Dutasteride

Dutasteride, còn được viết là Dutasterid, là thuốc kê đơn thuộc nhóm ức chế enzym 5-alpha reductase. Thuốc ngăn testosterone chuyển thành dihydrotestosterone – DHT, một androgen có vai trò trong sự phát triển và phì đại tuyến tiền liệt. Dutasteride được phê duyệt phổ biến để điều trị triệu chứng phì đại lành tính tuyến tiền liệt ở nam giới có tuyến tiền liệt tăng kích thước, đồng thời giúp giảm nguy cơ bí tiểu cấp và nhu cầu phẫu thuật liên quan. Liều thường được ghi trong nhãn thuốc là 0,5 mg uống một lần mỗi ngày, nhưng hiệu quả đầy đủ có thể cần đến khoảng 6 tháng. Thuốc làm giảm PSA khoảng 50%, do đó bác sĩ phải hiệu chỉnh cách diễn giải kết quả xét nghiệm. Dutasteride có thể gây giảm ham muốn, rối loạn cương, rối loạn xuất tinh và ảnh hưởng đặc tính tinh dịch. Phụ nữ mang thai không được dùng hoặc tiếp xúc với viên nang bị rò rỉ.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Dutasteride là gì: Thuốc ức chế chọn lọc cả hai isoenzym 5α-reductase type 1 và type 2.
  • Mã ATC: G04CB02.
  • Tác dụng chính: Làm giảm chuyển testosterone thành DHT, qua đó hỗ trợ giảm thể tích tuyến tiền liệt và cải thiện triệu chứng BPH.
  • Chỉ định phổ biến: Phì đại lành tính tuyến tiền liệt có triệu chứng ở nam giới có tuyến tiền liệt tăng kích thước.
  • Liều người lớn tham khảo: 0,5 mg uống một lần mỗi ngày.
  • Thời gian đáp ứng: Có thể cần điều trị liên tục đến khoảng 6 tháng mới đánh giá đầy đủ đáp ứng.
  • Ảnh hưởng PSA: PSA trung bình có thể giảm khoảng 50% sau 3–6 tháng.
  • Tác dụng phụ thường gặp: Rối loạn cương, giảm ham muốn, rối loạn xuất tinh và rối loạn ở vú.
  • Cảnh báo thai kỳ: Chống chỉ định trong thai kỳ; phụ nữ có thai hoặc có thể mang thai không chạm vào viên nang rò rỉ.
  • Thời gian bán thải: Khoảng 5 tuần ở trạng thái ổn định.
  • Rụng tóc kiểu nam: Được phê duyệt tại một số quốc gia như Nhật Bản; ngoài các thị trường có phê duyệt, đây có thể là sử dụng ngoài chỉ định.
  • Bảng tóm tắt được tổng hợp từ nhãn Avodart của DailyMed, SmPC tại Vương quốc Anh, hệ thống ATC/DDD và hồ sơ thẩm định của PMDA Nhật Bản.

Hoạt chất Dutasteride là gì?

Dutasteride là thuốc ức chế 5-alpha reductase. Thuốc làm giảm quá trình chuyển testosterone thành dihydrotestosterone – DHT, androgen góp phần vào sự phát triển và tăng kích thước tuyến tiền liệt.

Dutasteride không làm giãn cơ tuyến tiền liệt ngay như thuốc chẹn alpha. Vì tác động thông qua giảm DHT và thu nhỏ tuyến tiền liệt diễn ra từ từ, người bệnh có thể phải dùng thuốc liên tục nhiều tháng mới nhận thấy đầy đủ lợi ích.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Dutasteride

INN Dutasteride là tên chung quốc tế của hoạt chất. Cách viết “Dutasterid” cũng xuất hiện trong một số tài liệu hoặc nhãn sản phẩm sử dụng quy ước đặt tên không có chữ “e” ở cuối.

