Dextran 40

Dextran 40 là một polysaccharide glucose có phân tử lượng trung bình khoảng 40.000 dalton, được sử dụng dưới dạng dung dịch keo truyền tĩnh mạch. Hoạt chất có khả năng làm tăng thể tích huyết tương, giảm độ nhớt của máu và hỗ trợ cải thiện dòng máu trong vi tuần hoàn. Theo nhãn thuốc tham khảo tại Hoa Kỳ, Dextran 40 được chỉ định hỗ trợ điều trị sốc hoặc nguy cơ sốc do mất máu, bỏng, phẫu thuật hay chấn thương; làm dịch mồi cho tuần hoàn ngoài cơ thể; và dự phòng huyết khối ở một số phẫu thuật nguy cơ cao. Dextran 40 có thể gây phản ứng phản vệ nghiêm trọng, quá tải tuần hoàn, phù phổi, rối loạn đông máu và suy thận. Thuốc chỉ được truyền tại cơ sở y tế, dưới sự theo dõi chặt chẽ của bác sĩ và điều dưỡng. Không được tự mua, tự truyền hoặc áp dụng liều trong bài viết cho một trường hợp cụ thể.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Dextran 40 là gì?: Dung dịch keo nhân tạo chứa polymer glucose có phân tử lượng trung bình khoảng 40.000 dalton.
  • Nhóm thuốc: Chất thay thế huyết tương và làm tăng thể tích huyết tương.
  • Mã ATC: B05AA05 – Dextran.
  • Dạng dùng: Dung dịch Dextran 40 10% trong glucose 5% hoặc natri clorid 0,9%.
  • Đường dùng: Truyền tĩnh mạch.
  • Tác dụng chính: Tăng thể tích huyết tương, gây pha loãng máu, giảm độ nhớt máu và cải thiện vi tuần hoàn.
  • Rủi ro quan trọng: Phản vệ, quá tải dịch, phù phổi, chảy máu, rối loạn chức năng tiểu cầu và tổn thương thận.
  • Đối tượng không dùng: Người dị ứng dextran, rối loạn cầm máu nặng, suy tim mất bù, thiểu niệu hoặc vô niệu nặng do bệnh thận.
  • Nguyên tắc sử dụng: Chỉ truyền trong cơ sở y tế có khả năng theo dõi tuần hoàn, chức năng thận và xử trí phản vệ.

Hoạt chất Dextran 40 là gì?

Dextran 40 là dung dịch keo nhân tạo dùng truyền tĩnh mạch để làm tăng thể tích huyết tương và thay đổi đặc tính lưu biến của máu. Tên gọi “40” thể hiện phân tử lượng trung bình của polymer vào khoảng 40.000 dalton, không phải hàm lượng 40%.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Dextran 40

INN Dextran 40.; EMA mô tả Dextran 40 dùng đường tiêm là hỗn hợp polysaccharide chủ yếu thuộc loại α-1,6-glucan, có khối lượng phân tử tương đối trung bình khoảng 40.000.

CAS 9004-54-0

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Dextran 40

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Dextran 40.; EMA mô tả Dextran 40 dùng đường tiêm là hỗn hợp polysaccharide chủ yếu thuộc loại α-1,6-glucan, có khối lượng phân tử tương đối trung bình khoảng 40.000.

Tên khác / tên đồng nghĩa

Low molecular weight dextran.; LMD.; Dextran phân tử lượng thấp.; Low-viscosity dextran.; Low-viscous dextran.; Dextran 40 for injection.; Các tên gọi “low molecular weight dextran” và “LMD” được sử dụng trong nhãn chính thức của sản phẩm Dextran 40 truyền tĩnh mạch.

Tên USAN

dextran 40

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

9004-54-0

UNII

K3R6ZDH4DU

PubChem CID

Không có CID

RxNorm CUI

3272

Dược động học của Dextran 40

Sau khi truyền tĩnh mạch, Dextran 40 phân bố trong hệ mạch. Các phân tử có kích thước nhỏ được đào thải nhanh hơn qua thận, làm cho phần dextran còn lại trong tuần hoàn có xu hướng gồm các phân tử lớn hơn. Ở người có thể tích tuần hoàn bình thường, khoảng 50% liều được thải trong 3 giờ, 60% trong 6 giờ và khoảng 75% trong 24 giờ. Phần chưa được thải có thể đi vào khoang ngoài mạch, được hệ liên võng nội mô thu nhận tạm thời và phân giải chậm bởi dextranase thành glucose.

Giai đoạn I: Hấp thu

Không có giai đoạn hấp thu qua đường tiêu hóa hoặc mô vì thuốc được truyền trực tiếp vào tĩnh mạch. Nồng độ trong tuần hoàn phụ thuộc liều, tốc độ truyền, thể tích phân bố và khả năng đào thải qua thận.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Về nguyên tắc, sinh khả dụng trong tuần hoàn là 100% do Dextran 40 được đưa trực tiếp vào hệ tuần hoàn bằng đường truyền tĩnh mạch.

Giai đoạn II: Phân bố

Dextran 40 phân bố tương đối đồng đều trong hệ mạch. Một phần phân tử không được đào thải qua thận có thể khuếch tán vào khoang ngoài mạch, được hệ liên võng nội mô thu nhận và sau đó có thể trở lại tuần hoàn qua hệ bạch huyết.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Phần Dextran 40 không được thải trừ có thể bị phân giải chậm bởi enzym dextranase thành glucose. Nhãn chính thức không cung cấp tỷ lệ chuyển hóa định lượng hoặc thông tin về sự tham gia của hệ enzym cytochrome P450.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Thải trừ chủ yếu qua thận. Ở người có thể tích tuần hoàn bình thường, khoảng 75% lượng Dextran 40 được thải trong vòng 24 giờ. Sự tái hấp thu dextran tại ống thận được mô tả là không đáng kể.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Nhãn Dextran 40 được đối chiếu không cung cấp một giá trị thời gian bán thải duy nhất do chế phẩm là hỗn hợp polymer có phân bố phân tử lượng rộng.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Dextran 40 được thanh thải chủ yếu qua thận; các phân tử có trọng lượng thấp được đào thải nhanh hơn các phân tử lớn. Giá trị độ thanh thải định lượng chuẩn hóa theo mL/phút hoặc L/giờ: .

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể ảnh hưởng gồm:

  • Chức năng thận và lưu lượng nước tiểu.
  • Tình trạng mất nước.
  • Tổng liều và tốc độ truyền.
  • Phân bố phân tử lượng trong chế phẩm.
  • Tình trạng tuần hoàn, quá tải dịch hoặc suy tim.
  • Dung dịch nền là natri clorid hay glucose.
  • Tuổi, bệnh đồng mắc và thuốc sử dụng đồng thời.

Giảm chức năng thận hoặc giảm bài niệu có thể làm tăng nồng độ Dextran 40 trong nước tiểu, tăng độ nhớt nước tiểu và nguy cơ tổn thương thận.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Dextran 40

Dextran 40 thuộc nhóm:

  • Dung dịch keo tăng thể tích huyết tương.
  • Chất thay thế huyết tương tổng hợp.
  • Chất ảnh hưởng đến lưu biến của máu và vi tuần hoàn.
  • Dextran có tác dụng làm giảm kết tập tế bào máu và ảnh hưởng đến chức năng tiểu cầu.

Mã ATC B05AA05 xếp dextran trong nhóm chất thay thế máu và các phân đoạn protein huyết tương.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Dextran 40 tạo áp lực keo trong lòng mạch, kéo nước từ khoang ngoài mạch vào hệ tuần hoàn và làm tăng thể tích huyết tương. Sự tăng thể tích dẫn đến pha loãng máu và giảm độ nhớt.

Hoạt chất còn có thể:

  • Duy trì điện tích âm trên bề mặt hồng cầu.
  • Bao phủ bề mặt hồng cầu và tiểu cầu.
  • Tăng độ ổn định của tế bào máu trong hỗn dịch.
  • Giảm kết tập hồng cầu và độ kết dính tiểu cầu.
  • Làm thay đổi cấu trúc fibrin, khiến cục máu đông dễ bị tiêu hơn.

Các tác động phối hợp giúp cải thiện dòng máu, đặc biệt trong vi tuần hoàn, nhưng đồng thời có thể làm tăng nguy cơ chảy máu.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Sau truyền, Dextran 40 có thể làm tăng thể tích máu, áp lực tĩnh mạch trung tâm, cung lượng tim, thể tích nhát bóp, huyết áp và lượng nước tiểu ở người giảm thể tích tuần hoàn. Thuốc làm giảm độ nhớt máu, sức cản ngoại vi và cải thiện dòng máu ngoại vi.

Dextran 40 không phải thuốc chống đông theo cơ chế ức chế trực tiếp quá trình chuyển fibrinogen thành fibrin. Tác dụng chống huyết khối liên quan nhiều hơn đến giảm ứ trệ tuần hoàn, giảm kết dính tiểu cầu và thay đổi cấu trúc cục fibrin.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Dextran 40

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Dextran 40

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Dextran 40

  • Thận trọng với thuốc chống đông và thuốc ảnh hưởng đến cầm máu vì có thể làm tăng nguy cơ chảy máu. Nhãn chống chỉ định Dextran 40 khi người bệnh có rối loạn cầm máu rõ rệt, kể cả rối loạn do heparin hoặc warfarin.
  • Không nên pha hoặc truyền thuốc bổ sung trực tiếp qua dung dịch làm tăng thể tích huyết tương nếu chưa xác nhận tính tương hợp.
  • Dung dịch chứa natri cần được sử dụng thận trọng ở người dùng corticosteroid hoặc corticotropin do nguy cơ giữ natri và giữ nước.
  • Dextran có thể ảnh hưởng đến định nhóm máu, phản ứng chéo và một số xét nghiệm.
  • Một số phương pháp định lượng glucose sử dụng acid có thể cho kết quả tăng giả do thủy phân dextran.
  • Dextran có thể gây độ đục, ảnh hưởng đến một số xét nghiệm bilirubin và protein toàn phần.

Người bệnh cần cung cấp đầy đủ danh sách thuốc, thực phẩm bảo vệ sức khỏe và các dịch truyền đang sử dụng cho bác sĩ.

Thắc mắc về hoạt chất Dextran 40

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 2 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *