Escitalopram

Escitalopram là thuốc chống trầm cảm kê đơn thuộc nhóm ức chế tái hấp thu serotonin có chọn lọc, thường gọi là SSRI. Thuốc làm tăng hoạt tính serotonin trong hệ thần kinh trung ương thông qua ức chế tái hấp thu chất dẫn truyền thần kinh này. Theo nhãn FDA Hoa Kỳ, escitalopram được phê duyệt điều trị rối loạn trầm cảm chủ yếu và rối loạn lo âu lan tỏa ở những nhóm tuổi xác định. SmPC tại Anh còn phê duyệt thuốc cho rối loạn hoảng sợ, lo âu xã hội và ám ảnh cưỡng chế. Escitalopram có thể gây buồn nôn, rối loạn giấc ngủ, buồn ngủ, tăng tiết mồ hôi và rối loạn chức năng tình dục. Các nguy cơ nghiêm trọng gồm ý nghĩ tự sát ở người trẻ, hội chứng serotonin, hạ natri máu, chảy máu và rối loạn nhịp tim ở người có yếu tố nguy cơ. Không tự bắt đầu, thay đổi liều hoặc ngừng thuốc đột ngột.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Escitalopram là thuốc ức chế tái hấp thu serotonin có chọn lọc (SSRI).
  • Hoạt chất thường liên quan điều trị rối loạn trầm cảm chủ yếu và rối loạn lo âu lan tỏa.
  • Cần dùng đều và tái khám theo hướng dẫn của bác sĩ/dược sĩ, không tự ngừng đột ngột.
  • Có thể gây buồn nôn, mất ngủ/buồn ngủ, thay đổi tâm trạng, hội chứng serotonin hoặc kéo dài QT ở người nguy cơ.
  • Báo bác sĩ về ý nghĩ tự hại, thuốc đang dùng, bệnh tim, thai kỳ hoặc cho con bú.

Hoạt chất Escitalopram là gì?

Escitalopram là thuốc chống trầm cảm SSRI kê đơn. Thuốc là đồng phân S có hoạt tính của citalopram và làm tăng dẫn truyền serotonin bằng cách ức chế tái hấp thu serotonin ở nơron thần kinh trung ương.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Escitalopram

CAS 128196-01-0 Công thức C20H21FN2O

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Escitalopram

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Escitalopram

Tên IUPAC

(1S)-1-[3-(dimethylamino)propyl]-1-(4-fluorophenyl)-3H-2-benzofuran-5-carbonitrile

Tên khác / tên đồng nghĩa

S-citalopram; S-enantiomer của citalopram. Escitalopram oxalate là dạng muối thường được sử dụng trong thành phẩm thuốc.

Tên Latinh / tên dược điển

Escitalopramum

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

128196-01-0

UNII

4O4S742ANY

PubChem CID

146570

RxNorm CUI

321988

Công thức phân tử

C20H21FN2O

Dược động học của Escitalopram

Dược động học của escitalopram gần tuyến tính và tỷ lệ theo liều trong khoảng liều được nghiên cứu. Nồng độ ổn định thường đạt sau khoảng một tuần dùng hằng ngày. Thuốc được hấp thu gần hoàn toàn, chuyển hóa chủ yếu ở gan và có thời gian bán thải khoảng 27–32 giờ.

Giai đoạn I: Hấp thu

Escitalopram được hấp thu gần hoàn toàn. Thời gian đạt nồng độ đỉnh trung bình khoảng 4 giờ sau dùng lặp lại và khoảng 5 giờ sau một liều uống trong dữ liệu nhãn Hoa Kỳ. Thức ăn không ảnh hưởng đáng kể đến hấp thu.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối của escitalopram được ước tính khoảng 80%. Viên nén và dung dịch uống escitalopram oxalate được ghi nhận tương đương sinh học trong nhãn Hoa Kỳ.

Giai đoạn II: Phân bố

Thể tích phân bố biểu kiến được báo cáo khoảng 12–26 L/kg. Nhãn FDA ghi nhận tỷ lệ gắn protein huyết tương của escitalopram khoảng 56%; SmPC Anh mô tả tỷ lệ gắn protein dưới 80% đối với escitalopram và các chất chuyển hóa chính.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Escitalopram được chuyển hóa ở gan thành S-demethylescitalopram và S-didemethylescitalopram. CYP2C19 là enzym chính tham gia N-demethyl hóa; CYP3A4 và CYP2D6 cũng đóng góp. Các chất chuyển hóa có hoạt tính ức chế tái hấp thu serotonin yếu hơn đáng kể so với thuốc mẹ.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Escitalopram và các chất chuyển hóa được đào thải qua cả chuyển hóa ở gan và đường thận. Sau khi uống, khoảng 8% liều được tìm thấy trong nước tiểu dưới dạng escitalopram và khoảng 10% dưới dạng S-demethylescitalopram; phần lớn liều được bài tiết dưới dạng chất chuyển hóa.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải cuối trung bình khoảng 27–32 giờ; SmPC Anh ghi nhận khoảng 30 giờ sau dùng nhiều liều.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải huyết tương qua đường uống trung bình khoảng 0,6 L/phút, tương đương 600 mL/phút. Nhãn FDA ước tính khoảng 7% độ thanh thải là qua thận.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Người từ 65 tuổi trở lên có AUC và thời gian bán thải tăng khoảng 50%. Suy gan làm giảm độ thanh thải và có thể làm thời gian bán thải tăng khoảng gấp đôi. Người chuyển hóa kém qua CYP2C19 có thể có nồng độ escitalopram cao khoảng gấp đôi. Thuốc ức chế CYP2C19 như omeprazole, esomeprazole, fluconazole hoặc fluvoxamine có thể làm tăng phơi nhiễm. Dữ liệu còn hạn chế ở suy thận nặng. Thức ăn không ảnh hưởng đáng kể đến hấp thu.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Escitalopram

Escitalopram thuộc nhóm SSRI và phân nhóm ATC N06AB10. Thuốc có tính chọn lọc cao đối với hệ vận chuyển serotonin, với tác động tối thiểu lên tái hấp thu norepinephrine và dopamine. Escitalopram có ái lực rất thấp hoặc không đáng kể với nhiều thụ thể muscarinic, histamine, adrenergic và dopamine.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Cơ chế chống trầm cảm được cho là liên quan đến ức chế chất vận chuyển serotonin, từ đó giảm tái hấp thu serotonin vào nơron trước synap và tăng hoạt tính serotonergic trong hệ thần kinh trung ương. Mối liên hệ đầy đủ giữa thay đổi serotonin và cải thiện triệu chứng lâm sàng chưa được giải thích hoàn toàn.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Escitalopram ức chế chọn lọc tái hấp thu serotonin và có tác động tối thiểu lên tái hấp thu norepinephrine hoặc dopamine. Thuốc có thể kéo dài khoảng QT theo liều; nguy cơ lâm sàng cao hơn khi có bệnh tim, kéo dài QT từ trước, hạ kali máu, hạ magnesi máu hoặc dùng đồng thời thuốc kéo dài QT.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Escitalopram

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Escitalopram

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Escitalopram

Tương tácMức độCơ chế / ảnh hưởngKhuyến nghị / xử tríTheo dõiBằng chứng / nguồn
Chlorpromazine

Phối hợp chlorpromazine với Escitalopram bị chống chỉ định do nguy cơ kéo dài QT và loạn nhịp thất.

Mức 4: Phối hợp nguy hiểm
Cơ chế:

Dược lực học: cả hai thuốc có khả năng kéo dài tái cực tim; tác dụng cộng hợp làm tăng nguy cơ QTc kéo dài và xoắn đỉnh.

Ảnh hưởng:

Có thể xuất hiện QTc kéo dài, nhịp nhanh thất, torsade de pointes, ngất hoặc đột tử do tim.

Khuyến nghị:

avoid_combination

Xử trí:

Không phối hợp. Chọn thuốc chống trầm cảm hoặc thuốc chống loạn thần thay thế có nguy cơ QT thấp hơn dựa trên đánh giá lâm sàng.

Nếu đã dùng đồng thời ngoài ý muốn: ECG/QTc, kali, magnesi, calci; theo dõi hồi hộp, chóng mặt, ngất.

Bằng chứng: high
Nguồn:

[eMC SmPC] | Chlorpromazine 100mg Tablets | Mục 4.5 – Interactions | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3476/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01

Desipramine

SSRI có thể làm tăng nồng độ desipramine do ức chế CYP2D6 và đồng thời tăng nguy cơ hội chứng serotonin; mức độ khác nhau đáng kể giữa từng thuốc.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích
Cơ chế:

Tương tác phối hợp PK/PD: ức chế CYP2D6 làm giảm thanh thải desipramine và cộng hợp hoạt tính serotonergic.

Ảnh hưởng:

Có thể tăng độc tính desipramine và hội chứng serotonin; fluoxetine/paroxetine thường gây tăng phơi nhiễm mạnh hơn sertraline.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Ưu tiên rule specific theo từng SSRI. Nếu chưa có rule specific, dùng liều desipramine thận trọng, theo dõi nồng độ và dấu hiệu serotonin.

Theo dõi nồng độ desipramine, ECG khi có nguy cơ, trạng thái tâm thần, nhiệt độ, clonus/tăng phản xạ và tác dụng kháng cholinergic.

Bằng chứng: high
Nguồn:

DailyMed | Desipramine Hydrochloride tablet | Contraindications; Warnings—Serotonin Syndrome; Precautions—Drug Interactions | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/lookup.cfm?setid=6ab5e113-82ef-493d-a4e3-a2756608fa60 | Kiểm tra ngày 2026-08-04
PubMed | Pharmacokinetics of desipramine coadministered with sertraline or fluoxetine | Clinical PK study; PMID 8195463 | https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8195463/ | Kiểm tra ngày 2026-08-04
PubMed | Desipramine pharmacokinetics when coadministered with paroxetine or sertraline | Clinical PK study; PMID 9241008 | https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/9241008/ | Kiểm tra ngày 2026-08-04

Zolmitriptan

Phối hợp zolmitriptan với SSRI có thể hiếm gặp gây hội chứng serotonin, một biến cố có thể đe dọa tính mạng.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Tương tác dược lực học do tăng hoạt tính serotonergic; không nhất thiết liên quan đến ức chế CYP1A2 ở mọi SSRI.

Ảnh hưởng:

Triệu chứng có thể xuất hiện trong vài phút đến vài giờ: kích động/lú lẫn, bất ổn thần kinh tự chủ, tăng thân nhiệt, run, tăng phản xạ, clonus và triệu chứng tiêu hóa. Dữ liệu quan sát cho thấy nguy cơ tuyệt đối thấp.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Không tự động cấm phối hợp. Nếu cần dùng, theo dõi chặt đặc biệt khi bắt đầu điều trị, tăng liều hoặc thêm thuốc serotonergic; ngừng thuốc và xử trí ngay nếu nghi hội chứng serotonin.

Theo dõi trạng thái tâm thần, nhiệt độ, nhịp tim/huyết áp, vã mồ hôi, run, tăng phản xạ, clonus, cứng cơ, buồn nôn, nôn và tiêu chảy.

Bằng chứng: moderate
Nguồn:

[DailyMed/FDA label] | Zolmitriptan Tablets, current SPL version | Contraindications; Warnings 5.7; Drug Interactions 7.1–7.5; Clinical Pharmacology 12.3 | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=5fcdc5d6-38fa-458d-a581-4e3678a9e8fd | Kiểm tra ngày 2026-08-02
[UK SmPC] | Zomig Tablets 2.5 mg | Sections 4.3–4.5 | https://www.medicines.org.uk/emc/product/1372/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02
[PubMed] | The FDA alert on serotonin syndrome with combined use of SSRIs or SNRIs and triptans: analysis of the 29 case reports; PMID 18092054 | https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18092054/ | Kiểm tra ngày 2026-08-02
[PMC/JAMA Neurology] | Association of coprescription of triptans and SSRI/SNRI antidepressants with serotonin syndrome; PMID 29482205 | https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5885255/ | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Thắc mắc về hoạt chất Escitalopram

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *