Eperisone hydrochloride, tiếng Việt thường viết là eperison hydroclorid, là thuốc giãn cơ tác dụng trung ương được dùng theo đơn để giảm tăng trương lực và co cứng cơ trong một số bệnh lý cơ xương khớp hoặc thần kinh. Theo nhãn PMDA Nhật Bản, thuốc được chỉ định cho tăng trương lực cơ liên quan hội chứng cổ–vai–cánh tay, viêm quanh khớp vai, đau thắt lưng và một số tình trạng liệt co cứng; phạm vi chỉ định có thể khác giữa quốc gia và từng sản phẩm. Thuốc tác động lên phản xạ tủy sống, hệ gamma vận động và tuần hoàn cơ, nhưng không nên được xem là thuốc giảm đau dùng tùy ý. Eperisone có thể gây buồn ngủ, chóng mặt, yếu sức, phản ứng quá mẫn và hiếm gặp phản ứng da nặng. Người bệnh không nên tự mua, tự tăng giảm liều hoặc phối hợp thuốc; liều và thời gian điều trị phải do bác sĩ quyết định.
Nội dung chính
- Hoạt chất: Eperisone hydrochloride, hay eperison hydroclorid.
- Nhóm thuốc: Thuốc giãn cơ tác dụng trung ương, mã ATC M03BX09.
- Công dụng theo nhãn PMDA: Điều trị tăng trương lực cơ trong một số bệnh lý cơ xương khớp và liệt co cứng do một số bệnh thần kinh.
- Liều người lớn tham khảo: Nhãn PMDA nêu tổng liều 150 mg/ngày, chia 3 lần sau bữa ăn; không tự áp dụng liều này.
- Tác dụng phụ cần lưu ý: Buồn ngủ, chóng mặt, yếu sức, rối loạn tiêu hóa, phát ban và bất thường men gan.
- Biến cố nghiêm trọng: Phản vệ, hội chứng Stevens–Johnson và hoại tử thượng bì nhiễm độc đã được cảnh báo trong nhãn.
- Lái xe: Không lái xe hoặc vận hành máy khi có buồn ngủ, chóng mặt, yếu sức hoặc mất thăng bằng.
- Nguyên tắc sử dụng: Đây là thuốc dùng theo đơn; không tự mua, tự phối hợp hoặc tự thay đổi liều.
Hoạt chất Eperison hydroclorid là gì?
Eperisone hydrochloride là thuốc giãn cơ tác dụng trung ương, giúp điều hòa tình trạng tăng trương lực và co cứng cơ thông qua tác động lên các đường phản xạ vận động ở tủy sống. Thuốc không phải thuốc gây liệt thần kinh–cơ ngoại vi và không nên được sử dụng như thuốc giảm đau không kê đơn.
Eperison hydroclorid
INN Eperisone hydrochloride
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Eperison hydroclorid |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Eperisone hydrochloride |
| Tên chung quốc tế sửa đổi (INNM) | Eperisone hydrochloride |
| Tên IUPAC | 1-(4-ethylphenyl)-2-methyl-3-piperidin-1-ylpropan-1-one;hydrochloride |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Eperisone HCl; eperisone hydrochloride; eperison hydroclorid. “Eperison hydrochlorid” là biến thể chính tả thường gặp khi tìm kiếm, không phải cách viết tiếng Anh chuẩn trong tài liệu tham khảo chính thức. |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 56839-43-1 |
|---|---|
| UNII | U38O8U7P6X |
| PubChem CID | 123698 |
| RxNorm CUI | Không tìm thấy |
| Công thức phân tử | C17H25NO·HCl |
Dược động học của Eperison hydroclorid
Trong nghiên cứu được trình bày trên nhãn PMDA, tám nam giới khỏe mạnh dùng 150 mg một lần mỗi ngày trong 14 ngày có thời gian đạt nồng độ đỉnh khoảng 1,6–1,9 giờ, nồng độ đỉnh khoảng 7,5–7,9 ng/mL và diện tích dưới đường cong khoảng 19,7–21,1 ng·giờ/mL. Không ghi nhận thay đổi đáng kể về thông số dược động học vào ngày 8 và ngày 14. Chế độ dùng trong nghiên cứu dược động học này khác chế độ liều được phê duyệt và không phải hướng dẫn tự dùng thuốc.
Giai đoạn I: Hấp thu
Eperisone được hấp thu sau khi uống. Trong nghiên cứu trên người khỏe mạnh được nêu trong nhãn PMDA, thời gian đạt nồng độ đỉnh trong huyết tương khoảng 1,6–1,9 giờ.
Giai đoạn IV: Thải trừ
| t½ · Thời gian bán thải | Nhãn PMDA ghi nhận thời gian bán thải khoảng 1,6–1,8 giờ trong một nghiên cứu ở người khỏe mạnh. Một nghiên cứu dược động học khác với chế độ liều khác báo cáo thời gian bán thải trung bình khoảng 1,87 giờ. Các số liệu này không được dùng để tự quyết định khoảng cách liều. |
|---|
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Eperison hydroclorid
Theo hệ thống ATC, eperisone thuộc nhóm M03B — thuốc giãn cơ tác dụng trung ương, phân nhóm M03BX — các thuốc tác dụng trung ương khác. Mã cụ thể của eperisone là M03BX09.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Eperisone ức chế phản xạ tủy sống và sự phóng điện tự phát của neuron vận động gamma, qua đó làm giảm độ nhạy của thoi cơ. Dữ liệu tiền lâm sàng còn cho thấy thuốc có tác dụng giãn mạch thông qua đối kháng dòng calci ở cơ trơn mạch máu và ức chế hoạt động giao cảm ở cơ, góp phần cải thiện lưu lượng máu tại cơ.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Trong các mô hình tiền lâm sàng, eperisone làm giảm phản xạ đau ở tủy sống, giảm tăng trương lực thông qua hệ gamma vận động và cải thiện tuần hoàn cơ. Nhãn PMDA mô tả thuốc hỗ trợ vận động chủ động mà không làm giảm rõ sức co của cơ đang co cứng; đây chủ yếu là dữ liệu dược lý tiền lâm sàng, không phải cam kết về hiệu quả ở mọi người bệnh.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Eperison hydroclorid
Theo nhãn PMDA Nhật Bản, các chỉ định được phê duyệt gồm:
- Cải thiện tăng trương lực cơ trong hội chứng cổ–vai–cánh tay, viêm quanh khớp vai và đau thắt lưng.
- Điều trị liệt co cứng liên quan bệnh mạch máu não, liệt cứng tủy sống, thoái hóa đốt sống cổ, di chứng sau phẫu thuật hoặc chấn thương, xơ cứng teo cơ một bên, bại não, thoái hóa tủy–tiểu não, bệnh mạch máu tủy sống và một số bệnh não–tủy khác.
Tài liệu kê toa Myonal do Cục Quản lý Dược đăng tải có phạm vi chỉ định tương tự. Chỉ định hợp pháp cần căn cứ vào tờ hướng dẫn sử dụng của sản phẩm cụ thể và quyết định của bác sĩ tại nơi điều trị.
Một tổng quan hệ thống năm 2016 đã đánh giá eperisone trong các phác đồ điều trị đau thắt lưng cấp và mạn. Kết quả gợi ý khả năng cải thiện triệu chứng và tuần hoàn cơ, nhưng các nghiên cứu nhìn chung có cỡ mẫu nhỏ, thời gian theo dõi ngắn và chất lượng bằng chứng còn hạn chế. Các cách phối hợp thuốc, chế độ điều trị kéo dài hoặc ứng dụng không có trong nhãn sản phẩm phải được xem là sử dụng ngoài chỉ định hoặc ứng dụng đang nghiên cứu, không phải chỉ định được tự động phê duyệt.
Liều dùng và cách sử dụng
Nhãn PMDA nêu liều người lớn thông thường là tổng cộng 150 mg eperisone hydrochloride mỗi ngày, chia thành ba lần, mỗi lần 50 mg sau bữa ăn. Liều có thể được điều chỉnh theo tuổi và triệu chứng. Tài liệu kê toa Myonal tại Việt Nam cũng ghi nhận chế độ liều tương tự.
Đây chỉ là liều tham khảo từ nhãn, không phải liều cá nhân hóa. Không tự áp dụng, tăng, giảm hoặc ngừng thuốc; phải tuân theo đơn và hướng dẫn của bác sĩ hoặc dược sĩ.
Thuốc được uống sau bữa ăn theo nhãn PMDA và tài liệu kê toa Myonal. Không tự bẻ, nghiền hoặc thay đổi dạng dùng nếu tờ hướng dẫn của sản phẩm không cho phép. Trường hợp quên liều, nôn sau uống hoặc gặp tác dụng không mong muốn, người bệnh nên hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ thay vì tự uống bù hoặc dùng liều gấp đôi.
Cần theo dõi đáp ứng điều trị và các triệu chứng như buồn ngủ, chóng mặt, yếu sức, mất thăng bằng, hạ trương lực cơ, rối loạn tiêu hóa hoặc phát ban. Phải ngừng hoạt động nguy hiểm và liên hệ cơ sở y tế nếu xuất hiện dấu hiệu phản vệ, tổn thương da lan rộng, phồng rộp hoặc tổn thương niêm mạc.
Nhãn ghi nhận khả năng tăng AST, ALT, phosphatase kiềm và một số bất thường xét nghiệm khác. Bác sĩ có thể cân nhắc xét nghiệm chức năng gan hoặc các xét nghiệm liên quan khi có triệu chứng, bệnh nền hoặc yếu tố nguy cơ; nhãn không quy định một lịch xét nghiệm bắt buộc chung cho mọi người bệnh.
Cảnh báo và lưu ý về Eperison hydroclorid
Chống chỉ định ở người có tiền sử quá mẫn với eperisone hydrochloride hoặc bất kỳ thành phần nào của thuốc. Các chống chỉ định bổ sung, nếu có, phải được kiểm tra trong tờ hướng dẫn của sản phẩm cụ thể.
Các tác dụng không mong muốn được ghi nhận gồm:
- Buồn ngủ, mất ngủ, đau đầu, chóng mặt, tê hoặc run chi.
- Yếu sức, mệt mỏi, mất thăng bằng, giảm trương lực cơ.
- Buồn nôn, nôn, chán ăn, khó chịu hoặc đau bụng, tiêu chảy, táo bón, khô miệng, viêm miệng và đầy bụng.
- Phát ban, ngứa, đỏ da hoặc hồng ban đa dạng.
- Tăng AST, ALT hoặc phosphatase kiềm.
- Hồi hộp, đỏ bừng, vã mồ hôi, phù hoặc nấc.
- Bí tiểu, tiểu không tự chủ hoặc cảm giác tiểu không hết.
Danh sách không bao gồm mọi phản ứng có thể xảy ra. Người bệnh nên báo cho bác sĩ hoặc dược sĩ khi xuất hiện triệu chứng bất thường.
Các phản ứng nghiêm trọng được cảnh báo trong nhãn PMDA gồm sốc, phản vệ, hội chứng Stevens–Johnson và hoại tử thượng bì nhiễm độc.
Cần cấp cứu khi có khó thở, khò khè, phù mặt hoặc họng, tụt huyết áp, nổi ban nhanh toàn thân, phồng rộp da, bong da, sốt kèm tổn thương miệng, mắt hoặc cơ quan sinh dục.
Cần thận trọng ở người có rối loạn chức năng gan, người cao tuổi và người thực hiện công việc cần tỉnh táo. Nếu xuất hiện yếu sức, chóng mặt, mất thăng bằng hoặc buồn ngủ, nhãn khuyến cáo cân nhắc giảm liều hoặc ngừng thuốc dưới sự chỉ dẫn của người kê đơn.
Phát ban, tổn thương niêm mạc, khó thở hoặc phù mặt có thể là dấu hiệu của phản ứng nghiêm trọng và cần được đánh giá y tế ngay. Không tự dùng lại thuốc sau phản ứng quá mẫn nếu chưa được bác sĩ chuyên môn đánh giá.
Dữ liệu về triệu chứng quá liều, ngưỡng độc và thuốc giải độc đặc hiệu. Tài liệu kê toa Myonal do Cục Quản lý Dược đăng tải ghi nhận chưa có dữ liệu quá liều.
Khi nghi ngờ quá liều, cần liên hệ cơ sở cấp cứu hoặc trung tâm chống độc và mang theo bao bì thuốc. Không tự xử trí tại nhà hoặc chờ triệu chứng xuất hiện.
Nhãn PMDA hiện hành yêu cầu bảo quản ở nhiệt độ phòng. Tài liệu kê toa Myonal tại Việt Nam hướng dẫn bảo quản không quá 30°C và tránh ẩm. Cần tuân theo điều kiện bảo quản và hạn dùng ghi trên bao bì của sản phẩm cụ thể, để thuốc ngoài tầm nhìn và tầm với của trẻ em.
Đối tượng đặc biệt
Nhãn PMDA ghi nhận chưa thực hiện thử nghiệm lâm sàng ở trẻ em. Tài liệu kê toa Myonal nêu độ an toàn ở trẻ em chưa được xác lập và không khuyến nghị sử dụng. Liều dùng và tiêu chuẩn sử dụng an toàn theo từng độ tuổi. Không tự dùng thuốc cho trẻ.
Người cao tuổi cần được theo dõi thận trọng vì chức năng sinh lý có thể suy giảm. Nhãn khuyến cáo cân nhắc giảm liều khi phù hợp với tình trạng người bệnh. Không tự giảm liều nếu chưa trao đổi với bác sĩ.
Chỉ cân nhắc sử dụng trong thai kỳ khi bác sĩ đánh giá lợi ích điều trị lớn hơn nguy cơ tiềm ẩn. Dữ liệu đầy đủ về nguy cơ trên thai người. Người đang mang thai, nghi ngờ mang thai hoặc dự định có thai cần thông báo cho bác sĩ trước khi dùng thuốc.
Nhãn PMDA năm 2026 khuyến cáo cân nhắc lợi ích điều trị và lợi ích nuôi con bằng sữa mẹ để quyết định tiếp tục hay ngừng cho bú; dữ liệu trên chuột cho thấy thuốc có thể chuyển vào sữa. Tài liệu kê toa Myonal được Cục Quản lý Dược đăng tải có cách tiếp cận thận trọng hơn, nêu không khuyến nghị sử dụng khi cho con bú và cân nhắc ngừng cho bú nếu cần dùng thuốc.
Do khác biệt giữa tài liệu, quyết định phải dựa trên nhãn hiện hành của sản phẩm cụ thể và đánh giá của bác sĩ; không tự dùng thuốc trong thời kỳ cho con bú.
Eperisone cần được sử dụng thận trọng ở người có rối loạn chức năng gan vì nhãn cảnh báo chức năng gan có thể xấu đi. Khuyến cáo hiệu chỉnh liều định lượng cụ thể cho từng mức độ suy gan. Người bệnh không được tự điều chỉnh liều.
Nhãn PMDA hiện hành không nêu chế độ hiệu chỉnh liều riêng theo mức độ suy thận. Khuyến cáo định lượng dựa trên độ thanh thải creatinin hoặc mức lọc cầu thận. Người có bệnh thận cần được bác sĩ đánh giá trước khi dùng và không tự thay đổi liều.
Eperisone có thể gây buồn ngủ, chóng mặt, yếu sức hoặc mất thăng bằng. Người có các triệu chứng này không được lái xe, vận hành máy hoặc thực hiện công việc nguy hiểm. Cần đánh giá đáp ứng cá nhân trước khi thực hiện hoạt động đòi hỏi tỉnh táo.
Tương tác thuốc của Eperison hydroclorid
Nhãn ghi nhận cần thận trọng khi phối hợp eperisone với methocarbamol. Đã có báo cáo rối loạn điều tiết thị giác khi methocarbamol được dùng cùng tolperisone, một thuốc có cấu trúc tương tự eperisone; cơ chế chưa được xác định rõ.
Người bệnh cần cung cấp cho bác sĩ hoặc dược sĩ danh sách đầy đủ thuốc kê đơn, thuốc không kê đơn và các chế phẩm đang sử dụng. Không tự phối hợp thuốc giãn cơ.
Thắc mắc về hoạt chất Eperison hydroclorid
Eperisone hydrochloride là thuốc giãn cơ tác dụng trung ương, được dùng theo đơn để giảm tăng trương lực và co cứng cơ trong một số bệnh lý cơ xương khớp hoặc thần kinh. Thuốc có mã ATC M03BX09.
Theo nhãn PMDA Nhật Bản, thuốc được dùng cho tăng trương lực cơ liên quan hội chứng cổ–vai–cánh tay, viêm quanh khớp vai, đau thắt lưng và một số dạng liệt co cứng do bệnh thần kinh. Chỉ định có thể khác giữa các sản phẩm và quốc gia; cần dùng đúng chẩn đoán và đơn của bác sĩ.
Có thể. Buồn ngủ, chóng mặt, yếu sức và mất thăng bằng nằm trong các phản ứng được ghi nhận. Người có triệu chứng không nên lái xe hoặc vận hành máy và cần báo cho bác sĩ nếu phản ứng ảnh hưởng sinh hoạt.
Trong thai kỳ, thuốc chỉ nên được cân nhắc khi bác sĩ đánh giá lợi ích lớn hơn nguy cơ. Với người cho con bú, các tài liệu có cách diễn đạt khác nhau: nhãn PMDA yêu cầu cân nhắc lợi ích điều trị và việc cho bú, trong khi tài liệu kê toa Myonal tại Việt Nam khuyến nghị thận trọng hơn. Không tự sử dụng thuốc trong hai giai đoạn này.
Nhãn PMDA nêu liều người lớn thông thường là 50 mg mỗi lần, ngày ba lần sau bữa ăn, tương đương tổng liều 150 mg/ngày; liều có thể điều chỉnh theo tuổi và triệu chứng. Đây là thông tin tham khảo từ nhãn, không phải hướng dẫn dùng thuốc cho một cá nhân. Chỉ dùng đúng đơn, không uống bù liều gấp đôi và không tự tăng hoặc giảm liều.

