Dibencozide

Dibencozide là tên thường dùng của cobamamide, còn gọi là adenosylcobalamin hoặc coenzym B12, một dạng chuyển hóa có hoạt tính của vitamin B12. Hoạt chất này tham gia làm đồng yếu tố cho enzym methylmalonyl-CoA mutase, giúp chuyển methylmalonyl-CoA thành succinyl-CoA. Chỉ định, liều dùng và phân loại quản lý của Dibencozide không hoàn toàn giống nhau giữa từng quốc gia và từng sản phẩm. Tại Việt Nam, Dibencozide STELLA được nhà sản xuất xếp là thuốc kê đơn và có các chỉ định điều trị hỗ trợ theo hướng dẫn sử dụng. Một nhãn thuốc cobamamide tại Nhật Bản phê duyệt các chỉ định liên quan đến thiếu vitamin B12, một số dạng thiếu máu và bệnh lý thần kinh có liên quan đến thiếu hoặc rối loạn chuyển hóa vitamin B12. Người dùng không nên tự mua hoặc tự điều chỉnh liều; cần đối chiếu đúng nhãn sản phẩm và hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Dibencozide là gì? Tên đồng nghĩa của cobamamide hay adenosylcobalamin, một dạng coenzym có hoạt tính của vitamin B12.
  • Tên INN Cobamamide.
  • Mã ATC B03BA04 — nhóm vitamin B12 và các chất tương tự.
  • Cơ chế chính Là coenzym của methylmalonyl-CoA mutase, tham gia chuyển methylmalonyl-CoA thành succinyl-CoA.
  • Dạng dùng đã ghi nhận Thuốc cốm uống 2 mg tại Việt Nam; viên nang uống 500 microgam tại Nhật Bản.
  • Chỉ định Khác nhau theo nhãn thuốc, sản phẩm và quốc gia; không nên suy rộng chỉ định của một sản phẩm cho mọi chế phẩm Dibencozide.
  • Lưu ý quan trọng Không tự dùng để kích thích ăn uống, tăng cơ, tăng năng lượng hoặc điều trị thiếu máu khi chưa xác định nguyên nhân.
  • Tên INN, mã ATC và cơ chế sinh hóa được xác nhận trong cơ sở dữ liệu thuốc, hệ thống ATC/DDD và tài liệu y khoa chính thức.

Hoạt chất Dibencozide là gì?

Dibencozide là một tên khác của cobamamide hay adenosylcobalamin — dạng coenzym có hoạt tính của vitamin B12. Trong tế bào, hoạt chất này tham gia phản ứng chuyển methylmalonyl-CoA thành succinyl-CoA thông qua enzym methylmalonyl-CoA mutase.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Dibencozide

INN Cobamamide — INN; adenosylcobalamin là tên sinh hóa thường dùng.

CAS 13870-90-1 Công thức C72H100CoN18O17P

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Dibencozide

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Cobamamide — INN; adenosylcobalamin là tên sinh hóa thường dùng.

Tên IUPAC

(2S,3S,4R)-2-(6-aminopurin-9-yl)-5-methanidyloxolane-3,4-diol;cobalt(3+);[(2R,5S)-5-(5,6-dimethylbenzimidazol-1-yl)-4-hydroxy-2-(hydroxymethyl)oxolan-3-yl] 1-[3-[(2R,3R,4Z,7S,9Z,12S,13S,14Z,17S,18S,19R)-2,13,18-tris(2-amino-2-oxoethyl)-7,12,17-tris(3-amino-3-oxopropyl)-3,5,8,8,13,15,18,19-octamethyl-2,7,12,17-tetrahydro-1H-corrin-21-id-3-yl]propanoylamino]propan-2-yl phosphate

Tên khác / tên đồng nghĩa

Adenosylcobalamin; 5′-Deoxyadenosylcobalamin; Coenzyme B12 hoặc coenzym B12; Dibencozide; DBCC — 5,6-dimethylbenzimidazolylcobamide coenzyme; Cobamamide; Các tên trên có thể khác nhau tùy cơ sở dữ liệu và tài liệu quản lý. Không nên nhầm Dibencozide với methylcobalamin, cyanocobalamin hoặc hydroxocobalamin.

Tên Latinh / tên dược điển

Cobamamidum

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

13870-90-1

UNII

F0R1QK73KB

PubChem CID

131635025

RxNorm CUI

21373

Công thức phân tử

C72H100CoN18O17P

Dược động học của Dibencozide

Dữ liệu dược động học riêng cho Dibencozide còn hạn chế. Trong một nghiên cứu nhỏ được nêu trong hồ sơ PMDA, năm nam giới khỏe mạnh dùng cobamamide 1.500 microgam/ngày trong 12 tuần có nồng độ vitamin B12 toàn phần trong huyết thanh tăng khoảng 2,3 lần so với trước điều trị; bốn tuần sau ngừng thuốc, mức này vẫn khoảng 1,8 lần ban đầu. Một nghiên cứu khác với liều đơn 3.000 microgam ghi nhận thời gian đạt nồng độ tối đa khoảng ba giờ, nhưng đây không phải liều được phê duyệt của sản phẩm được viện dẫn.

Giai đoạn I: Hấp thu

Vitamin B12 đường uống được hấp thu qua hai cơ chế:

Hấp thu chủ động phụ thuộc yếu tố nội tại tại đoạn cuối hồi tràng. Khuếch tán thụ động, không phụ thuộc yếu tố nội tại, chiếm tỷ lệ nhỏ hơn khi dùng liều cao.