CAS 164656-23-9 Công thức C27H30F6N2O2

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Dutasteride

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Dutasteride là tên chung quốc tế của hoạt chất. Cách viết “Dutasterid” cũng xuất hiện trong một số tài liệu hoặc nhãn sản phẩm sử dụng quy ước đặt tên không có chữ “e” ở cuối.

Tên IUPAC

(1S,3aS,3bS,5aR,9aR,9bS,11aS)-N-[2,5-bis(trifluoromethyl)phenyl]-9a,11a-dimethyl-7-oxo-1,2,3,3a,3b,4,5,5a,6,9b,10,11-dodecahydroindeno[5,4-f]quinoline-1-carboxamide

Tên hóa học khác

(5alpha,17beta)-N-(2,5-Bis(trifluoromethyl)phenyl)-3-oxo-4-azaandrost-1-ene-17-carboxamide | alpha,alpha,alpha,alpha',alpha',alpha'-Hexafluoro-3-oxo-4-aza-5alpha-androst-1-ene-17beta-carboxy-2',5'-xylidide

Tên khác / tên đồng nghĩa

Dutasterid. Dutasteride 0,5 mg. Tên mã từng sử dụng trong nghiên cứu: GI198745.

Tên viết tắt

DUT

Tên Latinh / tên dược điển

Dutasteridum

Tên USAN

dutasteride

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

164656-23-9

UNII

O0J6XJN02I

PubChem CID

6918296

RxNorm CUI

228790

Công thức phân tử

C27H30F6N2O2

Dược động học của Dutasteride

Sau khi uống một liều 0,5 mg, Dutasteride đạt nồng độ đỉnh trong huyết thanh sau khoảng 2–3 giờ. Sinh khả dụng tuyệt đối trung bình khoảng 60%. Thuốc có thể tích phân bố lớn, liên kết mạnh với protein huyết tương, được chuyển hóa chủ yếu qua CYP3A4 và CYP3A5, sau đó thải chủ yếu qua phân. Thời gian bán thải cuối khoảng 5 tuần ở trạng thái ổn định nên thuốc tích lũy từ từ và tồn tại kéo dài sau khi ngừng.

Giai đoạn I: Hấp thu

Nồng độ đỉnh trong huyết thanh thường đạt sau khoảng 2–3 giờ kể từ khi uống. Thức ăn làm giảm nồng độ đỉnh khoảng 10–15%, nhưng mức thay đổi này không được coi là có ý nghĩa lâm sàng trong nhãn thuốc; Dutasteride có thể uống cùng hoặc không cùng thức ăn.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối của viên nang mềm Dutasteride được ghi nhận khoảng 60%, với khoảng dao động 40–94% trong một nghiên cứu nhỏ ở người khỏe mạnh. Không được sử dụng giá trị này để tự quy đổi liều giữa các dạng bào chế hoặc sản phẩm khác nhau.

Giai đoạn II: Phân bố

Dutasteride có thể tích phân bố khoảng 300–500 lít. Thuốc liên kết khoảng 99% với albumin huyết tương và khoảng 96,6% với alpha-1 acid glycoprotein. Một lượng nhỏ Dutasteride có thể hiện diện trong tinh dịch.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Dutasteride được chuyển hóa rộng tại gan, chủ yếu bởi CYP3A4 và CYP3A5. Các chất chuyển hóa được phát hiện gồm 4′-hydroxydutasteride, 1,2-dihydrodutasteride, 6-hydroxydutasteride, 6,4′-dihydroxydutasteride và 15-hydroxydutasteride.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Dutasteride và các chất chuyển hóa được thải chủ yếu qua phân. Khoảng 5% liều được tìm thấy trong phân dưới dạng Dutasteride không đổi và khoảng 40% dưới dạng chất chuyển hóa liên quan. Dưới 1% thuốc không đổi được tìm thấy trong nước tiểu.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải cuối của Dutasteride ở trạng thái ổn định khoảng 5 tuần. Nồng độ thuốc có thể còn phát hiện trong huyết thanh đến 4–6 tháng sau khi ngừng điều trị.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Mô hình dược động học quần thể ghi nhận độ thanh thải tuyến tính ước tính khoảng 0,58 lít/giờ. Dược động học Dutasteride có đặc điểm không hoàn toàn tuyến tính do tồn tại cả đường thải trừ bão hòa và không bão hòa; thông số ở từng người có thể biến thiên đáng kể.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
  • Thuốc ức chế CYP3A4 hoặc CYP3A5 có thể làm tăng nồng độ Dutasteride.
  • Verapamil và diltiazem làm giảm độ thanh thải và tăng mức phơi nhiễm Dutasteride.
  • Tuổi cao có thể làm tăng thời gian bán thải, nhưng không cần hiệu chỉnh liều thường quy chỉ dựa trên tuổi.
  • Suy gan có thể làm tăng mức phơi nhiễm do thuốc được chuyển hóa mạnh tại gan.
  • Suy thận được dự đoán ít ảnh hưởng đến thải trừ vì lượng thuốc không đổi bài tiết qua nước tiểu rất thấp.
  • Thức ăn làm giảm nhẹ Cmax nhưng không có ý nghĩa lâm sàng theo nhãn thuốc.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Dutasteride

  • Thuốc ức chế testosterone-5-alpha reductase.
  • Chất ức chế cạnh tranh và đặc hiệu 5α-reductase.
  • Ức chế cả isoenzym type 1 và type 2.
  • Thuộc nhóm thuốc điều trị phì đại lành tính tuyến tiền liệt.
  • Không gắn trực tiếp với thụ thể androgen ở người.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Testosterone được chuyển thành DHT nhờ enzym 5α-reductase. DHT có vai trò quan trọng trong sự phát triển ban đầu và quá trình phì đại tuyến tiền liệt.

Dutasteride ức chế cạnh tranh cả 5α-reductase type 1 và type 2, tạo phức hợp tương đối bền với enzym. Kết quả là nồng độ DHT trong máu và mô tuyến tiền liệt giảm, từ đó giúp giảm thể tích tuyến tiền liệt và nguy cơ tiến triển của BPH.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Tác dụng giảm DHT phụ thuộc liều và bắt đầu rõ trong 1–2 tuần. Sau khi dùng Dutasteride 0,5 mg mỗi ngày, nồng độ DHT huyết thanh trung vị giảm khoảng 85% sau một tuần và 90% sau hai tuần. Ở người bệnh BPH điều trị dài hạn, mức giảm trung vị khoảng 94% sau một năm.

Nồng độ testosterone có thể tăng nhưng trung bình vẫn nằm trong giới hạn sinh lý. Việc giảm thể tích tuyến tiền liệt diễn ra từ từ và không đồng nghĩa triệu chứng sẽ cải thiện ngay sau vài liều đầu.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Dutasteride

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Dutasteride

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Dutasteride

Dutasteride được chuyển hóa chủ yếu bởi CYP3A4 và CYP3A5. Cần thận trọng khi dùng kéo dài cùng thuốc ức chế mạnh các enzym này, chẳng hạn:

  • Ritonavir.
  • Indinavir.
  • Ketoconazole đường uống.
  • Itraconazole.
  • Nefazodone.

Verapamil và diltiazem có thể làm giảm độ thanh thải và tăng nồng độ Dutasteride. Do thuốc có thời gian bán thải dài, tác động của tương tác có thể kéo dài và cần nhiều tháng mới đạt trạng thái ổn định mới.

Các nghiên cứu trong nhãn thuốc không phát hiện ảnh hưởng có ý nghĩa đến dược động học của digoxin hoặc warfarin. Cholestyramine dùng sau một liều Dutasteride không làm thay đổi đáng kể sinh khả dụng tương đối. Không nên suy luận rằng Dutasteride không có tương tác với những thuốc chưa được nghiên cứu.

Thắc mắc về hoạt chất Dutasteride

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 6 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *