Daptomycin là kháng sinh lipopeptid vòng có tác dụng diệt khuẩn nhanh đối với nhiều vi khuẩn Gram dương. Thuốc chỉ được sử dụng qua đường tĩnh mạch và thường được dành cho một số nhiễm khuẩn nặng như nhiễm khuẩn da, mô mềm phức tạp, nhiễm khuẩn huyết do Staphylococcus aureus và viêm nội tâm mạc nhiễm khuẩn bên phải. Daptomycin không có tác dụng đối với vi khuẩn Gram âm và không được chỉ định điều trị viêm phổi. Trong quá trình sử dụng, người bệnh cần được theo dõi chức năng thận, nồng độ creatine phosphokinase và các biểu hiện đau hoặc yếu cơ. Những phản ứng nghiêm trọng có thể xảy ra gồm tiêu cơ vân, viêm phổi tăng bạch cầu ái toan, phản vệ, DRESS và viêm thận kẽ. Đây là thuốc kê đơn, thuộc nhóm kháng sinh cần được quản lý chặt chẽ và chỉ sử dụng khi có chỉ định của bác sĩ.
Nội dung chính
- Hoạt chất: Daptomycin
- Nhóm thuốc: Kháng sinh lipopeptid vòng, diệt khuẩn
- Mã ATC: J01XX09
- Phổ tác dụng chính: Vi khuẩn Gram dương, gồm một số chủng MRSA và MSSA
- Dạng dùng: Bột đông khô pha dung dịch tiêm hoặc truyền
- Đường dùng: Tĩnh mạch
- Chỉ định nổi bật: Nhiễm khuẩn da và cấu trúc da phức tạp; nhiễm khuẩn huyết do *S. aureus*; viêm nội tâm mạc bên phải do *S. aureus*
- Không được chỉ định: Viêm phổi; viêm nội tâm mạc bên trái do *S. aureus* theo nhãn FDA
- Theo dõi quan trọng: CPK, đau hoặc yếu cơ, chức năng thận, triệu chứng hô hấp, dấu hiệu dị ứng
- Phân loại WHO AWaRe: Reserve
- Lưu ý: Không tự mua, tự dùng, tự tăng liều hoặc ngừng thuốc
Hoạt chất Daptomycin là gì?
Daptomycin là kháng sinh lipopeptid vòng, có tác dụng diệt khuẩn nhanh và phụ thuộc nồng độ đối với nhiều vi khuẩn Gram dương. Thuốc được dùng bằng đường tĩnh mạch trong điều trị một số nhiễm khuẩn nặng khi tác nhân gây bệnh nhạy cảm.
Daptomycin không điều trị nhiễm virus và không có phổ tác dụng đầy đủ đối với vi khuẩn Gram âm.
Daptomycin
INN Daptomycin.; Tên INN được sử dụng thống nhất là daptomycin.
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Daptomycin |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Daptomycin.; Tên INN được sử dụng thống nhất là daptomycin. |
| Tên IUPAC | (3S)-3-[[(2R)-4-amino-2-[[(2S)-2-(decanoylamino)-3-(1H-indol-3-yl)propanoyl]amino]-4-oxobutanoyl]amino]-4-[[(3S,6S,9R,15S,18R,21S,24S,30S,31R)-3-[2-(2-aminophenyl)-2-oxoethyl]-24-(3-aminopropyl)-15,21-bis(carboxymethyl)-6-[(2R)-1-carboxypropan-2-yl]-9-(hydroxymethyl)-18,31-dimethyl-2,5,8,11,14,17,20,23,26,29-decaoxo-1-oxa-4,7,10,13,16,19,22,25,28-nonazacyclohentriacont-30-yl]amino]-4-oxobutanoic acid |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Daptomycin; Tên mã nghiên cứu hoặc tên đồng nghĩa khác; Không nên nhầm daptomycin với các kháng sinh glycopeptid như vancomycin hoặc các oxazolidinon như linezolid. |
| Tên viết tắt | DAP |
| Tên Latinh / tên dược điển | Daptomycinum |
| Tên USAN | daptomycin |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 103060-53-3 |
|---|---|
| UNII | NWQ5N31VKK |
| PubChem CID | 21585658 |
| RxNorm CUI | Không tìm thấy |
| Công thức phân tử | C72H101N17O26 |
Dược động học của Daptomycin
Sau khi dùng tĩnh mạch ở người trưởng thành có chức năng thận bình thường, daptomycin có dược động học nhìn chung tuyến tính và không phụ thuộc thời gian trong khoảng liều 4–12 mg/kg mỗi 24 giờ được nghiên cứu. Nồng độ đáy ở trạng thái ổn định thường đạt được sau liều hằng ngày thứ ba. Tuy nhiên, liều trên 6 mg/kg không thuộc liều được phê duyệt trong nhãn FDA được đối chiếu, dù có thể xuất hiện trong một số phác đồ chuyên khoa ngoài chỉ định.
Thuốc gắn mạnh với protein huyết tương, có thể tích phân bố nhỏ và được thải trừ chủ yếu qua thận. Suy giảm chức năng thận làm giảm độ thanh thải, kéo dài thời gian bán thải và tăng mức phơi nhiễm toàn thân.
Giai đoạn I: Hấp thu
Không áp dụng theo nghĩa hấp thu qua đường tiêu hóa vì daptomycin được sử dụng bằng đường tĩnh mạch.
Mức phơi nhiễm toàn thân phụ thuộc liều, thời gian truyền, khoảng cách liều và chức năng thận.
| F · Sinh khả dụng | Daptomycin được dùng trực tiếp qua đường tĩnh mạch nên thuốc đi thẳng vào tuần hoàn hệ thống; sinh khả dụng đường uống không áp dụng. Không có dạng uống daptomycin được phê duyệt trong các nhãn chính thức đã đối chiếu. |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Daptomycin gắn thuận nghịch với protein huyết tương, chủ yếu là albumin, với tỷ lệ trung bình khoảng 90–93%. Thể tích phân bố ở trạng thái ổn định của người trưởng thành khỏe mạnh khoảng 0,1 L/kg, cho thấy thuốc chủ yếu phân bố trong khoang ngoại bào.
Ở người suy thận nặng hoặc đang lọc máu, tỷ lệ gắn protein có xu hướng giảm. Ý nghĩa lâm sàng phải được đánh giá cùng với mức phơi nhiễm thuốc tăng do giảm thải trừ.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Các nghiên cứu in vitro cho thấy daptomycin không được chuyển hóa bởi microsom gan người. Không phát hiện chất chuyển hóa trong huyết tương sau một liều 6 mg/kg ở nghiên cứu được ghi nhận; một lượng nhỏ chất chuyển hóa oxy hóa và một hợp chất chưa xác định được phát hiện trong nước tiểu. Vị trí chuyển hóa chưa được xác định đầy đủ.
Daptomycin ít có khả năng gây tương tác qua ức chế hoặc cảm ứng các isoenzym cytochrome P450 thường gặp.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Daptomycin được thải trừ chủ yếu qua thận. Trong một nghiên cứu cân bằng khối lượng sử dụng thuốc đánh dấu phóng xạ, khoảng 78% liều được thu hồi trong nước tiểu theo tổng hoạt tính phóng xạ, trong đó khoảng 52% liều ở dạng có hoạt tính vi sinh; khoảng 5,7% được thu hồi trong phân.
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải trung bình ở người trưởng thành khỏe mạnh khoảng 7,9–8,1 giờ tại liều 4–6 mg/kg. Ở người suy thận, thời gian bán thải có thể kéo dài đáng kể. Dữ liệu quần thể ghi nhận thời gian bán thải trung bình khoảng 27,8 giờ ở suy thận nặng, 30,5 giờ ở người lọc máu và 27,6 giờ ở người thẩm phân phúc mạc liên tục ngoại trú. |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Ở người trưởng thành khỏe mạnh, độ thanh thải toàn phần trung bình tại trạng thái ổn định khoảng:
Các giá trị có thể thay đổi theo quần thể nghiên cứu. Độ thanh thải giảm khi chức năng thận suy giảm; trong dữ liệu của nhãn FDA, độ thanh thải trung bình giảm khoảng 46% ở người có độ thanh thải creatinin dưới 30 mL/phút so với người có chức năng thận bình thường. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Các yếu tố đáng chú ý gồm:
- Chức năng thận: là yếu tố ảnh hưởng quan trọng nhất; suy thận làm giảm độ thanh thải và tăng AUC.
- Tuổi cao: mức phơi nhiễm có thể cao hơn, phần lớn liên quan đến giảm chức năng thận.
- Trẻ em: độ thanh thải tính theo cân nặng cao hơn người lớn và tăng khi tuổi giảm, do đó liều theo mg/kg thay đổi theo nhóm tuổi.
- Béo phì: AUC có thể tăng khi tính liều theo tổng trọng lượng cơ thể; nhãn FDA không yêu cầu điều chỉnh thường quy chỉ dựa trên béo phì.
- Suy gan: dược động học không thay đổi đáng kể ở suy gan nhẹ đến trung bình; chưa được đánh giá đầy đủ ở Child-Pugh C.
- Giới tính: chưa ghi nhận khác biệt có ý nghĩa lâm sàng.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Daptomycin
- Kháng sinh lipopeptid vòng.
- Kháng sinh diệt khuẩn phụ thuộc nồng độ.
- Phổ tác dụng chủ yếu trên vi khuẩn Gram dương hiếu khí.
- Thuộc nhóm “kháng khuẩn khác dùng toàn thân” theo hệ thống ATC.
- Thuộc nhóm Reserve theo phân loại AWaRe của WHO.
Daptomycin có hoạt tính in vitro và lâm sàng đối với một số chủng Staphylococcus aureus, gồm chủng nhạy và kháng methicillin, cùng một số liên cầu và Enterococcus faecalis nhạy vancomycin trong phạm vi chỉ định được phê duyệt.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Daptomycin gắn vào màng tế bào vi khuẩn và gây khử cực nhanh điện thế màng. Sự mất điện thế màng ức chế quá trình tổng hợp DNA, RNA và protein, dẫn đến chết tế bào vi khuẩn.
Cơ chế này khác với cơ chế ức chế tổng hợp thành tế bào của beta-lactam và glycopeptid.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Daptomycin có hoạt tính diệt khuẩn nhanh, phụ thuộc nồng độ đối với vi khuẩn Gram dương. Trên mô hình động vật, tác dụng kháng khuẩn có tương quan với tỷ số AUC/MIC đối với một số tác nhân, gồm S. aureus. Thông số PK/PD dự báo tốt nhất kết quả điều trị trên người chưa được xác định hoàn toàn trong các thử nghiệm lâm sàng.
Khả năng kháng daptomycin có thể xuất hiện trong quá trình điều trị, đặc biệt khi còn ổ nhiễm khuẩn sâu chưa được kiểm soát. Vì vậy, nếu nhiễm khuẩn huyết kéo dài hoặc tái phát, cần lấy lại mẫu cấy, làm kháng sinh đồ và đánh giá nguồn nhiễm.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Daptomycin
Theo nhãn FDA năm 2025, các chỉ định được phê duyệt gồm:
- Nhiễm khuẩn da và cấu trúc da phức tạp ở người lớn và trẻ từ 1–17 tuổi do các chủng nhạy cảm:
- Staphylococcus aureus, gồm chủng kháng methicillin.
- Streptococcus pyogenes.
- Streptococcus agalactiae.
- Streptococcus dysgalactiae phân loài equisimilis.
- Enterococcus faecalis nhạy vancomycin.
- **Nhiễm khuẩn huyết do *Staphylococcus aureus*** ở người lớn, gồm trường hợp có viêm nội tâm mạc nhiễm khuẩn bên phải do chủng nhạy hoặc kháng methicillin.
- **Nhiễm khuẩn huyết do *Staphylococcus aureus*** ở trẻ từ 1–17 tuổi.
Theo thông tin sản phẩm của EMA, chỉ định nhiễm khuẩn huyết ở người lớn được gắn với nhiễm khuẩn da, mô mềm phức tạp hoặc viêm nội tâm mạc bên phải; ở trẻ em, nhiễm khuẩn huyết được gắn với nhiễm khuẩn da và mô mềm phức tạp. Phạm vi chỉ định có thể khác nhau giữa các cơ quan quản lý. Khi sử dụng tại Việt Nam, phải căn cứ tờ hướng dẫn sử dụng của sản phẩm đã được Bộ Y tế phê duyệt.
Giới hạn sử dụng quan trọng:
- Không được chỉ định điều trị viêm phổi.
- Không được chỉ định điều trị viêm nội tâm mạc bên trái do S. aureus theo nhãn FDA.
- Chưa được nghiên cứu đầy đủ trong viêm nội tâm mạc van nhân tạo.
- Không khuyến cáo dùng cho trẻ dưới 1 tuổi do nguy cơ tiềm tàng đối với hệ cơ, thần kinh cơ và thần kinh được quan sát trên động vật sơ sinh.
Daptomycin có thể được các chuyên gia cân nhắc ngoài chỉ định được phê duyệt trong một số tình huống như:
- Viêm xương tủy hoặc nhiễm khuẩn đốt sống do vi khuẩn Gram dương.
- Nhiễm khuẩn khớp nhân tạo.
- Viêm nội tâm mạc bên trái.
- Nhiễm khuẩn do Enterococcus kháng vancomycin.
- Một số nhiễm khuẩn liên quan thiết bị hoặc hệ thần kinh trung ương.
- Phác đồ liều cao hơn 6 mg/kg/ngày trong nhiễm khuẩn Gram dương phức tạp.
Mức độ bằng chứng và khuyến cáo khác nhau tùy bệnh lý. Một số hướng dẫn chuyên khoa có đề cập daptomycin như lựa chọn thay thế, nhưng đây không đồng nghĩa với việc mọi ứng dụng đều đã được cơ quan quản lý phê duyệt. Liều 8–10 mg/kg/ngày và điều trị viêm nội tâm mạc bên trái được một số chuyên gia đề xuất trong ca phức tạp nhưng không thuộc liều hoặc chỉ định được FDA phê duyệt trong nhãn được đối chiếu.
Các ứng dụng ngoài chỉ định chỉ nên được quyết định bởi bác sĩ chuyên khoa truyền nhiễm dựa trên kháng sinh đồ, vị trí nhiễm khuẩn, khả năng kiểm soát ổ nhiễm và nguy cơ độc tính.
Liều dùng và cách sử dụng
Cảnh báo: Thông tin dưới đây được tóm tắt từ nhãn FDA năm 2025, chỉ dùng để tham khảo chuyên môn. Liều thực tế phải do bác sĩ xác định theo chỉ định được phê duyệt tại từng quốc gia, cân nặng, tuổi, chức năng thận, tác nhân gây bệnh, MIC, mức độ nhiễm khuẩn và phác đồ của bệnh viện.
Người lớn có chức năng thận bình thường
| Chỉ định | Liều tham khảo theo FDA | Thời gian |
|---|---|---|
| Nhiễm khuẩn da và cấu trúc da phức tạp | 4 mg/kg IV mỗi 24 giờ | 7–14 ngày |
| Nhiễm khuẩn huyết do S. aureus, gồm viêm nội tâm mạc bên phải | 6 mg/kg IV mỗi 24 giờ | 2–6 tuần |
Dữ liệu an toàn của liệu trình dài hơn 28 ngày còn hạn chế trong thử nghiệm đăng ký.
Trẻ em 1–17 tuổi có chức năng thận bình thường: nhiễm khuẩn da phức tạp
| Tuổi | Liều tham khảo | Thời gian truyền | Thời gian điều trị |
|---|---|---|---|
| 12–17 tuổi | 5 mg/kg mỗi 24 giờ | 30 phút | Tối đa 14 ngày |
| 7–11 tuổi | 7 mg/kg mỗi 24 giờ | 30 phút | Tối đa 14 ngày |
| 2–6 tuổi | 9 mg/kg mỗi 24 giờ | 60 phút | Tối đa 14 ngày |
| 1 đến dưới 2 tuổi | 10 mg/kg mỗi 24 giờ | 60 phút | Tối đa 14 ngày |
**Trẻ em 1–17 tuổi: nhiễm khuẩn huyết do *S. aureus***
| Tuổi | Liều tham khảo | Thời gian truyền | Thời gian điều trị |
|---|---|---|---|
| 12–17 tuổi | 7 mg/kg mỗi 24 giờ | 30 phút | Tối đa 42 ngày |
| 7–11 tuổi | 9 mg/kg mỗi 24 giờ | 30 phút | Tối đa 42 ngày |
| 1–6 tuổi | 12 mg/kg mỗi 24 giờ | 60 phút | Tối đa 42 ngày |
Không tiêm tĩnh mạch nhanh trong 2 phút cho trẻ em. Phác đồ điều chỉnh liều ở trẻ suy thận chưa được xác lập.
Người lớn suy thận
Theo nhãn FDA:
- Độ thanh thải creatinin từ 30 mL/phút trở lên: thường không cần thay đổi khoảng cách liều theo chỉ định đã phê duyệt.
- Độ thanh thải creatinin dưới 30 mL/phút, gồm người lọc máu hoặc thẩm phân phúc mạc:
- 4 mg/kg mỗi 48 giờ đối với nhiễm khuẩn da phức tạp.
- 6 mg/kg mỗi 48 giờ đối với nhiễm khuẩn huyết do S. aureus.
- Khi có thể, dùng thuốc sau khi hoàn tất buổi lọc máu vào ngày lọc máu.
Không tự áp dụng các mức liều trên. Liều cao, phối hợp thuốc và liệu trình kéo dài thuộc phạm vi quản lý của bác sĩ chuyên khoa.
- Daptomycin chỉ được sử dụng qua đường tĩnh mạch.
- Ở người lớn, một số chế phẩm cho phép tiêm tĩnh mạch trong 2 phút hoặc truyền trong khoảng 30 phút.
- Trẻ 7–17 tuổi thường truyền trong 30 phút.
- Trẻ 1–6 tuổi thường truyền trong 60 phút.
- Không sử dụng thường xuyên hơn một lần mỗi ngày khi áp dụng lịch dùng hằng ngày.
- Việc hoàn nguyên và pha loãng phải được nhân viên y tế thực hiện bằng kỹ thuật vô khuẩn.
Lưu ý đặc biệt về pha thuốc: Các công thức daptomycin khác nhau có thể yêu cầu dung môi hoàn nguyên khác nhau. Một số sản phẩm dùng natri clorid 0,9%, trong khi một số công thức khác yêu cầu nước cất pha tiêm và cảnh báo không dùng dung dịch muối để hoàn nguyên trong lọ. Phải đọc đúng hướng dẫn của sản phẩm đang sử dụng; không được suy đoán dựa trên tên hoạt chất.
Không tự trộn daptomycin với thuốc khác trong cùng lọ, túi truyền hoặc đường truyền khi chưa có dữ liệu tương hợp. Một số nhãn ghi nhận không tương hợp với dung dịch chứa dextrose.
Các nội dung theo dõi thường gồm:
- Định lượng CPK trước điều trị và ít nhất mỗi tuần trong quá trình sử dụng.
- Theo dõi CPK thường xuyên hơn nếu người bệnh suy thận, có CPK tăng hoặc đang hay mới sử dụng statin.
- Hỏi và khám triệu chứng đau cơ, yếu cơ, đặc biệt ở đầu xa các chi.
- Theo dõi creatinin, độ thanh thải creatinin, lượng nước tiểu và các dấu hiệu tổn thương thận.
- Theo dõi sốt, ho, khó thở, giảm oxy máu hoặc thâm nhiễm phổi mới xuất hiện.
- Theo dõi phát ban, phù mạch, tổn thương niêm mạc, tăng bạch cầu ái toan và rối loạn chức năng cơ quan.
- Theo dõi tiêu chảy trong và sau liệu trình kháng sinh.
- Lấy mẫu cấy và kháng sinh đồ trước điều trị khi có thể.
- Với nhiễm khuẩn huyết, thực hiện cấy máu lặp lại và đánh giá ổ nhiễm sâu nếu vi khuẩn chưa được làm sạch khỏi máu.
- Thận trọng khi diễn giải PT/INR do daptomycin có thể gây tăng giả kết quả với một số thuốc thử.
Cảnh báo và lưu ý về Daptomycin
Chống chỉ định ở người có tiền sử quá mẫn đã biết với daptomycin.
Quá mẫn với tá dược cần được đánh giá theo đúng thành phần của từng sản phẩm.
Các tác dụng không mong muốn được ghi nhận trong thử nghiệm hoặc sau lưu hành gồm:
- Tiêu chảy, buồn nôn, nôn, đau bụng.
- Đau đầu, chóng mặt, mất ngủ.
- Phát ban, ngứa, mày đay.
- Sốt.
- Phản ứng tại vị trí truyền.
- Khó thở.
- Hạ huyết áp hoặc tăng huyết áp.
- Tăng men gan.
- Tăng CPK.
- Đau cơ, yếu cơ.
- Thiếu máu hoặc giảm tiểu cầu.
- Rối loạn chức năng thận.
- Rối loạn thị giác.
- Bệnh lý thần kinh ngoại biên.
Tần suất tác dụng phụ phụ thuộc nhóm tuổi, chỉ định, liều, thời gian điều trị, bệnh nền và thuốc dùng đồng thời. Không phải người bệnh nào cũng gặp các phản ứng trên.
Bệnh cơ và tiêu cơ vân
Daptomycin có thể gây đau hoặc yếu cơ kèm tăng CPK. Tiêu cơ vân, có hoặc không kèm suy thận cấp, đã được báo cáo. Người bệnh phải báo ngay cho nhân viên y tế khi có đau cơ, yếu cơ, nước tiểu sẫm màu hoặc giảm lượng nước tiểu.
Viêm phổi tăng bạch cầu ái toan
Phản ứng này thường được báo cáo sau khoảng 2–4 tuần điều trị, với biểu hiện sốt, khó thở, thiếu oxy và thâm nhiễm phổi lan tỏa hoặc viêm phổi tổ chức hóa. Cần ngừng daptomycin và đánh giá y tế khẩn cấp khi nghi ngờ.
Phản vệ và phản ứng quá mẫn
Có thể đe dọa tính mạng, với các biểu hiện như khó thở, phù mặt hoặc môi, phát ban lan rộng, tụt huyết áp và khó nuốt.
DRESS và phản ứng da nặng
Đã ghi nhận hội chứng phản ứng thuốc kèm tăng bạch cầu ái toan và triệu chứng toàn thân, hội chứng Stevens–Johnson, hoại tử thượng bì nhiễm độc và ngoại ban mụn mủ toàn thân cấp tính.
Viêm thận kẽ và tổn thương thận
Viêm thận ống kẽ, suy thận cấp và suy giảm chức năng thận đã được báo cáo sau lưu hành.
Bệnh lý thần kinh ngoại biên
Cần đánh giá khi có tê, châm chích, mất cảm giác hoặc yếu chi.
**Tiêu chảy liên quan *Clostridioides difficile***
Có thể xảy ra trong hoặc nhiều tuần sau khi ngừng kháng sinh. Người bệnh cần đi khám nếu tiêu chảy nhiều lần, tiêu chảy có máu, đau bụng hoặc sốt.
- Chỉ sử dụng cho nhiễm khuẩn đã xác định hoặc nghi ngờ mạnh do vi khuẩn nhạy cảm.
- Không dùng để điều trị viêm phổi.
- Không dùng cho viêm nội tâm mạc bên trái do S. aureus theo nhãn FDA.
- Theo dõi CPK và triệu chứng bệnh cơ.
- Theo dõi chức năng thận, đặc biệt ở người cao tuổi và người suy thận.
- Thận trọng khi phối hợp statin.
- Ngừng thuốc và đánh giá khẩn cấp khi có khó thở, sốt hoặc thâm nhiễm phổi mới.
- Cảnh giác phản vệ, DRESS, phản ứng da nặng và viêm thận kẽ.
- Cảnh giác bệnh lý thần kinh ngoại biên.
- Không sử dụng cho trẻ dưới 1 tuổi theo nhãn FDA được đối chiếu.
- Nhiễm khuẩn huyết kéo dài cần làm lại kháng sinh đồ và kiểm soát ổ nhiễm.
- Không dùng thường xuyên hơn một lần mỗi ngày trong phác đồ dùng hằng ngày.
- Không bỏ liều hoặc tự ngừng liệu trình vì có thể làm giảm hiệu quả và thúc đẩy kháng thuốc.
Không có thuốc giải độc đặc hiệu được nêu trong nhãn FDA. Xử trí chủ yếu là:
- Ngừng hoặc tạm ngừng thuốc theo đánh giá của bác sĩ.
- Điều trị hỗ trợ.
- Duy trì mức lọc cầu thận.
- Theo dõi chức năng thận, CPK, điện giải và các cơ quan bị ảnh hưởng.
Daptomycin được loại bỏ chậm bằng lọc máu: khoảng 15% liều trong 4 giờ lọc máu và khoảng 11% trong 48 giờ thẩm phân phúc mạc. Màng lọc thông lượng cao có thể loại bỏ tỷ lệ lớn hơn màng lọc thông lượng thấp.
Khi nghi ngờ quá liều, cần liên hệ ngay cơ sở cấp cứu hoặc trung tâm chống độc; không tự xử trí tại nhà.
Điều kiện bảo quản phụ thuộc công thức và nhà sản xuất. Không có một hướng dẫn bảo quản duy nhất áp dụng cho mọi sản phẩm daptomycin.
Ví dụ, nhãn FDA của một sản phẩm daptomycin 350 mg và 500 mg quy định bảo quản bao bì nguyên vẹn ở 20–25°C, cho phép dao động 15–30°C. Điều kiện này không được tự động áp dụng cho Cubicin, Cubicin RF hoặc sản phẩm của nhà sản xuất khác.
Sau hoàn nguyên hoặc pha loãng:
- Tuân thủ đúng thời hạn sử dụng ghi trong tờ hướng dẫn của sản phẩm.
- Bảo quản ở nhiệt độ và vật chứa được quy định.
- Không sử dụng nếu dung dịch có tiểu phân, đổi màu bất thường hoặc quá thời hạn ổn định.
- Không đông lạnh trừ khi nhãn sản phẩm cho phép.
- Việc pha và bảo quản dung dịch phải do nhân viên y tế hoặc khoa dược thực hiện.
Đối tượng đặc biệt
Daptomycin được FDA phê duyệt cho một số chỉ định ở trẻ từ 1–17 tuổi. Liều được phân tầng theo tuổi vì trẻ nhỏ có độ thanh thải tính theo cân nặng cao hơn trẻ lớn và người trưởng thành.
Không khuyến cáo dùng cho trẻ dưới 1 tuổi do nguy cơ tiềm tàng trên cơ, thần kinh cơ và hệ thần kinh quan sát ở động vật sơ sinh.
Phác đồ cho trẻ suy thận chưa được xác lập. Trẻ em không được tiêm nhanh trong 2 phút; thời gian truyền phụ thuộc nhóm tuổi.
Người cao tuổi có thể có độ thanh thải daptomycin thấp hơn và mức phơi nhiễm cao hơn người trẻ. Nhãn FDA không yêu cầu điều chỉnh liều chỉ dựa trên tuổi nếu độ thanh thải creatinin từ 30 mL/phút trở lên. Tuy nhiên, cần đánh giá chức năng thận trước và trong điều trị.
Ở các thử nghiệm lâm sàng được ghi nhận, người từ 65 tuổi trở lên có tỷ lệ biến cố bất lợi cao hơn và tỷ lệ thành công lâm sàng thấp hơn nhóm trẻ tuổi hơn; việc diễn giải cần cân nhắc bệnh nền và mức độ nhiễm khuẩn.
Dữ liệu công bố ở phụ nữ mang thai còn hạn chế và chưa đủ để xác định nguy cơ dị tật bẩm sinh lớn hoặc sảy thai liên quan đến daptomycin. Nghiên cứu trên chuột và thỏ không ghi nhận tác động bất lợi lên sự phát triển phôi thai ở mức phơi nhiễm cao hơn liều người được khuyến cáo trong nhãn.
Daptomycin chỉ nên được sử dụng trong thai kỳ khi bác sĩ đánh giá lợi ích điều trị cho người mẹ lớn hơn nguy cơ tiềm ẩn. Không tự ý sử dụng hoặc trì hoãn điều trị nhiễm khuẩn nặng vì đang mang thai.
Dữ liệu hạn chế cho thấy daptomycin có mặt trong sữa mẹ với liều ước tính trẻ nhận được khoảng 0,1% liều của người mẹ. Chưa có đủ thông tin về ảnh hưởng đối với trẻ bú mẹ hoặc quá trình sản xuất sữa.
Quyết định tiếp tục cho con bú, tạm ngừng cho bú hoặc lựa chọn thuốc khác phải cân nhắc:
- Lợi ích của việc bú mẹ.
- Nhu cầu điều trị của người mẹ.
- Tuổi và tình trạng sức khỏe của trẻ.
- Nguy cơ tác dụng bất lợi đối với trẻ.
- Tờ hướng dẫn của sản phẩm cụ thể, vì khuyến cáo có thể khác nhau giữa các cơ quan quản lý.
Không cần điều chỉnh liều thường quy ở người suy gan nhẹ đến trung bình theo dữ liệu dược động học được đối chiếu. Daptomycin chưa được đánh giá đầy đủ ở người suy gan nặng Child-Pugh C; cần thận trọng và theo dõi lâm sàng.
Nếu người bệnh có tăng men gan trong điều trị, cần đánh giá nguyên nhân, thuốc dùng kèm, nhiễm khuẩn huyết và khả năng tổn thương đa cơ quan.
Daptomycin được thải trừ chủ yếu qua thận. Ở người lớn có độ thanh thải creatinin dưới 30 mL/phút, khoảng cách liều thường phải kéo dài từ mỗi 24 giờ thành mỗi 48 giờ theo nhãn FDA.
Người suy thận cần:
- Theo dõi chức năng thận và CPK thường xuyên hơn mỗi tuần.
- Đánh giá triệu chứng đau, yếu cơ.
- Điều chỉnh lịch dùng theo độ thanh thải creatinin và phương thức lọc máu.
- Khi có thể, dùng thuốc sau buổi lọc máu.
- Không tự thay đổi khoảng cách liều.
Chưa xác lập phác đồ điều chỉnh liều cho trẻ em suy thận.
Daptomycin không được ghi nhận có ảnh hưởng trực tiếp đáng kể đến khả năng lái xe và vận hành máy móc trong thông tin sản phẩm EMA được đối chiếu. Tuy nhiên, chóng mặt, đau đầu, hạ huyết áp hoặc tình trạng nhiễm khuẩn nặng có thể ảnh hưởng đến sự tỉnh táo.
Không nên lái xe hoặc vận hành máy nếu thấy chóng mặt, yếu cơ, mệt nhiều, nhìn bất thường hoặc chưa hồi phục sau điều trị tại bệnh viện.
Tương tác thuốc của Daptomycin
Statin và thuốc có nguy cơ gây bệnh cơ
Statin có thể gây đau cơ, tăng CPK và tiêu cơ vân. Kinh nghiệm phối hợp với daptomycin còn hạn chế; nhãn FDA khuyến cáo cân nhắc tạm ngừng statin trong thời gian dùng daptomycin và theo dõi CPK chặt chẽ. Quyết định phải do bác sĩ thực hiện dựa trên nguy cơ tim mạch và nguy cơ độc tính cơ.
Tương tác với xét nghiệm PT/INR
Daptomycin có thể tương tác với một số thuốc thử thromboplastin tái tổ hợp, gây kéo dài PT và tăng INR giả phụ thuộc nồng độ. Khi kết quả bất thường không phù hợp lâm sàng, có thể cần lấy mẫu gần thời điểm nồng độ đáy hoặc sử dụng phương pháp xét nghiệm khác.
Thuốc chống đông
Daptomycin không được chứng minh làm thay đổi đáng kể dược động học của warfarin trong nghiên cứu trên người khỏe mạnh, nhưng người đang dùng thuốc chống đông vẫn cần được theo dõi theo chỉ định lâm sàng vì kết quả INR có thể bị ảnh hưởng bởi phương pháp xét nghiệm.
Thuốc có độc tính trên thận hoặc cơ
Cần thận trọng khi phối hợp với thuốc có khả năng gây tổn thương cơ hoặc thận. Danh sách tương tác phải được bác sĩ hoặc dược sĩ kiểm tra dựa trên toàn bộ đơn thuốc của người bệnh.
Thắc mắc về hoạt chất Daptomycin
Daptomycin là kháng sinh lipopeptid vòng dùng qua đường tĩnh mạch, có tác dụng diệt nhiều vi khuẩn Gram dương. Thuốc thường được sử dụng cho một số nhiễm khuẩn nặng như nhiễm khuẩn da phức tạp, nhiễm khuẩn huyết do Staphylococcus aureus và viêm nội tâm mạc bên phải.
Đây là thuốc kê đơn, không thích hợp để tự mua hoặc tự sử dụng tại nhà.
Daptomycin có hoạt tính đối với nhiều chủng Staphylococcus aureus kháng methicillin, thường gọi là MRSA. Tuy nhiên, thuốc chỉ được sử dụng khi vị trí nhiễm khuẩn thuộc phạm vi phù hợp, vi khuẩn còn nhạy và bác sĩ đánh giá daptomycin là lựa chọn thích hợp.
Không phải mọi nhiễm MRSA đều nên dùng daptomycin. Việc lựa chọn cần dựa trên kháng sinh đồ, mức độ bệnh và khả năng kiểm soát ổ nhiễm.
Không. Daptomycin không được chỉ định điều trị viêm phổi trong nhãn FDA và EMA được đối chiếu. Hoạt tính của thuốc bị ức chế bởi chất hoạt diện phổi, vì vậy thuốc không phải lựa chọn điề

