Daptomycin

Daptomycin là kháng sinh lipopeptid vòng có tác dụng diệt khuẩn nhanh đối với nhiều vi khuẩn Gram dương. Thuốc chỉ được sử dụng qua đường tĩnh mạch và thường được dành cho một số nhiễm khuẩn nặng như nhiễm khuẩn da, mô mềm phức tạp, nhiễm khuẩn huyết do Staphylococcus aureus và viêm nội tâm mạc nhiễm khuẩn bên phải. Daptomycin không có tác dụng đối với vi khuẩn Gram âm và không được chỉ định điều trị viêm phổi. Trong quá trình sử dụng, người bệnh cần được theo dõi chức năng thận, nồng độ creatine phosphokinase và các biểu hiện đau hoặc yếu cơ. Những phản ứng nghiêm trọng có thể xảy ra gồm tiêu cơ vân, viêm phổi tăng bạch cầu ái toan, phản vệ, DRESS và viêm thận kẽ. Đây là thuốc kê đơn, thuộc nhóm kháng sinh cần được quản lý chặt chẽ và chỉ sử dụng khi có chỉ định của bác sĩ.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Hoạt chất: Daptomycin
  • Nhóm thuốc: Kháng sinh lipopeptid vòng, diệt khuẩn
  • Mã ATC: J01XX09
  • Phổ tác dụng chính: Vi khuẩn Gram dương, gồm một số chủng MRSA và MSSA
  • Dạng dùng: Bột đông khô pha dung dịch tiêm hoặc truyền
  • Đường dùng: Tĩnh mạch
  • Chỉ định nổi bật: Nhiễm khuẩn da và cấu trúc da phức tạp; nhiễm khuẩn huyết do *S. aureus*; viêm nội tâm mạc bên phải do *S. aureus*
  • Không được chỉ định: Viêm phổi; viêm nội tâm mạc bên trái do *S. aureus* theo nhãn FDA
  • Theo dõi quan trọng: CPK, đau hoặc yếu cơ, chức năng thận, triệu chứng hô hấp, dấu hiệu dị ứng
  • Phân loại WHO AWaRe: Reserve
  • Lưu ý: Không tự mua, tự dùng, tự tăng liều hoặc ngừng thuốc

Hoạt chất Daptomycin là gì?

Daptomycin là kháng sinh lipopeptid vòng, có tác dụng diệt khuẩn nhanh và phụ thuộc nồng độ đối với nhiều vi khuẩn Gram dương. Thuốc được dùng bằng đường tĩnh mạch trong điều trị một số nhiễm khuẩn nặng khi tác nhân gây bệnh nhạy cảm.

Daptomycin không điều trị nhiễm virus và không có phổ tác dụng đầy đủ đối với vi khuẩn Gram âm.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Daptomycin

INN Daptomycin.; Tên INN được sử dụng thống nhất là daptomycin.

CAS 103060-53-3 Công thức C72H101N17O26

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Daptomycin

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Daptomycin.; Tên INN được sử dụng thống nhất là daptomycin.

Tên IUPAC

(3S)-3-[[(2R)-4-amino-2-[[(2S)-2-(decanoylamino)-3-(1H-indol-3-yl)propanoyl]amino]-4-oxobutanoyl]amino]-4-[[(3S,6S,9R,15S,18R,21S,24S,30S,31R)-3-[2-(2-aminophenyl)-2-oxoethyl]-24-(3-aminopropyl)-15,21-bis(carboxymethyl)-6-[(2R)-1-carboxypropan-2-yl]-9-(hydroxymethyl)-18,31-dimethyl-2,5,8,11,14,17,20,23,26,29-decaoxo-1-oxa-4,7,10,13,16,19,22,25,28-nonazacyclohentriacont-30-yl]amino]-4-oxobutanoic acid

Tên khác / tên đồng nghĩa

Daptomycin; Tên mã nghiên cứu hoặc tên đồng nghĩa khác; Không nên nhầm daptomycin với các kháng sinh glycopeptid như vancomycin hoặc các oxazolidinon như linezolid.

Tên viết tắt

DAP

Tên Latinh / tên dược điển

Daptomycinum

Tên USAN

daptomycin

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

103060-53-3

UNII

NWQ5N31VKK

PubChem CID

21585658

RxNorm CUI

Không tìm thấy

Công thức phân tử

C72H101N17O26

Dược động học của Daptomycin

Sau khi dùng tĩnh mạch ở người trưởng thành có chức năng thận bình thường, daptomycin có dược động học nhìn chung tuyến tính và không phụ thuộc thời gian trong khoảng liều 4–12 mg/kg mỗi 24 giờ được nghiên cứu. Nồng độ đáy ở trạng thái ổn định thường đạt được sau liều hằng ngày thứ ba. Tuy nhiên, liều trên 6 mg/kg không thuộc liều được phê duyệt trong nhãn FDA được đối chiếu, dù có thể xuất hiện trong một số phác đồ chuyên khoa ngoài chỉ định.

Thuốc gắn mạnh với protein huyết tương, có thể tích phân bố nhỏ và được thải trừ chủ yếu qua thận. Suy giảm chức năng thận làm giảm độ thanh thải, kéo dài thời gian bán thải và tăng mức phơi nhiễm toàn thân.

Giai đoạn I: Hấp thu

Không áp dụng theo nghĩa hấp thu qua đường tiêu hóa vì daptomycin được sử dụng bằng đường tĩnh mạch.

Mức phơi nhiễm toàn thân phụ thuộc liều, thời gian truyền, khoảng cách liều và chức năng thận.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Daptomycin được dùng trực tiếp qua đường tĩnh mạch nên thuốc đi thẳng vào tuần hoàn hệ thống; sinh khả dụng đường uống không áp dụng.

Không có dạng uống daptomycin được phê duyệt trong các nhãn chính thức đã đối chiếu.

Giai đoạn II: Phân bố

Daptomycin gắn thuận nghịch với protein huyết tương, chủ yếu là albumin, với tỷ lệ trung bình khoảng 90–93%. Thể tích phân bố ở trạng thái ổn định của người trưởng thành khỏe mạnh khoảng 0,1 L/kg, cho thấy thuốc chủ yếu phân bố trong khoang ngoại bào.

Ở người suy thận nặng hoặc đang lọc máu, tỷ lệ gắn protein có xu hướng giảm. Ý nghĩa lâm sàng phải được đánh giá cùng với mức phơi nhiễm thuốc tăng do giảm thải trừ.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Các nghiên cứu in vitro cho thấy daptomycin không được chuyển hóa bởi microsom gan người. Không phát hiện chất chuyển hóa trong huyết tương sau một liều 6 mg/kg ở nghiên cứu được ghi nhận; một lượng nhỏ chất chuyển hóa oxy hóa và một hợp chất chưa xác định được phát hiện trong nước tiểu. Vị trí chuyển hóa chưa được xác định đầy đủ.

Daptomycin ít có khả năng gây tương tác qua ức chế hoặc cảm ứng các isoenzym cytochrome P450 thường gặp.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Daptomycin được thải trừ chủ yếu qua thận. Trong một nghiên cứu cân bằng khối lượng sử dụng thuốc đánh dấu phóng xạ, khoảng 78% liều được thu hồi trong nước tiểu theo tổng hoạt tính phóng xạ, trong đó khoảng 52% liều ở dạng có hoạt tính vi sinh; khoảng 5,7% được thu hồi trong phân.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải trung bình ở người trưởng thành khỏe mạnh khoảng 7,9–8,1 giờ tại liều 4–6 mg/kg.

Ở người suy thận, thời gian bán thải có thể kéo dài đáng kể. Dữ liệu quần thể ghi nhận thời gian bán thải trung bình khoảng 27,8 giờ ở suy thận nặng, 30,5 giờ ở người lọc máu và 27,6 giờ ở người thẩm phân phúc mạc liên tục ngoại trú.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Ở người trưởng thành khỏe mạnh, độ thanh thải toàn phần trung bình tại trạng thái ổn định khoảng:

  • 8,3 mL/giờ/kg sau liều 4 mg/kg.
  • 9,1 mL/giờ/kg sau liều 6 mg/kg.

Các giá trị có thể thay đổi theo quần thể nghiên cứu. Độ thanh thải giảm khi chức năng thận suy giảm; trong dữ liệu của nhãn FDA, độ thanh thải trung bình giảm khoảng 46% ở người có độ thanh thải creatinin dưới 30 mL/phút so với người có chức năng thận bình thường.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố đáng chú ý gồm:

  • Chức năng thận: là yếu tố ảnh hưởng quan trọng nhất; suy thận làm giảm độ thanh thải và tăng AUC.
  • Tuổi cao: mức phơi nhiễm có thể cao hơn, phần lớn liên quan đến giảm chức năng thận.
  • Trẻ em: độ thanh thải tính theo cân nặng cao hơn người lớn và tăng khi tuổi giảm, do đó liều theo mg/kg thay đổi theo nhóm tuổi.
  • Béo phì: AUC có thể tăng khi tính liều theo tổng trọng lượng cơ thể; nhãn FDA không yêu cầu điều chỉnh thường quy chỉ dựa trên béo phì.
  • Suy gan: dược động học không thay đổi đáng kể ở suy gan nhẹ đến trung bình; chưa được đánh giá đầy đủ ở Child-Pugh C.
  • Giới tính: chưa ghi nhận khác biệt có ý nghĩa lâm sàng.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Daptomycin

  • Kháng sinh lipopeptid vòng.
  • Kháng sinh diệt khuẩn phụ thuộc nồng độ.
  • Phổ tác dụng chủ yếu trên vi khuẩn Gram dương hiếu khí.
  • Thuộc nhóm “kháng khuẩn khác dùng toàn thân” theo hệ thống ATC.
  • Thuộc nhóm Reserve theo phân loại AWaRe của WHO.

Daptomycin có hoạt tính in vitro và lâm sàng đối với một số chủng Staphylococcus aureus, gồm chủng nhạy và kháng methicillin, cùng một số liên cầu và Enterococcus faecalis nhạy vancomycin trong phạm vi chỉ định được phê duyệt.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Daptomycin gắn vào màng tế bào vi khuẩn và gây khử cực nhanh điện thế màng. Sự mất điện thế màng ức chế quá trình tổng hợp DNA, RNA và protein, dẫn đến chết tế bào vi khuẩn.

Cơ chế này khác với cơ chế ức chế tổng hợp thành tế bào của beta-lactam và glycopeptid.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Daptomycin có hoạt tính diệt khuẩn nhanh, phụ thuộc nồng độ đối với vi khuẩn Gram dương. Trên mô hình động vật, tác dụng kháng khuẩn có tương quan với tỷ số AUC/MIC đối với một số tác nhân, gồm S. aureus. Thông số PK/PD dự báo tốt nhất kết quả điều trị trên người chưa được xác định hoàn toàn trong các thử nghiệm lâm sàng.

Khả năng kháng daptomycin có thể xuất hiện trong quá trình điều trị, đặc biệt khi còn ổ nhiễm khuẩn sâu chưa được kiểm soát. Vì vậy, nếu nhiễm khuẩn huyết kéo dài hoặc tái phát, cần lấy lại mẫu cấy, làm kháng sinh đồ và đánh giá nguồn nhiễm.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Daptomycin

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Daptomycin

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Daptomycin

Statin và thuốc có nguy cơ gây bệnh cơ
Statin có thể gây đau cơ, tăng CPK và tiêu cơ vân. Kinh nghiệm phối hợp với daptomycin còn hạn chế; nhãn FDA khuyến cáo cân nhắc tạm ngừng statin trong thời gian dùng daptomycin và theo dõi CPK chặt chẽ. Quyết định phải do bác sĩ thực hiện dựa trên nguy cơ tim mạch và nguy cơ độc tính cơ.
Tương tác với xét nghiệm PT/INR
Daptomycin có thể tương tác với một số thuốc thử thromboplastin tái tổ hợp, gây kéo dài PT và tăng INR giả phụ thuộc nồng độ. Khi kết quả bất thường không phù hợp lâm sàng, có thể cần lấy mẫu gần thời điểm nồng độ đáy hoặc sử dụng phương pháp xét nghiệm khác.
Thuốc chống đông
Daptomycin không được chứng minh làm thay đổi đáng kể dược động học của warfarin trong nghiên cứu trên người khỏe mạnh, nhưng người đang dùng thuốc chống đông vẫn cần được theo dõi theo chỉ định lâm sàng vì kết quả INR có thể bị ảnh hưởng bởi phương pháp xét nghiệm.
Thuốc có độc tính trên thận hoặc cơ
Cần thận trọng khi phối hợp với thuốc có khả năng gây tổn thương cơ hoặc thận. Danh sách tương tác phải được bác sĩ hoặc dược sĩ kiểm tra dựa trên toàn bộ đơn thuốc của người bệnh.

Thắc mắc về hoạt chất Daptomycin

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 2 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *