Daratumumab là kháng thể đơn dòng IgG1 kappa ở người, được thiết kế để gắn vào CD38 – một protein biểu hiện nhiều trên tế bào plasma bất thường. Hoạt chất này được sử dụng chủ yếu trong các phác đồ điều trị đa u tủy ở người trưởng thành. Tùy nhãn thuốc và dạng bào chế, daratumumab còn được phê duyệt cho đa u tủy âm ỉ có nguy cơ tiến triển cao hoặc amyloidosis chuỗi nhẹ AL mới chẩn đoán. Thuốc có dạng truyền tĩnh mạch và dạng phối hợp hyaluronidase để tiêm dưới da; hai dạng có liều và phạm vi chỉ định khác nhau.,,
Daratumumab là thuốc kê đơn chống ung thư, phải được chỉ định và sử dụng tại cơ sở y tế có khả năng theo dõi phản ứng liên quan đến truyền hoặc tiêm, nhiễm trùng và giảm tế bào máu. Người bệnh không được tự áp dụng lịch dùng thuốc trong tài liệu này.,
Nội dung chính
- Hoạt chất: Daratumumab
- Nhóm thuốc: Kháng thể đơn dòng IgG1κ hướng đích CD38
- Mã ATC: L01FC01
- Chỉ định chính: Đa u tủy ở người trưởng thành
- Chỉ định của dạng dưới da theo nhãn Mỹ/EU: Một số phác đồ đa u tủy; đa u tủy âm ỉ nguy cơ cao; amyloidosis chuỗi nhẹ AL mới chẩn đoán
- Đường dùng: Truyền tĩnh mạch hoặc tiêm dưới da, tùy sản phẩm
- Nguy cơ quan trọng: Phản ứng liên quan truyền/tiêm, phản vệ, nhiễm trùng, giảm bạch cầu trung tính, giảm tiểu cầu
- Lưu ý xét nghiệm: Có thể gây nhiễu phản ứng Coombs gián tiếp, xét nghiệm hòa hợp máu, điện di protein và miễn dịch cố định
- Tự sử dụng: Không. Thuốc phải được bác sĩ chuyên khoa chỉ định và nhân viên y tế thực hiện
- Các thông tin trên dựa trên nhãn FDA và thông tin sản phẩm EMA hiện hành.,,,
Hoạt chất Daratumumab là gì?
Daratumumab là kháng thể đơn dòng chống CD38 dùng trong điều trị một số bệnh lý tế bào plasma. Thuốc nhận diện CD38 trên tế bào bất thường và huy động nhiều cơ chế miễn dịch để tiêu diệt tế bào mang đích này.,,
Daratumumab
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Daratumumab |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Daratumumab |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Daratumumab có thể được ghi trong dạng phối hợp cố định dưới da là daratumumab và hyaluronidase-fihj. Đây không phải là dạng bào chế tương đương hoàn toàn với daratumumab truyền tĩnh mạch., |
| Tên Latinh / tên dược điển | Daratumumabum |
| Tên USAN | daratumumab |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 945721-28-8 |
|---|---|
| UNII | 4Z63YK6E0E |
| PubChem CID | Không có CID |
| RxNorm CUI | 1721947 |
Dược động học của Daratumumab
Daratumumab có dược động học phi tuyến liên quan đến đích tác dụng, đặc biệt ở liều thấp; độ thanh thải giảm khi liều và số lần dùng tăng. Dạng dưới da có sinh khả dụng tuyệt đối 69% và đạt nồng độ đỉnh sau khoảng 3–4 ngày. Các thông số dược động học khác nhau theo đường dùng và bệnh lý được điều trị.,,,
Giai đoạn I: Hấp thu
Sau khi tiêm dưới da, nồng độ daratumumab đạt đỉnh sau khoảng 3 ngày ở người bệnh đa u tủy và khoảng 4 ngày ở người bệnh amyloidosis chuỗi nhẹ AL.,
Đường truyền tĩnh mạch không áp dụng thông số thời gian hấp thu.
| F · Sinh khả dụng | Dạng tiêm dưới da phối hợp hyaluronidase có sinh khả dụng tuyệt đối khoảng 69% ở liều 1.800 mg/30.000 đơn vị. Với đường truyền tĩnh mạch, không có giai đoạn hấp thu như đường ngoài mạch., |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Với dạng truyền tĩnh mạch, thể tích phân bố trung bình được báo cáo khoảng 4,7 L khi đơn trị và 4,4 L khi phối hợp.,
Với dạng dưới da, thể tích ngăn trung tâm ước tính khoảng 5,2 L và ngăn ngoại vi khoảng 3,8 L ở người bệnh đa u tủy; thể tích phân bố trung bình khoảng 10,8 L ở người bệnh amyloidosis AL.,
Giai đoạn IV: Thải trừ
Daratumumab được loại bỏ qua hai quá trình song song: thanh thải tuyến tính và thanh thải phi tuyến có thể bão hòa qua trung gian đích CD38. Nhãn hiện hành không mô tả thải trừ nguyên vẹn qua nước tiểu như một đường thải trừ chính.,,,
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải cuối liên quan đến thanh thải tuyến tính:
|
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Dạng truyền tĩnh mạch có độ thanh thải tuyến tính trung bình ước tính 171,4 ± 95,3 mL/ngày., Sau tiêm dưới da, độ thanh thải tuyến tính trung bình ước tính khoảng 119 mL/ngày ở người bệnh đa u tủy và 210 mL/ngày ở người bệnh amyloidosis chuỗi nhẹ AL., |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Tuổi, giới tính và suy thận với độ thanh thải creatinin 15–89 mL/phút không gây khác biệt có ý nghĩa lâm sàng đối với dược động học trong các phân tích quần thể. Cân nặng ảnh hưởng đến thể tích phân bố và độ thanh thải của dạng truyền tĩnh mạch; dạng dưới da liều cố định có mức phơi nhiễm khác nhau giữa các nhóm cân nặng.,,,
Ảnh hưởng của suy gan nặng đối với dạng tĩnh mạch và suy gan vừa đến nặng đối với dạng dưới da chưa được xác định đầy đủ.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Daratumumab
Kháng thể đơn dòng IgG1κ gây độc tế bào hướng đích CD38, thuộc nhóm thuốc chống ung thư và điều hòa miễn dịch. Dạng dưới da được phối hợp với hyaluronidase tái tổ hợp nhằm tăng tính thấm của mô dưới da và hỗ trợ phân tán, hấp thu daratumumab.,,
Phần III: Cơ chế tác dụng
Daratumumab gắn vào CD38 và ức chế sự phát triển của tế bào biểu hiện CD38 thông qua:
- Gây chết tế bào qua liên kết chéo có trung gian vùng Fc.
- Độc tính tế bào phụ thuộc bổ thể.
- Độc tính tế bào qua trung gian tế bào phụ thuộc kháng thể.
- Thực bào tế bào phụ thuộc kháng thể.
- Làm giảm một số quần thể tế bào ức chế miễn dịch biểu hiện CD38, gồm tế bào ức chế có nguồn gốc tủy, tế bào T điều hòa và tế bào B điều hòa.,,,
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Tế bào NK cũng biểu hiện CD38 nên số lượng tế bào NK toàn phần và hoạt hóa có thể giảm trong quá trình điều trị. Mối liên quan đầy đủ giữa mức phơi nhiễm, đáp ứng và diễn biến dược lực học của daratumumab chưa được đặc trưng hoàn toàn.,,,
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Daratumumab
Theo nhãn FDA và thông tin sản phẩm EMA, daratumumab được sử dụng ở người trưởng thành trong các trường hợp sau:
- Đa u tủy mới chẩn đoán, có hoặc không đủ điều kiện ghép tế bào gốc tự thân, trong các phác đồ phối hợp phù hợp.
- Đa u tủy tái phát hoặc kháng trị, phối hợp với một số thuốc như lenalidomide, bortezomib, pomalidomide hoặc carfilzomib cùng corticosteroid, tùy số phác đồ đã điều trị trước.
- Đơn trị đa u tủy sau nhiều dòng điều trị trước hoặc khi bệnh kháng cả thuốc ức chế proteasome và thuốc điều hòa miễn dịch.
- Dạng dưới da: đơn trị đa u tủy âm ỉ có nguy cơ cao tiến triển thành đa u tủy theo nhãn hiện hành tại Mỹ và EU.
- Dạng dưới da: phối hợp bortezomib, cyclophosphamide và dexamethasone trong amyloidosis chuỗi nhẹ AL toàn thân mới chẩn đoán.,,
Phạm vi chỉ định được phê duyệt tại Việt Nam.
Daratumumab truyền tĩnh mạch đã được đánh giá trong một nghiên cứu nhãn mở ở 34 bệnh nhi từ 2 đến dưới 17 tuổi mắc bệnh bạch cầu lymphoblastic cấp hoặc lymphoma lymphoblastic tái phát/kháng trị. Nghiên cứu chưa xác lập được tính an toàn và hiệu quả cho nhóm này; đây không phải là chỉ định nhi khoa được phê duyệt.,
Các ứng dụng ngoài chỉ định hoặc đang nghiên cứu khác.
Liều dùng và cách sử dụng
Liều dưới đây chỉ phản ánh nhãn FDA và không được tự áp dụng:
- Dạng truyền tĩnh mạch: liều khuyến cáo thông thường là 16 mg/kg theo cân nặng thực tế. Lịch truyền thay đổi theo phác đồ; một số phác đồ dùng hằng tuần trong giai đoạn đầu, sau đó mỗi 2 hoặc 3 tuần và chuyển sang mỗi 4 tuần.,
- Dạng tiêm dưới da: 1.800 mg daratumumab/30.000 đơn vị hyaluronidase trong mỗi liều, tiêm trong khoảng 3–5 phút. Nhiều phác đồ dùng hằng tuần từ tuần 1–8, mỗi 2 tuần từ tuần 9–24 và mỗi 4 tuần từ tuần 25.,
- Với đa u tủy âm ỉ nguy cơ cao, nhãn Mỹ quy định điều trị đến khi được chẩn đoán đa u tủy hoặc tối đa 3 năm.
- Với amyloidosis chuỗi nhẹ AL, điều trị phối hợp có thể tiếp tục đến khi bệnh tiến triển hoặc tối đa 2 năm theo nhãn Mỹ.
Lịch dùng cụ thể phụ thuộc chẩn đoán, dạng thuốc, giai đoạn bệnh, phác đồ phối hợp và khả năng dung nạp; bác sĩ chuyên khoa phải quyết định.
Daratumumab phải do nhân viên y tế thực hiện:
- Dạng tĩnh mạch phải được pha loãng đúng quy trình và truyền tại nơi có phương tiện cấp cứu.
- Dạng dưới da được tiêm vào vùng bụng; không tiêm vào vùng da đỏ, bầm tím, đau hoặc có sẹo.
- Cần dùng thuốc dự phòng trước liều daratumumab, thường gồm corticosteroid, thuốc hạ sốt và thuốc đối kháng thụ thể histamine H1.
- Có thể cần corticosteroid sau truyền hoặc tiêm để giảm phản ứng muộn.
- Nhãn FDA khuyến cáo bắt đầu dự phòng kháng virus herpes zoster trong vòng một tuần sau khi khởi trị và tiếp tục trong 3 tháng sau khi kết thúc điều trị.,,,
Không tự đổi giữa dạng truyền tĩnh mạch và dạng tiêm dưới da.
Các nội dung thường cần theo dõi gồm:
- Công thức máu, đặc biệt bạch cầu trung tính, tiểu cầu và hemoglobin.
- Dấu hiệu nhiễm trùng trước và trong điều trị.
- Phản ứng trong và sau truyền hoặc tiêm; phản ứng có thể xuất hiện muộn.
- Tiền sử viêm gan B và dấu hiệu tái hoạt virus.
- Định nhóm máu và sàng lọc kháng thể bất thường trước liều đầu tiên.
- Thông báo cho ngân hàng máu về việc người bệnh đang hoặc đã dùng daratumumab.
- Điện di protein huyết thanh và miễn dịch cố định khi đánh giá đáp ứng.
- Dấu hiệu suy tim, rối loạn nhịp hoặc tổn thương cơ quan ở người bệnh amyloidosis AL.,,,
Cảnh báo và lưu ý về Daratumumab
- Dạng truyền tĩnh mạch: tiền sử quá mẫn nghiêm trọng, bao gồm phản vệ, với daratumumab hoặc thành phần của chế phẩm.
- Dạng dưới da: tiền sử quá mẫn nghiêm trọng với daratumumab, hyaluronidase hoặc thành phần của chế phẩm.,,,
Các thuốc phối hợp có chống chỉ định riêng. Phối hợp với lenalidomide, thalidomide hoặc pomalidomide chống chỉ định ở phụ nữ mang thai do nguy cơ của các thuốc điều hòa miễn dịch này.,
Các phản ứng thường được báo cáo trong các nghiên cứu về daratumumab hoặc phác đồ chứa daratumumab gồm nhiễm trùng đường hô hấp trên, giảm bạch cầu trung tính, giảm tiểu cầu, thiếu máu, tiêu chảy, táo bón, bệnh lý thần kinh cảm giác ngoại vi, mệt mỏi, phù ngoại vi, buồn nôn, ho, sốt, khó thở và suy nhược.,
Dạng tĩnh mạch có thể gây phản ứng liên quan truyền thuốc. Dạng dưới da có thể gây phản ứng toàn thân liên quan đến sử dụng thuốc và phản ứng tại vị trí tiêm như đỏ, đau, ngứa, sưng hoặc phát ban.,
Tần suất và mức độ phản ứng phụ phụ thuộc phác đồ phối hợp; không nên quy mọi phản ứng của toàn bộ phác đồ cho riêng daratumumab.
Các nguy cơ nghiêm trọng gồm:
- Phản vệ và phản ứng liên quan truyền hoặc tiêm đe dọa tính mạng, kể cả trường hợp tử vong.
- Nhiễm trùng nặng, nhiễm trùng cơ hội, nhiễm khuẩn huyết hoặc viêm phổi.
- Giảm bạch cầu trung tính và giảm tiểu cầu nặng.
- Tái hoạt viêm gan B, kể cả trường hợp tử vong.
- Viêm tụy, nhiễm cytomegalovirus và listeriosis được ghi nhận sau lưu hành.
- Ở người bệnh amyloidosis AL điều trị bằng phác đồ phối hợp daratumumab dưới da với bortezomib, cyclophosphamide và dexamethasone, đã ghi nhận các biến cố tim nghiêm trọng và tử vong; nguy cơ này liên quan đến quần thể bệnh và toàn bộ phác đồ, không thể quy hoàn toàn cho riêng daratumumab.,,,
Daratumumab cần được sử dụng thận trọng khi:
- Người bệnh có tiền sử bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính hoặc phản ứng truyền thuốc.
- Có nhiễm trùng đang hoạt động hoặc nguy cơ nhiễm trùng cao.
- Có giảm bạch cầu trung tính, giảm tiểu cầu hoặc suy tủy.
- Có tiền sử viêm gan B.
- Có khả năng cần truyền máu trong hoặc sau điều trị.
- Điều trị amyloidosis AL có tổn thương tim.
- Người bệnh mắc chứng không dung nạp fructose di truyền, do một số chế phẩm có chứa sorbitol.
- Phụ nữ đang mang thai hoặc có khả năng mang thai.,,,
Người bệnh phải thông báo ngay cho cơ sở điều trị khi có sốt, khó thở, phát ban lan rộng, sưng mặt, đau ngực, chảy máu bất thường hoặc triệu chứng nhiễm trùng.
Bảo quản lọ thuốc trong tủ lạnh ở 2–8°C, trong hộp ban đầu để tránh ánh sáng. Không đông lạnh và không lắc.,,,
Điều kiện bảo quản sau khi pha loãng hoặc sau khi lấy lọ khỏi tủ lạnh phụ thuộc dạng chế phẩm và quy trình trong nhãn; nhân viên y tế phải tuân thủ đúng hướng dẫn của sản phẩm được sử dụng.
Đối tượng đặc biệt
Tính an toàn và hiệu quả của DARZALEX và DARZALEX FASPRO chưa được xác lập ở trẻ em. Một nghiên cứu nhỏ trên trẻ từ 2 đến dưới 17 tuổi mắc bệnh bạch cầu hoặc lymphoma lymphoblastic tái phát/kháng trị chưa đủ căn cứ để xác lập chỉ định.,,,
Các nghiên cứu không ghi nhận khác biệt tổng thể rõ ràng về hiệu quả giữa người từ 65 tuổi trở lên và người trẻ hơn. Tuy nhiên, một số phản ứng nghiêm trọng như viêm phổi, nhiễm khuẩn huyết hoặc biến cố huyết học được ghi nhận thường xuyên hơn ở một số nhóm người cao tuổi và phác đồ.,,,
Cần đánh giá bệnh đồng mắc, chức năng cơ quan và khả năng dung nạp toàn bộ phác đồ.
Daratumumab có thể gây hại cho thai dựa trên cơ chế tác dụng và dữ liệu từ mô hình động vật thiếu CD38. Kháng thể IgG1 có thể qua nhau thai; thuốc có khả năng làm giảm tế bào miễn dịch CD38 dương tính và mật độ xương của thai.,,,
Phụ nữ có khả năng mang thai được khuyến cáo sử dụng biện pháp tránh thai hiệu quả trong điều trị và trong 3 tháng sau liều cuối. Trẻ phơi nhiễm trong tử cung không nên được tiêm vaccine sống cho đến khi hoàn thành đánh giá huyết học.,
Không sử dụng phối hợp với lenalidomide, thalidomide hoặc pomalidomide trong thai kỳ.
Chưa có dữ liệu về sự hiện diện của daratumumab hoặc daratumumab–hyaluronidase trong sữa mẹ, ảnh hưởng đối với trẻ bú mẹ hoặc ảnh hưởng đến tiết sữa.,,,
Do nguy cơ phản ứng nghiêm trọng, nhãn FDA khuyến cáo không cho con bú trong thời gian điều trị khi daratumumab được phối hợp với lenalidomide, thalidomide hoặc pomalidomide. Với các phác đồ khác, bác sĩ phải cân nhắc lợi ích nuôi con bằng sữa mẹ, nhu cầu điều trị và nguy cơ tiềm ẩn cho trẻ.,
Dạng truyền tĩnh mạch: suy gan nhẹ hoặc vừa không gây khác biệt dược động học có ý nghĩa lâm sàng trong phân tích quần thể; ảnh hưởng của suy gan nặng chưa rõ.,
Dạng dưới da: suy gan nhẹ không gây khác biệt có ý nghĩa; ảnh hưởng của suy gan vừa hoặc nặng chưa được xác định.,
Nhãn không đưa ra hướng dẫn tự điều chỉnh liều theo chức năng gan.
Không ghi nhận khác biệt dược động học có ý nghĩa lâm sàng ở người có độ thanh thải creatinin từ 15 đến 89 mL/phút. Nhãn hiện hành không yêu cầu điều chỉnh liều chỉ dựa trên mức suy thận trong phạm vi này.,,,
Dữ liệu ở người đang lọc máu hoặc các tình trạng suy thận đặc biệt.
Tương tác thuốc của Daratumumab
Nhãn FDA không liệt kê một mục tương tác chuyển hóa thuốc–thuốc điển hình. Tương tác có ý nghĩa thực hành chủ yếu là nhiễu xét nghiệm:
- Daratumumab gắn vào CD38 trên hồng cầu, gây dương tính xét nghiệm kháng globulin gián tiếp và cản trở sàng lọc kháng thể, phản ứng chéo trước truyền máu. Hiện tượng có thể kéo dài đến 6 tháng sau liều cuối.
- Thuốc có thể xuất hiện trên điện di protein huyết thanh và xét nghiệm miễn dịch cố định, gây khó khăn khi xác định đáp ứng hoàn toàn ở người bệnh có protein đơn dòng IgG kappa.,,,
Cần kiểm tra thông tin tương tác riêng của từng thuốc trong phác đồ phối hợp.
Thắc mắc về hoạt chất Daratumumab
Daratumumab là kháng thể đơn dòng IgG1κ chống CD38. Thuốc được dùng chủ yếu trong điều trị đa u tủy ở người trưởng thành và, tùy dạng dưới da cùng nhãn quản lý, có thể được sử dụng trong đa u tủy âm ỉ nguy cơ cao hoặc amyloidosis chuỗi nhẹ AL.,,
Daratumumab là liệu pháp kháng thể đơn dòng nhắm đích CD38, không phải thuốc hóa trị gây độc tế bào kinh điển. Tuy nhiên, thuốc là một liệu pháp chống ung thư và thường được phối hợp với thuốc điều hòa miễn dịch, thuốc ức chế proteasome, corticosteroid hoặc hóa trị trong các phác đồ cụ thể.,,
Dạng truyền tĩnh mạch thường dùng liều 16 mg/kg và phải pha loãng trước khi truyền. Dạng dưới da là phối hợp cố định 1.800 mg daratumumab với 30.000 đơn vị hyaluronidase, tiêm vào bụng trong khoảng 3–5 phút. Phạm vi chỉ định và lịch dùng của hai dạng không hoàn toàn giống nhau.,,,
Các nguy cơ quan trọng gồm phản vệ hoặc phản ứng liên quan truyền/tiêm, nhiễm trùng nặng, giảm bạch cầu trung tính, giảm tiểu cầu và tái hoạt viêm gan B. Người bệnh phải báo ngay cho cơ sở điều trị khi có khó thở, sốt, sưng mặt, phát ban, chảy máu bất thường hoặc dấu hiệu nhiễm trùng.,,,
Daratumumab có thể gắn với CD38 trên hồng cầu và gây nhiễu xét nghiệm Coombs gián tiếp, sàng lọc kháng thể và phản ứng chéo. Ảnh hưởng này có thể kéo dài đến 6 tháng sau liều cuối. Người bệnh cần thông báo cho bác sĩ và ngân hàng máu rằng mình đang hoặc đã điều trị bằng daratumumab.,,,

