Diosmin là một bioflavonoid có tác dụng tăng trương lực tĩnh mạch và bảo vệ vi tuần hoàn. Trong một số tờ thông tin sản phẩm chính thức, Diosmin đường uống được chỉ định để điều trị triệu chứng của suy tĩnh mạch–bạch huyết, như cảm giác nặng chân, và các dấu hiệu chức năng trong cơn trĩ. Hoạt chất không làm thay thế việc chẩn đoán nguyên nhân, điều trị bệnh hậu môn–trực tràng khác hoặc các biện pháp hỗ trợ như vận động, kiểm soát cân nặng và mang vớ y khoa khi phù hợp. Liều dùng phụ thuộc hàm lượng, dạng bào chế và việc sản phẩm chứa Diosmin đơn chất hay phối hợp hesperidin; các chế phẩm này không nên quy đổi liều tùy ý. Tác dụng không mong muốn thường được ghi nhận ở đường tiêu hóa; phản ứng dị ứng, kể cả phù mạch, có thể xảy ra. Người đang dùng thuốc chống đông hoặc chống kết tập tiểu cầu cần hỏi chuyên gia y tế trước khi dùng.
Nội dung chính
- Diosmin là gì?: Một flavonoid glycoside thuộc nhóm thuốc tăng trương lực tĩnh mạch và bảo vệ mạch.
- Mã ATC: C05CA03 đối với Diosmin đơn chất; C05CA53 được dùng cho Diosmin phối hợp.
- Chỉ định trong một số SmPC: Điều trị triệu chứng suy tĩnh mạch–bạch huyết và các dấu hiệu chức năng trong cơn trĩ.
- Đường dùng phổ biến: Đường uống, thường dưới dạng viên nén hoặc viên nén bao phim.
- Tác dụng phụ đáng chú ý: Đau dạ dày, đầy hơi, tiêu chảy, khó tiêu, buồn nôn, nôn và phản ứng dị ứng.
- Cảnh báo quan trọng: Cơn trĩ chỉ nên điều trị ngắn hạn; triệu chứng kéo dài cần được thăm khám.
- Tương tác cần lưu ý: Dữ liệu nhãn thuốc ghi nhận chưa có tương tác có ý nghĩa lâm sàng, nhưng Health Canada cảnh báo nguy cơ chảy máu có thể tăng khi dùng cùng thuốc chống đông hoặc chống kết tập tiểu cầu.
- Thai kỳ và cho con bú: Dữ liệu còn hạn chế; nên tránh trong thai kỳ nếu không thật sự cần thiết và cần đánh giá lợi ích–nguy cơ khi cho con bú.
- Trẻ em: Chưa xác lập tính an toàn và hiệu quả ở người dưới 18 tuổi.
- Thông tin trên được tổng hợp từ nhãn Diosmin đơn chất và nguồn cảnh giác dược. Hàm lượng, chỉ định và chế độ dùng có thể khác giữa các sản phẩm; không tự ý áp dụng liều của sản phẩm này cho sản phẩm khác.
Hoạt chất Diosmin là gì?
Diosmin là một bioflavonoid dùng làm thuốc tăng trương lực tĩnh mạch và bảo vệ mạch. Hoạt chất hỗ trợ giảm các biểu hiện liên quan đến ứ trệ tĩnh mạch và tăng tính thấm mao mạch; Diosmin không phải thuốc làm tan huyết khối và không thay thế điều trị nguyên nhân của bệnh mạch máu hoặc bệnh hậu môn–trực tràng.
Diosmin
INN Diosmin – tên INN.
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Diosmin |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Diosmin – tên INN. |
| Tên IUPAC | 5-hydroxy-2-(3-hydroxy-4-methoxyphenyl)-7-[(2S,3R,4S,5S,6R)-3,4,5-trihydroxy-6-[[(2R,3R,4R,5R,6S)-3,4,5-trihydroxy-6-methyloxan-2-yl]oxymethyl]oxan-2-yl]oxychromen-4-one |
| Tên hóa học khác | Diosmetin 7-rutinoside |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Một số tên được ghi nhận trong hệ thống MeSH gồm Barosmin và Venosmine. Tên hóa học thường được mô tả theo cấu trúc diosmetin gắn rutinoside.; Lưu ý: Daflon không nên được xem là tên hóa học đồng nghĩa hoàn toàn với Diosmin. Đây là tên thương mại của chế phẩm chứa phân đoạn flavonoid vi hạt tinh chế, thường gồm Diosmin và các flavonoid biểu thị bằng hesperidin. |
| Tên Latinh / tên dược điển | Diosminum |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 520-27-4 |
|---|---|
| UNII | 7QM776WJ5N |
| PubChem CID | 5281613 |
| RxNorm CUI | 3489 |
| Công thức phân tử | C28H32O15 |
Dược động học của Diosmin
Sau khi uống, Diosmin được hệ vi khuẩn đường ruột chuyển thành dạng aglycone là diosmetin. Diosmetin được hấp thu rồi lưu hành chủ yếu dưới dạng liên hợp glucuronide và sulfate. Diosmetin-3-O-glucuronide là một trong các chất chuyển hóa chính được phát hiện trong huyết tương và nước tiểu người.
Giai đoạn I: Hấp thu
Diosmin được thủy phân bởi vi khuẩn đường ruột thành diosmetin trước khi được hấp thu. Theo một SmPC Diosmin 600 mg, nồng độ đỉnh của các dạng được đo trong huyết tương đạt được khoảng 12–15 giờ sau khi uống.
| F · Sinh khả dụng | Chưa có một giá trị sinh khả dụng tuyệt đối thống nhất có thể áp dụng cho mọi dạng Diosmin. Độ hấp thu phụ thuộc đáng kể vào công thức và kích thước tiểu phân. Trong một nghiên cứu trên người sử dụng Diosmin đánh dấu phóng xạ, tỷ lệ hấp thu được ước tính thông qua lượng phóng xạ bài tiết qua nước tiểu là khoảng 57,9% với dạng vi hạt và 32,7% với dạng không vi hạt. Kết quả này không đồng nghĩa rằng mọi sản phẩm vi hạt đều có sinh khả dụng giống nhau. |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Dữ liệu phân bố đầy đủ ở người còn hạn chế. Nghiên cứu trên động vật dùng Diosmin đánh dấu carbon-14 cho thấy phóng xạ tập trung ưu tiên tại tĩnh mạch chủ và tĩnh mạch hiển; chưa nên ngoại suy trực tiếp kết quả này thành mức phân bố định lượng ở người.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Diosmin được chuyển thành diosmetin trong ruột. Sau hấp thu, diosmetin tiếp tục được liên hợp với glucuronide và sulfate. Diosmetin-3-O-glucuronide được xác định là chất chuyển hóa lưu hành chính trong một nghiên cứu dược động học trên người.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Ở người, diosmetin-3-O-glucuronide được phát hiện trong nước tiểu. Một nghiên cứu dược động học trước đây ghi nhận Diosmin nguyên dạng và diosmetin tự do hầu như không được bài tiết trực tiếp qua nước tiểu, trong khi các chất chuyển hóa nhỏ được thải chủ yếu dưới dạng liên hợp glucuronide.
Số liệu tỷ lệ bài tiết qua nước tiểu, phân và mật trong SmPC chủ yếu xuất phát từ nghiên cứu trên động vật, do đó không nên dùng làm tỷ lệ bài tiết chính xác ở người.
| t½ · Thời gian bán thải | Một nghiên cứu dược động học ở người khỏe mạnh ghi nhận thời gian bán thải trong huyết tương của diosmetin khoảng 26–43 giờ. Đây là dữ liệu của chất chuyển hóa có hoạt tính sau khi uống Diosmin và có thể thay đổi theo công thức, phương pháp phân tích và đặc điểm người sử dụng. |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | . Chưa có giá trị độ thanh thải chuẩn hóa, đáng tin cậy và áp dụng chung cho mọi dạng bào chế Diosmin trong các nguồn chính được rà soát. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Các yếu tố có thể ảnh hưởng gồm:
- Kích thước tiểu phân và mức độ vi hạt hóa.
- Công thức bào chế và tá dược.
- Hoạt động của hệ vi khuẩn đường ruột tham gia chuyển Diosmin thành diosmetin.
- Khả năng liên hợp và đào thải chất chuyển hóa.
- Tình trạng tiêu hóa và việc dùng đồng thời các thuốc khác.
Ảnh hưởng định lượng của tuổi, suy gan, suy thận và khác biệt hệ vi sinh lên dược động học lâm sàng của Diosmin hiện .
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Diosmin
Diosmin thuộc nhóm:
- Thuốc bảo vệ mạch.
- Thuốc tác động lên mao mạch.
- Thuốc tăng trương lực tĩnh mạch.
- Bioflavonoid/flavone glycoside.
Mã ATC của Diosmin đơn chất là C05CA03.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Theo thông tin sản phẩm chính thức, Diosmin có các tác động dược lý gồm:
- Làm tăng trương lực tĩnh mạch.
- Giảm khả năng giãn và dung tích chứa của tĩnh mạch, từ đó hạn chế ứ trệ.
- Làm tăng sức bền mao mạch.
- Giảm tính thấm thành mạch.
- Tăng đáp ứng co mạch của tĩnh mạch với adrenaline, noradrenaline và serotonin trong các mô hình dược lực học.
Các cơ chế chống viêm, chống oxy hóa hoặc điều hòa tín hiệu tế bào được mô tả trong nghiên cứu tiền lâm sàng không đồng nghĩa với chỉ định điều trị đã được phê duyệt.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Ở người, các nghiên cứu dược lực học được nêu trong SmPC cho thấy Diosmin có thể làm tăng trương lực tĩnh mạch, giảm thể tích ứ trệ, giảm áp lực tĩnh mạch trung bình và tăng sức bền mao mạch. Một số tác động có liên quan đến liều dùng.
Mức đáp ứng lâm sàng phụ thuộc chẩn đoán, giai đoạn bệnh, chế phẩm và các biện pháp điều trị phối hợp.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Diosmin
Trong các SmPC Diosmin đơn chất 600 mg được tham khảo, chỉ định được phê duyệt gồm:
- Điều trị triệu chứng của suy tĩnh mạch–bạch huyết, điển hình là cảm giác nặng chân; một số sản phẩm còn ghi nhận đau hoặc cảm giác bồn chồn, khó chịu ở chân khi nằm.
- Điều trị các dấu hiệu chức năng liên quan đến cơn trĩ.
Phạm vi chỉ định có thể khác giữa quốc gia và sản phẩm. Diosmin không được xem là phương pháp duy nhất để điều trị giãn tĩnh mạch, huyết khối tĩnh mạch, chảy máu hậu môn hoặc các bệnh lý hậu môn–trực tràng khác.
Diosmin và diosmetin đang được nghiên cứu trong nhiều mô hình tiền lâm sàng liên quan đến viêm, stress oxy hóa, bệnh chuyển hóa, tim mạch, thần kinh và ung thư. Phần lớn dữ liệu này đến từ nghiên cứu tế bào, động vật hoặc nghiên cứu lâm sàng quy mô hạn chế.
Các ứng dụng trên không phải chỉ định thường quy đã được xác lập của Diosmin và không phải căn cứ để tự sử dụng hoạt chất nhằm phòng hoặc điều trị ung thư, bệnh tim mạch, đái tháo đường hay bệnh thần kinh.
Liều dùng và cách sử dụng
Liều dưới đây là ví dụ từ SmPC của Diosmin đơn chất 600 mg, không phải liều chung cho mọi sản phẩm:
- Triệu chứng suy tĩnh mạch: 600 mg, tương đương một viên, một lần mỗi ngày trong bữa ăn.
- Cơn trĩ: 1.200–1.800 mg mỗi ngày, tương đương 2–3 viên 600 mg, chia dùng trong các bữa ăn; chỉ dùng trong thời gian ngắn.
Chế phẩm Diosmin–hesperidin hoặc phân đoạn flavonoid vi hạt tinh chế có thành phần và chế độ liều khác. Không quy đổi số viên hoặc hàm lượng giữa các sản phẩm nếu chưa kiểm tra tờ hướng dẫn sử dụng.
Liều dùng phải theo sản phẩm cụ thể và hướng dẫn của bác sĩ/dược sĩ. Không tự ý tăng liều để mong đạt hiệu quả nhanh hơn.
- Dùng đường uống.
- Với sản phẩm Diosmin 600 mg được tham khảo, uống trong bữa ăn với nước.
- Nuốt viên theo hướng dẫn của nhà sản xuất; không bẻ hoặc nghiền nếu tờ hướng dẫn không cho phép.
- Không dùng liều của Diosmin đơn chất để thay thế trực tiếp liều của sản phẩm phối hợp.
- Điều trị cơn trĩ phải ngắn hạn và không thay thế việc thăm khám khi triệu chứng kéo dài.
- Trong bệnh tĩnh mạch mạn, thuốc thường chỉ là một phần của kế hoạch quản lý, bên cạnh vận động, tránh đứng lâu, kiểm soát cân nặng và phương pháp ép tĩnh mạch khi được chỉ định.
Nên theo dõi:
- Mức độ nặng chân, đau, phù hoặc khó chịu ở chân.
- Tình trạng đau, ngứa, sưng hoặc chảy máu liên quan đến trĩ.
- Đau dạ dày, đầy hơi, tiêu chảy, buồn nôn hoặc nôn.
- Phát ban, ngứa, mề đay, sưng mặt hoặc sưng họng.
- Dấu hiệu chảy máu bất thường, nhất là khi đang dùng thuốc chống đông hoặc chống kết tập tiểu cầu.
Nếu triệu chứng tĩnh mạch không cải thiện sau thời gian điều trị ghi trên tờ hướng dẫn, hoặc triệu chứng trĩ không giảm nhanh, cần được bác sĩ đánh giá lại.
Cảnh báo và lưu ý về Diosmin
Chống chỉ định ở người quá mẫn với Diosmin hoặc bất kỳ tá dược nào của sản phẩm.
Tùy công thức, sản phẩm có lactose, chất màu azo hoặc các tá dược khác và có thể không phù hợp với người mắc một số rối loạn di truyền hiếm gặp về chuyển hóa đường. Cần kiểm tra tờ hướng dẫn của chính sản phẩm đang sử dụng.
Theo một SmPC Diosmin đơn chất 600 mg:
- Thường gặp: đau dạ dày.
- Ít gặp: đầy hơi, tiêu chảy, khó tiêu, buồn nôn; phát ban, ngứa, mề đay và phù mạch.
- Hiếm gặp: nôn.
Tần suất có thể khác giữa sản phẩm đơn chất và sản phẩm phối hợp. Các rối loạn tiêu hóa được ghi nhận là hiếm khi buộc người bệnh phải ngừng điều trị.
Cần ngừng sử dụng và tìm trợ giúp y tế khi xuất hiện:
- Sưng mặt, môi, lưỡi hoặc họng.
- Khó thở, khó nuốt.
- Phản ứng dị ứng lan rộng.
- Chảy máu nhiều hoặc bất thường.
Phù mạch được ghi nhận trong thông tin sản phẩm. Health Canada năm 2026 cũng kết luận có mối liên hệ có thể xảy ra giữa Diosmin hoặc Diosmin–hesperidin với nguy cơ chảy máu, đặc biệt ở người dùng thuốc chống đông hoặc chống kết tập tiểu cầu; đây là tín hiệu an toàn cần tiếp tục được theo dõi, không đồng nghĩa mọi người dùng Diosmin đều bị chảy máu.
- Điều trị Diosmin trong cơn trĩ không thay thế điều trị đặc hiệu của các bệnh hậu môn khác.
- Cơn trĩ chỉ nên được điều trị ngắn hạn bằng Diosmin.
- Nếu triệu chứng không giảm nhanh, cần khám hậu môn–trực tràng và xem xét lại điều trị.
- Chảy máu hậu môn không nên mặc nhiên được cho là do trĩ.
- Kiểm tra tá dược nếu có tiền sử dị ứng, không dung nạp lactose hoặc rối loạn hấp thu đường.
- Thận trọng ở người đang dùng thuốc chống đông hoặc chống kết tập tiểu cầu.
- Không tự dùng để điều trị phù chân chưa rõ nguyên nhân hoặc nghi ngờ huyết khối.
SmPC được tham khảo chưa ghi nhận trường hợp quá liều Diosmin đơn chất gây tác dụng không mong muốn đặc hiệu. Dữ liệu về biểu hiện, liều độc và thuốc giải đặc hiệu hiện .
Khi uống quá liều hoặc xuất hiện triệu chứng bất thường:
- Không tự gây nôn.
- Liên hệ cơ sở y tế hoặc trung tâm chống độc.
- Mang theo hộp thuốc, hàm lượng và thông tin số viên đã uống.
- Xử trí chủ yếu dựa trên triệu chứng và đánh giá lâm sàng.
Bảo quản theo đúng điều kiện ghi trên bao bì và tờ hướng dẫn sử dụng của từng sản phẩm. Giữ thuốc ngoài tầm nhìn và tầm với của trẻ em; không dùng sau ngày hết hạn.
Một chế phẩm Diosmin 600 mg được tham khảo không yêu cầu điều kiện bảo quản đặc biệt, nhưng không nên áp dụng quy định này cho mọi nhãn hàng hoặc dạng bào chế.
Đối tượng đặc biệt
Tính an toàn và hiệu quả của Diosmin ở trẻ em và thanh thiếu niên dưới 18 tuổi chưa được xác lập trong SmPC được tham khảo. Không tự dùng Diosmin cho trẻ em nếu chưa có chỉ định và hướng dẫn của bác sĩ.
Dữ liệu liều dùng chuyên biệt cho người cao tuổi .
Cần cân nhắc bệnh kèm theo, tình trạng gan thận, nguy cơ chảy máu và các thuốc đang sử dụng. Đặc biệt lưu ý nếu người bệnh dùng thuốc chống đông hoặc thuốc chống kết tập tiểu cầu.
Dữ liệu sử dụng Diosmin ở phụ nữ mang thai không có hoặc còn hạn chế. Nghiên cứu trên động vật trong SmPC không cho thấy độc tính sinh sản trực tiếp hoặc gián tiếp, nhưng điều này không loại trừ hoàn toàn nguy cơ ở người.
Theo nguyên tắc thận trọng, nên tránh sử dụng trong thai kỳ, trừ khi bác sĩ đánh giá lợi ích điều trị vượt trội nguy cơ tiềm ẩn.
Chưa rõ Diosmin hoặc các chất chuyển hóa có bài tiết vào sữa mẹ hay không. Không thể loại trừ nguy cơ đối với trẻ bú mẹ.
Quyết định tiếp tục cho con bú hoặc sử dụng Diosmin cần dựa trên đánh giá lợi ích của việc bú mẹ đối với trẻ và lợi ích điều trị đối với người mẹ. Không tự ý dùng trong giai đoạn cho con bú.
.
Chưa xác lập chế độ điều chỉnh liều Diosmin riêng cho người suy gan trong các nguồn chính được rà soát. Người bệnh suy gan nên hỏi bác sĩ trước khi dùng, đặc biệt khi đang sử dụng nhiều thuốc khác.
.
Chưa xác lập chế độ điều chỉnh liều Diosmin riêng cho người suy thận trong các nguồn chính được rà soát. Cần đánh giá cá thể hóa theo mức độ suy thận, bệnh kèm và thuốc đang dùng.
Chưa có nghiên cứu chuyên biệt về ảnh hưởng của Diosmin lên khả năng lái xe và vận hành máy móc. Dựa trên hồ sơ an toàn tổng thể, SmPC nhận định Diosmin không ảnh hưởng hoặc ảnh hưởng không đáng kể.
Người xuất hiện chóng mặt, khó chịu hoặc phản ứng bất thường vẫn nên ngừng lái xe và đánh giá tình trạng trước khi tiếp tục.
Tương tác thuốc của Diosmin
SmPC Diosmin đơn chất được tham khảo ghi nhận chưa có tương tác thuốc có ý nghĩa lâm sàng được báo cáo tại thời điểm cập nhật nhãn. Tuy nhiên, Health Canada đã cảnh báo khả năng tăng nguy cơ chảy máu khi dùng Diosmin hoặc Diosmin–hesperidin cùng:
- Thuốc chống đông, như warfarin hoặc thuốc chống đông đường uống khác.
- Thuốc chống kết tập tiểu cầu.
- Các thuốc hoặc sản phẩm khác có thể ảnh hưởng đến đông máu.
Do sự khác biệt giữa dữ liệu nhãn truyền thống và tín hiệu cảnh giác dược mới, người đang dùng thuốc ảnh hưởng đến đông máu cần hỏi bác sĩ/dược sĩ trước khi sử dụng Diosmin. Không tự ý ngừng thuốc chống đông đã được kê đơn.
Thắc mắc về hoạt chất Diosmin
Diosmin là một bioflavonoid thuộc nhóm thuốc tăng trương lực tĩnh mạch và bảo vệ mạch. Trong một số nhãn thuốc chính thức, Diosmin được dùng để điều trị triệu chứng suy tĩnh mạch–bạch huyết, như cảm giác nặng chân, và các dấu hiệu chức năng trong cơn trĩ. Thuốc không thay thế việc chẩn đoán nguyên nhân hoặc điều trị bệnh hậu môn–trực tràng khác.
Không hoàn toàn giống nhau. Diosmin đơn chất có thể mang mã ATC C05CA03, trong khi Diosmin phối hợp mang mã C05CA53. Sản phẩm phối hợp có tỷ lệ hoạt chất, mức độ vi hạt hóa và chế độ liều riêng; không nên quy đổi liều theo số miligam hoặc số viên nếu chưa đọc tờ hướng dẫn của sản phẩm.
Không nên mô tả Diosmin là thuốc chữa khỏi bệnh trĩ. Diosmin được dùng để điều trị triệu chứng chức năng trong cơn trĩ và chỉ nên dùng ngắn hạn theo nhãn thuốc. Nếu đau, chảy máu hoặc các triệu chứng không giảm nhanh, người bệnh cần được thăm khám để loại trừ nguyên nhân khác.
Thời gian dùng phụ thuộc chẩn đoán và sản phẩm. Với cơn trĩ, nhãn thuốc yêu cầu điều trị ngắn hạn. Với triệu chứng suy tĩnh mạch, thời gian điều trị cần theo tờ hướng dẫn hoặc chỉ định chuyên môn. Không nên tự kéo dài liệu trình khi triệu chứng không cải thiện.
Không nên tự dùng. Health Canada cảnh báo Diosmin và Diosmin–hesperidin có thể làm tăng nguy cơ chảy máu, đặc biệt ở người dùng thuốc chống đông hoặc chống kết tập tiểu cầu. Người bệnh cần cung cấp đầy đủ danh sách thuốc cho bác sĩ/dược sĩ và không tự ngừng thuốc chống đông đã được kê đơn.