Sự thiếu hụt yếu tố nội tại, thiếu máu ác tính, bệnh hoặc phẫu thuật đường tiêu hóa có thể làm giảm hấp thu. NIH ghi nhận chưa có bằng chứng cho thấy tỷ lệ hấp thu của các dạng vitamin B12 trong thực phẩm bổ sung khác nhau đáng kể, nhưng tỷ lệ hấp thu phụ thuộc mạnh vào liều.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Chưa có số liệu sinh khả dụng tuyệt đối đủ tin cậy dành riêng cho Dibencozide trong các nguồn chính thức đã đối chiếu. Dữ liệu vitamin B12 nói chung cho thấy tỷ lệ hấp thu giảm đáng kể khi liều vượt quá khả năng gắn của yếu tố nội tại; không nên lấy số liệu của một dạng vitamin B12 để tự quy đổi liều cho Dibencozide.

Giai đoạn II: Phân bố

Dùng cobamamide đường uống có thể làm tăng vitamin B12 toàn phần trong huyết thanh. Dữ liệu riêng về thể tích phân bố, tỷ lệ gắn protein huyết tương, khả năng qua hàng rào máu–não và phân bố mô của Dibencozide ở người. Hồ sơ PMDA có dữ liệu tiền lâm sàng cho thấy coenzym B12 đánh dấu phóng xạ có thể được vận chuyển qua nhau thai ở thỏ, nhưng không thể dùng dữ liệu này để xác định mức độ an toàn ở người.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Hồ sơ PMDA không cung cấp đầy đủ vị trí, đường chuyển hóa, enzym CYP liên quan, tỷ lệ chuyển hóa bước đầu hoặc tỷ lệ các chất chuyển hóa của cobamamide.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Cobamamide và các chất liên quan đến vitamin B12 được thải trừ một phần qua nước tiểu. Hồ sơ PMDA ghi nhận trong một nghiên cứu nhỏ dùng 3.000 microgam chất tương tự vitamin B12, khoảng 1.300–1.900 nanogam được bài tiết qua nước tiểu trong tám giờ đầu; liều nghiên cứu này cao hơn liều phê duyệt của sản phẩm được viện dẫn.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể ảnh hưởng đến hấp thu hoặc tình trạng vitamin B12 gồm:

Thiếu yếu tố nội tại hoặc thiếu máu ác tính. Viêm teo dạ dày, bệnh celiac, một số bệnh ruột non. Cắt một phần hoặc toàn bộ dạ dày và các phẫu thuật tiêu hóa khác. Dùng kéo dài thuốc ức chế tiết acid dạ dày. Dùng metformin. Tuổi cao, đặc biệt khi kèm viêm teo dạ dày.

Đây chủ yếu là dữ liệu của vitamin B12 nói chung, không phải tất cả đều đã được nghiên cứu riêng với Dibencozide.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Dibencozide

Nhóm hóa học: cobalamin/corrinoid chứa cobalt. Nhóm chức năng: coenzym vitamin B12. Nhóm điều trị theo ATC: vitamin B12 và các chất tương tự; thuốc chống thiếu máu. Mã ATC: B03BA04.

Dibencozide không đồng nhất với toàn bộ khái niệm “vitamin B12”; đây là một trong các dạng cobalamin cụ thể.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Adenosylcobalamin là coenzym cần thiết cho methylmalonyl-CoA mutase trong ty thể. Enzym này xúc tác quá trình đồng phân hóa L-methylmalonyl-CoA thành succinyl-CoA, một chất trung gian tham gia chuyển hóa propionat, acid béo mạch lẻ và một số acid amin.

Nhãn cobamamide của PMDA còn mô tả tác động trên mô tạo máu và mô thần kinh thông qua các quá trình liên quan đến tổng hợp acid nucleic, protein và tạo hồng cầu. Một phần dữ liệu hỗ trợ các tác dụng này xuất phát từ nghiên cứu cũ hoặc tiền lâm sàng, vì vậy không nên suy diễn rằng Dibencozide có thể điều trị mọi biểu hiện mệt mỏi hoặc tổn thương thần kinh.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Dibencozide tham gia chức năng chuyển hóa của vitamin B12 ở cấp độ tế bào, đặc biệt trong chuyển hóa methylmalonyl-CoA. Vitamin B12 nói chung cần thiết cho quá trình tạo hồng cầu bình thường, tổng hợp DNA, phát triển và duy trì chức năng thần kinh. Tuy nhiên, hiệu quả lâm sàng của việc bổ sung phụ thuộc vào nguyên nhân bệnh, tình trạng thiếu hụt và khả năng hấp thu của từng người.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Dibencozide

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Dibencozide

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Dibencozide

Nhãn PMDA của Hycobal không thiết lập tương tác chống chỉ định hoặc tương tác cần thận trọng cụ thể.

Ở cấp độ vitamin B12 nói chung:

Thuốc ức chế bơm proton và thuốc đối kháng thụ thể H2 có thể ảnh hưởng đến hấp thu vitamin B12, đặc biệt vitamin B12 gắn với thức ăn. Metformin có thể làm giảm hấp thu và giảm nồng độ vitamin B12 huyết thanh.

Tờ hướng dẫn được lưu hành cho Dibencozide STELLA còn đề cập neomycin, acid aminosalicylic, thuốc đối kháng H2 và colchicine có thể làm giảm hấp thu vitamin B12 qua đường tiêu hóa; thuốc tránh thai đường uống có thể làm giảm nồng độ vitamin B12 huyết thanh. Cần kiểm tra lại tờ hướng dẫn hiện hành và hỏi dược sĩ trước khi phối hợp.

Thắc mắc về hoạt chất Dibencozide

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 4 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *