Etonogestrel

Etonogestrel là một progestin tổng hợp và là chất chuyển hóa có hoạt tính của desogestrel. Hoạt chất được sử dụng dưới hai dạng tránh thai khác nhau: que cấy dưới da chỉ chứa etonogestrel và vòng âm đạo phối hợp etonogestrel với ethinylestradiol. Que cấy chứa 68 mg etonogestrel, không chứa estrogen và giải phóng hormon từ từ vào tuần hoàn.

Theo nhãn NEXPLANON được cập nhật năm 2026 tại Hoa Kỳ, một que cấy có thể phòng ngừa mang thai đến 5 năm và phải được tháo muộn nhất vào cuối năm thứ năm. Thời hạn được phê duyệt có thể khác giữa các quốc gia hoặc sản phẩm, vì vậy người sử dụng Implanon NXT tại Việt Nam phải tuân thủ tờ hướng dẫn đã được Bộ Y tế phê duyệt và ngày tháo que do cơ sở cấy ghi nhận.

Etonogestrel chủ yếu ngăn rụng trứng, làm đặc chất nhầy cổ tử cung và thay đổi nội mạc tử cung. Tác dụng không mong muốn thường gặp nhất của que cấy là thay đổi kiểu chảy máu kinh nguyệt. Các thuốc cảm ứng CYP3A4 như rifampicin, carbamazepine, phenytoin hoặc một số thuốc điều trị HIV có thể làm giảm hiệu quả tránh thai.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Nhóm thuốc: Progestin tổng hợp, chất chủ vận thụ thể progesterone.
  • Dạng đơn chất: Một que cấy dưới da chứa 68 mg etonogestrel, không chứa estrogen.
  • Dạng phối hợp: Vòng âm đạo chứa etonogestrel và ethinylestradiol.
  • Hiệu quả que cấy: Dưới 1 trường hợp mang thai trên 100 người sử dụng trong năm đầu khi cấy đúng.
  • Thời gian tác dụng: NEXPLANON theo nhãn Hoa Kỳ hiện được phê duyệt đến 5 năm; phải kiểm tra nhãn địa phương.
  • Tác dụng phụ thường gặp: Rong huyết, ra máu không đều, mất kinh, đau đầu, mụn, căng ngực và thay đổi tâm trạng.
  • Tương tác nổi bật: Thuốc cảm ứng CYP3A4 có thể gây chảy máu bất thường hoặc thất bại tránh thai.
  • Lưu ý quan trọng: Que phải do nhân viên đã được đào tạo cấy và tháo; vòng âm đạo phối hợp có thêm nguy cơ huyết khối do estrogen.

Hoạt chất Etonogestrel là gì?

Etonogestrel là hormon progestin tổng hợp được sử dụng để phòng ngừa mang thai. Dạng que cấy chỉ chứa etonogestrel và không chứa estrogen. Dạng vòng âm đạo kết hợp etonogestrel với ethinylestradiol nên được phân loại là thuốc tránh thai nội tiết phối hợp.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Etonogestrel

CAS 54048-10-1 Công thức C22H28O2

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Etonogestrel

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Etonogestrel

Tên IUPAC

(8S,9S,10R,13S,14S,17R)-13-ethyl-17-ethynyl-17-hydroxy-11-methylidene-2,6,7,8,9,10,12,14,15,16-decahydro-1H-cyclopenta[a]phenanthren-3-one

Tên hóa học khác

18,19-dinorpregn-4-en-20-yn-3-one, 13-ethyl-17-hydroxy-11-methylene-, (17-alpha)- | 13-ethyl-17-hydroxy-11-methylene-18,19-dinor-17alpha-pregn-4-en-20-yn-3-one

Tên khác / tên đồng nghĩa

3-ketodesogestrel; 3-oxo-desogestrel; ORG 3236; ENG; 13-ethyl-17-hydroxy-11-methylene-18,19-dinor-17α-pregn-4-en-20-yn-3-one. Etonogestrel là chất chuyển hóa có hoạt tính sinh học của desogestrel. Nexplanon, Implanon NXT và NuvaRing là tên sản phẩm, không phải tên hoạt chất.

Tên viết tắt

ENG

Tên Latinh / tên dược điển

Etonogestrelum

Tên USAN

etonogestrel

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

54048-10-1

UNII

304GTH6RNH

PubChem CID

6917715

RxNorm CUI

14584

Công thức phân tử

C22H28O2

Dược động học của Etonogestrel

Sau khi cấy dưới da, etonogestrel được giải phóng trực tiếp vào tuần hoàn với sinh khả dụng khoảng 100%. Nồng độ huyết thanh cao nhất đạt trong hai tuần đầu và giảm dần trong quá trình sử dụng. Thể tích phân bố biểu kiến khoảng 201 lít; khoảng 32% thuốc gắn với SHBG và 66% gắn với albumin. Thuốc được chuyển hóa chủ yếu qua CYP3A4 và có thời gian bán thải khoảng 25 giờ.

Với vòng âm đạo, sinh khả dụng etonogestrel cũng khoảng 100%, thời gian bán thải khoảng 29,3 giờ và độ thanh thải biểu kiến khoảng 3,4 lít/giờ.

Giai đoạn I: Hấp thu

Que cấy đưa etonogestrel trực tiếp vào tuần hoàn. Nồng độ tối đa thường đạt trong hai tuần đầu sau cấy, sau đó giảm dần khi tốc độ giải phóng từ que giảm theo thời gian.

Etonogestrel từ vòng âm đạo được hấp thu nhanh qua niêm mạc âm đạo và tạo mức phơi nhiễm tương đối ổn định trong ba tuần đặt vòng.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Khoảng 100% đối với cả etonogestrel giải phóng từ que cấy dưới da và etonogestrel giải phóng từ vòng âm đạo.

Giai đoạn II: Phân bố

Thể tích phân bố biểu kiến sau cấy khoảng 201 lít. Khoảng 98% etonogestrel gắn với protein trong máu, gồm khoảng 32% với SHBG và 66% với albumin.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Etonogestrel được chuyển hóa tại gan, chủ yếu qua isoenzym CYP3A4. Hoạt tính sinh học của các chất chuyển hóa chưa được xác định đầy đủ. Các chất cảm ứng hoặc ức chế CYP3A4 có thể làm thay đổi nồng độ etonogestrel và hiệu quả tránh thai.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Etonogestrel và các chất chuyển hóa được thải chủ yếu qua nước tiểu dưới dạng steroid tự do hoặc liên hợp và một phần nhỏ hơn qua phân hoặc mật. Sau khi tháo que, nồng độ etonogestrel thường giảm xuống dưới giới hạn phát hiện của xét nghiệm trong khoảng một tuần.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Khoảng 25 giờ đối với etonogestrel sau khi tháo hoặc kết thúc giải phóng từ que cấy và khoảng 29,3 giờ đối với etonogestrel giải phóng từ vòng âm đạo.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải biểu kiến của etonogestrel giải phóng từ vòng âm đạo khoảng 3,4 lít/giờ. Giá trị độ thanh thải chuẩn của etonogestrel giải phóng từ que cấy trong nhãn hiện hành.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố ảnh hưởng gồm:

  • Thời gian kể từ khi cấy, do tốc độ giải phóng giảm dần qua các năm.
  • BMI cao có liên quan nồng độ etonogestrel trung bình thấp hơn, nhưng có sự chồng lấp lớn giữa các nhóm BMI.
  • Thuốc cảm ứng CYP3A4 làm giảm nồng độ và có thể gây thất bại tránh thai.
  • Thuốc ức chế CYP3A4 có thể làm tăng nồng độ etonogestrel.
  • Bệnh gan có thể làm giảm khả năng chuyển hóa progestin.
  • Dạng bào chế que cấy hoặc vòng âm đạo tạo mô hình giải phóng và mức phơi nhiễm khác nhau.
  • Việc vòng bị rơi ra ngoài hoặc sử dụng sai lịch làm gián đoạn cung cấp hormon.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Etonogestrel

Etonogestrel là chất chủ vận thụ thể progesterone có hoạt tính mạnh. Khi sử dụng liên tục ở nồng độ tránh thai, hoạt chất ức chế trục dưới đồi–tuyến yên–buồng trứng, ngăn đỉnh LH và làm giảm khả năng rụng trứng.

Dạng que cấy thuộc nhóm thuốc tránh thai chỉ chứa progestin và thường được xếp vào nhóm biện pháp tránh thai tác dụng kéo dài có thể hồi phục — LARC. Vòng âm đạo chứa thêm ethinylestradiol thuộc nhóm tránh thai nội tiết phối hợp.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Etonogestrel phòng ngừa mang thai bằng ba cơ chế chính:

  • Ức chế rụng trứng.
  • Làm tăng độ nhớt của chất nhầy cổ tử cung, cản trở tinh trùng đi qua.
  • Làm thay đổi nội mạc tử cung.

Ức chế rụng trứng là cơ chế quan trọng nhất của que cấy. Khả năng sinh sản có thể trở lại nhanh sau khi tháo que; các trường hợp mang thai đã được ghi nhận sớm từ 7–14 ngày sau tháo.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Que cấy giải phóng khoảng 60–75 microgam etonogestrel mỗi ngày vào tuần thứ 5–6, giảm xuống khoảng 40–50 microgam/ngày vào cuối năm đầu và khoảng 15–20 microgam/ngày vào cuối năm thứ năm theo nhãn NEXPLANON hiện hành.

Hiệu quả tránh thai không phụ thuộc việc ghi nhớ uống thuốc mỗi ngày nhưng phụ thuộc que đã thực sự được cấy, nằm đúng vị trí, chưa quá hạn sử dụng và không có tương tác thuốc làm giảm nồng độ hormon.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Etonogestrel

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Etonogestrel

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Etonogestrel

Các thuốc hoặc thảo dược cảm ứng CYP3A4 có thể làm giảm nồng độ etonogestrel, gây chảy máu giữa kỳ hoặc thất bại tránh thai, gồm:

  • Rifampicin và rifabutin.
  • Carbamazepine, phenytoin và barbiturate.
  • Oxcarbazepine.
  • Topiramate.
  • Felbamate.
  • Rufinamide.
  • Bosentan.
  • Griseofulvin.
  • Aprepitant.
  • Efavirenz và một số thuốc kháng retrovirus.
  • St. John’s wort.

Cần sử dụng biện pháp tránh thai không hormon dự phòng trong thời gian dùng chất cảm ứng enzym và tiếp tục 28 ngày sau khi ngừng thuốc. Nếu que vẫn còn nhưng thời gian dùng thuốc cảm ứng kéo dài, bác sĩ có thể khuyến nghị đổi phương pháp.

Itraconazole, ketoconazole, voriconazole, fluconazole, nước bưởi và một số thuốc ức chế CYP3A4 có thể làm tăng nồng độ etonogestrel. Thuốc tránh thai hormon cũng có thể làm thay đổi nồng độ cyclosporine hoặc lamotrigine.

Thắc mắc về hoạt chất Etonogestrel

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *