Dantrolen Natri

Dantrolen natri, tên tiếng Anh là dantrolene sodium, là thuốc giãn cơ tác động trực tiếp lên cơ xương. Hoạt chất làm giảm giải phóng ion calci từ lưới cơ tương, qua đó hạn chế sự co cơ quá mức. Dạng tiêm tĩnh mạch được sử dụng cùng các biện pháp hồi sức để xử trí tăng thân nhiệt ác tính liên quan đến gây mê, một tình trạng cấp cứu có thể đe dọa tính mạng. Dạng uống có thể được chỉ định để kiểm soát co cứng mạn tính do một số tổn thương neuron vận động trên. Dantrolen natri có thể gây yếu cơ, buồn ngủ, chóng mặt và tiêu chảy. Đặc biệt, sử dụng đường uống kéo dài có nguy cơ gây tổn thương gan nghiêm trọng, vì vậy cần đánh giá chức năng gan trước và trong điều trị. Thuốc chỉ được dùng theo chỉ định và theo dõi của bác sĩ.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Hoạt chất: Dantrolen natri – dantrolene sodium
  • Nhóm thuốc: Thuốc giãn cơ tác động trực tiếp
  • Mã ATC: M03CA01
  • Vị trí tác dụng: Cơ xương, chủ yếu liên quan thụ thể RYR1 và giải phóng Ca²⁺ từ lưới cơ tương
  • Chỉ định nổi bật: Điều trị tăng thân nhiệt ác tính; kiểm soát một số dạng co cứng mạn tính
  • Dạng dùng: Viên nang uống; bột hoặc hỗn dịch pha tiêm tĩnh mạch
  • Cảnh báo quan trọng: Độc tính gan khi dùng đường uống; yếu cơ và suy yếu cơ hô hấp; nguy cơ tổn thương mô nếu thuốc tiêm thoát mạch
  • Tương tác đáng chú ý: Thuốc chẹn kênh calci như verapamil, diltiazem; thuốc ức chế thần kinh trung ương; thuốc giãn cơ khác
  • Phân loại: Thuốc kê đơn; dạng tiêm dùng tại cơ sở y tế
  • Lưu ý: Không tự ý dùng, điều chỉnh liều hoặc ngừng thuốc

Hoạt chất Dantrolen natri là gì?

Dantrolen natri là thuốc giãn cơ tác động trực tiếp lên cơ xương. Thuốc làm giảm giải phóng calci nội bào cần thiết cho quá trình co cơ, vì vậy có thể làm giảm tình trạng co cứng và kiểm soát quá trình tăng chuyển hóa cơ trong tăng thân nhiệt ác tính.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Dantrolen natri

INN Dantrolene sodium. Một số chế phẩm sử dụng dạng dantrolene sodium hemiheptahydrate, tức muối natri ngậm 3,5 phân tử nước.

CAS Chưa xác minh Công thức (C14H9N4NaO5)2·7H2O

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Dantrolen natri

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Dantrolene sodium. Một số chế phẩm sử dụng dạng dantrolene sodium hemiheptahydrate, tức muối natri ngậm 3,5 phân tử nước.

Tên chung quốc tế sửa đổi (INNM)

Dantrolene sodium hemiheptahydrate

Tên IUPAC

sodium 3-[(E)-[5-(4-nitrophenyl)furan-2-yl]methylideneamino]-2-oxo-4H-imidazol-5-olate

Tên hóa học khác

2,4-Imidazolidinedione, 1-[[[5-(4-nitrophenyl)-2-furanyl]methylene]amino]-, sodium salt (1:1) | 1-((5-(p-Nitrophenyl)furfurylidene)amino)hydantoin sodium

Tên khác / tên đồng nghĩa

Dantrolene sodium hydrate; dantrolene sodium hemiheptahydrate; dantrolene natri; natri dantrolene. Dantrolene là phần hoạt tính của muối dantrolene sodium.

Tên USAN

dantrolene sodium

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

Chưa xác minh

UNII

Chưa xác minh

PubChem CID

Chưa xác minh

RxNorm CUI

Chưa xác minh

Công thức phân tử

(C14H9N4NaO5)2·7H2O

Dược động học của Dantrolen natri

Dantrolen natri đường uống được hấp thu chậm, không hoàn toàn nhưng tương đối ổn định. Thuốc gắn đáng kể với protein huyết tương, chủ yếu albumin, được chuyển hóa ở gan và tạo các chất chuyển hóa như 5-hydroxydantrolene và dẫn chất acetamido. Thời gian bán thải thay đổi theo đường dùng, dạng bào chế và nghiên cứu.

Giai đoạn I: Hấp thu

Sau khi uống, dantrolen natri được hấp thu chậm và không hoàn toàn; nồng độ trong máu tăng theo liều. Với dạng tiêm tĩnh mạch, thuốc đi trực tiếp vào tuần hoàn; Ryanodex đạt nồng độ đỉnh tại thời điểm lấy mẫu đầu tiên, khoảng một phút sau khi tiêm trong nghiên cứu ở người khỏe mạnh.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Nhãn thuốc chính thức được tham khảo cho biết hấp thu đường uống không hoàn toàn nhưng không cung cấp tỷ lệ sinh khả dụng tuyệt đối nhất quán để áp dụng chung cho mọi chế phẩm.

Giai đoạn II: Phân bố

Một lượng dantrolene trong máu liên kết với hồng cầu nhiều hơn đôi chút so với phần huyết tương. Thuốc gắn đáng kể và thuận nghịch với protein huyết tương, chủ yếu albumin. Trong nghiên cứu Ryanodex liều đơn 2,5 mg/kg, thể tích phân bố trung bình được ước tính khoảng 36,4 ± 11,7 lít. Chưa có đủ thông tin về khả năng qua hàng rào máu–não.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Dantrolene được chuyển hóa tại gan. Các chất chuyển hóa chính được ghi nhận gồm 5-hydroxydantrolene và chất chuyển hóa acetamido; thuốc cũng có thể trải qua thủy phân và oxy hóa tạo nitrophenylfuroic acid.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Dantrolene và các chất chuyển hóa được phát hiện trong máu và nước tiểu. Tỷ lệ thải trừ chính xác qua thận, mật và các đường khác chưa được mô tả đầy đủ, nhất quán trong các nhãn ưu tiên đã tham khảo.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải
  • Sau liều uống 100 mg ở người trưởng thành: thời gian bán thải sinh học trung bình khoảng 8,7 giờ.
  • Dạng tiêm truyền thống: nhãn thuốc ghi nhận khoảng 4–8 giờ trong phần lớn điều kiện thực nghiệm.
  • Ryanodex liều đơn 1–2,5 mg/kg: trung bình khoảng 8,5–11,4 giờ.

Sự khác biệt có thể liên quan đến công thức bào chế, phương pháp định lượng và thiết kế nghiên cứu.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Trong nghiên cứu ở người khỏe mạnh sử dụng Ryanodex 2,5 mg/kg tiêm tĩnh mạch, độ thanh thải trung bình của dantrolene khoảng 2,5 ± 1,0 lít/giờ. Giá trị này phụ thuộc chế phẩm, quần thể và điều kiện nghiên cứu, không nên áp dụng trực tiếp để cá nhân hóa liều.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể ảnh hưởng gồm dạng bào chế, đường dùng, liều, chức năng gan, tuổi, bệnh đồng mắc và thuốc dùng kèm. Về lý thuyết, thuốc cảm ứng enzym microsom gan có thể làm tăng chuyển hóa dantrolene, mặc dù phenobarbital và diazepam không cho thấy ảnh hưởng rõ trong dữ liệu nhãn. Warfarin, clofibrate và tolbutamide có thể làm thay đổi mức độ gắn protein, nhưng ý nghĩa lâm sàng cần được đánh giá theo từng trường hợp.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Dantrolen natri

Dantrolene thuộc nhóm thuốc giãn cơ tác động trực tiếp, khác với thuốc giãn cơ trung ương hoặc thuốc phong bế thần kinh–cơ. Thuốc tác động tại vị trí nằm sau chỗ tiếp nối thần kinh–cơ, làm thay đổi đáp ứng co của sợi cơ.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Dantrolene liên kết và điều biến thụ thể ryanodine type 1 – RYR1 tại lưới cơ tương của cơ xương, qua đó ức chế giải phóng Ca²⁺ vào bào tương. Hoạt chất làm gián đoạn quá trình liên kết kích thích–co cơ và giảm sự co cơ quá mức. Trong tăng thân nhiệt ác tính, tác dụng này giúp khôi phục cân bằng calci nội bào và làm giảm chuỗi tăng chuyển hóa, sinh nhiệt, cứng cơ và rối loạn sinh hóa liên quan.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Mức độ và thời gian giãn cơ liên quan đến liều và nồng độ thuốc trong máu. Tác dụng dược lực học có thể biểu hiện bằng giảm lực nắm bàn tay, yếu chân, yếu cơ hô hấp hoặc khó nuốt. Dantrolene không được xem là thuốc ức chế thần kinh trung ương trực tiếp, nhưng người dùng vẫn có thể buồn ngủ, chóng mặt và cảm giác yếu toàn thân.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Dantrolen natri

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Dantrolen natri

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Dantrolen natri

  • Thuốc chẹn kênh calci: Đã có báo cáo suy sụp tim mạch và tăng kali máu khi dantrolene được dùng cùng thuốc chẹn kênh calci. Không khuyến nghị phối hợp dantrolene tiêm với verapamil hoặc các thuốc cùng nhóm trong xử trí tăng thân nhiệt ác tính; EMA cũng lưu ý verapamil và diltiazem.
  • Thuốc giãn cơ/phong bế thần kinh–cơ: Có thể làm tăng mức độ phong bế thần kinh–cơ, bao gồm tác dụng của vecuronium.
  • Thuốc an thần, giải lo âu, thuốc chống loạn thần và chất ức chế thần kinh trung ương: Có thể làm tăng buồn ngủ, chóng mặt và suy giảm khả năng vận động.
  • Estrogen và thuốc có nguy cơ độc gan: Cần thận trọng, đặc biệt ở phụ nữ trên 35 tuổi hoặc người đang dùng nhiều thuốc có khả năng ảnh hưởng gan.
  • Thuốc ảnh hưởng gắn protein: Warfarin, clofibrate và tolbutamide có thể làm thay đổi tỷ lệ gắn protein của dantrolene; ý nghĩa lâm sàng phải được bác sĩ đánh giá.

Thắc mắc về hoạt chất Dantrolen natri

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 0 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *