Cefazolin

Cefazolin là kháng sinh beta-lactam thuộc nhóm cephalosporin thế hệ 1, được sử dụng bằng đường tiêm hoặc truyền để điều trị một số nhiễm khuẩn do vi khuẩn nhạy cảm. Thuốc tiêu diệt vi khuẩn bằng cách ức chế tổng hợp thành tế bào. Theo nhãn thuốc, Cefazolin có thể được chỉ định cho nhiễm khuẩn đường hô hấp, tiết niệu, da và cấu trúc da, đường mật, xương khớp, nhiễm khuẩn huyết, viêm nội tâm mạc và một số nhiễm khuẩn sinh dục; thuốc cũng được dùng để dự phòng nhiễm khuẩn trong một số phẫu thuật. WHO xếp Cefazolin vào nhóm kháng sinh Access và ghi nhận hoạt chất trong Danh mục thuốc thiết yếu. Cefazolin không điều trị bệnh do virus. Thuốc phải được nhân viên y tế pha và sử dụng; liều phụ thuộc chẩn đoán, cân nặng, mức độ nhiễm khuẩn, chức năng thận và quy trình chuyên môn.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Hoạt chất: Cefazolin, thường dùng dưới dạng cefazolin sodium.
  • Nhóm thuốc: Kháng sinh beta-lactam, cephalosporin thế hệ 1 và nhóm WHO AWaRe Access.
  • Mã ATC: J01DB04.
  • Dạng dùng: Bột vô khuẩn pha dung dịch tiêm hoặc truyền; một số sản phẩm có dung dịch tiêm pha sẵn.
  • Đường dùng: Tiêm tĩnh mạch, truyền tĩnh mạch; một số chế phẩm cho phép tiêm bắp.
  • Chỉ định: Điều trị một số nhiễm khuẩn do vi khuẩn nhạy cảm và dự phòng nhiễm khuẩn quanh phẫu thuật.
  • Thải trừ: Chủ yếu dưới dạng không đổi qua thận; cần chỉnh liều khi chức năng thận suy giảm.
  • Nguy cơ quan trọng: Phản vệ, phản ứng da nghiêm trọng, tiêu chảy liên quan C. difficile, co giật khi tích lũy ở người suy thận và rối loạn đông máu.
  • Nguyên tắc sử dụng: Thuốc kê đơn, được dùng dưới sự giám sát của nhân viên y tế; không tự mua, tự pha hoặc tự tiêm.

Hoạt chất Cefazolin là gì?

Cefazolin là kháng sinh cephalosporin thế hệ 1 dùng đường tiêm để điều trị một số nhiễm khuẩn do vi khuẩn nhạy cảm và để dự phòng nhiễm khuẩn trong một số phẫu thuật. Thuốc không có tác dụng điều trị cảm lạnh, cúm hoặc bệnh nhiễm virus.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Cefazolin

CAS 25953-19-9

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Cefazolin

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Cefazolin

Tên IUPAC

(6R,7R)-3-[(5-methyl-1,3,4-thiadiazol-2-yl)sulfanylmethyl]-8-oxo-7-[[2-(tetrazol-1-yl)acetyl]amino]-5-thia-1-azabicyclo[4.2.0]oct-2-ene-2-carboxylic acid

Tên khác / tên đồng nghĩa

Cefazolin sodium; cefazolin natri.

Tên viết tắt

CFZ

Tên Latinh / tên dược điển

Cefazolinum

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

25953-19-9

UNII

IHS69L0Y4T

PubChem CID

33255

RxNorm CUI

2180

Dược động học của Cefazolin

Sau khi tiêm tĩnh mạch 1 g, nồng độ trung bình trong huyết thanh đạt đỉnh khoảng 185 microgam/mL và còn khoảng 4 microgam/mL sau 8 giờ. Cefazolin phân bố vào dịch khớp, mật, máu cuống rốn và đi qua nhau thai. Thuốc được thải chủ yếu dưới dạng không đổi qua nước tiểu; khoảng 60% liều được thải trong 6 giờ đầu và 70–80% trong 24 giờ. Thời gian bán thải huyết thanh khoảng 1,8 giờ sau tiêm tĩnh mạch.

Giai đoạn I: Hấp thu

Cefazolin không hấp thu qua đường tiêu hóa trong sử dụng lâm sàng vì được dùng đường tiêm. Sau tiêm bắp, nhãn DailyMed ghi nồng độ trung bình trong huyết thanh đạt khoảng 37 microgam/mL sau 1 giờ với liều 500 mg và khoảng 64 microgam/mL sau 1 giờ với liều 1 g.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Khái niệm sinh khả dụng đường uống không áp dụng vì Cefazolin không được sử dụng bằng đường uống. Khi tiêm tĩnh mạch, hoạt chất được đưa trực tiếp vào tuần hoàn. Sinh khả dụng tuyệt đối sau tiêm bắp theo các nguồn chính thức được đối chiếu.

Giai đoạn II: Phân bố

Nồng độ Cefazolin trong dịch khớp trở nên tương đương nồng độ huyết thanh sau khoảng 4 giờ. Nồng độ trong mật có thể bằng hoặc cao hơn huyết thanh ở người không tắc mật, nhưng thấp hơn đáng kể khi có tắc nghẽn đường mật. Thuốc qua nhau thai và hiện diện với nồng độ rất thấp trong sữa mẹ. Tỷ lệ gắn protein huyết tương được xác nhận từ các nguồn được lựa chọn trong bài.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Nhãn thuốc không mô tả con đường chuyển hóa đáng kể. Cefazolin được thải chủ yếu dưới dạng không đổi qua nước tiểu.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Cefazolin được thải trừ chủ yếu qua thận. Khoảng 60% liều được thải nguyên dạng trong nước tiểu trong 6 giờ đầu và khoảng 70–80% trong 24 giờ.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải huyết thanh khoảng 1,8 giờ sau tiêm tĩnh mạch và khoảng 2 giờ sau tiêm bắp ở người có chức năng thận bình thường. Thời gian bán thải có thể kéo dài đáng kể khi chức năng thận suy giảm.

CL · Độ thanh thải toàn phần

.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Suy thận làm giảm thải trừ Cefazolin và làm tăng nguy cơ tích lũy, đặc biệt nếu không chỉnh liều. Probenecid ức chế bài tiết Cefazolin qua thận, làm nồng độ thuốc cao và kéo dài hơn. Tắc nghẽn đường mật có thể làm giảm đáng kể nồng độ Cefazolin trong mật.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Cefazolin

Cefazolin thuộc nhóm kháng khuẩn beta-lactam, phân nhóm cephalosporin thế hệ 1 và nhóm kháng sinh dùng toàn thân. WHO xếp Cefazolin vào nhóm Access trong hệ thống AWaRe và ghi nhận đây là thuốc thiết yếu.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Cefazolin là thuốc diệt khuẩn. Hoạt chất ức chế quá trình tổng hợp thành tế bào vi khuẩn thông qua tác động lên các protein gắn penicillin và quá trình hình thành peptidoglycan, làm thành tế bào mất ổn định và dẫn đến chết tế bào ở vi khuẩn nhạy cảm.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Cefazolin có hoạt tính trên một số vi khuẩn Gram dương và Gram âm nhạy cảm, gồm Staphylococcus aureus nhạy methicillin, Staphylococcus epidermidis nhạy methicillin, liên cầu nhóm A, Streptococcus pneumoniae, Escherichia coli, Haemophilus influenzae, Klebsiella species và Proteus mirabilis. MRSA, Pseudomonas species, Serratia species, Morganella morganii và phần lớn Enterobacter species không được xem là nhạy cảm đáng tin cậy. Nhãn thuốc cho biết mối liên hệ dược động học–dược lực học của Cefazolin chưa được đánh giá trực tiếp ở người bệnh.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Cefazolin

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Cefazolin

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Cefazolin

  • Probenecid: làm giảm bài tiết Cefazolin qua ống thận, khiến nồng độ thuốc tăng và kéo dài; nhãn DailyMed không khuyến cáo phối hợp.
  • Thuốc chống đông: cephalosporin có thể làm giảm hoạt tính prothrombin; cần theo dõi đông máu ở người sử dụng warfarin, heparin hoặc có nguy cơ chảy máu.
  • Thuốc hoặc chất có độc tính trên thận: thông tin kê đơn tại Anh khuyến cáo theo dõi chức năng thận khi phối hợp với aminoglycoside, colistin, polymyxin B, thuốc cản quang chứa iod, ciclosporin, tacrolimus, furosemide và một số thuốc độc thận khác.
  • Xét nghiệm: có thể gây dương tính giả glucose niệu với dung dịch Benedict, Fehling hoặc viên Clinitest; xét nghiệm Coombs trực tiếp hoặc gián tiếp cũng có thể dương tính.

Thắc mắc về hoạt chất Cefazolin

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 2 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *