Ceftriaxone là kháng sinh beta-lactam thuộc nhóm cephalosporin thế hệ 3, được sử dụng bằng đường tiêm bắp hoặc tiêm, truyền tĩnh mạch để điều trị nhiều nhiễm khuẩn do vi khuẩn nhạy cảm. Thuốc có thể được chỉ định trong viêm phổi, nhiễm khuẩn tiết niệu, nhiễm khuẩn huyết, viêm màng não, nhiễm khuẩn ổ bụng, xương khớp và một số trường hợp bệnh lậu. Ceftriaxone không có tác dụng đối với cảm cúm hoặc các bệnh do virus.
Thuốc phải được kê đơn và sử dụng dưới sự giám sát của nhân viên y tế. Các nguy cơ đáng chú ý gồm phản vệ, tiêu chảy liên quan Clostridioides difficile, thiếu máu tán huyết miễn dịch, kết tủa tại túi mật hoặc đường tiết niệu và tương tác nghiêm trọng với dung dịch chứa calci ở trẻ sơ sinh. Liều dùng phụ thuộc tuổi, cân nặng, vị trí nhiễm khuẩn, mức độ bệnh, chức năng gan thận và hướng dẫn điều trị hiện hành.
Nội dung chính
- Nhóm thuốc: Kháng sinh cephalosporin thế hệ 3, thuộc nhóm beta-lactam.
- Đường dùng: Tiêm bắp hoặc tiêm, truyền tĩnh mạch; không dùng đường uống.
- Công dụng: Điều trị một số nhiễm khuẩn do vi khuẩn nhạy cảm, gồm nhiễm khuẩn hô hấp dưới, tiết niệu, huyết, ổ bụng, xương khớp và viêm màng não.
- Cảnh báo nổi bật: Phản vệ, tiêu chảy do C. difficile, thiếu máu tán huyết, kết tủa đường mật hoặc tiết niệu và biến cố thần kinh.
- Tương tác đặc biệt: Không pha chung với dung dịch chứa calci. Chống chỉ định ở trẻ sơ sinh từ 28 ngày tuổi trở xuống nếu cần truyền calci đường tĩnh mạch.
- Nguyên tắc sử dụng: Chỉ dùng khi có chỉ định của bác sĩ; lựa chọn thuốc cần dựa trên vị trí nhiễm khuẩn, kháng sinh đồ và dữ liệu kháng thuốc tại địa phương.
Hoạt chất Ceftriaxone là gì?
Ceftriaxone là kháng sinh cephalosporin thế hệ 3 dạng tiêm có tác dụng diệt khuẩn. Thuốc được sử dụng để điều trị các nhiễm khuẩn do vi khuẩn nhạy cảm, đặc biệt trong những trường hợp cần điều trị đường tiêm hoặc nhiễm khuẩn nặng. Ceftriaxone không điều trị được bệnh do virus.
Ceftriaxone
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Ceftriaxone |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Ceftriaxone |
| Tên IUPAC | (6R,7R)-7-[[(2Z)-2-(2-amino-1,3-thiazol-4-yl)-2-methoxyiminoacetyl]amino]-3-[(2-methyl-5,6-dioxo-1H-1,2,4-triazin-3-yl)sulfanylmethyl]-8-oxo-5-thia-1-azabicyclo[4.2.0]oct-2-ene-2-carboxylic acid |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Ceftriaxone sodium; ceftriaxone natri, là dạng muối natri được sử dụng trong thuốc tiêm. |
| Tên viết tắt | CRO |
| Tên Latinh / tên dược điển | Ceftriaxonum |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 73384-59-5 |
|---|---|
| UNII | 75J73V1629 |
| PubChem CID | 5479530 |
| RxNorm CUI | 2193 |
Dược động học của Ceftriaxone
Sau tiêm bắp, ceftriaxone được hấp thu gần như hoàn toàn và đạt nồng độ đỉnh trong huyết tương sau khoảng 2–3 giờ. Thuốc phân bố vào nhiều mô, dịch cơ thể và dịch não tủy khi màng não bị viêm. Ceftriaxone gắn protein huyết tương cao nhưng phụ thuộc nồng độ. Thuốc được thải trừ qua cả nước tiểu và mật, với thời gian bán thải ở người lớn khỏe mạnh khoảng 5,8–8,7 giờ.
Giai đoạn I: Hấp thu
Ceftriaxone hấp thu kém qua đường tiêu hóa nên được bào chế để tiêm. Sau tiêm bắp, nồng độ đỉnh thường đạt trong khoảng 2–3 giờ.
| F · Sinh khả dụng | Sau tiêm bắp, ceftriaxone được hấp thu hoàn toàn hoặc gần 100% so với đường tĩnh mạch. Khi dùng trực tiếp đường tĩnh mạch, thuốc đi thẳng vào tuần hoàn toàn thân. |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Thể tích phân bố biểu kiến ở người lớn khỏe mạnh khoảng 5,78–13,5 lít. Ceftriaxone phân bố vào nhiều mô và dịch cơ thể, gồm dịch màng phổi, dịch màng bụng, dịch hoạt dịch, xương, mật và dịch não tủy khi màng não viêm. Thuốc qua được nhau thai và có thể xuất hiện với nồng độ thấp trong sữa mẹ.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Ceftriaxone không được mô tả là chuyển hóa đáng kể trước khi thải trừ. Khoảng 33–67% liều được bài tiết dưới dạng không đổi trong nước tiểu; phần còn lại được bài tiết qua mật vào phân và có thể chuyển thành các hợp chất không còn hoạt tính kháng khuẩn trong đường ruột.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Thuốc được thải trừ theo hai đường chính là thận và mật. Khoảng một phần ba đến hai phần ba liều được bài tiết nguyên dạng qua nước tiểu; phần còn lại đi vào mật và phân. Ceftriaxone không được loại bỏ đáng kể bằng thẩm tách máu hoặc thẩm phân phúc mạc.
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải trung bình ở người lớn khỏe mạnh khoảng 5,8–8,7 giờ. Thời gian này có thể kéo dài ở trẻ sơ sinh, người cao tuổi và một số người suy giảm chức năng thận. |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Ở người lớn khỏe mạnh, độ thanh thải huyết tương được ghi nhận khoảng 0,58–1,45 lít/giờ và độ thanh thải qua thận khoảng 0,32–0,73 lít/giờ. Các thông số có thể thay đổi ở trẻ sơ sinh, người cao tuổi và người suy thận hoặc suy gan. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Các yếu tố có thể ảnh hưởng đến dược động học gồm:
- Tuổi: trẻ sơ sinh và người cao tuổi có thể có thời gian bán thải dài hơn.
- Suy thận: độ thanh thải qua thận giảm nhưng được bù một phần bằng bài tiết qua mật; cần theo dõi ở suy thận nặng.
- Suy đồng thời cả gan và thận: nguy cơ tích lũy tăng, cần theo dõi nồng độ hoặc độc tính và giới hạn liều theo nhãn áp dụng.
- Nồng độ thuốc: tỷ lệ gắn protein giảm khi nồng độ ceftriaxone trong huyết tương tăng.
- Thẩm tách máu: không loại bỏ ceftriaxone hiệu quả.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Ceftriaxone
Ceftriaxone thuộc nhóm kháng sinh beta-lactam, phân nhóm cephalosporin thế hệ 3. Thuốc có phổ tác dụng trên nhiều vi khuẩn Gram âm và một số vi khuẩn Gram dương, nhưng hiệu lực thực tế phụ thuộc chủng vi khuẩn, cơ chế kháng thuốc và dữ liệu nhạy cảm tại địa phương.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Ceftriaxone gắn với các protein liên kết penicillin trên màng tế bào vi khuẩn, ức chế giai đoạn cuối của quá trình tổng hợp peptidoglycan tạo thành thành tế bào. Thành tế bào suy yếu dẫn đến ly giải và chết vi khuẩn.
Vi khuẩn có thể kháng ceftriaxone thông qua tạo beta-lactamase, thay đổi protein liên kết penicillin, giảm tính thấm màng ngoài hoặc phối hợp nhiều cơ chế.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Ceftriaxone có tác dụng diệt khuẩn đối với các chủng vi khuẩn nhạy cảm bằng cách ức chế tổng hợp thành tế bào. Phổ tác dụng ghi nhận gồm một số vi khuẩn Gram âm và Gram dương hiếu khí, nhưng thuốc không có hiệu lực đáng tin cậy với mọi chủng và không tác dụng với virus. Việc lựa chọn ceftriaxone cần dựa trên vị trí nhiễm khuẩn, mẫu bệnh phẩm, kháng sinh đồ và mô hình kháng thuốc tại cơ sở điều trị.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Ceftriaxone
Theo các nhãn thuốc chính thức được tham khảo, ceftriaxone có thể được chỉ định cho các nhiễm khuẩn do vi khuẩn nhạy cảm, gồm:
- Nhiễm khuẩn đường hô hấp dưới.
- Viêm tai giữa cấp do một số tác nhân nhạy cảm.
- Nhiễm khuẩn da và cấu trúc da.
- Nhiễm khuẩn đường tiết niệu có hoặc không biến chứng.
- Nhiễm khuẩn huyết.
- Nhiễm khuẩn xương và khớp.
- Nhiễm khuẩn ổ bụng.
- Viêm màng não do vi khuẩn.
- Viêm vùng chậu trong một số trường hợp.
- Bệnh lậu do Neisseria gonorrhoeae.
- Dự phòng nhiễm khuẩn trong một số phẫu thuật.
Chỉ định cụ thể phụ thuộc nhãn sản phẩm được cấp phép và hướng dẫn điều trị tại từng quốc gia.
Liều dùng và cách sử dụng
Liều dưới đây chỉ phản ánh một số nhãn thuốc và hướng dẫn chuyên môn, không phải liều cá nhân hóa và không được tự áp dụng:
- Người lớn: liều thường được ghi nhận là 1–2 g/ngày, dùng một lần mỗi 24 giờ hoặc chia mỗi 12 giờ tùy loại và mức độ nhiễm khuẩn. Nhãn DailyMed quy định tổng liều tối đa thông thường 4 g/ngày.
- Trẻ em mắc nhiễm khuẩn nặng ngoài viêm màng não: thường 50–75 mg/kg/ngày, dùng một lần hoặc chia hai lần; tổng liều tối đa thường 2 g/ngày theo nhãn được tham khảo.
- Viêm màng não ở trẻ em: nhãn DailyMed ghi liều khởi đầu 100 mg/kg, sau đó 100 mg/kg/ngày, không quá 4 g/ngày; chế độ cụ thể phải do bác sĩ chuyên khoa quyết định.
- Dự phòng phẫu thuật ở người lớn: thường 1 g đường tĩnh mạch, dùng khoảng 30 phút đến 2 giờ trước phẫu thuật theo nhãn được tham khảo.
- Lậu không biến chứng: CDC khuyến nghị ceftriaxone 500 mg tiêm bắp một liều cho người dưới 150 kg và 1 g tiêm bắp một liều cho người từ 150 kg trở lên. Nếu chưa loại trừ Chlamydia trachomatis, cần điều trị đồng thời theo hướng dẫn phù hợp.
Liều CDC hiện hành đối với bệnh lậu khác với liều 250 mg trong một số nhãn cũ. Đây là khuyến nghị chuyên môn cập nhật, không nên hiểu là mọi nhãn sản phẩm tại mọi quốc gia đã được sửa đổi tương ứng.
Ceftriaxone phải được pha và sử dụng bởi nhân viên y tế theo đúng hướng dẫn của từng sản phẩm.
- Có thể dùng đường tiêm bắp hoặc tiêm, truyền tĩnh mạch.
- Truyền tĩnh mạch thường thực hiện trong khoảng ít nhất 30 phút; ở trẻ sơ sinh, nhãn DailyMed khuyến nghị truyền trong 60 phút để giảm nguy cơ bệnh não do bilirubin.
- Không dùng dung dịch chứa calci như Ringer hoặc Hartmann để pha ceftriaxone.
- Không truyền đồng thời ceftriaxone với dung dịch chứa calci qua cùng đường truyền.
- Dung dịch pha với lidocaine chỉ được dùng tiêm bắp; tuyệt đối không tiêm tĩnh mạch.
- Phải kiểm tra tương hợp, nồng độ, dung môi, thời gian ổn định và tốc độ truyền theo tờ hướng dẫn của chính sản phẩm đang sử dụng.
Tùy tình trạng người bệnh và thời gian điều trị, bác sĩ có thể theo dõi:
- Đáp ứng lâm sàng, nhiệt độ, dấu hiệu nhiễm khuẩn và kết quả nuôi cấy, kháng sinh đồ.
- Công thức máu để phát hiện giảm bạch cầu, giảm tiểu cầu hoặc thiếu máu tán huyết.
- Chức năng gan và thận khi điều trị kéo dài, dùng liều cao hoặc có bệnh nền.
- Thời gian prothrombin hoặc INR ở người thiếu vitamin K, suy dinh dưỡng, bệnh gan hoặc đang dùng thuốc chống đông.
- Tiêu chảy trong và sau điều trị do nguy cơ nhiễm C. difficile.
- Đau hạ sườn phải, buồn nôn hoặc dấu hiệu tắc mật do kết tủa túi mật.
- Tiểu ít, đau hông lưng hoặc suy thận do kết tủa đường tiết niệu.
- Lú lẫn, co giật, rung giật cơ hoặc bệnh não, nhất là ở người cao tuổi và người suy thận.
Cảnh báo và lưu ý về Ceftriaxone
Các chống chỉ định quan trọng theo nhãn DailyMed gồm:
- Tiền sử quá mẫn nghiêm trọng với ceftriaxone hoặc các cephalosporin khác.
- Trẻ sinh non cho đến khi đạt tuổi sau kinh nguyệt 41 tuần, theo nhãn được tham khảo.
- Trẻ sơ sinh tăng bilirubin máu, đặc biệt trẻ sinh non, vì ceftriaxone có thể đẩy bilirubin khỏi albumin và làm tăng nguy cơ bệnh não do bilirubin.
- Trẻ sơ sinh từ 28 ngày tuổi trở xuống nếu đang cần hoặc dự kiến cần dung dịch chứa calci đường tĩnh mạch, kể cả dinh dưỡng ngoài đường tiêu hóa.
- Dung dịch ceftriaxone pha với lidocaine không được sử dụng đường tĩnh mạch; phải tuân thủ thêm các chống chỉ định của lidocaine.
Người có tiền sử phản vệ với penicillin hoặc beta-lactam khác cần được đánh giá kỹ nguy cơ phản ứng chéo trước khi dùng.
Các tác dụng không mong muốn được ghi nhận gồm:
- Đau, cứng hoặc viêm tại vị trí tiêm.
- Phát ban, ngứa, nổi mề đay.
- Tiêu chảy, buồn nôn, nôn.
- Tăng men gan.
- Tăng bạch cầu ái toan.
- Giảm bạch cầu, giảm bạch cầu hạt hoặc giảm tiểu cầu.
- Tăng urê hoặc creatinin máu.
- Đau đầu, chóng mặt.
- Kết tủa hoặc bùn mật, thường có thể hồi phục sau khi ngừng thuốc.
Tần suất và mức độ có thể khác nhau giữa người bệnh, liều dùng, thời gian điều trị và sản phẩm.
Các biến cố nghiêm trọng cần được đánh giá y tế ngay gồm:
- Phản vệ, co thắt phế quản, phù mạch hoặc sốc phản vệ.
- Thiếu máu tán huyết qua trung gian miễn dịch, có thể gây suy thận hoặc tử vong.
- Tiêu chảy nặng do Clostridioides difficile.
- Hội chứng Stevens–Johnson, hoại tử thượng bì nhiễm độc hoặc phản ứng thuốc kèm tăng bạch cầu ái toan và triệu chứng toàn thân.
- Mất bạch cầu hạt hoặc giảm tế bào máu nặng.
- Co giật, bệnh não, lú lẫn hoặc rung giật cơ.
- Kết tủa túi mật gây viêm túi mật hoặc viêm tụy.
- Sỏi đường tiết niệu, tắc nghẽn niệu quản hoặc suy thận cấp.
- Xuất huyết do giảm hoạt tính vitamin K.
- Hội chứng Kounis liên quan phản ứng dị ứng cấp đã được bổ sung trong dữ liệu an toàn của Medsafe.
Cần đặc biệt thận trọng trong các trường hợp:
- Tiền sử dị ứng với penicillin, cephalosporin hoặc beta-lactam khác.
- Tiền sử bệnh đường tiêu hóa, đặc biệt viêm đại tràng.
- Điều trị kéo dài vì có thể làm phát triển vi sinh vật không nhạy cảm.
- Trẻ em, người mất nước hoặc bất động do nguy cơ kết tủa mật và tiết niệu.
- Suy thận nặng, suy gan nặng hoặc suy đồng thời gan và thận.
- Người cao tuổi hoặc người suy thận có nguy cơ bệnh não và co giật.
- Thiếu vitamin K, suy dinh dưỡng, bệnh gan mạn hoặc đang dùng thuốc chống đông.
- Chế độ ăn hạn chế natri vì thuốc chứa natri.
- Xuất hiện phát ban lan rộng, phỏng nước, vàng da, thiếu máu, tiêu chảy nặng, đau bụng hoặc rối loạn ý thức.
Không kéo dài điều trị hoặc đổi liều nếu chưa có chỉ định chuyên môn.
Quá liều ceftriaxone có thể làm tăng nguy cơ buồn nôn, nôn, tiêu chảy, rối loạn thần kinh, co giật hoặc các phản ứng bất lợi khác. Không có thuốc giải độc đặc hiệu. Thẩm tách máu và thẩm phân phúc mạc không làm giảm nồng độ ceftriaxone đáng kể. Xử trí chủ yếu là ngừng thuốc khi phù hợp, điều trị triệu chứng, hỗ trợ và theo dõi chức năng cơ quan.
Bột thuốc chưa pha thường được bảo quản ở nhiệt độ phòng có kiểm soát và tránh ánh sáng. Nhãn DailyMed được tham khảo quy định 20–25°C; dữ liệu Medsafe quy định dưới 25°C.
Điều kiện và thời gian bảo quản sau khi pha phụ thuộc dung môi, nồng độ, bao bì, nhiệt độ và sản phẩm cụ thể. Phải tuân thủ tờ hướng dẫn đi kèm sản phẩm; không áp dụng thời gian ổn định của một nhãn cho tất cả chế phẩm ceftriaxone.
Đối tượng đặc biệt
Ceftriaxone được sử dụng cho nhiều nhiễm khuẩn ở trẻ em với liều theo cân nặng và loại nhiễm khuẩn. Việc tính liều phải do bác sĩ thực hiện.
Cần lưu ý đặc biệt:
- Chống chỉ định ở trẻ sinh non chưa đạt tuổi sau kinh nguyệt 41 tuần theo nhãn DailyMed.
- Chống chỉ định ở trẻ sơ sinh tăng bilirubin máu.
- Chống chỉ định ở trẻ sơ sinh từ 28 ngày tuổi trở xuống nếu cần calci đường tĩnh mạch.
- Truyền tĩnh mạch ở trẻ sơ sinh nên kéo dài 60 phút theo nhãn DailyMed.
- Kết tủa túi mật và đường tiết niệu được ghi nhận thường xuyên hơn ở trẻ em.
Trong hướng dẫn CDC về lậu cầu sơ sinh, ceftriaxone chỉ được dùng theo phác đồ chuyên biệt; cefotaxime có thể được lựa chọn khi trẻ không thể nhận ceftriaxone vì đang dùng calci tĩnh mạch.
Người cao tuổi thường không cần hiệu chỉnh liều chỉ dựa trên tuổi nếu chức năng gan và thận còn phù hợp. Tuy nhiên, thời gian bán thải có thể dài hơn và nguy cơ tích lũy, bệnh não, lú lẫn hoặc co giật tăng khi có suy thận. Cần đánh giá chức năng thận, gan, tình trạng dinh dưỡng và các thuốc dùng đồng thời.
Ceftriaxone qua được nhau thai. Nghiên cứu trên động vật không cho thấy bằng chứng rõ về độc tính sinh sản ở liều được nghiên cứu, nhưng chưa có nghiên cứu đối chứng đầy đủ ở phụ nữ mang thai. Thuốc chỉ nên dùng khi lợi ích dự kiến vượt trội nguy cơ và có chỉ định của bác sĩ.
CDC khuyến nghị ceftriaxone 500 mg tiêm bắp một liều để điều trị bệnh lậu không biến chứng trong thai kỳ, đồng thời điều trị Chlamydia nếu chưa loại trừ nhiễm phối hợp. Đây là khuyến nghị cho một tình huống lâm sàng cụ thể, không có nghĩa ceftriaxone phù hợp với mọi nhiễm khuẩn trong thai kỳ.
Ceftriaxone được bài tiết vào sữa mẹ với nồng độ thấp. Cần thận trọng và cân nhắc lợi ích của việc nuôi con bằng sữa mẹ, nhu cầu điều trị của người mẹ và nguy cơ tiềm tàng đối với trẻ. Có thể cần theo dõi trẻ về tiêu chảy, tưa miệng, phát ban hoặc thay đổi hệ vi sinh đường ruột theo đánh giá chuyên môn.
Ở người chỉ suy gan mà chức năng thận không suy đáng kể, nhãn được tham khảo thường không yêu cầu hiệu chỉnh liều thông thường. Tuy nhiên, cần theo dõi chức năng gan, bilirubin và dấu hiệu kết tủa đường mật khi dùng kéo dài hoặc liều cao. Khi suy gan đi kèm suy thận đáng kể, phải theo dõi chặt chẽ và áp dụng giới hạn liều của nhãn sản phẩm.
Ceftriaxone thải trừ qua cả thận và mật nên đa số người chỉ suy thận không cần giảm liều khi dùng liều thông thường. Tuy nhiên, ở suy thận nặng cần theo dõi đáp ứng, độc tính và khả năng tích lũy.
Ceftriaxone không được loại bỏ đáng kể bằng thẩm tách máu; nhãn được tham khảo không yêu cầu liều bổ sung thường quy sau thẩm tách. Việc chọn liều phải dựa trên mức độ nhiễm khuẩn, chức năng gan đi kèm và nhãn sản phẩm cụ thể.
Ảnh hưởng của ceftriaxone đối với khả năng lái xe và vận hành máy chưa được đánh giá đầy đủ. Thuốc có thể gây chóng mặt, đau đầu hoặc hiếm gặp hơn là bệnh não và co giật. Người có các triệu chứng này không nên lái xe hoặc vận hành máy cho đến khi hồi phục và được đánh giá phù hợp.
Tương tác thuốc của Ceftriaxone
Các tương tác và tương kỵ đáng chú ý gồm:
- Calci đường tĩnh mạch: có nguy cơ tạo kết tủa ceftriaxone–calci. Chống chỉ định phối hợp ở trẻ sơ sinh từ 28 ngày tuổi trở xuống nếu trẻ cần calci đường tĩnh mạch. Ở người lớn và trẻ lớn hơn, không được truyền đồng thời qua cùng đường truyền; có thể dùng tuần tự khi đường truyền được súc rửa kỹ bằng dịch tương hợp.
- Thuốc đối kháng vitamin K như warfarin: có thể làm tăng nguy cơ chảy máu hoặc kéo dài thời gian prothrombin; cần theo dõi INR.
- Vancomycin, aminoglycoside, fluconazole và amsacrine: có thể không tương hợp vật lý khi pha chung; không trộn trong cùng dung dịch nếu tài liệu tương hợp của sản phẩm không cho phép.
- Chloramphenicol: đối kháng đã được quan sát trong nghiên cứu in vitro; ý nghĩa lâm sàng chưa được xác định rõ.
- Probenecid: không làm thay đổi đáng kể thải trừ ceftriaxone theo nhãn DailyMed.
Người bệnh cần cung cấp đầy đủ danh sách thuốc, dịch truyền, vitamin và thực phẩm bổ sung cho bác sĩ hoặc dược sĩ.
Thắc mắc về hoạt chất Ceftriaxone
Ceftriaxone là kháng sinh beta-lactam thuộc nhóm cephalosporin thế hệ 3, được dùng bằng đường tiêm để điều trị một số nhiễm khuẩn do vi khuẩn nhạy cảm. Thuốc không điều trị cảm cúm hoặc nhiễm virus.
Ceftriaxone 1 g là một hàm lượng thuốc tiêm, không phải tên của một phác đồ cố định. Bác sĩ có thể chỉ định ceftriaxone trong một số trường hợp viêm phổi, nhiễm khuẩn tiết niệu, nhiễm khuẩn huyết, nhiễm khuẩn ổ bụng, xương khớp, viêm màng não hoặc dự phòng phẫu thuật. Chỉ định và số liều phụ thuộc chẩn đoán, cân nặng, chức năng gan thận và kháng sinh đồ.
Không nên tự pha hoặc tự tiêm ceftriaxone. Việc pha thuốc đòi hỏi lựa chọn đúng dung môi, nồng độ, đường tiêm, tốc độ truyền và kiểm tra tương kỵ. Sai sót có thể gây phản vệ, tổn thương tại chỗ, dùng nhầm đường tiêm hoặc tạo kết tủa với calci. Thuốc cần được kê đơn và thực hiện bởi nhân viên y tế.
Không dùng dung dịch chứa calci để pha ceftriaxone và không truyền đồng thời hai thuốc qua cùng đường truyền. Ở trẻ sơ sinh từ 28 ngày tuổi trở xuống cần hoặc dự kiến cần calci đường tĩnh mạch, ceftriaxone bị chống chỉ định do nguy cơ kết tủa gây biến cố nghiêm trọng. Ở người lớn và trẻ lớn hơn, có thể dùng tuần tự nếu đường truyền được súc rửa kỹ bằng dịch tương hợp theo quy trình chuyên môn.
Ceftriaxone có thể được bác sĩ chỉ định trong thai kỳ khi lợi ích điều trị được đánh giá cao hơn nguy cơ. Thuốc qua nhau thai và chưa có nghiên cứu đối chứng đầy đủ ở phụ nữ mang thai. Ceftriaxone cũng xuất hiện với nồng độ thấp trong sữa mẹ, vì vậy cần cân nhắc và theo dõi phù hợp khi cho con bú. Không tự sử dụng thuốc trong hai giai đoạn này.

