Deferasirox

Deferasirox là thuốc tạo phức chelat sắt dùng đường uống, được sử dụng để làm giảm tình trạng quá tải sắt mạn tính ở những người phải truyền máu nhiều lần hoặc mắc một số hội chứng thalassemia không phụ thuộc truyền máu. Thuốc liên kết chọn lọc với sắt hóa trị ba và tạo thành phức hợp được đào thải chủ yếu qua phân. Deferasirox có nhiều dạng bào chế với sinh khả dụng khác nhau; viên bao phim không được quy đổi ngang liều với viên phân tán. Thuốc mang cảnh báo nghiêm trọng về suy thận, tổn thương gan và xuất huyết tiêu hóa, do đó người dùng cần được xét nghiệm chức năng thận, gan, công thức máu và ferritin định kỳ. Điều trị quá mức khi lượng sắt đã giảm thấp có thể gây độc tính đe dọa tính mạng. Deferasirox là thuốc kê đơn, chỉ được khởi trị và theo dõi bởi bác sĩ có kinh nghiệm điều trị quá tải sắt. (DailyMed)

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Deferasirox là gì?: Thuốc tạo phức chelat sắt có hoạt tính đường uống.
  • Mã ATC: V03AC03.
  • Cơ chế: Liên kết chọn lọc với Fe³⁺ theo tỷ lệ hai phân tử Deferasirox với một ion sắt.
  • Đường thải sắt: Chủ yếu qua phân.
  • Chỉ định chính: Quá tải sắt mạn tính do truyền máu; quá tải sắt trong một số hội chứng thalassemia không phụ thuộc truyền máu.
  • Dạng dùng: Viên bao phim, viên phân tán pha hỗn dịch và thuốc cốm uống.
  • Cảnh báo nghiêm trọng: Suy thận, tổn thương gan, xuất huyết hoặc thủng đường tiêu hóa.
  • Theo dõi bắt buộc: Ferritin, eGFR, creatinin, xét nghiệm chức năng ống thận, men gan, bilirubin và công thức máu.
  • Nguyên tắc sử dụng: Dùng liều thấp nhất có hiệu quả và tránh thải sắt quá mức.
  • Deferasirox thuộc nhóm thuốc giải độc và thuốc tạo phức chelat sắt, mã ATC V03AC03. (ATCddd)

Hoạt chất Deferasirox là gì?

Deferasirox là thuốc tạo phức chelat sắt dùng đường uống. Thuốc liên kết với lượng sắt dư thừa trong cơ thể, tạo thành phức hợp có thể được đào thải chủ yếu qua phân.

Deferasirox không điều trị nguyên nhân gây thiếu máu và không thay thế truyền máu khi người bệnh vẫn có chỉ định truyền máu. (European Medicines Agency (EMA))

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Deferasirox

INN Deferasirox; tên chung quốc tế: Deferasirox.

CAS 201530-41-8 Công thức C21H15N3O4

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Deferasirox

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Deferasirox; tên chung quốc tế: Deferasirox.

Tên IUPAC

4-[3,5-bis(2-hydroxyphenyl)-1,2,4-triazol-1-yl]benzoic acid

Tên khác / tên đồng nghĩa

Tên hóa học: 4-[3,5-bis(2-hydroxyphenyl)-1H-1,2,4-triazol-1-yl]benzoic acid. Mã phát triển: ICL670. Exjade và Jadenu là tên thương mại, không phải tên đồng nghĩa hóa học của hoạt chất. (DailyMed)

Tên viết tắt

DFX

Tên Latinh / tên dược điển

Deferasiroxum

Tên USAN

deferasirox

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

201530-41-8

UNII

V8G4MOF2V9

PubChem CID

214348

RxNorm CUI

614373

Công thức phân tử

C21H15N3O4

Dược động học của Deferasirox

Deferasirox được hấp thu qua đường uống, gắn mạnh với albumin huyết tương và được chuyển hóa chủ yếu bằng glucuronid hóa qua UGT1A1 và UGT1A3. Thuốc trải qua chu trình gan–ruột và được đào thải chủ yếu qua phân. Thời gian bán thải trung bình từ 8–16 giờ, cho phép sử dụng một lần mỗi ngày. (DailyMed)

Giai đoạn I: Hấp thu

  • Thời gian đạt nồng độ đỉnh trung vị: khoảng 1,5–4 giờ.
  • Cmax và AUC tăng gần tuyến tính theo liều.
  • Hệ số tích lũy sau khi dùng nhiều liều: khoảng 1,3–2,3.
  • Với viên bao phim, bữa ăn nhẹ ít chất béo không làm thay đổi đáng kể mức phơi nhiễm.
  • Bữa ăn nhiều chất béo có thể làm AUC tăng khoảng 18% và Cmax tăng khoảng 29%. (DailyMed)
Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối của viên phân tán pha hỗn dịch uống khoảng 70% so với đường tĩnh mạch.

Mức phơi nhiễm AUC của viên bao phim cao hơn khoảng 36% so với viên phân tán. Sau khi hiệu chỉnh hàm lượng, viên bao phim 360 mg tạo mức phơi nhiễm tương đương viên phân tán 500 mg trong điều kiện đói. (DailyMed)

Giai đoạn II: Phân bố

Deferasirox gắn với protein huyết tương khoảng 99%, gần như chủ yếu với albumin. Khoảng 5% lượng thuốc trong máu nằm trong tế bào máu.

Thể tích phân bố ở trạng thái ổn định trung bình ở người lớn khoảng 14,37 ± 2,69 lít. (DailyMed)

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Glucuronid hóa là con đường chuyển hóa chính:

  • Chủ yếu qua UGT1A1.
  • Một phần nhỏ hơn qua UGT1A3.
  • Chuyển hóa oxy hóa qua CYP450 chiếm khoảng 8%.
  • Các chất liên hợp glucuronide có thể được bài tiết vào mật, khử liên hợp trong ruột và tái hấp thu qua chu trình gan–ruột. (DailyMed)

Giai đoạn IV: Thải trừ

  • Khoảng 84% liều Deferasirox và các chất chuyển hóa được đào thải qua phân.
  • Khoảng 8% được đào thải qua thận.
  • Sự đào thải sắt do thuốc tạo ra diễn ra chủ yếu qua phân. (DailyMed)
Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải trung bình của Deferasirox sau khi uống khoảng 8–16 giờ. (DailyMed)

CL · Độ thanh thải toàn phần

Giá trị độ thanh thải toàn thân hoặc độ thanh thải biểu kiến chuẩn hóa chưa được trình bày nhất quán trong các nhãn ưu tiên đã đối chiếu: Chưa có đủ dữ liệu..

Nhãn thuốc cho biết độ thanh thải biểu kiến ở nữ thấp hơn khoảng 17,5% so với nam, nhưng khác biệt này không phải căn cứ để người bệnh tự điều chỉnh liều. (DailyMed)

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể làm thay đổi mức phơi nhiễm gồm:

  • Dạng bào chế: viên bao phim có sinh khả dụng cao hơn viên phân tán.
  • Bữa ăn nhiều chất béo: làm tăng AUC và Cmax của viên bao phim.
  • Trẻ nhỏ: trẻ dưới 6 tuổi có mức phơi nhiễm toàn thân thấp hơn khoảng 50% so với người lớn.
  • Giới tính: độ thanh thải biểu kiến ở nữ thấp hơn nam.
  • Suy thận: người có eGFR 40–60 mL/phút/1,73 m² có nồng độ đáy trung bình cao hơn khoảng 50%.
  • Suy gan: AUC tăng khoảng 16% ở Child-Pugh A và khoảng 76% ở Child-Pugh B.
  • Thuốc cảm ứng UGT: rifampicin, phenytoin, phenobarbital và ritonavir có thể làm giảm nồng độ Deferasirox.
  • Thuốc gắn acid mật: cholestyramine và các thuốc cùng nhóm có thể làm giảm mức phơi nhiễm. (DailyMed)

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Deferasirox

Deferasirox là chất tạo phức chelat ba càng, có ái lực cao và tương đối chọn lọc đối với Fe³⁺.

Hai phân tử Deferasirox liên kết với một ion Fe³⁺ theo tỷ lệ 2:1. Thuốc có ái lực thấp hơn với kẽm và đồng, mặc dù nồng độ các nguyên tố vi lượng này có thể giảm ở một số người dùng thuốc. Ý nghĩa lâm sàng của sự giảm này chưa được xác định đầy đủ. (DailyMed)

Phần III: Cơ chế tác dụng

Deferasirox tạo phức bền với sắt hóa trị ba tự do hoặc sắt dư thừa trong các kho dự trữ của cơ thể. Phức Deferasirox–sắt được bài tiết chủ yếu qua mật và phân.

Bằng cách tạo cân bằng sắt âm, thuốc có thể làm giảm dần ferritin huyết thanh và nồng độ sắt trong gan khi liều dùng phù hợp với lượng sắt tích lũy. Thuốc không loại bỏ sắt chọn lọc tuyệt đối khỏi riêng các mô tổn thương, vì vậy điều trị quá mức có thể dẫn đến thiếu sắt và độc tính. (DailyMed)

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Trong nghiên cứu cân bằng sắt, viên phân tán Deferasirox ở các liều 10, 20 và 40 mg/kg/ngày tạo lượng sắt bài tiết ròng trung bình lần lượt khoảng 0,119; 0,329 và 0,445 mg Fe/kg/ngày. Sắt được đào thải chủ yếu qua phân.

Mức phơi nhiễm Deferasirox càng cao thì nguy cơ tăng creatinin, protein niệu và suy giảm chức năng thận càng tăng. Do đó, liều phải được điều chỉnh theo ferritin, LIC, chức năng thận và lượng máu truyền. (DailyMed)

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Deferasirox

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Deferasirox

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Deferasirox

Thuốc kháng acid chứa nhôm

Không dùng đồng thời vì Deferasirox có khả năng liên kết với nhôm. (DailyMed)

Cơ chất CYP3A4

Deferasirox có thể cảm ứng CYP3A4 và làm giảm nồng độ hoặc hiệu lực của một số thuốc như:

  • Cyclosporine.
  • Tacrolimus.
  • Simvastatin hoặc lovastatin.
  • Midazolam.
  • Sildenafil.
  • Một số thuốc tránh thai nội tiết.

Người có khả năng mang thai nên sử dụng biện pháp tránh thai không chứa hormone hoặc biện pháp bổ sung phù hợp. (DailyMed)

Cơ chất CYP2C8

Deferasirox có thể làm tăng nồng độ:

  • Repaglinide.
  • Paclitaxel.

Khi dùng với repaglinide, cần theo dõi glucose máu và có thể phải giảm liều repaglinide. (DailyMed)

Cơ chất CYP1A2

Có thể làm tăng nồng độ:

  • Theophylline.
  • Tizanidine.
  • Duloxetine.
  • Caffeine và một số thuốc khác.

Nên tránh phối hợp với theophylline hoặc thuốc có khoảng điều trị hẹp chuyển hóa chủ yếu qua CYP1A2. (DailyMed)

Thuốc cảm ứng UGT

Rifampicin, phenytoin, phenobarbital và ritonavir có thể làm giảm nồng độ Deferasirox. Nên tránh phối hợp nếu có thể. (DailyMed)

Thuốc gắn acid mật

Cholestyramine, colesevelam và colestipol có thể làm giảm mức phơi nhiễm Deferasirox. (DailyMed)

Busulfan

Deferasirox có thể làm tăng mức phơi nhiễm busulfan; cần theo dõi nồng độ busulfan và điều chỉnh liều khi cần. (DailyMed)

Thuốc làm tăng nguy cơ xuất huyết hoặc loét

Cần thận trọng khi dùng cùng:

  • NSAID.
  • Corticosteroid.
  • Bisphosphonate đường uống.
  • Thuốc chống đông.
  • Thuốc chống kết tập tiểu cầu. (DailyMed)

Thắc mắc về hoạt chất Deferasirox

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 2 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *