Deferasirox là thuốc tạo phức chelat sắt dùng đường uống, được sử dụng để làm giảm tình trạng quá tải sắt mạn tính ở những người phải truyền máu nhiều lần hoặc mắc một số hội chứng thalassemia không phụ thuộc truyền máu. Thuốc liên kết chọn lọc với sắt hóa trị ba và tạo thành phức hợp được đào thải chủ yếu qua phân. Deferasirox có nhiều dạng bào chế với sinh khả dụng khác nhau; viên bao phim không được quy đổi ngang liều với viên phân tán. Thuốc mang cảnh báo nghiêm trọng về suy thận, tổn thương gan và xuất huyết tiêu hóa, do đó người dùng cần được xét nghiệm chức năng thận, gan, công thức máu và ferritin định kỳ. Điều trị quá mức khi lượng sắt đã giảm thấp có thể gây độc tính đe dọa tính mạng. Deferasirox là thuốc kê đơn, chỉ được khởi trị và theo dõi bởi bác sĩ có kinh nghiệm điều trị quá tải sắt. (DailyMed)
Nội dung chính
- Deferasirox là gì?: Thuốc tạo phức chelat sắt có hoạt tính đường uống.
- Mã ATC: V03AC03.
- Cơ chế: Liên kết chọn lọc với Fe³⁺ theo tỷ lệ hai phân tử Deferasirox với một ion sắt.
- Đường thải sắt: Chủ yếu qua phân.
- Chỉ định chính: Quá tải sắt mạn tính do truyền máu; quá tải sắt trong một số hội chứng thalassemia không phụ thuộc truyền máu.
- Dạng dùng: Viên bao phim, viên phân tán pha hỗn dịch và thuốc cốm uống.
- Cảnh báo nghiêm trọng: Suy thận, tổn thương gan, xuất huyết hoặc thủng đường tiêu hóa.
- Theo dõi bắt buộc: Ferritin, eGFR, creatinin, xét nghiệm chức năng ống thận, men gan, bilirubin và công thức máu.
- Nguyên tắc sử dụng: Dùng liều thấp nhất có hiệu quả và tránh thải sắt quá mức.
- Deferasirox thuộc nhóm thuốc giải độc và thuốc tạo phức chelat sắt, mã ATC V03AC03. (ATCddd)
Hoạt chất Deferasirox là gì?
Deferasirox là thuốc tạo phức chelat sắt dùng đường uống. Thuốc liên kết với lượng sắt dư thừa trong cơ thể, tạo thành phức hợp có thể được đào thải chủ yếu qua phân.
Deferasirox không điều trị nguyên nhân gây thiếu máu và không thay thế truyền máu khi người bệnh vẫn có chỉ định truyền máu. (European Medicines Agency (EMA))
Deferasirox
INN Deferasirox; tên chung quốc tế: Deferasirox.
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Deferasirox |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Deferasirox; tên chung quốc tế: Deferasirox. |
| Tên IUPAC | 4-[3,5-bis(2-hydroxyphenyl)-1,2,4-triazol-1-yl]benzoic acid |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Tên hóa học: 4-[3,5-bis(2-hydroxyphenyl)-1H-1,2,4-triazol-1-yl]benzoic acid. Mã phát triển: ICL670. Exjade và Jadenu là tên thương mại, không phải tên đồng nghĩa hóa học của hoạt chất. (DailyMed) |
| Tên viết tắt | DFX |
| Tên Latinh / tên dược điển | Deferasiroxum |
| Tên USAN | deferasirox |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 201530-41-8 |
|---|---|
| UNII | V8G4MOF2V9 |
| PubChem CID | 214348 |
| RxNorm CUI | 614373 |
| Công thức phân tử | C21H15N3O4 |
Dược động học của Deferasirox
Deferasirox được hấp thu qua đường uống, gắn mạnh với albumin huyết tương và được chuyển hóa chủ yếu bằng glucuronid hóa qua UGT1A1 và UGT1A3. Thuốc trải qua chu trình gan–ruột và được đào thải chủ yếu qua phân. Thời gian bán thải trung bình từ 8–16 giờ, cho phép sử dụng một lần mỗi ngày. (DailyMed)
Giai đoạn I: Hấp thu
- Thời gian đạt nồng độ đỉnh trung vị: khoảng 1,5–4 giờ.
- Cmax và AUC tăng gần tuyến tính theo liều.
- Hệ số tích lũy sau khi dùng nhiều liều: khoảng 1,3–2,3.
- Với viên bao phim, bữa ăn nhẹ ít chất béo không làm thay đổi đáng kể mức phơi nhiễm.
- Bữa ăn nhiều chất béo có thể làm AUC tăng khoảng 18% và Cmax tăng khoảng 29%. (DailyMed)
| F · Sinh khả dụng | Sinh khả dụng tuyệt đối của viên phân tán pha hỗn dịch uống khoảng 70% so với đường tĩnh mạch. Mức phơi nhiễm AUC của viên bao phim cao hơn khoảng 36% so với viên phân tán. Sau khi hiệu chỉnh hàm lượng, viên bao phim 360 mg tạo mức phơi nhiễm tương đương viên phân tán 500 mg trong điều kiện đói. (DailyMed) |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Deferasirox gắn với protein huyết tương khoảng 99%, gần như chủ yếu với albumin. Khoảng 5% lượng thuốc trong máu nằm trong tế bào máu.
Thể tích phân bố ở trạng thái ổn định trung bình ở người lớn khoảng 14,37 ± 2,69 lít. (DailyMed)
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Glucuronid hóa là con đường chuyển hóa chính:
- Chủ yếu qua UGT1A1.
- Một phần nhỏ hơn qua UGT1A3.
- Chuyển hóa oxy hóa qua CYP450 chiếm khoảng 8%.
- Các chất liên hợp glucuronide có thể được bài tiết vào mật, khử liên hợp trong ruột và tái hấp thu qua chu trình gan–ruột. (DailyMed)
Giai đoạn IV: Thải trừ
- Khoảng 84% liều Deferasirox và các chất chuyển hóa được đào thải qua phân.
- Khoảng 8% được đào thải qua thận.
- Sự đào thải sắt do thuốc tạo ra diễn ra chủ yếu qua phân. (DailyMed)
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải trung bình của Deferasirox sau khi uống khoảng 8–16 giờ. (DailyMed) |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Giá trị độ thanh thải toàn thân hoặc độ thanh thải biểu kiến chuẩn hóa chưa được trình bày nhất quán trong các nhãn ưu tiên đã đối chiếu: Chưa có đủ dữ liệu.. Nhãn thuốc cho biết độ thanh thải biểu kiến ở nữ thấp hơn khoảng 17,5% so với nam, nhưng khác biệt này không phải căn cứ để người bệnh tự điều chỉnh liều. (DailyMed) |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Các yếu tố có thể làm thay đổi mức phơi nhiễm gồm:
- Dạng bào chế: viên bao phim có sinh khả dụng cao hơn viên phân tán.
- Bữa ăn nhiều chất béo: làm tăng AUC và Cmax của viên bao phim.
- Trẻ nhỏ: trẻ dưới 6 tuổi có mức phơi nhiễm toàn thân thấp hơn khoảng 50% so với người lớn.
- Giới tính: độ thanh thải biểu kiến ở nữ thấp hơn nam.
- Suy thận: người có eGFR 40–60 mL/phút/1,73 m² có nồng độ đáy trung bình cao hơn khoảng 50%.
- Suy gan: AUC tăng khoảng 16% ở Child-Pugh A và khoảng 76% ở Child-Pugh B.
- Thuốc cảm ứng UGT: rifampicin, phenytoin, phenobarbital và ritonavir có thể làm giảm nồng độ Deferasirox.
- Thuốc gắn acid mật: cholestyramine và các thuốc cùng nhóm có thể làm giảm mức phơi nhiễm. (DailyMed)
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Deferasirox
Deferasirox là chất tạo phức chelat ba càng, có ái lực cao và tương đối chọn lọc đối với Fe³⁺.
Hai phân tử Deferasirox liên kết với một ion Fe³⁺ theo tỷ lệ 2:1. Thuốc có ái lực thấp hơn với kẽm và đồng, mặc dù nồng độ các nguyên tố vi lượng này có thể giảm ở một số người dùng thuốc. Ý nghĩa lâm sàng của sự giảm này chưa được xác định đầy đủ. (DailyMed)
Phần III: Cơ chế tác dụng
Deferasirox tạo phức bền với sắt hóa trị ba tự do hoặc sắt dư thừa trong các kho dự trữ của cơ thể. Phức Deferasirox–sắt được bài tiết chủ yếu qua mật và phân.
Bằng cách tạo cân bằng sắt âm, thuốc có thể làm giảm dần ferritin huyết thanh và nồng độ sắt trong gan khi liều dùng phù hợp với lượng sắt tích lũy. Thuốc không loại bỏ sắt chọn lọc tuyệt đối khỏi riêng các mô tổn thương, vì vậy điều trị quá mức có thể dẫn đến thiếu sắt và độc tính. (DailyMed)
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Trong nghiên cứu cân bằng sắt, viên phân tán Deferasirox ở các liều 10, 20 và 40 mg/kg/ngày tạo lượng sắt bài tiết ròng trung bình lần lượt khoảng 0,119; 0,329 và 0,445 mg Fe/kg/ngày. Sắt được đào thải chủ yếu qua phân.
Mức phơi nhiễm Deferasirox càng cao thì nguy cơ tăng creatinin, protein niệu và suy giảm chức năng thận càng tăng. Do đó, liều phải được điều chỉnh theo ferritin, LIC, chức năng thận và lượng máu truyền. (DailyMed)
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Deferasirox
Quá tải sắt mạn tính do truyền máu
Theo nhãn Hoa Kỳ, Deferasirox được chỉ định điều trị quá tải sắt mạn tính do truyền máu ở người lớn và trẻ từ 2 tuổi trở lên.
Điều trị thường chỉ được cân nhắc khi có bằng chứng quá tải sắt mạn tính, chẳng hạn:
- Đã nhận ít nhất khoảng 100 mL/kg khối hồng cầu.
- Hoặc ferritin huyết thanh liên tục trên 1.000 mcg/L.
Các ngưỡng này phục vụ đánh giá chuyên môn, không phải căn cứ để người bệnh tự khởi trị. (DailyMed)
Thalassemia không phụ thuộc truyền máu
Deferasirox được chỉ định cho người từ 10 tuổi trở lên mắc hội chứng thalassemia không phụ thuộc truyền máu khi:
- LIC từ 5 mg Fe/g trọng lượng gan khô trở lên.
- Ferritin huyết thanh trên 300 mcg/L.
LIC phải được đo bằng sinh thiết gan hoặc phương pháp chẩn đoán hình ảnh đã được thẩm định phù hợp. (DailyMed)
Khác biệt giữa các khu vực
Chỉ định cụ thể có thể khác theo nhãn của từng quốc gia. Tại Liên minh châu Âu, Exjade được sử dụng cho một số nhóm beta-thalassemia và các thiếu máu khác từ 2 tuổi, tùy tần suất truyền máu và khả năng sử dụng deferoxamine. (European Medicines Agency (EMA))
Deferasirox đã được nghiên cứu trong một số tình trạng tích lũy sắt hoặc rối loạn huyết học khác. Tuy nhiên, chưa có đủ căn cứ từ các nguồn ưu tiên để trình bày thành chỉ định ngoài nhãn có thể áp dụng chung: Chưa có đủ dữ liệu..
Độ an toàn và hiệu quả của việc phối hợp Deferasirox với một thuốc thải sắt khác chưa được xác lập đầy đủ trong nhãn Hoa Kỳ. Không tự phối hợp với deferoxamine hoặc deferiprone nếu chưa có phác đồ của bác sĩ chuyên khoa. (DailyMed)
Liều dùng và cách sử dụng
Các liều dưới đây được trích từ nhãn thuốc Hoa Kỳ, chỉ nhằm cung cấp thông tin chuyên môn. Liều thực tế phải được tính theo cân nặng, dạng bào chế, lượng máu truyền, ferritin, LIC, chức năng gan và chức năng thận.
Quá tải sắt do truyền máu
Viên bao phim 90 mg, 180 mg hoặc 360 mg
Ở người từ 2 tuổi, có eGFR trên 60 mL/phút/1,73 m²:
- Liều khởi đầu tham khảo: 14 mg/kg, một lần mỗi ngày.
- Điều chỉnh từng bước 3,5–7 mg/kg.
- Có thể cân nhắc tối đa 28 mg/kg/ngày khi quá tải sắt vẫn cao và không có xu hướng giảm.
- Không khuyến cáo vượt quá 28 mg/kg/ngày. (DailyMed)
Viên phân tán 125 mg, 250 mg hoặc 500 mg
- Liều tương đương thường dùng khởi đầu: 20 mg/kg/ngày.
- Liều tối đa theo bảng quy đổi: 40 mg/kg/ngày.
Viên phân tán và viên bao phim không tương đương mg-for-mg. Liều viên bao phim thường thấp hơn khoảng 30%. (DailyMed)
Thalassemia không phụ thuộc truyền máu
Viên bao phim
Ở người từ 10 tuổi, eGFR trên 60 mL/phút/1,73 m², LIC từ 5 mg Fe/g và ferritin trên 300 mcg/L:
- Liều khởi đầu: 7 mg/kg, một lần mỗi ngày.
- Nếu LIC ban đầu trên 15 mg Fe/g, có thể cân nhắc tăng lên 14 mg/kg/ngày sau 4 tuần.
- Liều tối đa: 14 mg/kg/ngày. (DailyMed)
Viên phân tán
- Liều khởi đầu tương đương: 10 mg/kg/ngày.
- Liều tối đa tương đương: 20 mg/kg/ngày. (DailyMed)
Điều chỉnh theo mức sắt
Đối với quá tải sắt do truyền máu:
- Theo dõi ferritin hàng tháng.
- Cân nhắc giảm liều nếu ferritin dưới 1.000 mcg/L tại hai lần khám liên tiếp.
- Tạm ngừng nếu ferritin dưới 500 mcg/L.
Đối với NTDT:
- Theo dõi LIC mỗi 6 tháng.
- Tạm ngừng khi LIC dưới 3 mg Fe/g.
- Nếu ferritin dưới 300 mcg/L, tạm ngừng và đánh giá lại LIC. (DailyMed)
Viên bao phim
- Uống một lần mỗi ngày, tốt nhất vào cùng thời điểm.
- Có thể uống khi đói hoặc cùng bữa ăn nhẹ khoảng 250 kcal, chứa dưới 7% năng lượng từ chất béo.
- Nuốt viên với nước hoặc chất lỏng khác.
- Người khó nuốt có thể nghiền viên và trộn ngay với thức ăn mềm như sữa chua hoặc sốt táo, tùy hướng dẫn của sản phẩm.
- Dùng hết ngay sau khi trộn, không để dành cho lần sau. (DailyMed)
Viên phân tán
- Không nhai hoặc nuốt nguyên viên.
- Phân tán hoàn toàn trong nước, nước cam hoặc nước táo theo hướng dẫn của sản phẩm.
- Uống khi bụng đói, ít nhất 30 phút trước bữa ăn.
- Không pha với sữa hoặc đồ uống có gas.
- Tráng cốc bằng một ít chất lỏng và uống hết phần thuốc còn lại. (DailyMed)
Lưu ý chung
- Không dùng đồng thời với thuốc kháng acid chứa nhôm.
- Không tự đổi giữa viên bao phim và viên phân tán.
- Cân nặng của trẻ phải được kiểm tra thường xuyên để tính lại liều.
- Không tự tăng liều khi ferritin chưa giảm.
- Không tiếp tục thuốc trong tình trạng nôn, tiêu chảy hoặc mất nước nếu chưa được bác sĩ đánh giá. (DailyMed)
Trước khi bắt đầu
- Ferritin huyết thanh.
- LIC nếu điều trị NTDT.
- Creatinin huyết thanh hai lần.
- eGFR.
- Điện giải và xét nghiệm nước tiểu để đánh giá chức năng ống thận.
- AST, ALT và bilirubin.
- Công thức máu và số lượng tiểu cầu.
- Khám mắt và kiểm tra thính lực ban đầu. (DailyMed)
Trong quá trình điều trị
- Ferritin: mỗi tháng.
- Công thức máu: mỗi tháng.
- Chức năng thận và gan: ít nhất mỗi tháng.
- Chức năng thận: hàng tuần trong tháng đầu sau khi bắt đầu hoặc thay đổi liều, đặc biệt ở người có nguy cơ cao.
- AST, ALT và bilirubin: mỗi hai tuần trong tháng đầu, sau đó ít nhất mỗi tháng.
- LIC ở người bệnh NTDT: mỗi 6 tháng.
- Khám mắt và thính lực: thường mỗi 12 tháng hoặc sớm hơn khi có triệu chứng. (DailyMed)
Cảnh báo và lưu ý về Deferasirox
Theo nhãn Deferasirox tại Hoa Kỳ, chống chỉ định trong các trường hợp:
- eGFR dưới 40 mL/phút/1,73 m².
- Thể trạng chức năng kém.
- Hội chứng loạn sản tủy nguy cơ cao.
- Ung thư giai đoạn tiến triển.
- Số lượng tiểu cầu dưới 50 × 10⁹/L.
- Quá mẫn với Deferasirox hoặc bất kỳ thành phần nào của thuốc. (DailyMed)
Chống chỉ định có thể khác theo nhãn của từng quốc gia hoặc sản phẩm; cần ưu tiên tờ hướng dẫn sử dụng đi kèm thuốc được cấp phép tại Việt Nam.
Các tác dụng không mong muốn thường gặp gồm:
- Đau bụng.
- Tiêu chảy.
- Buồn nôn.
- Nôn.
- Phát ban.
- Tăng creatinin huyết thanh.
- Tăng men gan.
- Protein niệu.
- Đau đầu.
- Táo bón hoặc khó tiêu.
- Ngứa.
Các triệu chứng tiêu hóa, phát ban và tăng creatinin có thể liên quan đến liều dùng. (DailyMed)
Tổn thương thận
Deferasirox có thể gây:
- Tổn thương thận cấp.
- Suy thận phải lọc máu.
- Viêm thận kẽ.
- Độc tính ống thận.
- Hội chứng Fanconi.
- Protein niệu và mất điện giải.
Nguy cơ cao hơn ở người có bệnh thận, mất nước, dùng thuốc độc thận hoặc bị thải sắt quá mức. (DailyMed)
Độc tính gan
Các biến cố gồm:
- Tăng AST, ALT.
- Viêm gan do thuốc.
- Tổn thương gan cấp.
- Suy gan, bao gồm trường hợp tử vong.
Nguy cơ có thể cao hơn ở người trên 55 tuổi, xơ gan, suy đa cơ quan hoặc đồng thời bị tổn thương thận. (DailyMed)
Biến cố tiêu hóa
- Loét dạ dày hoặc tá tràng.
- Xuất huyết tiêu hóa.
- Thủng đường tiêu hóa.
- Viêm thực quản.
Nguy cơ tăng khi dùng cùng NSAID, corticosteroid, bisphosphonate đường uống hoặc thuốc chống đông. (DailyMed)
Các biến cố nghiêm trọng khác
- Giảm bạch cầu trung tính hoặc mất bạch cầu hạt.
- Giảm tiểu cầu.
- Thiếu máu nặng hơn.
- Phản vệ hoặc phù mạch.
- Hội chứng Stevens–Johnson.
- Hoại tử thượng bì nhiễm độc.
- DRESS.
- Giảm thính lực.
- Đục thủy tinh thể, tăng nhãn áp hoặc tổn thương võng mạc.
- Viêm tụy cấp.
- Thải sắt quá mức gây biến cố đe dọa tính mạng. (DailyMed)
- Chỉ điều trị khi đã xác nhận quá tải sắt.
- Dùng liều thấp nhất đủ duy trì lượng sắt trong mục tiêu.
- Không tiếp tục liều cao khi ferritin hoặc LIC đã giảm gần bình thường.
- Mất nước do nôn, tiêu chảy, sốt hoặc giảm ăn uống làm tăng nguy cơ suy thận.
- Theo dõi sát khi dùng cùng thuốc độc thận.
- Ngừng và đánh giá ngay khi có vàng da, nước tiểu sẫm, đau bụng dữ dội hoặc phân đen.
- Ngừng ngay nếu nghi ngờ SJS, TEN hoặc DRESS; không dùng lại thuốc.
- Đánh giá nguyên nhân nếu xuất hiện giảm bạch cầu, giảm tiểu cầu hoặc thiếu máu nặng hơn.
- Theo dõi thính lực và mắt định kỳ.
- Người cao tuổi và người có bệnh huyết học tiến triển có nguy cơ biến cố tử vong cao hơn.
- Không tự dùng thêm thuốc thải sắt khác. (DailyMed)
Dấu hiệu quá liều sớm có thể gồm:
- Đau bụng.
- Buồn nôn.
- Nôn.
- Tiêu chảy.
- Tăng creatinin.
- Tăng men gan.
- Suy thận cấp.
- Tổn thương hoặc suy gan.
- Hội chứng Fanconi.
Không có thuốc giải độc đặc hiệu. Người uống quá liều cần được đưa ngay tới cơ sở y tế để theo dõi chức năng thận, gan, điện giải, tình trạng dịch và điều trị hỗ trợ.
Không tự gây nôn hoặc tự rửa dạ dày tại nhà. Nhãn thuốc có đề cập gây nôn hoặc rửa dạ dày trong xử trí chuyên môn, nhưng các biện pháp này chỉ được thực hiện khi nhân viên y tế đánh giá là phù hợp. (DailyMed)
Đối với viên bao phim được đối chiếu:
- Bảo quản ở 25°C.
- Cho phép dao động ngắn từ 15–30°C.
- Tránh ẩm.
- Giữ trong bao bì kín.
- Để xa tầm nhìn và tầm với của trẻ em.
Điều kiện cụ thể có thể khác theo dạng bào chế; ưu tiên hướng dẫn trên bao bì sản phẩm. (DailyMed)
Đối tượng đặc biệt
Quá tải sắt do truyền máu
Độ an toàn và hiệu quả đã được xác lập ở trẻ từ 2 tuổi trở lên. Chưa xác lập ở trẻ dưới 2 tuổi.
Thalassemia không phụ thuộc truyền máu
Độ an toàn và hiệu quả đã được xác lập ở trẻ từ 10 tuổi trở lên. Chưa xác lập ở trẻ dưới 10 tuổi. (DailyMed)
Trẻ em có nguy cơ tổn thương thận và gan cao hơn khi:
- Mất nước.
- Dùng liều cao.
- Ferritin đã giảm thấp.
- Tiếp tục dùng thuốc trong khi nôn hoặc tiêu chảy.
- Chức năng thận suy giảm làm nồng độ thuốc tăng.
Cần tạm ngừng thuốc trong bệnh cấp gây mất nước và chỉ dùng lại khi trẻ ăn uống, thể tích dịch và chức năng thận đã ổn định theo đánh giá của bác sĩ. (DailyMed)
Người từ 65 tuổi trở lên có tần suất tác dụng không mong muốn cao hơn người trẻ. Nguy cơ liên quan đến:
- Suy giảm chức năng gan, thận hoặc tim.
- Nhiều bệnh lý đồng mắc.
- Dùng nhiều thuốc.
- Bệnh máu hoặc ung thư tiến triển.
- Tiểu cầu thấp.
Cần lựa chọn liều thận trọng, thường từ đầu thấp của khoảng liều, và theo dõi thường xuyên hơn. (DailyMed)
Chưa có nghiên cứu đầy đủ ở phụ nữ mang thai để xác định nguy cơ liên quan thuốc.
Nghiên cứu trên động vật ghi nhận giảm khả năng sống của con non và tăng bất thường thận ở con đực tại một số mức phơi nhiễm. Deferasirox chỉ nên được cân nhắc trong thai kỳ khi lợi ích dự kiến cho người mẹ vượt trội nguy cơ tiềm tàng đối với thai. (DailyMed)
Deferasirox có thể làm giảm hiệu quả của thuốc tránh thai nội tiết do cảm ứng CYP3A4. Người có khả năng mang thai cần trao đổi về biện pháp tránh thai không chứa hormone hoặc biện pháp bổ sung. (DailyMed)
Không có dữ liệu đầy đủ về Deferasirox trong sữa mẹ. Thuốc và các chất chuyển hóa được phát hiện trong sữa động vật.
Do nguy cơ phản ứng nghiêm trọng ở trẻ bú mẹ, nhãn thuốc khuyến cáo không cho con bú trong thời gian điều trị hoặc phải lựa chọn ngừng thuốc sau khi cân nhắc vai trò của điều trị đối với người mẹ. (DailyMed)
- Child-Pugh A: không bắt buộc điều chỉnh liều khởi đầu, nhưng phải theo dõi sát.
- Child-Pugh B: giảm liều khởi đầu 50%.
- Child-Pugh C: tránh sử dụng.
Deferasirox có thể gây tổn thương gan hoặc suy gan, vì vậy AST, ALT và bilirubin phải được đo trước điều trị, mỗi hai tuần trong tháng đầu và ít nhất mỗi tháng sau đó. (DailyMed)
- eGFR dưới 40 mL/phút/1,73 m²: chống chỉ định.
- eGFR từ 40–60 mL/phút/1,73 m²: giảm liều khởi đầu 50%.
- Cần dùng liều thấp nhất có hiệu quả và theo dõi cả chức năng cầu thận lẫn ống thận.
- Ngừng thuốc nếu eGFR giảm xuống dưới 40 mL/phút/1,73 m² trong quá trình điều trị. (DailyMed)
Chóng mặt đã được báo cáo khi dùng Deferasirox. Người bệnh nên tránh lái xe hoặc vận hành máy móc nếu cảm thấy chóng mặt, giảm tập trung, rối loạn thị giác hoặc có triệu chứng ảnh hưởng khả năng phản ứng. (DailyMed)
Tương tác thuốc của Deferasirox
Thuốc kháng acid chứa nhôm
Không dùng đồng thời vì Deferasirox có khả năng liên kết với nhôm. (DailyMed)
Cơ chất CYP3A4
Deferasirox có thể cảm ứng CYP3A4 và làm giảm nồng độ hoặc hiệu lực của một số thuốc như:
- Cyclosporine.
- Tacrolimus.
- Simvastatin hoặc lovastatin.
- Midazolam.
- Sildenafil.
- Một số thuốc tránh thai nội tiết.
Người có khả năng mang thai nên sử dụng biện pháp tránh thai không chứa hormone hoặc biện pháp bổ sung phù hợp. (DailyMed)
Cơ chất CYP2C8
Deferasirox có thể làm tăng nồng độ:
- Repaglinide.
- Paclitaxel.
Khi dùng với repaglinide, cần theo dõi glucose máu và có thể phải giảm liều repaglinide. (DailyMed)
Cơ chất CYP1A2
Có thể làm tăng nồng độ:
- Theophylline.
- Tizanidine.
- Duloxetine.
- Caffeine và một số thuốc khác.
Nên tránh phối hợp với theophylline hoặc thuốc có khoảng điều trị hẹp chuyển hóa chủ yếu qua CYP1A2. (DailyMed)
Thuốc cảm ứng UGT
Rifampicin, phenytoin, phenobarbital và ritonavir có thể làm giảm nồng độ Deferasirox. Nên tránh phối hợp nếu có thể. (DailyMed)
Thuốc gắn acid mật
Cholestyramine, colesevelam và colestipol có thể làm giảm mức phơi nhiễm Deferasirox. (DailyMed)
Busulfan
Deferasirox có thể làm tăng mức phơi nhiễm busulfan; cần theo dõi nồng độ busulfan và điều chỉnh liều khi cần. (DailyMed)
Thuốc làm tăng nguy cơ xuất huyết hoặc loét
Cần thận trọng khi dùng cùng:
- NSAID.
- Corticosteroid.
- Bisphosphonate đường uống.
- Thuốc chống đông.
- Thuốc chống kết tập tiểu cầu. (DailyMed)
Thắc mắc về hoạt chất Deferasirox
Deferasirox là thuốc tạo phức chelat sắt dùng đường uống. Thuốc liên kết với sắt dư thừa trong cơ thể và giúp đào thải phức hợp chủ yếu qua phân. Thuốc được sử dụng trong một số trường hợp quá tải sắt mạn tính do truyền máu hoặc thalassemia không phụ thuộc truyền máu. (DailyMed)
Về mức phơi nhiễm, viên bao phim Deferasirox 360 mg được xem là gần tương đương viên phân tán Exjade 500 mg sau khi hiệu chỉnh dạng bào chế. Tuy nhiên, người bệnh không được tự chuyển đổi vì liều còn phụ thuộc cân nặng, ferritin, LIC và chức năng thận. (DailyMed)
Deferasirox có thể gây tăng creatinin, protein niệu, độc tính ống thận, hội chứng Fanconi và suy thận cấp. Chức năng thận giảm còn có thể làm nồng độ thuốc tăng thêm, tạo vòng xoắn làm độc tính nặng hơn. Vì vậy cần theo dõi eGFR, creatinin, điện giải và nước tiểu định kỳ. (DailyMed)
Bác sĩ có thể tạm ngừng thuốc khi ferritin hoặc LIC giảm dưới ngưỡng an toàn, chức năng thận hoặc gan xấu đi, xuất hiện giảm tế bào máu, phát ban nghiêm trọng hoặc bệnh cấp gây mất nước. Với quá tải sắt do truyền máu, nhãn Hoa Kỳ khuyến cáo tạm ngừng khi ferritin dưới 500 mcg/L. (DailyMed)
Không nên uống Deferasirox cùng thuốc kháng acid chứa nhôm. Người bệnh cần kiểm tra thành phần thuốc dạ dày đang sử dụng và hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ trước khi phối hợp. (DailyMed)

