Hesperidin

Hesperidin là một flavanone glycoside tự nhiên có nhiều trong vỏ, cùi trắng và màng của các loại quả họ cam quýt. Sau khi uống, Hesperidin được hệ vi sinh đường ruột chuyển thành hesperetin, rồi hấp thu và chuyển hóa chủ yếu thành các chất liên hợp glucuronide hoặc sulfate. Khả năng hấp thu thay đổi đáng kể giữa từng người và phụ thuộc cấu trúc hóa học, hệ vi sinh đường ruột cũng như công nghệ bào chế.

Hesperidin thường xuất hiện trong thuốc phối hợp với diosmin, điển hình là phân đoạn flavonoid tinh chế vi hạt gồm 90% diosmin và 10% flavonoid biểu thị theo Hesperidin. Phối hợp này được một số cơ quan quản lý phê duyệt để điều trị triệu chứng suy tĩnh mạch–bạch huyết và cơn trĩ cấp. Tuy nhiên, không được quy toàn bộ hiệu quả của phối hợp cho Hesperidin đơn chất hoặc tự áp dụng liều của thuốc phối hợp cho thực phẩm bổ sung Hesperidin.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Hesperidin là flavonoid tự nhiên thuộc nhóm flavanone glycoside, phổ biến trong cam, quýt và các quả có múi.
  • Dạng aglycone của Hesperidin là hesperetin; đây là dạng được hình thành sau khi vi khuẩn đường ruột cắt phần đường của phân tử.
  • Sinh khả dụng của Hesperidin tương đối thấp và biến thiên; các chất chuyển hóa thường xuất hiện trong huyết tương sau khoảng 3 giờ và đạt đỉnh sau 5–7 giờ khi dùng trong nước cam.
  • Bằng chứng rõ hơn trong bệnh tĩnh mạch và trĩ chủ yếu liên quan đến phối hợp diosmin–Hesperidin, không phải Hesperidin đơn chất.
  • Chưa xác minh được liều điều trị chuẩn của Hesperidin đơn chất từ nhãn thuốc chính thức.
  • Các tác dụng chống oxy hóa, chống viêm, hạ huyết áp hoặc điều hòa chuyển hóa đang được nghiên cứu; chưa nên trình bày như chỉ định điều trị đã được xác lập.
  • Không tự dùng Hesperidin hoặc sản phẩm phối hợp để thay thế điều trị suy tĩnh mạch, huyết khối, chảy máu trực tràng hoặc tăng huyết áp.

Hoạt chất Hesperidin là gì?

Hesperidin là hợp chất flavonoid tự nhiên có nhiều trong quả họ cam quýt. Phân tử gồm hesperetin liên kết với đường rutinose và phải được chuyển hóa trước khi phần lớn hoạt chất có thể hấp thu vào tuần hoàn.

Hesperidin được sử dụng như thành phần dinh dưỡng hoặc nguyên liệu bổ sung và là một phần của một số thuốc bảo vệ mạch phối hợp với diosmin. Hesperidin không phải thuốc chống đông, thuốc tiêu huyết khối hoặc thuốc thay thế điều trị tăng huyết áp.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Hesperidin

CAS 520-26-3 Công thức C28H34O15

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Hesperidin

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Hesperidin

Tên IUPAC

(2S)-5-hydroxy-2-(3-hydroxy-4-methoxyphenyl)-7-[(2S,3R,4S,5S,6R)-3,4,5-trihydroxy-6-[[(2R,3R,4R,5R,6S)-3,4,5-trihydroxy-6-methyloxan-2-yl]oxymethyl]oxan-2-yl]oxy-2,3-dihydrochromen-4-one

Tên hóa học khác

Hesperetin 7-rutinoside

Tên khác / tên đồng nghĩa

Hesperidoside; hesperetin-7-O-rutinoside; hesperetin 7-rutinoside; citrus bioflavonoid. Dạng aglycone tương ứng là hesperetin. Glucosyl hesperidin, hesperidin methyl chalcone và hesperetin-7-glucoside là các dẫn xuất khác, không đồng nhất với Hesperidin và không được tự quy đổi liều.

Tên viết tắt

HSP | HES

Tên Latinh / tên dược điển

Hesperidinum

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

520-26-3

UNII

E750O06Y6O

PubChem CID

10621

RxNorm CUI

5281

Công thức phân tử

C28H34O15

Dược động học của Hesperidin

Hesperidin nguyên vẹn khó được hấp thu tại ruột non do liên kết rutinoside. Phần lớn đi đến đại tràng, nơi hệ vi sinh thủy phân Hesperidin thành hesperetin. Hesperetin được hấp thu, sau đó liên hợp chủ yếu với glucuronic acid hoặc sulfate tại ruột và gan.

Trong nghiên cứu sử dụng nước cam, các chất chuyển hóa flavanone xuất hiện trong huyết tương khoảng 3 giờ sau uống, đạt đỉnh khoảng 5–7 giờ và trở về gần mức nền sau 24 giờ. Việc chuyển Hesperidin thành hesperetin-7-glucoside làm hấp thu sớm hơn đáng kể, cho thấy cấu trúc phần đường ảnh hưởng mạnh đến sinh khả dụng.

Giai đoạn I: Hấp thu

Hesperidin thường không được hấp thu đáng kể dưới dạng nguyên vẹn tại ruột non. Vi khuẩn đại tràng cắt phần rutinose, giải phóng hesperetin để hấp thu.

Trong nghiên cứu trên người, chất chuyển hóa của Hesperidin đạt nồng độ đỉnh muộn, khoảng 5–7 giờ. Hesperetin-7-glucoside được hấp thu nhanh hơn với thời gian đạt đỉnh khoảng 0,6 giờ, cho thấy Hesperidin phụ thuộc nhiều vào chuyển hóa của hệ vi sinh đường ruột.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng đường uống của Hesperidin thấp và biến thiên đáng kể giữa các cá thể. Chưa có một tỷ lệ sinh khả dụng tuyệt đối thống nhất áp dụng cho mọi chế phẩm.

Công nghệ vi hạt, tỷ lệ đồng phân, nền thực phẩm và việc chuyển đổi enzym sang hesperetin-7-glucoside có thể làm thay đổi mức hấp thu.

Giai đoạn II: Phân bố

Sau hấp thu, Hesperidin chủ yếu hiện diện trong tuần hoàn dưới dạng các chất liên hợp của hesperetin, không phải Hesperidin nguyên vẹn. Dữ liệu tin cậy về thể tích phân bố và tỷ lệ gắn protein huyết tương của Hesperidin đơn chất ở người.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Quá trình chuyển hóa gồm:

  • Thủy phân Hesperidin bởi hệ vi sinh đại tràng để tạo hesperetin.
  • Liên hợp hesperetin với glucuronic acid hoặc sulfate tại tế bào ruột và gan.
  • Tiếp tục phân giải bởi vi khuẩn thành các acid phenolic nhỏ hơn.

Hesperetin glucuronide là một trong các dạng chuyển hóa chính được ghi nhận trong huyết tương.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Các chất chuyển hóa của Hesperidin được bài tiết qua nước tiểu và phân. Tỷ lệ thải qua nước tiểu thay đổi theo liều, dạng bào chế, thành phần hệ vi sinh và khả năng hấp thu của từng người.

Giá trị định lượng thống nhất cho Hesperidin đơn chất.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Chưa có thời gian bán thải thống nhất của Hesperidin nguyên vẹn ở người.

Các nghiên cứu thường định lượng hỗn hợp chất chuyển hóa hesperetin liên hợp; thời gian các chất này trở về mức nền không tương đương trực tiếp với thời gian bán thải của Hesperidin nguyên vẹn.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Chưa có giá trị độ thanh thải toàn thân được xác minh để áp dụng chung cho Hesperidin đơn chất hoặc các sản phẩm bổ sung.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể ảnh hưởng đến hấp thu và phơi nhiễm gồm:

  • Thành phần hệ vi sinh đường ruột.
  • Dạng glycoside hoặc aglycone.
  • Kích thước tiểu phân và công nghệ vi hạt.
  • Tỷ lệ đồng phân 2S và 2R.
  • Nền thực phẩm hoặc đồ uống.
  • Liều lượng và thời gian sử dụng.
  • Tình trạng tiêu hóa và thời gian vận chuyển đại tràng.

Ảnh hưởng của suy gan, suy thận, tuổi và yếu tố di truyền chưa được mô tả đầy đủ.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Hesperidin

Hesperidin thuộc nhóm polyphenol thực vật, phân nhóm flavonoid và cụ thể hơn là flavanone glycoside.

Trong phối hợp MPFF, sản phẩm được xếp vào nhóm bioflavonoid bảo vệ mạch và ổn định mao mạch. Tác dụng của MPFF phản ánh toàn bộ phân đoạn gồm diosmin cùng các flavonoid khác, không phản ánh riêng Hesperidin.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Cơ chế của Hesperidin đơn chất chưa được xác lập đầy đủ ở người. Nghiên cứu tiền lâm sàng và một số nghiên cứu trên người gợi ý hesperetin cùng các chất chuyển hóa có thể:

  • Điều hòa stress oxy hóa.
  • Ảnh hưởng các đường tín hiệu viêm.
  • Hỗ trợ chức năng nội mô và sản xuất nitric oxide.
  • Ảnh hưởng tính thấm mao mạch và đáp ứng vi tuần hoàn.
  • Điều hòa chuyển hóa lipid hoặc glucose trong một số quần thể nghiên cứu.

Các tác dụng này chưa đồng nghĩa với hiệu quả điều trị đã được phê duyệt.

Đối với phối hợp MPFF, nhãn thuốc mô tả tác dụng tăng trương lực tĩnh mạch, giảm ứ trệ, bình thường hóa tính thấm và tăng sức bền mao mạch. Không thể quy toàn bộ cơ chế này cho 10% flavonoid biểu thị theo Hesperidin.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Hesperidin và các chất chuyển hóa thể hiện hoạt tính sinh học chống oxy hóa, chống viêm và điều hòa mạch trong các mô hình thực nghiệm. Kết quả thử nghiệm ở người không đồng nhất do khác biệt về liều, công thức, quần thể, thực phẩm nền và sinh khả dụng.

Phối hợp MPFF đã được nghiên cứu về triệu chứng tĩnh mạch, phù chân và chất lượng sống; bằng chứng này không được dùng để khẳng định Hesperidin đơn chất có hiệu quả tương đương.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Hesperidin

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Hesperidin

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Hesperidin

Nhãn Daflon cho biết chưa thực hiện nghiên cứu tương tác chính thức và chưa ghi nhận tương tác có ý nghĩa lâm sàng từ kinh nghiệm hậu mãi của sản phẩm phối hợp.

Đối với Hesperidin đơn chất:

  • Một số nghiên cứu trong ống nghiệm cho thấy Hesperidin hoặc hesperetin có thể ảnh hưởng enzyme CYP, nhưng chưa đủ để xác định mức độ tương tác lâm sàng ở người.
  • Cần thận trọng khi dùng cùng warfarin, heparin, thuốc chống đông đường uống trực tiếp, aspirin hoặc clopidogrel vì dữ liệu về ảnh hưởng đến cầm máu chưa đầy đủ.
  • Cần thận trọng khi dùng cùng thuốc hạ huyết áp hoặc hạ đường huyết nếu sản phẩm có liều cao, do một số thử nghiệm ghi nhận thay đổi huyết áp hoặc chuyển hóa.
  • Không thay đổi liều thuốc kê đơn dựa trên việc bắt đầu hoặc ngừng Hesperidin.

Thắc mắc về hoạt chất Hesperidin

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 4 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *