Polyp đại trực tràng là khối mô phát triển từ niêm mạc đại tràng hoặc trực tràng, có thể có cuống, không cuống, phẳng hoặc hơi lõm. Phần lớn polyp không gây triệu chứng và nhiều tổn thương lành tính, nhưng polyp tuyến cùng một số tổn thương răng cưa có khả năng tiến triển thành ung thư theo thời gian. Nguy cơ phụ thuộc số lượng, kích thước, vị trí, hình dạng, mức độ loạn sản, chất lượng cắt bỏ và tiền sử gia đình. Nội soi đại tràng vừa giúp quan sát vừa cho phép cắt polyp; mô được gửi giải phẫu bệnh để xác định bản chất và lập lịch theo dõi. Đi ngoài ra máu, thiếu máu thiếu sắt, thay đổi thói quen đại tiện hoặc sụt cân cần được khám, nhưng không nên chờ có triệu chứng mới sàng lọc. Phát hiện và loại bỏ đúng kỹ thuật có thể giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng.
Polyp đại trực tràng là bệnh gì?
Polyp đại trực tràng là một thuật ngữ mô tả hình thái, không phải một chẩn đoán mô học duy nhất. Tổn thương có thể là polyp tuyến, tổn thương răng cưa, polyp tăng sản, polyp viêm, hamartoma hoặc những dạng hiếm khác. Một số polyp là tiền thân của ung thư thông qua tích lũy biến đổi phân tử và loạn sản; số khác gần như không có tiềm năng ác tính trong bối cảnh thông thường. Polyp có cuống nhô vào lòng ruột, polyp không cuống bám rộng, còn tổn thương phẳng hoặc lõm có thể khó nhận biết hơn. Kích thước, bề mặt, mạch máu và kiểu hố tuyến giúp bác sĩ ước tính nguy cơ trong lúc nội soi, nhưng kết quả giải phẫu bệnh sau cắt mới quyết định phân loại chính xác. Polyp khác với ung thư xâm lấn: ung thư đã vượt qua lớp cơ niêm và có khả năng lan rộng, còn polyp chưa chắc chứa tế bào ung thư.

| Tên bệnh | Polyp đại trực tràng |
|---|---|
| Tên tiếng Anh | Colorectal polyps |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Polyp đại tràng; polyp trực tràng; polyp ruột già |
| Mã ICD-10 | Không có một mã duy nhất: K63.5 thường dùng cho polyp đại tràng chưa phân loại; K62.1 cho polyp trực tràng; polyp tuyến lành tính có thể mã D12.- theo vị trí. |
| Nhóm bệnh / chuyên khoa | Tổn thương niêm mạc đại trực tràng; tiêu hóa, nội soi và giải phẫu bệnh |
| Cơ quan ảnh hưởng | Niêm mạc đại tràng và trực tràng; một số tổn thương tiến triển có thể xâm nhập thành ruột hoặc liên quan hạch khi đã chuyển thành ung thư. |
| Tính chất bệnh | Tổn thương khu trú, không lây; có thể không tân sinh, tiền ung thư hoặc đã chứa ung thư xâm lấn tùy mô bệnh học. |
| Mức độ phổ biến | Thường gặp, đặc biệt ở người trung niên và cao tuổi; đa số được phát hiện khi sàng lọc hoặc nội soi vì lý do khác. |
| Bệnh có lây không? | Không |
| Đường lây | Không áp dụng |
Tổng quan chuyên môn về Polyp đại trực tràng
Polyp hình thành khi cân bằng giữa tăng sinh, biệt hóa và chết tế bào của biểu mô đại trực tràng bị rối loạn. Trong con đường tuyến–ung thư, biến đổi sớm ở APC và các sự kiện tiếp theo có thể làm tế bào tăng sinh, tạo adenoma rồi tích lũy loạn sản cao và xâm lấn. Con đường răng cưa thường liên quan methyl hóa DNA, biến đổi BRAF hoặc KRAS và có thể dẫn đến mất sửa chữa bắt cặp sai. Viêm mạn tính cũng thúc đẩy tái tạo niêm mạc và tạo polyp viêm. Tốc độ tiến triển rất khác nhau, nên không thể dự đoán nguy cơ chỉ từ việc “có polyp”.
Phân loại thực hành gồm polyp tân sinh và không tân sinh. Nhóm tân sinh quan trọng nhất là adenoma ống, ống–nhung mao, nhung mao và tổn thương răng cưa không cuống hoặc adenoma răng cưa truyền thống. Nhóm không tân sinh gồm nhiều polyp tăng sản nhỏ, polyp viêm và một số hamartoma. Nội soi còn mô tả dạng có cuống, không cuống, phẳng hoặc lõm theo phân loại hình thái. Ý nghĩa thực tế của phân loại là chọn kỹ thuật cắt, đánh giá nguy cơ ung thư và ấn định khoảng theo dõi.
Polyp đại trực tràng trở nên phổ biến hơn theo tuổi và thường được phát hiện ở người từ trung niên trở lên. Tần suất khác nhau theo quần thể, phương pháp sàng lọc, chất lượng nội soi và định nghĩa mô học. Nam giới, người hút thuốc, người béo phì và người có tiền sử gia đình ung thư đại trực tràng có xu hướng gặp adenoma nhiều hơn. Dữ liệu toàn quốc chuẩn hóa về tỷ lệ polyp tại Việt Nam còn chưa đầy đủ, nhưng nội soi sàng lọc ngày càng phát hiện nhiều tổn thương không triệu chứng.
Polyp không hình thành qua đường lây nhiễm. Quá trình bắt đầu trong tế bào niêm mạc đại trực tràng, nơi các biến đổi di truyền và biểu sinh làm một nhóm tế bào tăng sinh vượt kiểm soát. Tổn thương lớn dần vào lòng ruột; một số loại tích lũy thêm bất thường và chuyển từ loạn sản thấp sang cao, sau đó có thể xâm lấn.
Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của Polyp đại trực tràng
Không có một nguyên nhân duy nhất. Phần lớn polyp phát sinh do biến đổi soma tích lũy theo tuổi trong tế bào niêm mạc. Một tỷ lệ nhỏ liên quan hội chứng di truyền như đa polyp tuyến gia đình, hội chứng Lynch, đa polyp liên quan MUTYH hoặc hội chứng đa polyp răng cưa. Viêm đại tràng mạn tính, lối sống ít vận động, hút thuốc, rượu, béo phì và chế độ ăn không lành mạnh có thể làm tăng nguy cơ nhưng không giải thích từng polyp cụ thể.
Yếu tố không thay đổi được gồm tuổi cao, tiền sử cá nhân có adenoma hoặc ung thư, người thân bậc một mắc ung thư đại trực tràng hoặc polyp tiến triển, và hội chứng di truyền. Yếu tố có thể thay đổi gồm hút thuốc, uống nhiều rượu, béo phì, ít vận động và chế độ ăn nhiều thịt chế biến nhưng ít chất xơ. Bệnh viêm ruột làm tăng nguy cơ tân sinh theo cơ chế khác và cần chương trình giám sát riêng.
Nhóm cần đánh giá sớm hơn dân số nguy cơ trung bình gồm người có tiền sử gia đình mạnh, từng cắt polyp tiến triển, từng ung thư đại trực tràng, bệnh viêm ruột kéo dài hoặc dấu hiệu gợi ý hội chứng di truyền. Người có hơn mười adenoma, polyp xuất hiện rất trẻ hoặc nhiều người thân mắc ung thư sớm nên được cân nhắc tư vấn di truyền.
Triệu chứng và dấu hiệu của Polyp đại trực tràng
Hầu hết polyp không gây triệu chứng và được tìm thấy qua sàng lọc. Khi có biểu hiện, chúng thường không đặc hiệu và phụ thuộc kích thước, vị trí, bề mặt loét hoặc mức độ tiết nhầy. Polyp trực tràng có thể gây máu đỏ tươi; polyp đại tràng phải có thể làm mất máu kín đáo và thiếu sắt. Polyp lớn hiếm khi gây đau quặn, tắc bán phần hoặc sa qua hậu môn.
- Không có triệu chứng; đây là tình huống phổ biến nhất khi polyp được phát hiện trong nội soi sàng lọc.
- Máu lẫn phân hoặc máu đỏ trên giấy vệ sinh, nhưng cần phân biệt với trĩ và các bệnh khác.
- Thiếu máu thiếu sắt gây mệt, da nhợt hoặc khó thở khi mất máu kín đáo kéo dài.
- Thay đổi thói quen đại tiện kéo dài như táo bón, tiêu chảy hoặc cảm giác đi chưa hết.
- Tiết nhầy nhiều, đặc biệt với một số polyp lớn ở trực tràng.
- Đau quặn hoặc chướng bụng khi polyp rất lớn làm hẹp lòng ruột.
- Polyp có cuống dài sa qua hậu môn khi rặn, dễ nhầm với búi trĩ.
- Hạ kali máu và mất nước do polyp nhung mao lớn tiết nhiều dịch, rất hiếm.
- Dấu hiệu ung thư như sụt cân, chán ăn hoặc khối bụng khi tổn thương đã tiến triển.
Nên đặt lịch khám: khi có máu trong phân, thiếu máu thiếu sắt, thay đổi đại tiện kéo dài hoặc đến tuổi sàng lọc. Cần khám trong ngày: khi đi ngoài ra máu tái diễn, đau tăng, sốt hoặc yếu nhiều. Cần tái khám sớm: nếu chưa nhận được kết quả giải phẫu bệnh, cắt polyp không trọn, chất lượng làm sạch ruột kém hoặc bác sĩ hẹn nội soi kiểm tra vị trí cắt.
- Chảy máu đỏ tươi nhiều, đi ngoài liên tục ra máu cục, chóng mặt, ngất hoặc tim đập nhanh.
- Đau bụng dữ dội, bụng cứng, sốt hoặc rét run sau nội soi và cắt polyp.
- Nôn nhiều, bụng chướng và bí trung đại tiện gợi ý tắc hoặc biến chứng hiếm.
- Gọi 115 hoặc đến cơ sở cấp cứu; không tự lái xe khi choáng và không tự dùng thuốc cầm máu để trì hoãn.
Chẩn đoán Polyp đại trực tràng
Quy trình gồm khai thác triệu chứng, tiền sử cá nhân và gia đình, đánh giá nguy cơ sàng lọc, sau đó lựa chọn xét nghiệm phân hoặc nội soi. Xét nghiệm phân bất thường không chẩn đoán polyp mà chỉ cho biết cần nội soi. Khi nội soi, bác sĩ mô tả số lượng, vị trí, kích thước, hình thái, chất lượng làm sạch và mức độ cắt trọn. Mẫu mô được đọc bởi bác sĩ giải phẫu bệnh để xác định loại polyp, loạn sản và dấu hiệu xâm lấn.
Khám thường không phát hiện được polyp. Bác sĩ đánh giá thiếu máu, sụt cân, khối bụng, bệnh gan hoặc dấu hiệu hội chứng di truyền; khám trực tràng có thể thấy tổn thương thấp nhưng không thay thế nội soi. Tiền sử gia đình cần ghi rõ loại ung thư, tuổi chẩn đoán và quan hệ huyết thống.
Công thức máu và ferritin đánh giá mất máu mạn. Xét nghiệm máu ẩn trong phân hoặc FIT hỗ trợ sàng lọc nguy cơ trung bình nhưng có thể âm tính dù có polyp. Xét nghiệm DNA trong phân kết hợp dấu ấn phân tử với máu ẩn, vẫn cần nội soi nếu dương tính. Giải phẫu bệnh là xét nghiệm quyết định loại polyp, mức độ loạn sản, bờ cắt và xâm lấn. Xét nghiệm gene chỉ dùng khi gánh nặng polyp hoặc tiền sử gợi ý di truyền.
Nội soi đại tràng là phương tiện ưu tiên vì vừa phát hiện vừa cắt tổn thương. CT đại tràng có thể phát hiện polyp kích thước đáng kể nhưng không sinh thiết được và vẫn cần nội soi nếu bất thường. Nội soi đại tràng sigma chỉ khảo sát đoạn xa nên có thể bỏ sót tổn thương đoạn gần. Kỹ thuật tăng cường hình ảnh và nhuộm điện tử giúp đánh giá bề mặt, nhưng không thay thế mô bệnh học khi cần.
Chẩn đoán polyp dựa trên quan sát trực tiếp hoặc hình ảnh phù hợp, sau đó phân loại bằng giải phẫu bệnh khi lấy được mẫu. “Polyp tiến triển” thường được xác định bởi kích thước lớn, thành phần nhung mao, loạn sản cao hoặc đặc điểm nguy cơ khác theo hướng dẫn áp dụng. Chất lượng nội soi phải đủ—đến manh tràng và làm sạch tốt—trước khi dùng kết quả để quyết định khoảng theo dõi.
Điều trị Polyp đại trực tràng
Mục tiêu là cắt trọn tổn thương tiền ung thư, thu được mẫu mô nguyên vẹn khi cần đánh giá xâm lấn, phòng chảy máu hoặc thủng và lập kế hoạch theo dõi dựa trên nguy cơ. Polyp nhỏ thường cắt bằng thòng lọng lạnh; tổn thương lớn hoặc phức tạp nên do bác sĩ nội soi can thiệp có kinh nghiệm xử lý. Ung thư xâm lấn sâu, bờ không an toàn hoặc yếu tố mô học nguy cơ cao cần hội chẩn phẫu thuật.
Không có thuốc uống thông thường làm polyp hiện hữu biến mất thay cho cắt bỏ. Thuốc có thể được dùng để chuẩn bị ruột, an thần, giảm đau hoặc xử trí biến chứng theo chỉ định. Một số thuốc dự phòng ung thư được nghiên cứu ở nhóm di truyền đặc biệt, nhưng không tự áp dụng cho người có polyp rải rác vì lợi ích và nguy cơ chảy máu phải được cân nhắc cá thể hóa.
Các kỹ thuật gồm sinh thiết, cắt thòng lọng lạnh hoặc nóng, cắt niêm mạc qua nội soi, bóc tách dưới niêm mạc và cắt toàn thành trong trường hợp chọn lọc. Lựa chọn phụ thuộc kích thước, hình thái, vị trí và nghi ngờ xâm lấn. Tổn thương lớn nên được cắt trong một lần bởi chuyên gia khi có thể; cắt từng mảnh cần đánh dấu và nội soi kiểm tra sớm hơn.
Phẫu thuật được cân nhắc khi polyp không thể cắt an toàn bằng nội soi, có ung thư xâm lấn sâu, bờ cắt dương tính không thể xử lý lại, mô học nguy cơ cao hoặc có hội chứng đa polyp cần cắt đại tràng. Phạm vi mổ dựa vào vị trí, số lượng tổn thương, nguy cơ hạch và tình trạng toàn thân, không phải mọi polyp lớn đều cần mổ.
Trước nội soi, tuân thủ chế độ ăn và thuốc làm sạch ruột giúp giảm bỏ sót. Sau cắt, người bệnh cần nghỉ ngơi, uống đủ nước khi được phép và theo dõi máu trong phân, đau, sốt. Hỗ trợ cai thuốc lá, kiểm soát cân nặng và tăng vận động góp phần giảm nguy cơ chung nhưng không thay thế nội soi.
Theo dõi dựa trên báo cáo nội soi và giải phẫu bệnh. Bác sĩ xem xét số polyp, kích thước, loại mô học, loạn sản, cách cắt, bờ cắt và chất lượng chuẩn bị ruột. Người bệnh nên lưu bản kết quả để lần sau không bị xếp sai nguy cơ. Vị trí cắt tổn thương lớn hoặc cắt từng mảnh có thể cần kiểm tra sớm trước lịch giám sát định kỳ.
Cắt một polyp nhỏ thường hoàn thành trong buổi nội soi, nhưng kết quả mô bệnh học cần thêm thời gian. Tổn thương lớn có thể cần thủ thuật chuyên sâu, nhiều lần điều trị hoặc phẫu thuật. Lịch theo dõi có thể từ vài tháng đến nhiều năm tùy nguy cơ; không nên dùng một khoảng thời gian chung cho mọi người.
Biến chứng, tiên lượng và phòng ngừa
Nếu không được phát hiện, một số polyp có thể tiến triển thành ung thư đại trực tràng. Biến chứng của polyp lớn gồm chảy máu, thiếu máu, tiết nhầy và hiếm khi tắc ruột. Biến chứng sau cắt gồm chảy máu sớm hoặc muộn, thủng, hội chứng bỏng điện sau cắt và nhiễm trùng hiếm. Nguy cơ tăng theo kích thước, vị trí và kỹ thuật.
Tiên lượng rất tốt khi polyp tiền ung thư được cắt trọn trước khi xâm lấn. Nguy cơ xuất hiện polyp mới vẫn tồn tại vì niêm mạc còn lại và yếu tố cơ địa chưa mất đi. Kết quả dài hạn phụ thuộc chất lượng nội soi, tuân thủ lịch theo dõi, mô học và có hay không hội chứng di truyền.
Polyp đã cắt trọn thường không mọc lại tại chính vị trí đó, nhưng có thể còn mô sót sau cắt từng mảnh hoặc xuất hiện polyp mới ở nơi khác. Nguy cơ cao hơn khi từng có nhiều adenoma, polyp lớn, loạn sản cao hoặc chuẩn bị ruột kém. Nội soi đúng lịch là cách phát hiện tái phát tại chỗ và tổn thương mới.
Sàng lọc và cắt polyp là biện pháp phòng ung thư hiệu quả nhất. Duy trì cân nặng phù hợp, vận động đều, không hút thuốc, hạn chế rượu, ưu tiên rau quả, ngũ cốc nguyên hạt và giảm thịt chế biến có thể hỗ trợ giảm nguy cơ. Người có tiền sử gia đình hoặc hội chứng di truyền cần chương trình riêng, không theo lịch dân số chung.
Chăm sóc và sinh hoạt khi mắc Polyp đại trực tràng
Không có thực phẩm nào làm tan polyp. Chế độ ăn nên ưu tiên chất xơ từ rau, quả, đậu và ngũ cốc nguyên hạt; hạn chế thịt chế biến, ăn quá nhiều thịt đỏ và rượu. Trước nội soi phải tuân thủ hướng dẫn ít bã và làm sạch ruột. Sau cắt lớn, bác sĩ có thể khuyên ăn mềm ngắn hạn, nhưng không cần kiêng kéo dài nếu hồi phục tốt.
Vận động đều đặn và giảm thời gian ngồi lâu hỗ trợ sức khỏe chuyển hóa và nguy cơ ung thư đại trực tràng. Sau cắt polyp nhỏ, có thể trở lại sinh hoạt nhẹ sớm; sau thủ thuật lớn nên tránh nâng nặng, tập cường độ cao và đi xa trong thời gian bác sĩ dặn vì chảy máu muộn có thể xảy ra.
Lưu kết quả nội soi, mô bệnh học và ngày hẹn lần sau. Sau cắt, theo dõi lượng máu trong phân, đau bụng, sốt, chóng mặt và khả năng ăn uống. Một ít máu có thể xuất hiện tùy thủ thuật nhưng máu nhiều hoặc tăng dần cần cấp cứu. Không có phương pháp tự kiểm tra tại nhà xác nhận polyp đã hết.
- Không trì hoãn nội soi sau xét nghiệm phân dương tính hoặc khi có thiếu máu thiếu sắt chưa rõ nguyên nhân.
- Không cho rằng mọi polyp đều là ung thư, nhưng cũng không bỏ qua kết quả mô học tiền ung thư.
- Không tự dùng aspirin, thuốc chống viêm hoặc thảo dược để “làm tiêu polyp”.
- Không ngừng thuốc chống đông trước nội soi nếu chưa có kế hoạch của bác sĩ kê thuốc và bác sĩ nội soi.
- Không bỏ lịch theo dõi chỉ vì lần cắt trước không có triệu chứng.
Lưu ý cho các nhóm đối tượng đặc biệt
Polyp ở trẻ ít gặp hơn người lớn và thường có phổ nguyên nhân khác, như polyp thiếu niên đơn độc hoặc hội chứng hamartoma. Máu đỏ tươi không đau là biểu hiện thường gặp của polyp trực tràng ở trẻ, nhưng vẫn cần loại trừ nứt hậu môn và viêm. Nhiều polyp, tiền sử gia đình hoặc biểu hiện ngoài ruột cần đánh giá di truyền và theo dõi chuyên khoa nhi.
Người cao tuổi có tỷ lệ polyp và ung thư cao hơn, nhưng lợi ích nội soi phải cân nhắc tuổi sinh học, bệnh nền, thuốc chống đông và khả năng chịu chuẩn bị ruột. Nguy cơ mất nước, rối loạn điện giải, té ngã sau an thần và biến chứng thủ thuật cao hơn. Quyết định sàng lọc hoặc tiếp tục giám sát nên dựa vào sức khỏe tổng thể và tuổi thọ kỳ vọng, không chỉ tuổi trên giấy.
Nội soi trong thai kỳ chỉ thực hiện khi có chỉ định rõ như chảy máu đáng kể hoặc nghi bệnh nghiêm trọng. Thời điểm, an thần và theo dõi thai cần phối hợp sản khoa. Polyp không triệu chứng thường được xử trí sau sinh; không nên trì hoãn nếu nghi ung thư hoặc có biến chứng. Xét nghiệm phân có thể không giải quyết được nguyên nhân chảy máu.
Nội soi và cắt polyp có thể thực hiện khi đang cho con bú. Người mẹ nên thông báo để chọn thuốc an thần và nhận hướng dẫn dựa trên loại thuốc cụ thể; đa số không cần ngừng bú kéo dài. Không tự bỏ thuốc chống đông, giảm đau hoặc thuốc nhuận tràng mà chưa trao đổi với bác sĩ.
Suy giảm miễn dịch không phải nguyên nhân trực tiếp phổ biến của adenoma nhưng có thể làm nhiễm trùng, lành niêm mạc và biểu hiện biến chứng khác đi. Người ghép tạng hoặc dùng thuốc ức chế miễn dịch cần phối hợp kế hoạch thuốc trước thủ thuật. Ngưỡng đánh giá chảy máu, sốt hoặc đau sau cắt nên thấp hơn.
Bệnh tim phổi, bệnh thận, xơ gan, rối loạn đông máu và đái tháo đường ảnh hưởng chuẩn bị ruột, an thần và nguy cơ chảy máu. Bệnh viêm ruột cần giám sát loạn sản theo phác đồ riêng, không áp dụng nguyên xi lịch sau polyp ở người nguy cơ trung bình. Danh sách thuốc phải được rà soát trước thủ thuật.
Sau phẫu thuật cắt đoạn đại trực tràng vì polyp không thể xử lý nội soi hoặc ung thư sớm, người bệnh vẫn cần theo dõi phần ruột còn lại. Chăm sóc gồm phục hồi vận động, dinh dưỡng, theo dõi miệng nối và kết quả hạch nếu có. Thay đổi đại tiện có thể kéo dài và cần được hướng dẫn, đặc biệt sau mổ trực tràng.
Câu hỏi thường gặp về Polyp đại trực tràng
Không. “Polyp” mô tả một tổn thương của niêm mạc, trong đó nhiều loại lành tính. Tuy nhiên, adenoma và một số tổn thương răng cưa là tiền ung thư, còn một số polyp có thể đã chứa ung thư xâm lấn. Kích thước và hình dạng giúp ước tính nhưng không đủ kết luận. Kết quả giải phẫu bệnh sau cắt cho biết loại mô, mức độ loạn sản, có xâm lấn hay không và bờ cắt. Vì vậy cần chờ báo cáo chính thức thay vì suy đoán từ hình ảnh nội soi.
Thường có, nhưng thời điểm không giống nhau. Bác sĩ dựa vào số lượng, kích thước, loại mô học, loạn sản, cách cắt, độ sạch ruột và tiền sử cá nhân. Một hoặc hai adenoma nhỏ được cắt trọn có thể theo dõi thưa hơn, trong khi nhiều polyp, polyp lớn, tổn thương răng cưa nguy cơ cao hoặc cắt từng mảnh cần nội soi sớm hơn. Người có hội chứng di truyền hoặc bệnh viêm ruột không áp dụng lịch nguy cơ trung bình.
Không nên trông chờ polyp tự biến mất. Một số tổn thương nhỏ có thể thay đổi hoặc khó thấy ở lần nội soi sau, nhưng không có cách nào biết chắc chúng đã thoái triển hay bị bỏ sót nếu chưa được cắt và đánh giá. Thuốc, thực phẩm chức năng và mẹo dân gian không thay thế cắt polyp có chỉ định. Cách xử trí an toàn là nội soi chất lượng cao, cắt trọn bằng kỹ thuật phù hợp và làm giải phẫu bệnh.
Một ít máu có thể xuất hiện ngay sau thủ thuật, tùy kích thước và kỹ thuật cắt. Tuy nhiên, chảy máu muộn cũng có thể xảy ra sau vài ngày. Nếu máu nhiều, có cục, tăng dần, kèm chóng mặt, ngất, đau bụng dữ dội hoặc sốt, cần đến cấp cứu. Không tự dùng thuốc cầm máu. Người dùng thuốc chống đông hoặc kháng kết tập tiểu cầu phải làm theo kế hoạch dùng lại thuốc do bác sĩ chỉ định.
Không có chế độ ăn bảo đảm ngăn polyp tái xuất hiện. Một mô hình ăn nhiều rau, quả, đậu và ngũ cốc nguyên hạt; hạn chế thịt chế biến, rượu và dư thừa năng lượng là lựa chọn hợp lý cho sức khỏe đại trực tràng. Kết hợp vận động, kiểm soát cân nặng và bỏ thuốc lá quan trọng hơn một thực phẩm đơn lẻ. Dù lối sống tốt, người từng có polyp vẫn phải nội soi theo lịch vì yếu tố tuổi, di truyền và tiền sử không thể thay đổi.
Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ và nhân viên y tế có chuyên môn. Người đọc không nên tự ý dùng thuốc, thay đổi liều dùng hoặc trì hoãn việc đi khám dựa trên nội dung của bài viết. Khi có dấu hiệu nghiêm trọng hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu, hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu 115.

