Đa polyp tuyến gia đình (FAP)

Đa polyp tuyến gia đình là hội chứng di truyền chủ yếu do biến thể gây bệnh ở gene APC, làm xuất hiện hàng chục đến hàng nghìn polyp tuyến trong đại tràng và trực tràng, thường từ tuổi thiếu niên. Polyp ban đầu có thể không gây triệu chứng, nhưng số lượng tăng dần khiến nguy cơ ung thư đại trực tràng rất cao nếu không được giám sát và can thiệp đúng thời điểm. Người bệnh còn có thể gặp polyp tá tràng, polyp dạ dày, u desmoid và khối u ngoài đường tiêu hóa. Chẩn đoán dựa trên gánh nặng polyp, tiền sử gia đình, giải phẫu bệnh và xét nghiệm di truyền; người thân có nguy cơ cần được tư vấn và xét nghiệm có mục tiêu. Điều trị gồm nội soi định kỳ suốt đời và phẫu thuật giảm nguy cơ khi số polyp không còn kiểm soát được. Kế hoạch được cá thể hóa theo kiểu hình, tuổi và mong muốn sinh sản.

Chịu trách nhiệm chuyên môn: BS. Dung (BSCKI - Chuyên ngành Cơ xương khớp) Cập nhật lần cuối: 19/07/2026

Đa polyp tuyến gia đình là bệnh gì?

Đa polyp tuyến gia đình (FAP) là một hội chứng khuynh hướng ung thư, không phải chỉ là “nhiều polyp” thông thường. Người mang biến thể gây bệnh trong APC có một bản sao gene bị mất chức năng từ lúc sinh; khi tế bào niêm mạc đại trực tràng mất thêm bản sao còn lại, đường truyền tín hiệu Wnt bị hoạt hóa và adenoma hình thành hàng loạt. Thể FAP điển hình thường có ít nhất hàng trăm polyp, còn FAP giảm nhẹ có số lượng ít hơn, phân bố khác và ung thư xuất hiện muộn hơn. Hội chứng cũng bao gồm nguy cơ tổn thương tá tràng, tuyến giáp, u desmoid và các biểu hiện đặc trưng khác. Khác với hội chứng Lynch, FAP thường có gánh nặng polyp rõ rệt. Chẩn đoán phân tử xác nhận nguyên nhân và giúp xét nghiệm người thân, nhưng kiểu hình lâm sàng vẫn quan trọng vì đôi khi không tìm thấy biến thể dù biểu hiện rất gợi ý.

Tổng quan về Đa polyp tuyến gia đình (FAP)
Tổng quan về Đa polyp tuyến gia đình (FAP)
Tên bệnh

Đa polyp tuyến gia đình

Tên tiếng Anh

Familial adenomatous polyposis

Tên khác / tên đồng nghĩa

FAP; bệnh đa polyp tuyến đại trực tràng gia đình; familial polyposis coli

Mã ICD-10

D12.6 thường được dùng cho đa polyp đại tràng gia đình trong ICD-10; cần đối chiếu phiên bản mã hóa quốc gia và mã thêm các tổn thương hoặc ung thư hiện hữu.

Nhóm bệnh / chuyên khoa

Hội chứng ung thư tiêu hóa di truyền; đa polyp tuyến do biến thể APC

Cơ quan ảnh hưởng

Đại tràng và trực tràng là cơ quan chính; có thể có polyp tá tràng, dạ dày và các biểu hiện ngoài ruột như u desmoid, tuyến giáp, xương, võng mạc hoặc gan ở trẻ.

Tính chất bệnh

Hội chứng di truyền trội trên nhiễm sắc thể thường, không lây; tạo nhiều adenoma và nguy cơ ung thư đại trực tràng rất cao nếu không quản lý.

Mức độ phổ biến

Hiếm gặp trong dân số nhưng là một nguyên nhân quan trọng của ung thư đại trực tràng di truyền khởi phát sớm.

Bệnh có lây không?

Không

Đường lây

Không áp dụng

Tổng quan chuyên môn về Đa polyp tuyến gia đình

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của Đa polyp tuyến gia đình

Triệu chứng và dấu hiệu của Đa polyp tuyến gia đình

Chẩn đoán Đa polyp tuyến gia đình

Điều trị Đa polyp tuyến gia đình

Biến chứng, tiên lượng và phòng ngừa

Chăm sóc và sinh hoạt khi mắc Đa polyp tuyến gia đình

Lưu ý cho các nhóm đối tượng đặc biệt

Câu hỏi thường gặp về Đa polyp tuyến gia đình

Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ và nhân viên y tế có chuyên môn. Người đọc không nên tự ý dùng thuốc, thay đổi liều dùng hoặc trì hoãn việc đi khám dựa trên nội dung của bài viết. Khi có dấu hiệu nghiêm trọng hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu, hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu 115.

Đã có 0 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *