Tên hóa học khác | deamino-cysteinyl-L-homoarginyl-glycyl-L-alpha-aspartyl-L-tryptophyl-L-prolyl-L-cysteinamide (1->7)-disulfide |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Eptifibatidum; eptifibatide acetate trong một số tài liệu hóa dược. Integrilin là tên biệt dược quốc tế từng gắn với hoạt chất này. Tình trạng tên thương mại và lưu hành tại Việt Nam. |
| Tên Latinh / tên dược điển | Eptifibatidum |
| Tên USAN | eptifibatide |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 188627-80-7 |
|---|---|
| UNII | NA8320J834 |
| PubChem CID | 448812 |
| RxNorm CUI | 75635 |
| Công thức phân tử | C35H49N11O9S2 |
Dược động học của Eptifibatid
Dược động học của eptifibatid tuyến tính và tỷ lệ thuận với liều trong phạm vi bolus 90–250 microgam/kg và tốc độ truyền 0,5–3 microgam/kg/phút. Nồng độ ổn định đạt được sau khoảng 4–6 giờ truyền. Thuốc gắn protein huyết tương khoảng 25%, có độ thanh thải toàn thân khoảng 55 mL/kg/giờ ở người bệnh mạch vành và thời gian bán thải khoảng 2,5 giờ.
Giai đoạn I: Hấp thu
Không có giai đoạn hấp thu qua đường tiêu hóa. Sau bolus tĩnh mạch, tác dụng ức chế kết tập tiểu cầu xuất hiện ngay; khi truyền liên tục, nồng độ ổn định thường đạt trong khoảng 4–6 giờ.
| F · Sinh khả dụng | Không áp dụng theo cách đánh giá sinh khả dụng đường uống vì eptifibatid được dùng trực tiếp qua đường tĩnh mạch. Thuốc đi thẳng vào tuần hoàn hệ thống sau khi tiêm hoặc truyền. |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Mức gắn với protein huyết tương người khoảng 25%. Thể tích phân bố cụ thể trong các nhãn đã kiểm chứng.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Không phát hiện chất chuyển hóa chính trong huyết tương người. Trong nước tiểu có eptifibatid dạng không đổi, eptifibatid đã khử amin và các chất chuyển hóa phân cực hơn.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Thận tham gia đáng kể vào quá trình thải trừ. Ở người khỏe mạnh, độ thanh thải qua thận chiếm khoảng 50% tổng độ thanh thải; phần lớn lượng thuốc được tìm thấy trong nước tiểu dưới dạng hoạt chất không đổi và các dẫn chất chuyển hóa.
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải trong huyết tương khoảng 2,5 giờ. |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Độ thanh thải toàn thân ở người bệnh động mạch vành khoảng 55 mL/kg/giờ. Khi CrCl dưới 50 mL/phút, độ thanh thải giảm khoảng 50% và nồng độ ổn định trong huyết tương có thể tăng khoảng gấp đôi. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Chức năng thận suy giảm làm giảm độ thanh thải và tăng nồng độ eptifibatid. Người cao tuổi có thể có nồng độ huyết tương cao hơn và độ thanh thải thấp hơn người trẻ. Nhãn thuốc không ghi nhận khác biệt dược động học có ý nghĩa lâm sàng giữa nam và nữ. Chưa có nghiên cứu dược động học riêng ở người suy gan.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Eptifibatid
Eptifibatid thuộc nhóm chất ức chế phân tử nhỏ, tác dụng ngắn lên thụ thể glycoprotein IIb/IIIa của tiểu cầu. Khác với thuốc chống đông tác động lên các yếu tố đông máu, eptifibatid chủ yếu tác động lên sự liên kết giữa các tiểu cầu.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Eptifibatid gắn thuận nghịch vào GP IIb/IIIa trên bề mặt tiểu cầu, ngăn fibrinogen, yếu tố von Willebrand và các ligand kết dính khác gắn vào thụ thể. Điều này cản trở sự liên kết chéo giữa các tiểu cầu và làm giảm hình thành nút tiểu cầu.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Tác dụng ức chế kết tập tiểu cầu phụ thuộc liều và nồng độ. Với phác đồ bolus 180 microgam/kg sau đó truyền 2 microgam/kg/phút, nhãn thuốc ghi nhận mức ức chế kết tập tiểu cầu trên 90% ở trạng thái ổn định. Sau khi ngừng truyền, tác dụng giảm nhanh do thuốc tách khỏi thụ thể; mức ức chế có thể giảm xuống dưới 50% sau khoảng bốn giờ.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Eptifibatid
Theo nhãn thuốc tham khảo tại Hoa Kỳ, eptifibatid được chỉ định:
- Giảm nguy cơ của tiêu chí kết hợp tử vong hoặc nhồi máu cơ tim mới ở người bệnh hội chứng vành cấp gồm đau thắt ngực không ổn định hoặc NSTEMI, dù điều trị nội khoa hay trải qua PCI.
- Giảm nguy cơ tử vong, nhồi máu cơ tim mới hoặc cần can thiệp khẩn cấp ở người bệnh trải qua PCI, bao gồm đặt stent động mạch vành.
Trong hướng dẫn ACS năm 2025, thuốc ức chế GP IIb/IIIa không được khuyến nghị dùng thường quy. Có thể cân nhắc như điều trị cứu vãn khi PCI gặp gánh huyết khối lớn, no-flow hoặc slow-flow. Đây là khuyến nghị chuyên môn và không làm thay đổi phạm vi chỉ định của từng nhãn thuốc.
.
Liều dùng và cách sử dụng
Liều dưới đây được trích từ nhãn thuốc Hoa Kỳ năm 2021, chỉ nhằm cung cấp thông tin chuyên môn và không được tự áp dụng.
- Hội chứng vành cấp: bolus 180 microgam/kg qua đường tĩnh mạch càng sớm càng tốt sau chẩn đoán, sau đó truyền 2 microgam/kg/phút. Nếu CrCl dưới 50 mL/phút, tốc độ truyền giảm còn 1 microgam/kg/phút. Truyền đến khi xuất viện hoặc bắt đầu CABG, tối đa 72 giờ. Nếu người bệnh trải qua PCI, có thể tiếp tục đến khi xuất viện hoặc 18–24 giờ sau thủ thuật, tùy thời điểm nào đến trước.
- PCI: bolus 180 microgam/kg ngay trước PCI, sau đó truyền 2 microgam/kg/phút và tiêm bolus thứ hai 180 microgam/kg sau liều đầu 10 phút. Nếu CrCl dưới 50 mL/phút, tốc độ truyền giảm còn 1 microgam/kg/phút. Truyền tối thiểu 12 giờ và thường đến 18–24 giờ hoặc đến khi xuất viện, tùy thời điểm nào đến trước.
- Nhãn tham khảo mô tả việc phối hợp với aspirin và heparin; lựa chọn thuốc phối hợp, liều và mục tiêu theo dõi phải do bác sĩ quyết định.
Hướng dẫn hiện hành không khuyến nghị sử dụng GP IIb/IIIa thường quy ở mọi người bệnh ACS hoặc PCI.
Chỉ nhân viên y tế được đào tạo mới được chuẩn bị và sử dụng eptifibatid.
- Kiểm tra đúng nồng độ của lọ dùng cho bolus và lọ dùng cho truyền.
- Đánh giá hemoglobin hoặc hematocrit, số lượng tiểu cầu, creatinine huyết thanh, PT và aPTT trước điều trị; đo ACT nếu thực hiện PCI.
- Kiểm tra dung dịch, không sử dụng nếu đổi màu hoặc có tiểu phân nhìn thấy được.
- Bắt đầu truyền liên tục ngay sau bolus theo đúng tốc độ tính theo cân nặng và chức năng thận.
- Không truyền eptifibatid chung đường truyền với furosemide do không tương hợp; có thể cần đường truyền riêng.
- Ngừng truyền trước CABG theo chỉ định. Hướng dẫn năm 2025 đề xuất ngừng eptifibatid ít nhất bốn giờ trước CABG khi tình trạng lâm sàng cho phép.
Cần theo dõi:
- Dấu hiệu chảy máu tại vị trí chọc mạch, đường truyền, tiêu hóa, tiết niệu, hô hấp và thần kinh.
- Hemoglobin, hematocrit và số lượng tiểu cầu trước và trong điều trị.
- Creatinine huyết thanh và CrCl để lựa chọn tốc độ truyền.
- Huyết áp và tình trạng huyết động.
- aPTT khi dùng cùng heparin; ACT trong PCI.
- Giảm tiểu cầu cấp, đặc biệt nếu tiểu cầu giảm dưới 100.000/mm³ hoặc giảm nhanh so với ban đầu.
Cảnh báo và lưu ý về Eptifibatid
Theo nhãn thuốc tham khảo, chống chỉ định eptifibatid trong các trường hợp:
- Cơ địa chảy máu hoặc đang có chảy máu bất thường hoạt động trong vòng 30 ngày.
- Tăng huyết áp nặng chưa kiểm soát, với huyết áp tâm thu trên 200 mmHg hoặc tâm trương trên 110 mmHg.
- Phẫu thuật lớn trong sáu tuần trước đó.
- Đột quỵ trong vòng 30 ngày hoặc tiền sử đột quỵ xuất huyết ở bất kỳ thời điểm nào.
- Đang dùng hoặc dự kiến dùng một thuốc ức chế GP IIb/IIIa đường tiêm khác.
- Phụ thuộc lọc máu.
- Quá mẫn với eptifibatid hoặc thành phần của thuốc.
Không tự đối chiếu danh sách này để quyết định dùng thuốc; bác sĩ phải đánh giá toàn bộ nguy cơ chảy máu và thiếu máu cục bộ.
Chảy máu và hạ huyết áp là các phản ứng bất lợi được báo cáo phổ biến nhất. Chảy máu thường xuất hiện tại vị trí đường vào động mạch khi thông tim, nhưng cũng có thể xảy ra ở đường tiêu hóa, tiết niệu hoặc vị trí can thiệp khác.
Các phản ứng khác có thể gồm giảm hemoglobin, thiếu máu do mất máu, bầm tím, chảy máu nhẹ tại vị trí tiêm và giảm tiểu cầu.
Các phản ứng nghiêm trọng cần xử trí khẩn cấp gồm:
- Chảy máu lớn hoặc chảy máu gây tử vong.
- Xuất huyết não, xuất huyết tiêu hóa hoặc xuất huyết phổi.
- Giảm tiểu cầu cấp, giảm tiểu cầu sâu hoặc giảm tiểu cầu qua cơ chế miễn dịch.
- Phản vệ, mày đay hoặc phản ứng quá mẫn nặng.
- Hạ huyết áp có ảnh hưởng huyết động.
Khi nghi ngờ chảy máu nghiêm trọng hoặc giảm tiểu cầu sâu, phải ngừng eptifibatid và các thuốc liên quan theo chỉ định của bác sĩ, đồng thời thực hiện đánh giá cấp cứu.
- Chảy máu là biến chứng quan trọng nhất; hạn chế chọc động mạch hoặc tĩnh mạch không cần thiết, tiêm bắp, đặt ống thông và các thủ thuật xâm lấn.
- Theo dõi kỹ vị trí đường vào động mạch sau PCI.
- Nguy cơ chảy máu cao hơn ở người lớn tuổi, người có tiền sử rối loạn chảy máu, người nhẹ cân và người dùng đồng thời nhiều thuốc chống huyết khối.
- Đánh giá chức năng thận trước khi truyền và điều chỉnh tốc độ truyền khi CrCl dưới 50 mL/phút.
- Ngừng thuốc nếu xác nhận tiểu cầu dưới 100.000/mm³ hoặc xuất hiện giảm tiểu cầu cấp sâu.
- Không dùng thường quy ở tất cả người bệnh ACS hoặc PCI; việc sử dụng cần dựa trên tình huống lâm sàng cụ thể.
Kinh nghiệm về quá liều eptifibatid ở người còn hạn chế. Nguy cơ đáng lo ngại nhất về mặt dược lý là chảy máu và giảm tiểu cầu.
Xử trí cần được thực hiện tại bệnh viện:
- Ngừng truyền eptifibatid.
- Đánh giá vị trí và mức độ chảy máu, huyết động, hemoglobin, hematocrit, số lượng tiểu cầu và xét nghiệm đông máu.
- Ngừng hoặc điều chỉnh các thuốc chống huyết khối khác theo chỉ định.
- Điều trị hỗ trợ, bù dịch hoặc truyền các chế phẩm máu khi có chỉ định lâm sàng.
- Nhãn thuốc không nêu thuốc giải độc đặc hiệu. Dữ liệu in vitro cho thấy eptifibatid ít gắn protein và có thể được loại khỏi huyết tương bằng lọc máu, nhưng phụ thuộc lọc máu là chống chỉ định sử dụng thuốc.
Điều kiện bảo quản phụ thuộc từng sản phẩm. Với sản phẩm dạng túi Galaxy trong nhãn DailyMed năm 2024:
- Bảo quản lạnh ở 2–8°C.
- Có thể chuyển sang bảo quản ở 25°C trong thời gian không quá hai tháng, với giới hạn dao động 15–30°C.
- Ghi ngày phải loại bỏ sau khi chuyển khỏi tủ lạnh.
- Bảo vệ khỏi ánh sáng và giữ trong hộp đến khi sử dụng.
- Loại bỏ phần thuốc thừa sau khi dùng.
Luôn tuân theo tờ hướng dẫn của đúng sản phẩm đang sử dụng; không áp dụng điều kiện của một sản phẩm cho mọi chế phẩm eptifibatid.
Đối tượng đặc biệt
Độ an toàn và hiệu quả của eptifibatid ở trẻ em chưa được nghiên cứu đầy đủ theo nhãn thuốc. Không tự sử dụng cho trẻ em.
Các thử nghiệm lâm sàng đã tuyển người bệnh đến 94 tuổi. Hiệu quả không cho thấy khác biệt rõ giữa nhóm lớn tuổi và trẻ hơn, nhưng biến chứng chảy máu thường gặp hơn ở người cao tuổi và phần nguy cơ tăng thêm liên quan đến eptifibatid cũng lớn hơn. Cần đánh giá chức năng thận, cân nặng, thuốc dùng kèm và nguy cơ chảy máu trước điều trị.
Dữ liệu ở phụ nữ mang thai chưa đủ để xác định nguy cơ dị tật, sảy thai hoặc biến cố bất lợi cho mẹ và thai liên quan đến eptifibatid. Nghiên cứu trên động vật không ghi nhận ảnh hưởng phát triển bất lợi ở mức phơi nhiễm khoảng bốn lần liều tối đa khuyến cáo cho người.
Nhồi máu cơ tim trong thai kỳ là cấp cứu có thể đe dọa cả mẹ và thai. Quyết định sử dụng phải do bác sĩ chuyên khoa cân nhắc giữa lợi ích và nguy cơ; không nên trì hoãn điều trị cấp cứu chỉ vì lo ngại lý thuyết về thuốc.
Chưa có dữ liệu về nồng độ eptifibatid trong sữa mẹ, ảnh hưởng lên trẻ bú mẹ hoặc khả năng tạo sữa. Do là một peptid, thuốc có khả năng bị phân hủy trong đường tiêu hóa của trẻ và ít được hấp thu qua đường uống.
LactMed khuyến nghị thận trọng, đặc biệt khi trẻ sơ sinh hoặc sinh non đang bú mẹ. Nếu bắt buộc sử dụng, cần theo dõi trẻ về bầm tím hoặc chảy máu theo hướng dẫn của bác sĩ.
Chưa có nghiên cứu chuyên biệt ở người suy gan và chưa thiết lập được khuyến nghị điều chỉnh liều dựa trên chức năng gan. Việc sử dụng cần thận trọng, nhất là khi bệnh gan đi kèm rối loạn đông máu hoặc tăng nguy cơ chảy máu.
Khoảng 50% eptifibatid được thải trừ qua thận. Khi CrCl dưới 50 mL/phút, độ thanh thải giảm khoảng một nửa và nồng độ ổn định có thể tăng gấp đôi; vì vậy, nhãn thuốc giảm tốc độ truyền từ 2 xuống 1 microgam/kg/phút, trong khi liều bolus không đổi.
Phụ thuộc lọc máu là chống chỉ định theo nhãn thuốc tham khảo. Phải tính CrCl và kiểm tra đúng tốc độ truyền trước khi dùng.
Chưa có nghiên cứu riêng về ảnh hưởng của eptifibatid lên khả năng lái xe hoặc vận hành máy. Thuốc được dùng trong bệnh viện cho tình trạng tim mạch cấp và có thể liên quan đến chảy máu hoặc hạ huyết áp. Người bệnh không nên lái xe hoặc vận hành máy cho đến khi bác sĩ xác nhận tình trạng ổn định.
Tương tác thuốc của Eptifibatid
Nguy cơ chảy máu tăng khi phối hợp eptifibatid với:
- Aspirin và các thuốc chống kết tập tiểu cầu khác, gồm thuốc ức chế P2Y12.
- Heparin, thuốc chống đông đường uống hoặc thuốc chống đông đường tiêm.
- Thuốc tiêu sợi huyết.
- Thuốc chống viêm không steroid dùng thường xuyên.
- Các thuốc hoặc thủ thuật khác làm tăng nguy cơ chảy máu.
Tránh phối hợp với một thuốc ức chế GP IIb/IIIa đường tiêm khác. Eptifibatid không tương hợp hóa học với furosemide khi dùng chung đường truyền.
Thắc mắc về hoạt chất Eptifibatid
Eptifibatid là thuốc chống kết tập tiểu cầu đường tĩnh mạch, ức chế thuận nghịch thụ thể GP IIb/IIIa. Thuốc được dùng trong một số trường hợp hội chứng vành cấp hoặc PCI dưới sự giám sát tại bệnh viện.
Không. Hướng dẫn ACS năm 2025 không khuyến nghị dùng thuốc ức chế GP IIb/IIIa thường quy vì lợi ích thiếu máu cục bộ không đủ bù cho nguy cơ chảy máu. Thuốc có thể được cân nhắc cứu vãn trong PCI khi có gánh huyết khối lớn, no-flow hoặc slow-flow.
Eptifibatid là thuốc chống kết tập tiểu cầu, không phải thuốc chống đông theo cơ chế ức chế các yếu tố đông máu. Thuốc ngăn fibrinogen và các ligand kết dính gắn vào thụ thể GP IIb/IIIa trên tiểu cầu.
Nguy cơ quan trọng nhất là chảy máu, có thể gồm xuất huyết tiêu hóa, tiết niệu, phổi hoặc nội sọ. Giảm tiểu cầu cấp sâu và phản vệ cũng đã được báo cáo. Người bệnh phải báo ngay cho nhân viên y tế khi có chảy máu, bầm tím bất thường, đau đầu dữ dội hoặc khó thở.
Có thể được bác sĩ cân nhắc ở một số người suy thận chưa phụ thuộc lọc máu, nhưng phải tính CrCl và giảm tốc độ truyền xuống 1 microgam/kg/phút khi CrCl dưới 50 mL/phút. Phụ thuộc lọc máu là chống chỉ định theo nhãn tham khảo. Không tự điều chỉnh liều theo kết quả creatinine.

