Dithranol

Dithranol, còn được gọi là anthralin, là thuốc chống vảy nến dùng ngoài da thuộc nhóm dẫn xuất anthracen. Thuốc có tác dụng chống tăng sinh và chống viêm tại chỗ, nhưng cơ chế chính xác chưa được xác định đầy đủ. Các tài liệu sản phẩm chính thức ghi nhận dithranol được dùng cho vảy nến thể mảng ổn định, vảy nến bán cấp hoặc mạn tính, bao gồm một số trường hợp vảy nến da đầu. NICE khuyến nghị cân nhắc liệu pháp dithranol tiếp xúc ngắn đối với vảy nến thân mình hoặc tay chân kháng trị, kèm hướng dẫn sử dụng hoặc điều trị tại cơ sở chuyên khoa. Dithranol có thể gây nóng, bỏng rát, viêm da và nhuộm màu da hoặc tóc; thuốc cũng có thể làm bẩn vĩnh viễn quần áo và bề mặt. Thời gian lưu thuốc phụ thuộc nồng độ và từng chế phẩm, vì vậy người bệnh không được tự tăng nồng độ hoặc kéo dài thời gian tiếp xúc.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Dithranol là gì?: Thuốc chống vảy nến dùng ngoài da, còn gọi là anthralin.
  • Chỉ định chính: Một số thể vảy nến ổn định, bán cấp hoặc mạn tính, kể cả vảy nến da đầu tùy nhãn sản phẩm.
  • Vai trò theo NICE: Có thể cân nhắc liệu pháp tiếp xúc ngắn cho vảy nến thân mình hoặc tay chân kháng trị.
  • Cách dùng: Bôi đúng lên mảng vảy nến, lưu trong thời gian được chỉ định rồi rửa sạch; nồng độ và thời gian phụ thuộc chế phẩm.
  • Tác dụng phụ chính: Kích ứng, nóng, bỏng rát, viêm da và nhuộm màu tạm thời da hoặc tóc.
  • Vùng cần tránh: Mắt, niêm mạc, mặt, vùng da lành và thường cả các nếp gấp nhạy cảm.
  • Tự điều chỉnh nồng độ: Không. Nồng độ cao hoặc thời gian tiếp xúc quá lâu có thể gây bỏng rát đáng kể.

Hoạt chất Dithranol là gì?

Dithranol là thuốc chống vảy nến dùng ngoài da. Thuốc giúp làm chậm tình trạng tăng sinh quá mức của tế bào biểu bì và có tác dụng chống viêm tại chỗ, nhưng cơ chế chống vảy nến chưa được giải thích hoàn toàn.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Dithranol

INN Dithranol; tại Hoa Kỳ thường được gọi là anthralin.

CAS 1143-38-0 Công thức C14H10O3

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Dithranol

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Dithranol; tại Hoa Kỳ thường được gọi là anthralin.

Tên IUPAC

1,8-dihydroxy-10H-anthracen-9-one

Tên hóa học khác

1,8-Dihydroxyanthrone

Tên khác / tên đồng nghĩa

Anthralin; 1,8-dihydroxy-9-anthrone; 1,8-dihydroxy-9,10-dihydroanthracen-9-one.

Tên Latinh / tên dược điển

Dithranolum

Tên USAN

anthralin

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

1143-38-0

UNII

U8CJK0JH5M

PubChem CID

2202

RxNorm CUI

Không tìm thấy

Công thức phân tử

C14H10O3

Dược động học của Dithranol

Các SmPC được rà soát chủ yếu mô tả sự giải phóng dithranol từ nền parafin vào da. Sau khi phần nước trong kem bay hơi hoặc được hấp thu, pha dầu chứa dithranol tiếp tục tiếp xúc và tác động tại da. Dữ liệu định lượng về hấp thu toàn thân, phân bố, chuyển hóa và thải trừ ở người chưa được trình bày đầy đủ trong các tài liệu sản phẩm này.

Giai đoạn I: Hấp thu

Dithranol được giải phóng từ nền kem hoặc thuốc mỡ vào da tại vị trí bôi. Mức hấp thu toàn thân định lượng ở người.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Mức đưa thuốc vào da và nguy cơ kích ứng có thể bị ảnh hưởng bởi:

  • Nồng độ dithranol.
  • Thời gian thuốc tiếp xúc với da.
  • Công thức bào chế.
  • Độ dày và vị trí của mảng vảy nến.
  • Mức độ viêm và độ nhạy cảm của da.
  • Lượng thuốc được bôi.
  • Việc bôi lên da lành, vùng nếp gấp hoặc vùng nhạy cảm.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Dithranol

Dithranol thuộc nhóm thuốc da liễu điều trị vảy nến dùng tại chỗ, phân nhóm dẫn xuất anthracen, mã ATC D05AC01.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Cơ chế chính xác của dithranol chưa được xác định đầy đủ. Các tài liệu sản phẩm mô tả hoạt chất có tác dụng chống tăng sinh và chống viêm, có thể liên quan đến ức chế tổng hợp DNA, hô hấp tế bào và một số enzym tế bào. Nhãn DailyMed còn đề cập đến đặc tính khử, quá trình peroxy hóa lipid và giảm một số phân tử kết dính nội mô. Những cơ chế này được xem là các cơ chế đề xuất, không phải kết luận duy nhất đã được xác lập.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Tác dụng tại chỗ của dithranol gồm làm giảm tăng sinh keratinocyte và điều hòa phản ứng viêm trong mảng vảy nến. Tác dụng kích ứng cũng phụ thuộc nồng độ, thời gian tiếp xúc và khả năng dung nạp của từng người. Vì vậy, nguyên tắc điều trị thường là bắt đầu với mức tiếp xúc thấp rồi điều chỉnh dưới giám sát chuyên môn.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Dithranol

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Dithranol

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Dithranol

Các SmPC được rà soát ghi nhận chưa biết tương tác thuốc có ý nghĩa. Tuy nhiên, tài liệu HPRA và Ghana FDA lưu ý rằng điều trị corticosteroid tại chỗ kéo dài có thể làm vảy nến mất ổn định và gây hiện tượng bật lại khi ngừng; các tài liệu này khuyến cáo có khoảng nghỉ ít nhất một tuần trước khi bắt đầu dithranol. Không tự phối hợp dithranol với corticosteroid, acid salicylic, hắc ín, thuốc bôi khác hoặc quang trị liệu nếu chưa được bác sĩ hoặc dược sĩ hướng dẫn.

Thắc mắc về hoạt chất Dithranol

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 0 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *