Cefalexin (Cephalexin)

Cefalexin, còn được viết là Cephalexin tại Hoa Kỳ, là kháng sinh beta-lactam thuộc nhóm cephalosporin thế hệ 1, chủ yếu được sử dụng bằng đường uống. Thuốc tiêu diệt vi khuẩn nhạy cảm bằng cách ức chế quá trình tổng hợp thành tế bào vi khuẩn. Theo nhãn thuốc, Cefalexin có thể được chỉ định cho một số nhiễm khuẩn đường hô hấp, viêm tai giữa, nhiễm khuẩn da và mô mềm, nhiễm khuẩn xương hoặc đường tiết niệu do các vi khuẩn nhạy cảm xác định. WHO xếp Cefalexin vào nhóm kháng sinh Access và ghi nhận thuốc trong một số khuyến nghị điều trị nhiễm khuẩn thường gặp. Cefalexin không điều trị cảm lạnh, cúm hoặc các bệnh do virus. Liều dùng phụ thuộc loại nhiễm khuẩn, tuổi, cân nặng, chức năng thận và kết quả kháng sinh đồ; người bệnh không nên tự áp dụng liều hoặc sử dụng thuốc còn thừa.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Hoạt chất: Cefalexin, tên viết tại Hoa Kỳ là Cephalexin.
  • Nhóm thuốc: Kháng sinh cephalosporin thế hệ 1, thuộc nhóm beta-lactam và nhóm WHO AWaRe Access.
  • Mã ATC: J01DB01.
  • Đường dùng phổ biến: Đường uống.
  • Chỉ định theo nhãn: Một số nhiễm khuẩn hô hấp, tai giữa, da và mô mềm, xương, đường sinh dục–tiết niệu do vi khuẩn nhạy cảm.
  • Không có tác dụng với virus: Không dùng để điều trị cảm lạnh hoặc cúm.
  • Thải trừ: Chủ yếu qua thận; hơn 90% được thải nguyên dạng trong nước tiểu trong vòng 8 giờ.
  • Lưu ý nổi bật: Dị ứng beta-lactam, tiêu chảy liên quan C. difficile, co giật khi tích lũy ở người suy thận và nguy cơ tương tác với metformin hoặc probenecid.
  • Nguyên tắc sử dụng: Chỉ dùng khi được bác sĩ chỉ định và không tự thay đổi liều hay thời gian điều trị.

Hoạt chất Cefalexin là gì?

Cefalexin là kháng sinh cephalosporin thế hệ 1 dùng chủ yếu bằng đường uống để điều trị một số nhiễm khuẩn do vi khuẩn nhạy cảm. Thuốc không có tác dụng điều trị nhiễm virus như cảm lạnh hoặc cúm.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Cefalexin

CAS 15686-71-2

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Cefalexin

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Cefalexin

Tên IUPAC

(6R,7R)-7-[[(2R)-2-amino-2-phenylacetyl]amino]-3-methyl-8-oxo-5-thia-1-azabicyclo[4.2.0]oct-2-ene-2-carboxylic acid

Tên khác / tên đồng nghĩa

Cephalexin; cefalexin monohydrate; cephalexin monohydrate.

Tên viết tắt

LEX

Tên Latinh / tên dược điển

Cefalexinum

Tên USAN

cephalexin

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

15686-71-2

UNII

5SFF1W6677

PubChem CID

27447

RxNorm CUI

2231

Dược động học của Cefalexin

Cefalexin bền trong môi trường acid và được hấp thu nhanh sau khi uống. Nồng độ đỉnh trong huyết thanh thường đạt khoảng 1 giờ sau liều. Khoảng 10–15% thuốc gắn với protein huyết tương. Thuốc được thải chủ yếu qua thận bằng lọc cầu thận và bài tiết ở ống thận; hơn 90% được thải nguyên dạng trong nước tiểu trong vòng 8 giờ. Thời gian bán thải khoảng 60 phút ở người có chức năng thận bình thường.

Giai đoạn I: Hấp thu

Thuốc được hấp thu nhanh sau khi uống. Sau các liều 250 mg, 500 mg và 1 g, nồng độ đỉnh trung bình trong huyết thanh lần lượt khoảng 9, 18 và 32 microgam/mL, đạt sau khoảng 1 giờ. Thuốc có thể dùng không phụ thuộc bữa ăn, dù thức ăn có thể làm giảm nhẹ mức hấp thu.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

SmPC ghi nhận Cefalexin được hấp thu gần như hoàn toàn từ đường tiêu hóa. Giá trị sinh khả dụng tuyệt đối định lượng.

Giai đoạn II: Phân bố

Cefalexin gắn với protein huyết tương khoảng 10–15%. Dữ liệu định lượng đầy đủ về thể tích phân bố.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Nhãn thuốc không mô tả con đường chuyển hóa đáng kể. Hơn 90% liều được tìm thấy dưới dạng không đổi trong nước tiểu trong vòng 8 giờ.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Thuốc được thải chủ yếu qua nước tiểu bằng lọc cầu thận và bài tiết ống thận. Hơn 90% thuốc được thải nguyên dạng trong vòng 8 giờ.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Khoảng 60 phút ở người có chức năng thận bình thường. Thời gian bán thải có thể kéo dài khi chức năng thận giảm và ở trẻ sơ sinh do chức năng thận chưa trưởng thành.

CL · Độ thanh thải toàn phần

.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Thức ăn có thể làm giảm nhẹ hấp thu nhưng thuốc vẫn có thể được uống không phụ thuộc bữa ăn. Suy thận làm chậm thải trừ và tăng nguy cơ tích lũy. Thời gian bán thải có thể dài hơn ở trẻ sơ sinh do chức năng thận chưa trưởng thành. Probenecid ức chế thải trừ Cefalexin qua thận.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Cefalexin

Cefalexin thuộc nhóm kháng khuẩn beta-lactam, phân nhóm cephalosporin thế hệ 1 và nhóm kháng sinh dùng toàn thân. WHO xếp Cefalexin vào nhóm Access trong hệ thống AWaRe.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Cefalexin có tác dụng diệt khuẩn bằng cách ức chế tổng hợp thành tế bào vi khuẩn. Sự gián đoạn hình thành peptidoglycan làm thành tế bào mất ổn định và dẫn đến chết tế bào ở các vi khuẩn nhạy cảm.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Cefalexin có tác dụng diệt khuẩn trên các chủng nhạy cảm. Nhãn DailyMed ghi nhận hoạt tính lâm sàng đối với một số chủng Staphylococcus aureus nhạy methicillin, Streptococcus pneumoniae nhạy penicillin, Streptococcus pyogenes, Escherichia coli, Haemophilus influenzae, Klebsiella pneumoniae, Moraxella catarrhalis và Proteus mirabilis. Thuốc không có hoạt tính đáng tin cậy với MRSA, phần lớn Enterococcus, Pseudomonas hoặc Acinetobacter; lựa chọn thuốc phải căn cứ vị trí nhiễm khuẩn và độ nhạy tại địa phương.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Cefalexin

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Cefalexin

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Cefalexin

  • Metformin: Cefalexin có thể làm tăng nồng độ metformin trong huyết tương và giảm độ thanh thải metformin qua thận; cần theo dõi đường huyết và độc tính liên quan metformin.
  • Probenecid: Ức chế thải trừ Cefalexin qua thận; nhãn DailyMed không khuyến cáo phối hợp.
  • Thuốc chống đông: Cephalosporin có thể liên quan đến kéo dài thời gian prothrombin, đặc biệt ở người có thêm yếu tố nguy cơ; cần theo dõi theo chỉ định chuyên môn.
  • Xét nghiệm: Cefalexin có thể gây phản ứng dương tính giả khi thử glucose niệu bằng dung dịch Benedict hoặc Fehling và có thể liên quan kết quả Coombs trực tiếp dương tính.

Thắc mắc về hoạt chất Cefalexin

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *